Heimaslóð - Breytingar notanda [is]

Faxasker

2005-06-30T14:01:49Z

Eyjavefur:

[[Mynd:Faxask3.JPG|thumb|300px|Faxasker]]
'''Faxasker''' er um 10 m hátt sker norðan við [[Ystiklettur|Ystaklett]]. Skerið að mestu gróðurlaust því algengt er að brimi yfir það í vondu veðri.

Oft er það mikill öldugangur á milli Faxaskers og [[Ystiklettur|Ystakletts]], jafnvel þegar að lyngt er, að róðrarmenn höfðu það að sínum sið að stoppa til hvíldar við [[Latur|Lat]] áður en róið var inn í innsiglinguna á [[Heimaey]].

Neyðarskýli er á skerinu og viti, sem hvorttveggja var komið upp í kjölfar mikils sjóslyss sem átti sér stað að morgni 8. janúar 1950, þegar að vélbáturinn Helgi strandaði á Faxaskeri með tíu manns um borð, og létust allir í slysinu. Slyssins varð vart frá [[Kirkjubær|Kirkjubæ]], en björgunaraðgerðir reyndust árangurslausar.

Árið 1950 var byggt steinsteypt skipbrotsmannaskýli á Faxaskeri. 6 árum síðar var
sett gasljósker á 3 metra hátt skýlið. Ljóskerið var rafvætt með rafmagni frá geymum
árið 1993 og 2 metra mastur undir ljóskerinu var endurnýjað árið 1997.

== Frásögnin af sjóslysinu þegar Helgi Ve fórst við Faxasker ==
[[Mynd:Faxaved1.jpg|thumb|left|300px|Oft brimar yfir Faxasker í vondu veðri. Norðurklettar í baksýn.]]Vélbáturinn Helgi Ve 333 lagði af stað frá Reykjavík að kvöldi laugardagsins 6. janúar árið 1950 áleiðis til Vestmannaeyja. Þann dag hafði vindhraði á Stórhöfða mælst 10 vindstig og veðurhæð hélt áfram að aukast. Ekki er greint frá hvernig ferðin gekk uns til Helga sást úti fyrir Eiðinu. Þar barðist báturinn áfram og fór inn Faxasund, milli Ystakletts og Faxaskers. Mikill og krappur sjór var í sundinu og fólk, á bæjum austan til á Heimaey fylgdist með bátnum þegar hann sigldi austur úr sundinu. Ferðin virtist ganga vel þar til báturinn fékk skyndilega á sig brotsjó sem færði bátinn í kaf, aðeins möstrin og stýrishúsið stóðu upp úr.

=== Báturinn vélarvana ===
Báturinn var á kafi í nokkra stund og varð vélarvana. Svo rak bátinn í átt að Faxaskeri en þá tókst skipverjum að koma vélinni í gang aftur en svo varð báturinn aftur vélarvana og hann rak að skerinu Skelli sem er við Faxasker. Þar hélst báturinn á floti í nokkrar mínútur en svo brotnaði hann í spón og hvarf í hafrótið.

Skipverjar á nálægum skipum, strandferðaskipinu Herðubreið og vélbátnum Sjöfn, komu að en gátu ekkert gert vegna hafrótsins.

Skömmu síðar sást til tveggja manna sem komust upp á skerið. Sjöfn hélt til hafnar til að sækja björgunartæki en Herðubreið lónaði nálægt skerinu.

Sjöfn kom til baka eftir örskamma viðdvöl í landi og var ákveðið að senda út línu út í skerið. Skipverjar sáu greinilega til mannanna tveggja sem voru uppi á skerinu við ömurlegar aðstæður. Annar mannanna rölti lítilsháttar um en hinn sat jafnan kyrr. Þeir nálguðust ekki línuna þrátt fyrir að talið sé að annar þeirra hafi orðið vart við hana. Þegar myrkrið skall á var kveikt á ljóskösturum á mb. Sjöfn til þess að lýsa á skerið. Ekki löngu síðar ákváðu skipverjar að þýðingarlaust væri að gera fleiri björgunartilraunir vegna veltings og ákveðið var að halda til hafnar. Þá fór mb Gotta út til þess að reyna að lýsa skerið til þess að reyna að uppörva mennina til að gefa til kynna að fylgst væri með þeim og allt væri gert til þess að bjarga þeim. En nokkru síðar missti Gotta fjarskiptasamband við land. Um tíma var óttast að hún hefði lent í hrakningum en svo kom í ljós að loftnetið hafði fokið af í veðurofsanum.

=== Fregnin berst fljótt út ===
[[Mynd:Hradfrystistodin og helgi forsida smaerri.JPG|thumb|300px|Forsíða Morgunblaðsins að morgni 8. janúar 1950]]Fréttin um slysið breiddist fljótt út um Heimaey. Mönnum var ekki svefnsamt um nóttina og beindust hugar til mannanna tveggja sem voru úti á skerinu.

Veðurhæðin hélst uppi allan sunnudaginn og um kvöldið þegar eitthvað slotaði hélt Sjöfn út að Faxaskeri og á aðfaranótt mánudags fór að lægja meira og skipverjar á Sjöfn töldu að brátt yrði fært í skerið róandi. Þá safnaði Binni í Gröf, hinn þekkti skipstjórnandi, saman úrvalsliði sem mætti í skýlið á Eiði þar sem björgunarbátur var geymdur. Mennirnir sem voru þrettán héldu út og réru í átt að mb. Sjöfn sem tók áhöfnina um borð uns beðið var eftir birtu.

Svo var ákveðið að taka land í vík á norðvestur hluta skersins og þegar þangað kom var kastað nokkrum lýsisflöskum til þess að lægja öldurnar. Einn skipverja, Sigurður Ingi Jóelsson, stökk í land og báturinn var bundinn við skerið. Skammt frá þeim stað fundust lík skipverjanna tveggja af mb. Helga Ve sem höfðu komist upp á skerið. Nokkrir áverkar voru á líkunum og ekki var ósennilegt að mennirnir hefðu andast úr vosbúð að kvöldi laugardagsins. Lík mannanna voru tekin um borð í árabátinn og haldið til lands. Daginn eftir gerði aftur slæmt veður þ.a. ekki hefði verið unnt að fara í skerið annan þennan dag.

=== Skipsbrotmannaskýli reist ===
Eftir þetta slys var reist skipsbrotsmannaskýli í skerinu.

== Heimildir ==
* Aðalskipulag Vestmannaeyjabæjar 2002-2018.
* Morgunblaðið, 6. tbl, 37. árgangur, 8. janúar 1950. [http://www.timarit.is/titlebrowse.jsp?issueID=411398&pageSelected=0&lang=0 Síða 1] og [http://www.timarit.is/titlebrowse.jsp?issueID=411398&pageSelected=11&lang=0 síða 12]
* Morgunblaðið, 8. tbl, 37. árgangur, 10. janúar 1950. [http://www.timarit.is/titlebrowse.jsp?issueID=411399&pageSelected=1&lang=0 Síða 2]

[[Flokkur:Eyjur]]

Mynd:Faxask3.JPG

2005-06-30T13:59:44Z

Eyjavefur: Faxasker. Mynd: Frosti Gíslason

Faxasker. Mynd: Frosti Gíslason

Athvarfið

2005-06-29T16:19:26Z

Eyjavefur:

Athvarfið er rekið sem félagslegt úrræði fyrir börn á aldrinum 6-12 ára.
Þann tíma sem börnin dvelja í Athvarfinu er reynt að hafa jákvæð uppeldisleg áhrif á þau, bæta andlega og líkamlega líðan þeirra og gera þeim kleift að njóta hæfileika sinna og ná sem bestum árangri í leik og starfi.

Forráðamenn barns eru þeir aðilar sem fyrst og fremst bera ábyrgð á uppeldi þess. Í starfsemi Athvarfsins er rík áhersla lögð á samstarf við forráðamenn og á stuðning við hlutverk þeirra og skyldur.Athvarfið leggur einnig áherslu á gott samstarf við grunnskólana. Þrír starfsmenn starfa í Athvarfinu.

== Tæknilegar upplýsingar ==
;Heimilisfang:
:Þórsheimilinu við Hamarsveg
:900 Vestmannaeyjar
;Sími:
:4812964
;Netfang:
:athvarf@vestmannaeyjar.is
;Forstöðumaður:
:Jóna Ólafsdóttir
;Opnunartímar:
:Mánudaga - föstudaga kl. 11.00 - 16.00

Athvarfið

2005-06-29T16:17:36Z

Eyjavefur:

Athvarfið

Athvarfið er rekið sem félagslegt úrræði fyrir börn á aldrinum 6-12 ára.
Þann tíma sem börnin dvelja í Athvarfinu er reynt að hafa jákvæð uppeldisleg áhrif á þau, bæta andlega og líkamlega líðan þeirra og gera þeim kleift að njóta hæfileika sinna og ná sem bestum árangri í leik og starfi.
Forráðamenn barns eru þeir aðilar sem fyrst og fremst bera ábyrgð á uppeldi þess. Í starfsemi Athvarfsins er rík áhersla lögð á samstarf við forráðamenn og á stuðning við hlutverk þeirra og skyldur.Athvarfið leggur einnig áherslu á gott samstarf við grunnskólana. Þrír starfsmenn starfa í Athvarfinu.

Heimilisfang:
Þórsheimilinu við Hamarsveg
900 Vestmannaeyjar
Sími:
4812964
Fax:
Veffang:
Netfang:
athvarf@vestmannaeyjar.is
Forstöðumaður:
Jóna Ólafsdóttir
Opnunartímar:
Mánudaga - föstudaga kl. 11.00 - 16.00

Barnaskóli Vestmannaeyja

2005-06-21T11:39:01Z

Eyjavefur:

'''Barnaskólinn''' er elstur skóla í Vestmannaeyjum og hefur starfað samfellt frá árinu 1880 að talið er. Skólinn stendur við Skólaveg og var elsti hluti hans tekinn í notkun 1917.

Byggt hefur verið við skólann fjórum sinnum; fyrst var íþróttasalur byggður árið 1929, en hann er nú notaður sem samkomusalur; svo var sá hluti byggingarinnar þar sem að anddyri, skólabókasafn og skólaskrifstofur eru nú byggður, svo sá hluti þar sem að miðdeild skólans er með aðstöðu, og loks sá hluti þar sem að unglingadeildin er til húsa. Í elsta hluta byggingarinnar - gamla skólanum - eru yngstu bekkir með aðstöðu, ásamt sérdeild.

Um 370 nemendur eru í skólanum. Skólastjóri skólans er Hjálmfríður Sveinsdóttir, en Björn Elíasson er aðstoðarskólastjóri. Barnaskólinn hefur verið einsetinn frá og með haustinu 1995.

== Barnafræðsla ==
Fyrir miðja 18. öld komu menn til Vestmannaeyja og sáu eymdina og sultið sem fólkið lifði í og einnig sáu þeir hversu lélega uppfræðslu ungmenni fengu í lestri og kristindómi. Vildu þeir gera skurk í en höfðu ekki tíma og fjármagn. Þá hófst þáttur [[Filippus Eyjólfsson|Filuppusar Eyjólfssonar]]. Hann hafði hvorki fjármagn né tíma til að gefa en hann hafði viljann til að framkvæma og bauðst til að kenna á heimili sínu í frístundum. Þetta er fyrsti vísirinn að barnaskóla á Íslandi. Skólinn var stofnaður árið 1745 og kenndi Filippus í meira eða minna í 11 ár við skólann. Skólastarfið gekk upp og ofan áfram en aldrei fékkst staðfesting frá konungi á starfinu. Oftast voru um tíu börn í skólanum en eftir því sem leið á 18. öldina fækkaði börnum vegna þess hve mörg börn dóu úr [[Ginklofi|ginklofa]]. Því voru stundum einungis um 5 börn í skólanum sum árin.

Eftir að Filippus hætti með barnaskólann komst skólinn ekki upp á lagið aftur. Börnum var kennt að lesa og kristnifræðsla en kennslan var takmörkuð vegna lítils fjármagns, aðstöðuleysis og kennaraskorti. Af og til fengust stúdentar til að kenna börnunum en ekki náðist skólinn á flug. Prestarnir sáu um kennslu oft á tíðum og sáu um að krakkar fengu næga fræðslu fyrir fermingu. Það var Brynjólfur Jónsson sem var helsti hvatamaður að stofnun barnaskóla í Vestmannaeyjum.

== Upphaf Barnaskólans==
Þann 22. júní árið 1880 var kosið í sýslunefnd Vestmannaeyja um að koma á fót fastri barnakennslu í Vestmannaeyjum. Eftir kosningarnar var efnt til almenns borgarafundar þar sem almenningur samþykkti einum rómi að stofna barnaskóla í Vestmannaeyjum og að kennslu skyldi hefjast sama haust. Jafnframt var samið á fundinum að byggja skyldi húsnæði fyrir þennan nýja barnaskóla. [[Séra Brynjólfur Jónsson|Séra Brynjólfi Jónssyni]], að [[Ofanleiti]], var falið það verk að gera kostnaðar áætlun og áætlaði hann að kostnaður á húsnæðinu væri 2000 krónur. Til að geta hafið störf um haustið þurfti að finna bráðabirgðar aðstöðu fyrir skólann og var fengið stofu að leigu í [[Nöjsomhed|Nøjsomhed]], gamla embættisbústaðnum.

Eftir langan og erfiðan undirbúning hófst skólastarfið í nóvember, haustið 1880. Kennt var lestur, skrift, reikningur og kristinfræði. Fyrsti kennarinn við Barnaskólann í Vestmanaeyjum hét [[Einar Árnason]]. Kenndi hann tvo vetur. Hann hafði einungis lært hjá sýslumanni nokkur kvöld í viku í nokkra vetur. Annað hafði hann lært með sjálfsnámi. Skólagjöld takmörkuðu fjölda nemenda skólans og útilokuðu stóran hóp frá skólagöngu. Nemendafjöldinn fyrsta veturinn var 12-15 börn á aldrinum 10-15 ára. Heldur fleiri voru annað árið, eða 23 nemendur. Sumir úr þeim hóp áttu eftir að verða langlífir og merkir í samfélaginu.
Hér kemur listi yfir nemendur Barnaskólans annan starfsvetur hans:
* [[Árni Árnason]]
* [[Friðrik Gíslason]]
* [[Eyvör Sveinsdóttir]]
* [[Guðlaugur Jóhann Jónsson]]
* [[Guðlaugur Vigfússon]]
* [[Guðjón Eyjólfsson]]
* [[Guðjón Ingimundarson]]
* [[Guðrún Bjarnadóttir]]
* [[Jes A. Gíslason]]
* [[Jóhanna Guðmundsdóttir]]
* [[Jóhanna Lárusdóttir]]
* [[Jón Jónsson]]
* [[Jón Pétursson]]
* [[Jón Þorsteinsson]]
* [[Júlíus Guðmundsson]]
* [[Kristján Ingimundarson]]
* [[Kristján Loftur Sighvatsson]]
* [[Lárus Kristján Lárusson]]
* [[Magnús Guðmundsson frá Hlíðarási]]
* [[Magnús Guðmundsson frá Vesturhúsum]]
* [[Oddur Árnason]]
* [[Steinvör Lárusdóttir]]
* [[Vigfús Jónsson]]

Af þessum fengu þrír hæstu einkunn; Jes og Friðrik Gíslasynir og Jón Þorsteinsson. Bræðurnir Friðrik og Jes voru vel gáfum gefnir og settu mikinn svip á bæjarlíf Vestmannaeyja allt þeirra líf.

Fyrstu 15 árin var sú regla að aðeins þeir sem eitthvað höfðu lært áður í skrift og reikningi fengu inngöngu, en því var breytt þegar yngri deild skólans var stofnuð árið 1895. Einnig var stórt skref tekið þegar skólagjöld voru afnumin. Þá fengu öll börn tækifæri til að fá grunnmenntun. Það var árið 1891, þegar Aagard syslumaður fluttist til Danmerkur og Jón Magnússon, síðar forsætisráðherra, tók við embætti sýslumanns. Hann hafði fræðslumál á hjartanu og voru efnalitlar fjölskyldur ævarandi þakklátar Jóni.

Rétt fyrir aldamótin 1900 hóf hið opinbera baráttu gegn „tóbaks- og áfengisnautn“. Baráttan var háð í skólunum og átti að skera niður í notkun ungmenna á efnunum. Fengu nemendur lítið kver um vána og kenndi [[séra Oddgeir Guðmundsen]] efnið.

== Bygging skólahúsa ==
Haustið 1881 voru gerðar breytingar á hugmyndinni um gerð hússins þannig að séra Brynjólfur Jónsson fékk það verkefni að gera nýja kostnaðaráætlun um efniskaup í bygginguna. Fékk hann með sér í lið Sigurð Sveinsson í [[Nýborg]], byggingarmeistara, og Jósef Valdason, skipstjóra. Nýja skólahúsið var svo tekið í notkun haustið 1884. Þegar skólinn var tekinn í notkun var Lárus Árnason fenginn til að kenna. Hann var þriðji kennarinn við skólann og jafnframt albróðir hinna tveggja fyrrum kennara skólans. Skólahúsið var tvílyft timburhús og var kostnaður við bygginguna 3000 kr.

Árið 1904 var nýtt skólahús tekið í notkun eftir að við gamla var löngu orðið hrörlegt og rúmleysi mikið. Kostnaður við byggingu þess var 10.000 kr. Á neðri hæð hússins var kennslustofa og þingsalur og á efri hæðinni voru tvær kennslustofur og bókasafnsstofa. Húsið stóð við Heimagötu 3 og hét [[Borg]]. Kennarinn sem kenndi í hinu nýja húsi fyrstu árin var [[Steinn Sigurðsson]]. Hann var dugmikill kennari og bar hag nemenda og foreldra fyrir brjósti sér. Hann lét ekki deigan síga í æskulýðsmálum og gerði mikið í íþróttamálum og félagsmálum auk þess að kenna aukalega námsfúsum nemendum ensku og dönsku. En þrátt fyrir alla velvild sína og fórnfýsi í garð hag nemenda var honum sagt upp störfum skyndilega og fluttist á brott. Engar ástæður eru fyrir uppsögn hans og var þetta leiðinlegt fyrir hann og nemendur. Ætla má að skólanefnd hafi af einhverri ástæðu viljað losna við hann og tók því í ríkið í taumana eftir þessa atburði og sá um uppsagnarmál framvegis.

Þegar Steinn Sigurðsson hætti sem skólastjóri voru 109 nemendur í skólanum. Það þýðir að hið tiltölulega nýja skólahús var orðið alltof lítið fyrir starfsemina. Bæjarstjórnin vildi því byggja framtíðarhúsnæði sem myndi þjóna skólanum um langa framtíð. Árið 1915 var byrjað að byggja skólahús við Skólaveg og er það enn notað. Þessi bygging er teiknuð af [[Rögnvaldur Ólafsson|Rögnvaldi Ólafssyni]] húsameistara ríkisins. Í þessu skólahúsi voru 6 kennslustofur. Skólastofurnar voru hafðar langar og mjóar en það þótti betra upp á birtuna eins og segir í umsögn um teikninguna, en á þessum tíma var lýsing lítil og léleg. Þessi bygging þótti all vegleg og átti að rúma 180 börn þ.e. 30 börn í hverri stofu. Ekki var björninn unninn þegar skólastarf hófst í nýju byggingunni. Sökum heimsstyrjaldar sem geisaði var kolaskortur og því var skammtað kolum. Hagstæðara þótti að hita upp helming stofanna og hafa þær tvísettar. Ekkert vatn var fyrstu árin og kom rennandi vatn ekki fyrr en 10-12 árum eftir byggingu hússins eða um 1930.

== Frá fortíð til nútíðar ==
Sá skólastjóri sem var við völd þegar fyrsti hluti núverandi húsnæðis skólans var byggt hét [[Björn H. Jónsson]]. Eftir óeigingjarnt starf fór fyrir honum eins og fyrirrennara sínum; Birni var sagt upp störfum fyrirvaralaust og hrakinn frá bænum. Bæjarbúar horfðu á eftir honum og fjölskyldu með eftirsjá vegna frábærs starfs sem þau unnu hér í bæ.

== Skólastjórar ==
Framan af voru það sóknarprestar sem voru titlaðir skólastjórar en höfðu ekkert með stjórnun skólans. Því voru það kennarar sem að stjórnuðu skólanum fram á 20. öldina.
* [[Filippus Eyjólfsson]] 1745-1766
* [[Einar Árnason]] 1880-1882
* [[Jón Árnason]] 1883-1884
* [[Lárus Árnason]] 1884-1885
* [[Séra Jón Jónasson Thorstensen]] 1885-1886
* [[Árni Filippusson]] 1886-1893
* [[Séra Oddgeir Guðmundsen]] 1893-1904
* [[Steinn Sigurðsson]] 1904-1914
*

== Kennarar ==
Einnig er vert að minnast á nokkra kennara sem að lögðu sitt af mörkum:
* [[Högni Sigurðsson]] 1904-1908
* [[Eiríkur Hjálmarsson]] 1895-1928
* [[Ágúst Árnason]] 1907-1937

== Skólinn í dag ==
Barnaskóli Vestmannaeyja er heildstæður grunnskóli með u.þ.b. 450 nemendur á aldrinum 6-16 ára í 22 bekkjardeildum. Íþróttakennsla fer fram í [[Íþróttamiðstöðin]]ni við [[Brimhólabraut]]. Í skólanum er sérdeild fyrir fatlaða nemendur, ennfremur hefur undanfarin ár verið starfrækt nýbúadeild í skólanum til stuðnings fyrir nemendur sem hafa flutt til Eyja erlendis frá.
Barnaskólinn leggur áherslu á að nemendur kynnist sérstöðu heimabyggðar sinnar eins og [[jarðsaga|jarðfræði]], [[dýralíf]]i og [[saga|sögu]]. Skólinn er virkur þátttakandi í erlendum samskiptum með nýjustu tækni má þar nefna Jasonverkefnið, þátttaka í Comeniusarverkefni, GLOBE- umhverfisverkefnið sem nú stendur yfir og fleira.
Þá vill skólinn efla samkennd, vináttu og sjálfsöryggi nemenda og er unnið að því m.a. með: samveru á sal, vinahópum, íþróttadegi, upplestrarkeppni, útivistardögum, árshátíð, tilbreytingadögum og ýmsu öðru.

==Tæknilegar upplýsingar ==
* '''Heimilisfang:'''
:Skólavegi
:900 Vestmannaeyjar
* '''Sími:'''
:4811944
* '''Fax:'''
:4811948
* '''Veffang:'''
:http://vestmannaeyjar.ismennt.is/
:http://www.skolatorg.is/kerfi/barnask_i_vestmannaeyjum/skoli/
* '''Netfang:'''
:barney@ismennt.is
* '''Skólastjóri:'''
:Hjálmfríður Sveinsdóttir hjalmfr@ismennt.is
* '''Aðstoðarskólastjóri: '''
:Björn Elíasson bjorne@ismennt.is
* '''Opnunartímar:'''
:Mán - Fös 8.00 - 15.00

== Tenglar ==
* [http://vestmannaeyjar.ismennt.is Heimasíða Barnaskólans í Vestmannaeyjum]

== Heimildir ==
* Þorsteinn Þ. Víglundsson (1962). Saga barnafræðslunnar í Vestmannaeyjum. ''Blik'', 23. árg., 77-117.

Hamarsskóli Vestmannaeyja

2005-06-21T11:32:58Z

Eyjavefur:

Hamarsskóli þjónar vestari hluta bæjarins og stendur miðsvæðis í vesturbænum. Skólinn tók til starfa haustið 1982, nemendur voru þá 250 á aldrinum 6 – 11 ára í þrettán bekkjadeildum. Í dag er nemendur 320 í átján bekkjadeildum á aldrinum 6 – 15 ára. Skólinn er því heilstæður grunnskóli og þjónar íbúum í vesturbænum. Kennarar við skólann eru um 40 í 30 stöðugildum kennara og sérkennara. Við skólann starfa einnig húsvörður, skólaritari, skólahjúkrunarfræðingur, sálfræðingur, námsráðgjafi og þroskaþjálfi ásamt 13 skólaliðum og 6 stuðningsfulltrúum. Gott bókasafn og tölvuver er í skólanum. Þremur kennslustofum var bætt við skólann um áramótin 2002/2003. Skólinn er einsetinn.

Í skólanum er fylgt blöndunarstefnu og eru því fatlaðir og ófatlaðir saman í bekkjadeildum, þar sem því verður við komið. Í Hamarsskóla er lögð áhersla á jákvæðni, samvinnu, þekkingu og aga. Skólinn er þátttakandi í Comeníusar verkefni í samvinnu við Barnaskóla Vestmannaeyja. Í skólanum eru ýmsar skemmtilegar hefðir eins og t.d. vinavika, íþróttadagur, skóladagur, jólaföndurdagur ofl. Foreldrafélag skólans er öflugt og hafa foreldrar ávallt stutt vel og dyggilega við starf skólans. Heimasíða Hamarsskóla er á skolatorg.is.

== Tæknilegar upplýsingar ==
* '''Heimilisfang:'''
:Hamarsskóla
:900 Vestmannaeyjar
* '''Sími:'''
:4812644
:4812645
* ''' Fax:'''
:4812649
* '''Veffang:'''
:http://hamarsskoli.eyjar.is/
* '''Netfang:'''
:hamey@vestmannaeyjar.is
* '''Skólastjóri:'''
:Halldóra Magnúsdóttir hallmag@vestmannaeyjar.is
* '''Aðstoðarskólastjóri:'''
:Sigurlás Þorleifsson sigurlas@vestmannaeyjar.is
* '''Opnunartímar:'''
:Mán - Fös 7.45 - 16.00

Sóli

2005-06-21T11:28:25Z

Eyjavefur:

Húsið '''Sóli''' (stundum kallað Soli) stendur við [[Ásavegur|Ásaveg]] 11.

Leikskólinn Sóli hefur verið starfræktur frá 1960 í gömlu þriggja hæða húsi (frá 1930). Húsið fékk í upphafi norska nafnið Sola en er í dag alltaf kallað Sóli og ber leikskólinn sama nafn. Fjöldi barna hér áður fyrr gat verið dálítið breytilegur og fór það eftir atvinnuástandi hve mörg þau voru. Gat barnafjöldinn orðið meiri en góðu hófi gegndi yfir há síldar og loðnuvertíðir.

Hjallastefnan var tekin upp í september 1998. Hjallastefnan byggir m.a. á jákvæðni, kærleika, einfaldleika, aga og jafnrétti. Kynjaskipting er í leikskólanum en markmið kynjaskipts leikskólastarfs er jákvæð kynjablöndun þar sem báðum kynjum er gert kleift að mætast á jafningjagrundvelli þar sem hvorugt kynið þarf að gjalda fyrir kyn sitt. Bæjaryfirvöld voru jákvæð og styrktu verkefnið í upphafi. Í apríl 2002 var opnaður þriðji kjarninn á Sóla. Ráðgert hafði verið að byggja í áföngum nýjan Sóla en fjármagn skorti og byggingunni frestað. Í staðinn var tekið á leigu húsnæði þar sem Hvítasunnusöfnuðurinn hafði til skamms tíma rekið leikskóla. Húsnæði þetta er ágætt en ansi langt er á milli kjarna.

Sóli er í dag þriggja kjarna skóli sem starfar samkvæmt Hjallastefnunni. Í skólanum eru börn á aldrinum 16 mánaða – 6 ára. Deildarstjórar eru: Á drengjakjarna Ingibjörg Þorsteinsdóttir, á stúlknakjarna Margrét Kjartansdóttir og á litla kjarna er Auður Karlsdóttir.

== Tæknilegar upplýsingar ==
* '''Heimilisfang:'''
:Ásavegi 9
:900 Vestmannaeyjar
* '''Sími:'''
:4811928
* '''Fax:'''
:4811318
* '''Veffang:'''
:www.vestmannaeyjar.is
* '''Netfang:'''
:soli@vestmannaeyjar.is
* '''Leikskólastjóri:'''
:Júlía Ólafsdóttir
* '''Aðstoðarleikskólastjóri:'''
:Margrét Brandsdóttir
* '''Opnunartímar:'''
:Mán - Fös 7.30 - 17.30

=== '''Litli-Sóli''' ===
* '''Heimilisfang:'''
:Faxastíg 6
:900 Vestmannaeyjar
* '''Sími:'''
:4811958
* '''Netfang:'''
:soli2@vestmannaeyjar.is
* '''Deildarstjóri:'''
:Auður Karlsdóttir
* '''Opnunartímar:'''
:Mán - Fös 7.30 - 16.15
<meta:creator>Daníel St.</meta:creator>
<meta:description>Leikskólinn Sóli</meta:description>
<meta:source>www.vestmannaeyjar.is</meta:source>
[[Flokkur:Hús]]

Sóli

2005-06-21T11:28:14Z

Eyjavefur:

Sóli

2005-06-21T11:27:59Z

Eyjavefur:

Húsið '''Sóli''' (stundum kallað Soli) stendur við [[Ásavegur|Ásaveg]] 11.

Leikskólinn Sóli hefur verið starfræktur frá 1960 í gömlu þriggja hæða húsi (frá 1930). Húsið fékk í upphafi norska nafnið Sola en er í dag alltaf kallað Sóli og ber leikskólinn sama nafn. Fjöldi barna hér áður fyrr gat verið dálítið breytilegur og fór það eftir atvinnuástandi hve mörg þau voru. Gat barnafjöldinn orðið meiri en góðu hófi gegndi yfir há síldar og loðnuvertíðir.

Hjallastefnan var tekin upp í september 1998. Hjallastefnan byggir m.a. á jákvæðni, kærleika, einfaldleika, aga og jafnrétti. Kynjaskipting er í leikskólanum en markmið kynjaskipts leikskólastarfs er jákvæð kynjablöndun þar sem báðum kynjum er gert kleift að mætast á jafningjagrundvelli þar sem hvorugt kynið þarf að gjalda fyrir kyn sitt. Bæjaryfirvöld voru jákvæð og styrktu verkefnið í upphafi. Í apríl 2002 var opnaður þriðji kjarninn á Sóla. Ráðgert hafði verið að byggja í áföngum nýjan Sóla en fjármagn skorti og byggingunni frestað. Í staðinn var tekið á leigu húsnæði þar sem Hvítasunnusöfnuðurinn hafði til skamms tíma rekið leikskóla. Húsnæði þetta er ágætt en ansi langt er á milli kjarna.

Sóli er í dag þriggja kjarna skóli sem starfar samkvæmt Hjallastefnunni. Í skólanum eru börn á aldrinum 16 mánaða – 6 ára. Deildarstjórar eru: Á drengjakjarna Ingibjörg Þorsteinsdóttir, á stúlknakjarna Margrét Kjartansdóttir og á litla kjarna er Auður Karlsdóttir.

== Tæknilegar upplýsingar ==
* '''Heimilisfang:'''
:Ásavegi 9
:900 Vestmannaeyjar
* '''Sími:'''
:4811928
* '''Fax:'''
:4811318
* '''Veffang:'''
:www.vestmannaeyjar.is
* '''Netfang:'''
:soli@vestmannaeyjar.is
* '''Leikskólastjóri:'''
:Júlía Ólafsdóttir
* '''Aðstoðarleikskólastjóri:'''
:Margrét Brandsdóttir
* '''Opnunartímar:'''
:Mán - Fös 7.30 - 17.30

=== ::'''Litli-Sóli''' ===
* '''Heimilisfang:'''
:Faxastíg 6
:900 Vestmannaeyjar
* '''Sími:'''
:4811958
* '''Netfang:'''
:soli2@vestmannaeyjar.is
* '''Deildarstjóri:'''
:Auður Karlsdóttir
* '''Opnunartímar:'''
:Mán - Fös 7.30 - 16.15
<meta:creator>Daníel St.</meta:creator>
<meta:description>Leikskólinn Sóli</meta:description>
<meta:source>www.vestmannaeyjar.is</meta:source>
[[Flokkur:Hús]]

Rauðagerði

2005-06-21T11:18:55Z

Eyjavefur: danielst

Leikskólinn Rauðagerði hóf starfsemi sína 5. nóvember árið 1973 við Heiðarveg 41 en í maí 1974 flutti starfsemin í núverandi húsnæði við Boðaslóð 8–10.

Eins og í öðrum leikskólum er unnið samkvæmt aðalnámsskrá leikskóla frá árinu 1999 en áður hafði verið unnið eftir uppeldisáætlun fyrir dagvistarheimili frá árinu 1985 sem síðar var endurútgefin árið 1993.

Auk þess að vinna eftir aðalnámsskrá er kennt í grófum dráttum eftir hugmyndafræði Mariu Montessori. Hennar hugmyndafræði tekur mið af einstaklingsbundnu námi og sá hraði sem valinn er í kennslu fer eftir áhuga og þroska nemandans. Tónlistin skipar stóran sess í starfseminni og markviss tónlistarkennsla er hjá öllum börnum. Unnið er með „Markviss málörvun“ í skipulögðum kennslustundum leikskólans og er ritmálið gert sýnilegt auk „tákns með tali“.

Boðið er upp á sveigjanlegan dvalartíma frá sjö klukkustundum upp í tíu klukkustundir á þremur deildum. Opnunartími er frá kl. 7:30–17:30.

Aldursskipting nemendahópsins er frá 1 árs til 6 ára og samtímis eru 60 nemendur í skólanum
* Bláa deild er með 13 nemendur á aldrinum 1–2 ára.
* Gula deild er með 23 nemendur á aldrinum 2–4 ára.
* Rauða deild er með 24 nemendur á aldrinum 4–6 ára.
Allar deildar eru kynblandaðar.

== Tæknilegar upplýsingar ==
* '''Heimilisfang:'''
:Boðaslóð 8-10
:900 Vestmannaeyjar
* '''Sími:'''
:4811097
* '''Fax:'''
:4812997
* '''Veffang:'''
:http://raudagerdi.vestmannaeyjar.is
* '''Netfang:'''
:raudag@vestmannaeyjar.is
* '''Leikskólastjóri:'''
:Helena Jónsdóttir
* '''Aðstoðarleikskólastjóri:'''
:Sigríður Ragnarsdóttir
* '''Opnunartímar:'''
:Mán - Fös 7.45 - 17.30

<meta:creator>Daníel St.</meta:creator>
<meta:source>vestmannaeyjar.is</meta:source>

Kirkjugerði

2005-06-21T11:12:41Z

Eyjavefur: danielst

Leikskólinn Kirkjugerði stendur við Dalhraun og var reistur fyrir gjafafé frá söfnun Hjálparstofnun kirkjunnar og var því gefið nafnið Kirkjugerði. Vestmannaeyjabær er rekstraraðili leikskólans.

Bygging hússins hófst 19.apríl 1974 og lauk í september 1974 og var húsið vígt í október sama ár. Húsið er timburhús og var til að byrja með tveggja deilda leikskóli.

Árið 1976 var gömlu viðlagasjóðshúsi bætt við Kirkjugerði og dvöldu þar 12 börn á tveggja ára aldri. Viðlagasjóðshúsið stóð á sömu lóð og var því ekki innangengt á milli. Það var svo árið 1991 í maí að viðlagasjóðshúsið var rifið og hafist var handa við að byggja við leikskólann. Í september sama ár var tekin í notkun hluti af viðbyggingunni eða 125 fermetrar. Sá hluti saman stóð að starfsmannaaðstöðu og leikfimissal. Til að byrja með var leikfimissalurinn og hluti af starfsmannaaðstöðunni notað undir þriðju deildina, sem áður var í gámnum.

Í mars 1994 var nýja álman að fullu tilbúin, 563 fermetrar að stærð. Fjórar deildar eru nú í húsinu sem heita gula-, rauða-, græna- og bláa deild.

Leikskólinn starfar eftir aðalnámskrá leikskóla frá árinu 1999. Frá 1998 hefur Kirkjugerði unnið með umhverfið og náttúruna. Við höfum aflað okkur allskyns upplýsinga um endurvinnslu og nýtingu á hinum ýmsu hlutum og heimsótt leikskóla sem vinna líkt og við. Stefnan er tekin á að Kirkjugerði verði umhverfisvænn leikskóli sem stuðli að umhverfismenntun með umhverfið og náttúruna að leiðarljósi. Einnig nýtum við sögu eyjanna og farið er í göngur að hinum ýmsu kennileitum og örnefnum sem eru í Vestmannaeyjum. Elstu börnin læra ,,eyjalög” í skólahóp. Unnið er með „Markvissri málörvun“ í leikskólanum.

Hið daglega starf er margvíslegt, leikfimi, samverustundir, söngstundir, markviss málörvun, valstundir, skólahópur og margt fleira. Ritmálið er sýnilegt á leikskólanum og vísur, þulur í myndmáli.

Á leikskólanum eru 4 deildir, tvær hálfsdagsdeildir og tvær með sveigjanlegan vistunartíma frá 6 tímum upp í 10 tíma vistun.
* Gula – og rauða deild eru fyrir börn frá 4-6 ára.
* Græna – og bláa deild eru fyrir börn 2 – 4 ára.

== Tæknilegar upplýsingar ==
* '''Heimilisfang:'''
:Dalhrauni 1
:900 Vestmannaeyjar
* '''Sími:'''
:4811098
* '''Fax:'''
:4811181
* '''Veffang:'''
:www.vestmannaeyjar.is
* '''Netfang:'''
:kirkjug@vestmannaeyjar.is
* '''Leikskólastjóri:'''
:Alda Gunnarsdóttir
* '''Aðstoðarleikskólastjóri:'''
:Emma H. Sigurgeirsdóttir
* '''Opnunartímar:'''
:Mán - Fös 7.30 - 17.30

Heimaslóð:Myndayfirlit

2005-06-13T10:55:02Z

Eyjavefur:

#redirect [[Reimarshús]]

Stóra-Klif

2005-06-13T10:32:10Z

Eyjavefur:

Stóra-Klifið

[[Mynd:solarl5a.jpg|thumb|Skansaklettar á Klifinu]]

Mynd:Solarl5a.jpg

2005-06-13T10:28:55Z

Eyjavefur: Skansaklettar

Skansaklettar

Þriðji áratugurinn

2005-06-13T10:03:28Z

Eyjavefur:

Og enn héldu bátarnir áfram að stækka, og var stærsti báturinn sem Vestmannaeyingar eignuðust á þessum tíma m/b [[Fylkir]] sem var 42 brúttó-lestir.
Einnig voru keyptir svokallaðir línuveiðarar, kolakynt gufuskip sem aðalega voru notuð til síldveiða, en það heppnaðist ekki vel.

Hafnaraðstaðan batnaði enn, hafnargarðarnir komnir í sína endanlegu mynd, sem skapaði mikið öryggi. Bæjarbryggjan var enn lengd og breikkuð og steypt dekk á hana alla sem skapaði meira svigrúm til löndunnar.

En hvorki innsiglingin eða höfnin hafði enn þá verið dýpkuð, og olli það miklum erfiðleikum, mátti stundum sjá báta fasta þar þegar lágsjávað var og urðu þeir þá að forðast það þegar þannig stóð á, en sjómönnunum var alveg sama þeir vildu sína stóru báta og stóðu í þeirri trú að einhvern tímann yrði höfnin stækkuð.

== Dragnótaveiðar hefjast ==
[[Mynd:höfningamla.jpg|thumb|Höfnin á þriðja áratugnum]]
Aflavon var sáralítil hjá Vestmannaeyjabátunum utan vetrarvertíðar, því að litlar sem engar veiðar voru stundaðar á sumri til, og þá með sáralitlum árangri.
Var það þá er [[Gísli Magnússon]] var á ferð um Danmörku að hann kynntist mönnum sem gerðu þar út á dragnót, og fékk hann þá Gísla J. með sér og gerðu þeir þá sameiginlega út veturinn [[1921]] m/b Ægi á dragnótaveiðar í Vestmannaeyjum. Þeir fengu með sér danskan vanan mann til þess að vera með bátinn.

=== Dragnótin skilar árangri ===
Veiðafærið reyndist mjög vel og skilaði miklum afla sem fyrst var mest þorskur en síðan mest af ýsu og kola. En á þessum tíma voru þessar fisktegundir verðlitlar, og var þá farið að flytja aflann ísvarinn til Bretlands því að hraðfrysting var ekki enn komin til sögunnar.

Dragnótaveiðar urðu undirstaða sumarútgerðar og gáfu góðar tekjur, sumarið [[1937]] stunduðu 40 bátar þessar veiðar frá Eyjum, en allt þar til að veiðarnar voru bannaðar með lögum, af mikilli skammsýni að því er Vestmannaeyingar töldu, því þær höfðu mikla þýðingu fyrir þá.

== Línurennan ==
Frá því að línuveiðarnar hófust var lagning línunnar talið vandaverk og hættulegt vegna önglanna sem varð að gæta að festust ekki í höndum þeirra, er þeim var kastað fyrir borð. Og voru það þeir handlögnustu og fljótvirkustu valdnir í þetta starf og fengu alltaf aukalega borgað.

=== Fyrsta tilraun gerð 1926 ===
En árið [[1926]] var gerð fyrsta tilraun með hina svokölluðu línurennu, en hún heppnaðist ekki sem skildi og ekki heldur sú sem var gerð [[1927]]. Stafaði það að mestu leyti af því að þá var enn mikið beitt af hrognum og annarri ljósbeitu og vildi sú beita síga niður í línuhálsinn og línan fara ógreidd í sjóinn. Var hún svo enn endurbætt [[1928]], og var nú eingöngu beitt síld sem hentaði mun betur, og var nú hægt að leggja línuna þótt að bátarnir keyrðu næstum á fullri ferð. Nú gat hver bátur lagt lengri línu, meiri aflavon.

== Hlutaskipti tekin upp ==
Í tíð áraskipanna var það almenn regla að áhafnir tækju kaup sitt sem hluta úr afla. En með tilkomu vélbátanna breyttist þetta, var þá hverjum greitt fyrirfram ákveðið kaup fyrir vetrarvertíðina sem stóð frá byrjun janúar til 11. mai,og tók þá útgerðin líka á sig allan kostnað af úthaldinu og sá mönnum fyrir húsnæði og þjónustu á meðan [[vertíð]] stóð.

Árið 1927 varð breyting á þessu og hlutaskiptin komu aftur til sögunnar.

== Raflýsing vélbátaflotans ==
[[Mynd:ljós.jpg|thumb|Bátar voru raflýstir árið 1927]]
Áður en línuveiðarnar hófut á gömlu áraskipunum vertíðina [[1897]] munu engin ljósker hafa verið um borð í þeim og dagsbirtan látin ráða hve lengi væri verið á sjó, en með tilkomu línunnar var farið mun fyrr á stað og verið lengur úti þannig að oft var myrkur og var þá nauðsynlegt að hafa einhver ljós, og aðeins hin gömlu ljósker notuð en það var náttúrulega alls ekki næg birta.

Það var fyrst haustið 1927 af [[Haraldur Eiríksson]] rafvirkjameistari í Eyjum hefst handa um raflýsingu bátanna og mun m/b [[Emma]] hafa verið fyrsti báturinn sem róðra hóf vertíðina 1928 að fullu raflýstur.

== Fyrsta loftskeytatækið ==
Árið 1927 lét Gísli J. smíða þrjá báta um 30 tonn að stærð fyrir vertíðina 1928. Þeir voru allir mjög vel útbúnir ekki aðeins vel raflýstir heldur var einn þeirra m/b Heimaey útbúin loftskeytatækjum og gat hann því haft samband við önnur skip sem slíkt höfðu, eða stöðvar í landi. Nú í dag er það talið sjálfsagt að hvert skip, sem stundar fiskveiðar hafi slík tæki um borð til að geta látið vita ef aðstoðar er þörf og hefur það vafalaust bjargað lífi margra sjómanna.

== Síldveiðar Eyjabáta fyrir Norðurlandi ==
Eftir að bátaflotinn stækkaði meira var farið að hugsa um einhverja notkun á honum að vetrarvertíð lokinni, komu þá m.a til greina veiðar á Norðurlandi.
Fyrstir riðu á vaðið sumarið 1919 bátarir m/b Goðafoss og m/b Óskar undir stjórn þeirra Gísla Magnússonar og [[Árni Þórarinsson|Árna Þórarinssonar. Báðir þessir bátar stunduðu veiðar með reknet, en aflahlutur og afkoma útgerðarinnar varð lélegri en menn höfðu vonað, og lögðust þessar veiðar þá af í árabil. En seinna t.d um sumarið 1929 fór meira líf að færast í veiðarnar og voru Vestmannaeyingar orðnir virkir þáttakendur í þessum veiðum og hafa þeir ávalt stundað síldveiðar síðan hvar sem er við landið og á fjarlægari miðum á þeim tíma sem um hefur verið að ræða og veiðar hafa verið leyfðar.

Í fyrstu virtist að Eyjamenn næðu ekki sömu tökum á síldveiðunum og þorskveiðunum, að sjómennirnir væru ekki eins áhugasamir fyrir þeim, oft var sagt að þeir væru bara í sumarfríi, en það var nú samt ekki því að Eyjaformenn hafa mörg undanfarin ár stundað þessar veiðar með jafngóðum árangri og aðrir, jafnvel verið í fremstu röð.

=== Tæplega hundrað vélbátar frá Vestmannaeyjum ===
Í lok áratugarins voru gerðir út alla 97 vélbátar frá Vestmannaeyjum, og er það mestur fjöldi báta sem nokkurn tíma hefur átt þar heimahöfn, voru þeir samtals 1.905 brúttólestir að stærð og meðalstærð þeirra 19,6 lestir.
Samanlagður afli bátaflotans, sem kom í land á þessum áratug, var alls 214.926 tonn, og var hann að mestu verkaður á hefðbundinn hátt, saltaður og sólþurrkaður til útflutnings.

Annar áratugurinn

2005-06-13T10:02:22Z

Eyjavefur:

Á tímabilinu 1910-1920 hófu veiðar 45 nýjir bátar og voru margir þeirra nokkuð stærri en þeir sem fyrir voru og var m/b [[Óskar]], sem smíðaður var í Eyjum þeirra stærstur eða 16 tonn. Einnig var m/b [[Emma]] keypt til Eyja á þessu tímabili og var hún um 16 tonn. Báðir voru þessir bátar frábrugðnir þeim sem fyrir voru að því leyti að þeir voru ,,kútter"-byggðir og auk þess tvímastra og hvorugt mastrið hægt að leggja niður, og var seglabúnaðurinn í samræmi við það. Voru þetta fyrstu bátarnir af þessari gerð sem Vestmannaeyingar eignuðust, en seinna urðu þeir þó mun fleiri.

== Bætt hafnaraðstaða hvetur til stærri báta ==
[[Mynd:vedgard.jpg|thumb|Gerð hafnargarðanna var erfitt verkefni]]
Árið [[1914]] var hafist handa um gerð syðri [[hafnargarðurinn|hafnargarðsins]] og tók það nokkur ár, og var verkinu vart lokið fyrr en [[1920]]. Veittti garðurinn mun betra skjól í innri höfninni en áður var, og var hafnarfestunum komið fyrir þar. Lágu þær frá austri til vesturs. Átti hver bátur sitt legufæru sem tengt var hafnarfestunum og var millibil milli festinga hvers báts haft það langt að ekki var hætta á að bátarnir rækjust saman. Höfnin var þó enn mjög grunn, en hinir smærri bátar flutu þá ávalt við legufæri sín , en þeir stærri tóku niðri um fjöru og var því reynt að hafa þá þar sem mest dýpi var.

== Bæjarbryggjan steypt ==
[[Stokkhellubryggjan]] gamla, eða bæjarbryggjan eins og hún var síðar nefnd, var steypt upp og síðar endurbætt mjög árið 1911, þannig að smærri bátarnir flutu oftast nær að henni og þeir stærri þegar hásjávað var og bætti þetta mjög alla aðstöðu til að losna við aflann þegar að landi var komið. Hvatti þessi bætta aðstaða menn einnig til að afla sér stærri og afkastameiri báta

== Stærri og afkastameiri bátar ==
[[Mynd:Bryg1912.jpg|thumb|Líf og fjör á bryggjunni]]
Vélbátar voru í lok áratugarins 61 að tölu og var brúttó-stærð þeirra samtals 609 tonn og meðalstærð því alveg um 10 tonn.

Heildarafli [[Vestmannaeyjaflotinn|Vestmannaeyjaflotans]] varð þennan áratug samtals 93.543 tonn, og var aflinn á þessum árum nær allur verkaður í salt og sólþurrkaður til [[útflutningur|útflutnings]] á þar til gerðum þerrireitum. Það sést einnig á þessum tölum að heildarafli flotans á þessum tveimur áratugum hefur aukist um 37.553 tonn.

== Netaveiðar hefjast ==
Eins og minnst er á í kaflanum um fyrst áratuginn hóf [[Þorsteinn í Laufási]] fyrstur manna tilraun með netaveiðar í þorskanet í Eyjum á [[vertíð|vertíðinni]] [[1908]], og aftur [[1910]], en þær mistókust.
Bæði vegna þess að netin voru ranglega útbúin, og einnig vegna þess að engin spil voru komin í bátanna og netin því dregin af handafli sem útilokaði það algerlega að draga nema á grunnu vatni. Ýmsar fleiri tilraunir voru gerðar með lagningu þorskaneta en alltaf mistókust þær og leit þá ekki vel út með netaveiðar Vestmannaeyinga, en menn vissu að slíkar veiðar höfðu verið stundaðar á Faxaflóasvæðinu með ágætum árangri.

Það var ekki fyrr en á vertíðinni [[1916]] að þrír formenn taka sig til og hefja veiðar í þorsknet. Reyndar hafði norskur maður komið til Eyja [[1913]], sem kunni vel til í netaveiðum og stundaði þær í þrjár vertíðir í Eyjum en hann hafði mest norska áhöfn svo að Vestmannaeyingar kynntust því ekki svo mikið þá.
Veiðarnar hjá þremenningunum gengu vel enda nú komin spil í flest alla bátana ([[1912]]). Og varð þetta til þess að almennt var farið að stunda veiðar í þorsknet á hverri vertíð eftir það. Jókst heildarafli hjá Vestmannaeyjabátum eftir það til mikilla muna, og leiddi það til þess að fjárhagsafkoma útgerðarinnr varð mun betri en áður.

== Tilraunir til togaraútgerðar - Upphaf togaraútgerðar frá Vestmannaeyjum ==
Árið [[1919]] réðust Vestmannaeyingar í kaup á togara, þó að engir möguleikar væru á því að hann flyti inn höfnina, því að höfnin var ekki gerð fyrir togara.
En það var þó keypt tólf ára gamalt skip frá Bretlandi og var andvirði þess ásamt veiðarfærum greitt að fullu áður en það kom til landsins.
Togarinn hlaut nafnið [[Draupnir]] og var skrásettur í Vestmannaeyjum. Fór hann í sína fyrstu veiðiferð 18. mars [[1920]] og kom til Eyja með fullfermi af saltfiski 17. apríl og lagðist fyrir akkeri úti á ytri höfninni. En þegar til kom þótti ekki tiltækt að skipa aflanum upp úr skipinu, allra síst á þessum tíma þegar mestar annir voru hjá bátaflotanum, og var skipið látið fara til Reykjavíkur og landa þar og var togarinn svo gerður þaðan út og gekk útgerðin þar ekki sem best. Fleiri tilraunir voru ekki gerðar til togaraútgerðar í Vestmannaeyjum fyrr en árið [[1945]] þegar [[Helgafell Ve 32]] var gert út.

Fyrsti áratugurinn

2005-06-13T10:00:38Z

Eyjavefur:

[[Mynd:naust1907.jpg|thumb|Nausthamar árið 1907. Smelltu á myndina fyrir stærri mynd og nánari lýsingu]]
Árið [[1904]] var í fyrsta sinn sett vél í bát í Vestmannaeyjum. Hann hlaut nafnið [[Eros]]. Sú tilraun uppfyllti ekki væntingar Vestmannaeyinga því að báturinn gekk ekki eins hratt og búist hafði verið og vélin var ógangviss. Ári síðar kom [[m/b Unnur]] til Vestmannaeyja og skömmu síðar [[m/b Knörr]]. Þessir tveir bátar hófu veiðar á næstu vetrarvertíð og gekk útgerð Unnar mjög vel og var þar með búið að leggja grunn að vélbátaútgerð í Eyjum.
Síðan fjölgaði vélbátum afar ört enda var mikill hagnaður af rekstri þeirra.

== Aukin atvinna - Vélsmiðja og viðgerðarþjónusta bátaflotans ==
Eins og líkum lætur olli hin öra uppbygging og vélvæðing skipastóls Eyjamanna ýmsum vandkvæðum og erfiðleikum í sambandi við gæslu og meðhöndlun á vélum bátaflotans fyrstu árin. Enginn lærður vélstjóri var í Eyjum. Yfirleitt voru þeir handlagnustu ráðnir á bátana þó að þeir höfðu vart séð slíka gripi áður, hvað þá að þeir hafi fengið nokkra kennslu í meðferð þeirra. Þetta gat náttúrulega ekki gengið þar sem áhafnirnar átti líf sitt undir að vélarnar stöðvuðust ekki ef óveður skylli á, sem var ekki óalgengt.

[[Matthías Finnbogason]] var þá nýfluttur til Eyja, hann var bæði tré- og járnsmiður, og fór hann til Kaupmannahafnar fyrir milligöngu Gísla til dvalar hjá Dan-mótorverksmiðjunni, þar sem Gísli var umboðsmaður hjá, til að læra þar meðferð véla. Þar aflaði Matthías sér góðrar þekkingar og tókst honum svo að námi loknu að afla sér fjárhagslegum stuðning erlendis frá til kaupa á tækjum og verkfærum til þess að geta stofnað viðgerðarverkstæði heima og fékk hann þar einnig lán frá sýslunefndinni til frekari kaupa og sýndi þetta hve mönnum þótti mikilvægt að einhver gæti séð um viðgerð á vélum bátanna.

Matthías reisti svo viðgerðarverkstæðið [[Jaðar]] og notaði það í allt sem varðaði viðgerðir og til að auka þekkingu vélstjóra.
Verður að telja þetta framtak Matthíasar merkilegan þátt í sögu útgerðar í Vestmannaeyjum, og hefur það án efa dregið verulega úr sjóslysum við Eyjar sem því miður voru allt of mörg gegnum árin sem fyrst og fremst stafaði af hinni geysilega hörðu sjósókn á litlum bátum fyrstu áratugi vélbátanna.

== Tilraunir til netaveiða á Unni I. ==
[[Mynd:stakkabót.jpg|thumb|Stakkabót, þar sem fyrstu tilraunir á netaveiðum voru gerðar]]
Árið 1908 og aftur 1910 var fyrst reynt með veiðar í þorskanet í Vestmannaeyjum og kemur hér smá frásögn frá Þorsteini í Laufási úr þeirri ferð:
<div style="background:#e0e0e0;">
:,,Þá má það einnig til tíðinda teljast árið 1908, að 11. Apríl voru steinuð niður með blámöl og lögð á "Unni I " 10 þorskanet á 20 faðma dýpi hér á "Stakkabótina". Ég þorði ekki að fara dýpra vegna vandkvæða á því að ná þeim aftur upp. Þar sem engin áhöld voru til netdráttar, ekki einu sinni netarúlla. Þar í stað var bundinn áraleggur á handrið bátsins. Það var aðeins 1 þorskur í netunum enda lítil aflavon svona grunnt um þetta leyti árs. Þá kom í ljós að netin væru alveg ónýt vegna þess að enginn snúður hafði verið tekinn af teinunum áður en þau höfðu verið feld.

:Ég hafði fengið 20 þorskanet til þessara tilrauna, og með 10 auka, þessi net voru öll svo hroðviknislega úr garði gerð að aðeins 16 möskva djúp eins og þá var notað við Faxaflóa. Svo var það í mars 1910 að ég gerði aðra tilraun og lagði þau 10 þorkanet sem ég átti og í þetta skipti fengum við 240 fiska, þorsk og ufsa, sem mátti teljast sem góð veiði fyrir utan þess hve léleg netin voru því að þau urðu alveg ónýt." (Þorsteinn:1958:156-157).</div>

Þessar fyrstu tilraunir með netaveiðar í Vestmannaeyjum misheppnuðust því alveg, enda liðu nokkur ár þar til slíkar veiðar voru notaðar aftur, eða um [[1912]] og [[1913]] þá fóru þær að bera góðan árangur.

[[Flokkur: Útgerð]]

Fyrsti áratugurinn

2005-06-13T10:00:05Z

Eyjavefur:

[[Mynd:naust1907.jpg|thumb|Nausthamar árið 1907. Smelltu á myndina fyrir stærri mynd og nánari lýsingu]]
Árið [[1904]] var í fyrsta sinn sett vél í bát í Vestmannaeyjum. Hann hlaut nafnið [[Eros]]. Sú tilraun uppfyllti ekki væntingar Vestmannaeyinga því að báturinn gekk ekki eins hratt og búist hafði verið og vélin var ógangviss. Ári síðar kom [[m/b Unnur]] til Vestmannaeyja og skömmu síðar [[m/b Knörr]]. Þessir tveir bátar hófu veiðar á næstu vetrarvertíð og gekk útgerð Unnar mjög vel og var þar með búið að leggja grunn að vélbátaútgerð í Eyjum.
Síðan fjölgaði vélbátum afar ört enda var mikill hagnaður af rekstri þeirra.

== Aukin atvinna - Vélsmiðja og viðgerðarþjónusta bátaflotans ==
Eins og líkum lætur olli hin öra uppbygging og vélvæðing skipastóls Eyjamanna ýmsum vandkvæðum og erfiðleikum í sambandi við gæslu og meðhöndlun á vélum bátaflotans fyrstu árin. Enginn lærður vélstjóri var í Eyjum. Yfirleitt voru þeir handlagnustu ráðnir á bátana þó að þeir höfðu vart séð slíka gripi áður, hvað þá að þeir hafi fengið nokkra kennslu í meðferð þeirra. Þetta gat náttúrulega ekki gengið þar sem áhafnirnar átti líf sitt undir að vélarnar stöðvuðust ekki ef óveður skylli á, sem var ekki óalgengt.

[[Matthías Finnbogason]] var þá nýfluttur til Eyja, hann var bæði tré- og járnsmiður, og fór hann til Kaupmannahafnar fyrir milligöngu Gísla til dvalar hjá Dan-mótorverksmiðjunni, þar sem Gísli var umboðsmaður hjá, til að læra þar meðferð véla. Þar aflaði Matthías sér góðrar þekkingar og tókst honum svo að námi loknu að afla sér fjárhagslegum stuðning erlendis frá til kaupa á tækjum og verkfærum til þess að geta stofnað viðgerðarverkstæði heima og fékk hann þar einnig lán frá sýslunefndinni til frekari kaupa og sýndi þetta hve mönnum þótti mikilvægt að einhver gæti séð um viðgerð á vélum bátanna.

Matthías reisti svo viðgerðarverkstæðið [[Jaðar]] og notaði það í allt sem varðaði viðgerðir og til að auka þekkingu vélstjóra.
Verður að telja þetta framtak Matthíasar merkilegan þátt í sögu útgerðar í Vestmannaeyjum, og hefur það án efa dregið verulega úr sjóslysum við Eyjar sem því miður voru allt of mörg gegnum árin sem fyrst og fremst stafaði af hinni geysilega hörðu sjósókn á litlum bátum fyrstu áratugi vélbátanna.

== Tilraunir til netaveiða á Unni I. ==
[[Mynd:stakkabót.jpg|thumb|Stakkabót, þar sem fyrstu tilraunir á netaveiðum voru gerðar]]
Árið 1908 og aftur 1910 var fyrst reynt með veiðar í þorskanet í Vestmannaeyjum og kemur hér smá frásögn frá Þorsteini í Laufási úr þeirri ferð:
<div style="background:#e0e0e0;">
:,,Þá má það einnig til tíðinda teljast árið 1908, að 11. Apríl voru steinuð niður með blámöl og lögð á "Unni I " 10 þorskanet á 20 faðma dýpi hér á "Stakkabótina". Ég þorði ekki að fara dýpra vegna vandkvæða á því að ná þeim aftur upp. Þar sem engin áhöld voru til netdráttar, ekki einu sinni netarúlla. Þar í stað var bundinn áraleggur á handrið bátsins. Það var aðeins 1 þorskur í netunum enda lítil aflavon svona grunnt um þetta leyti árs. Þá kom í ljós að netin væru alveg ónýt vegna þess að enginn snúður hafði verið tekinn af teinunum áður en þau höfðu verið feld.

:Ég hafði fengið 20 þorskanet til þessara tilrauna, og með 10 auka, þessi net voru öll svo hroðviknislega úr garði gerð að aðeins 16 möskva djúp eins og þá var notað við Faxaflóa. Svo var það í mars 1910 að ég gerði aðra tilraun og lagði þau 10 þorkanet sem ég átti og í þetta skipti fengum við 240 fiska, þorsk og ufsa, sem mátti teljast sem góð veiði fyrir utan þess hve léleg netin voru því að þau urðu alveg ónýt." (Þorsteinn:1958:156-157).</div>

Þessar fyrstu tilraunir með netaveiðar í Vestmannaeyjum misheppnuðust því alveg, enda liðu nokkur ár þar til slíkar veiðar voru notaðar aftur, eða um 1912 og 1913 þá fóru þær að bera góðan árangur.

[[Flokkur: Útgerð]]

Útgerðarsaga

2005-06-13T09:56:58Z

Eyjavefur:

[[Skipafloti Vestmannaeyja]] samanstendur mestmegnis af fiskiskipum sem eru í útgerð að minnsta kosti hluta ársins. Frá því að byggð hófst á Íslandi hafa Vestmannaeyjar verið mjög mikilvæg verstöð, en það hlutverk margelfdist þegar að vélbátavæðingin hófst. Ýmsir [[frægir eyjamenn]] hafa unnið í fiskiðnaði, en þá ber helst að nefna [[Binni í Gröf|Binna í Gröf]], [[aflakóngar|aflakóng]].

[[Vélbátaútgerð]] hófst í byrjun 20. aldar.

Vegna þess hve stutt er á [[Fiskimið við Vestmannaeyjar|miðin]] frá Vestmannaeyjum hafa eyjarnar skipað ser sess sem stærsta verstöð Íslands. Þegar mest var voru Vestmannaeyjar að skapa um þriðjung af útflutningstekjum þjóðarinnar, en þó voru ekki nema um 5% af þjóðinni búsett í Vestmannaeyjum á þeim tíma. Á seinni árum hefur hinsvegar hallað undan fæti vegna flutnings á fiskikvóta milli byggða.

Útgerð er órjúfanlegur hluti af Vestmannaeyjum og verður því farið djúpt í sögu útgerðar hér.

== 20. öldin ==

*[[Fyrsti áratugurinn]]
:Aukin atvinna í kjölfar vélvæðingar
*[[Annar áratugurinn]]
:Hafnarframkvæmdir, netaveiðar og togarakaup
*[[Þriðji áratugurinn]]
:Dragnótaveiðar, raflýsing og ör framþróun
*[[Fjórði áratugurinn]]
:Dýpkunarskip kemur og upphaf togveiða
*[[Fimmti áratugurinn]]
:Mikil bátasmíði og fleiri tilraunir til togaraútgerðar
*[[Sjötti áratugurinn]]
:Nælon-þorsknet og fyrstu stálbátarnir
*[[Sjöundi áratugurinn]]
:Úthafssíldveiðar hefjast og stærri skip
*[[Áttundi áratugurinn]]
:Skuttogarar koma til sögunnar og truflun vegna eldgoss
*[[Níundi áratugurinn]]
:Sóknarmark og kvótamark
*[[Tíundi áratugurinn]]
:Kvóti minnkar

[[Flokkur:Stubbur]]

Tíundi áratugurinn

2005-06-13T09:53:04Z

Eyjavefur:

=== Kvótinn minnkar ===
Á tíunda áratugnum fór bolfiskskvóti fiskiskipaflotanns ört minnkandi var þannig komið að árskvóti meðal vertíðarbáta var töluvert minni en fiskaðist á vertíðinni einni saman á sams konar bát 10 til 15 árum áður. En frágangur aflans í kjölfar karavæðingar varð til þess að aflinn varð verðmætari.

Eftir að kvótinn minnkaði svo mikið þá jókst bæði leigu- og kaupverðið á honum. Þetta olli því að sumir útgerðamenn létu sjómennina taka þátt í kvótakaupum og urðu margir sjómenn fyrir tekjuskerðingu vegna þessa.

Miklar breytingar hafa átt sér stað í skipaflota Eyjamanna síðustu árin. Skipin hafa verið lengd,breikkuð og byggt yfir þau.

Níundi áratugurinn

2005-06-13T09:50:35Z

Eyjavefur:

=== Sett á sóknarmark og svo kvótamark ===
Fiskiskipastóll Vestmannaeyinga hefur aldrei verið stærri en hann er nú, það er að segja í rúmlestum talið né betur búinn að tækjum eða fjölbreyttari, og stafar stækkun hans á þessum árum mest af eldri togskipum sem til Eyja hafa verið keypt, svo og stækkun loðnuflotans. Var útgerð á þessum áratug með hefðbundum hætti, bolfisk,-loðnu,-og síldveiðar og humarveiðar smærri báta að sumrinu til, eftir því sem leyfi stjórnvalda hefur fengist.

== Í upphafi var hægt að velja um aflamark eða sóknarmark ==
Á þessum áratug urðu miklar breytingar á stjórnun fiskveiða þar sem settur var á kvóti. Til að byrja með höfðu útgerðar menn val, annað hvort aflamark eða sóknarmark. Sóknarmarkið var síðan afnumið í byrjun tíunda áratugarins.Á þessum árum varð mikil breyting á sölu fisks þar sem bátar lönduðu körum í gáma sem fluttu fiskinn ferskan til Englands. Landað var einu sinni í viku og voru skipakomur þá margar til að flytja fiskinn. Mikið líf var við höfnina hvern fimmtudag sem var aðallöndunardagurinn. Mikill uppgangur var í bolfisk-útgerð því mun betri verð fengust með þessum hætti heldur en að landa aflanum í stöðvarnar. Togararnir sáu frystihúsunum fyrir hráefni á þessum tíma.

Á árunum 1980-1983 var samtals landað í Vestmannaeyjum 384.259 tonnum af sjávarafla, þar af botnfisksafli 189649 tonn en loðnu-og síldarafli 194.610 tonn.

Sjöundi áratugurinn

2005-06-13T09:48:11Z

Eyjavefur:

Um miðjan sjöunda áratuginn hófust loðnuveiðar Íslendinga í stórum stíl. Og urðu Vestmannaeyingar strax þáttakendur með sínum stærri skipum sem reyndust þó fljótlega of lítil.

== Úthafssíldveiðar hefjast - stærri skip ==
Í byrjun sjöunda áratugarins hófust úthafssíldveiðar Íslendinga og þurfti þá mun stærri skip en til voru í Eyjum. En Vestmannaeyingar létu það ekki stoppa sig heldur réðust nokkrir í það að láta smíða fyrir sig skip að þeirri stærð sem hentaði við þessar veiðar.
Fyrstir til þess var [[Kristinn Pálsson]] skipstjóri og félagar hans með m/b [[Bergur VE-44|Berg VE 44]] sem smíðaður var árið [[1963]]. Á eftir þeim komu þeir [[Guðmundur I. Guðmundsson]] skipstjóri og hans félagar með m/b [[Huginn VE-55|Huginn II]] og [[Ársæll Sveinsson]] útgerðarmaður með [[Ísleifur VE-63|Ísleif IV]]. Voru allir þesir bátar 216 lestir að stærð og smíðaðir í Þrándheimi í Noregi, síðan fylgdu svo fleiri á eftir sem voru nokkuð stærri.

Stunduðu öll þessi skip, og einnig þau sem á eftir komu af svipaðri stærð, síldveiðar hvar sem var við landið og einnig á fjarlægari miðum, bæði í Norðursjó og víðar. Reyndust þau einnig vel nothæf til netaveiða á vetrarvertíðum og til togveiða þegar það þótti henta.

== Stærri skip ==
Réðust þá allmargir útgerðarmenn í að láta smíða fyrir sig enn stærri skip sem hentuðu betur, þar á meðal [[Guðjón Pálsson]] skipstjóri og félagar hans með m/b [[Gullberg VE-292]] sem smíðað var í Noregi. En aðrir keyptu stærri notuð skip innanlands, eða erlendis frá, til þessara veiða, þannig að Vestmannaeyingar eiga nú allverulegan flota til loðnuveiða. Var loðnu fyrst landað til bræðslu og frystingar í Vestmannaeyjum árið 1964.

Hafa bæði síldveiðarnar og loðnuveiðarnar færst Vestmannaeyingum verulega björg í bú, jafnt afli heimaskipanna og þeirra aðkomuskipa sem landað hafa afla sínum þar, en Vestmannaeyjar hafa verið aflahæsta löndunarstöðin landsins.

== Heildarafli ==
Heildarafli þennan áratug var 854.457 tonn, þar af síld og loðna 423.892 tonn, mest í bræðslu og frystingu.

Áttundi áratugurinn

2005-06-13T09:46:44Z

Eyjavefur:

Á áttunda áratuginum lækkaði bátafloti Vestmannaeyinga niður í 63 skip og hafði aldrei verið lægri, en tonnatalan jókst á þessum árum um 2.931 tonn, og réð því mestu tilkoma skutttogaranna og stærri skipa sem keypt höfðu verið til loðnuveiða.

== Skuttogarar koma til sögunnar ==
Togaraútgerð hófst að nýju frá Vestmannaeyjum árið [[1973]] eftir nær 20 ára hlé.

=== Vestmannaey ===
Fyrstir til að kaupa skuttogara voru útgerðir [[Bergur VE-44|Bergs Ve 44]] eigendur [[Kristinn Pálsson]] og [[Sævald Pálsson]] og [[Huginn VE-55|Hugins Ve 55]] eigandi [[Guðmundur Ingi Guðmundsson]] ásamt skipstóranum [[Eyjólfur Pétursson|Eyjólfi Péturssyni]] er þeir létu smíða v/b [[Vestmannaey VE-54]] fyrir sig í Japan árið [[1972]], en til landsins kom skipið fyrri hluta árs 1973.

=== Klakkur ===
Síðar kom skuttogarinn Klakkur, sem smíðaður var í Póllandi. Skip þessi eru 462 og 488 tonn að stærð.

Með þessum kaupum hófst blómleg togaraútgerð frá Vestmannaeyjum.

== Truflun vegna eldgoss ==
Á vertíðinni 1973, eftir að [[Heimaeyjargosið|eldgosið]] kom upp á Heimaey, var ringlureið í útgerð Vestmannaeyjaflotans. Bátarnir hrökkluðust úr heimahöfn sinni og dreifðust á hafnir á Suður- og Suðvesturlandi. Voru þeir gerðir þaðan út yfir vetrarmánuðina og fram á haust, að sjálfsögðu við mun erfiðari aðstæður en þeir höfðu í heimahöfn sinni.

=== Loðnu landað í gosinu ===
Þess ber að geta að meðan gosið stóð yfir var samt sem áður landað hér í Eyjum 23.300 tonnum af loðnu og brætt fram á vor.

Áttundi áratugurinn

2005-06-13T09:46:07Z

Eyjavefur:

Á áttunda áratuginum lækkaði bátafloti Vestmannaeyinga niður í 63 skip og hafði aldrei verið lægri, en tonnatalan jókst á þessum árum um 2.931 tonn, og réð því mestu tilkoma skutttogaranna og stærri skipa sem keypt höfðu verið til loðnuveiða.

== Skuttogarar koma til sögunnar ==
Togaraútgerð hófst að nýju frá Vestmannaeyjum árið [[1973]] eftir nær 20 ára hlé.

=== Vestmannaey ===
Fyrstir til að kaupa skuttogara voru útgerðir [[Bergur VE-44|Bergs Ve 44]] eigendur [[Kristinn Pálsson]] og [[Sævald Pálsson]] og [[Huginn VE-55|Hugins Ve 55]] eigandi [[Guðmundur Ingi Guðmundsson]] ásamt skipstóranum [[Eyjólfur Pétursson|Eyjólfi Péturssyni]] er þeir létu smíða v/b [[Vestmannaey VE-54]] fyrir sig í Japan árið [[1972]], en til landsins kom skipið fyrri hluta árs 1973.

=== Klakkur ===
Síðar kom skuttogarinn Klakkur, sem smíðaður var í Póllandi. Skip þessi eru 462 og 488 tonn að stærð.

Með þessum kaupum hófst blómleg togaraútgerð frá Vestmannaeyjum.

== Truflun vegna eldgoss ==
Á vertíðinni 1973, eftir að eldgosið kom upp á Heimaey, var ringlureið í útgerð Vestmannaeyjaflotans. Bátarnir hrökkluðust úr heimahöfn sinni og dreifðust á hafnir á Suður- og Suðvesturlandi. Voru þeir gerðir þaðan út yfir vetrarmánuðina og fram á haust, að sjálfsögðu við mun erfiðari aðstæður en þeir höfðu í heimahöfn sinni.

=== Loðnu landað í gosinu ===
Þess ber að geta að meðan gosið stóð yfir var samt sem áður landað hér í Eyjum 23.300 tonnum af loðnu og brætt fram á vor.

Áttundi áratugurinn

2005-06-13T09:45:02Z

Eyjavefur:

Á áttunda áratuginum lækkaði bátafloti Vestmannaeyinga niður í 63 skip og hafði aldrei verið lægri, en tonnatalan jókst á þessum árum um 2.931 tonn, og réð því mestu tilkoma skutttogaranna og stærri skipa sem keypt höfðu verið til loðnuveiða.

== Skuttogarar koma til sögunnar ==
Togaraútgerð hófst að nýju frá Vestmannaeyjum árið [[1973]] eftir nær 20 ára hlé.

=== Vestmannaey ===
Fyrstir til að kaupa skuttogara voru útgerðir [[Bergur Ve-44|Bergs Ve 44]] eigendur [[Kristinn Pálsson]] og [[Sævald Pálsson]] og [[Huginn Ve-55|Hugins Ve 55]] eigandi [[Guðmundur Ingi Guðmundsson]] ásamt skipstóranum [[Eyjólfur Pétursson|Eyjólfi Péturssyni]] er þeir létu smíða v/b [[Vestmannaey Ve-54]] fyrir sig í Japan árið [[1972]], en til landsins kom skipið fyrri hluta árs 1973.

=== Klakkur ===
Síðar kom skuttogarinn Klakkur, sem smíðaður var í Póllandi. Skip þessi eru 462 og 488 tonn að stærð.

Með þessum kaupum hófst blómleg togaraútgerð frá Vestmannaeyjum.

== Truflun vegna eldgoss ==
Á vertíðinni 1973, eftir að eldgosið kom upp á Heimaey, var ringlureið í útgerð Vestmannaeyjaflotans. Bátarnir hrökkluðust úr heimahöfn sinni og dreifðust á hafnir á Suður- og Suðvesturlandi. Voru þeir gerðir þaðan út yfir vetrarmánuðina og fram á haust, að sjálfsögðu við mun erfiðari aðstæður en þeir höfðu í heimahöfn sinni.

=== Loðnu landað í gosinu ===
Þess ber að geta að meðan gosið stóð yfir var samt sem áður landað hér í Eyjum 23.300 tonnum af loðnu og brætt fram á vor.

Áttundi áratugurinn

2005-06-13T09:44:06Z

Eyjavefur:

Á áttunda áratuginum lækkaði bátafloti Vestmannaeyinga niður í 63 skip og hafði aldrei verið lægri, en tonnatalan jókst á þessum árum um 2.931 tonn, og réð því mestu tilkoma skutttogaranna og stærri skipa sem keypt höfðu verið til loðnuveiða.

== Skuttogarar koma til sögunnar ==
Togaraútgerð hófst að nýju frá Vestmannaeyjum árið [[1973]] eftir nær 20 ára hlé.

=== Vestmannaey ===
Fyrstir til að kaupa skuttogara voru útgerðir [[Bergur Ve|Bergs Ve 44]] eigendur [[Kristinn Pálsson]] og [[Sævald Pálsson]] og [[Huginn Ve|Hugins Ve 55]] eigandi [[Guðmundur Ingi Guðmundsson]] ásamt skipstóranum [[Eyjólfur Pétursson|Eyjólfi Péturssyni]] er þeir létu smíða v/b [[Vestmannaey Ve 54]] fyrir sig í Japan árið [[1972]], en til landsins kom skipið fyrri hluta árs 1973.

=== Klakkur ===
Síðar kom skuttogarinn Klakkur, sem smíðaður var í Póllandi. Skip þessi eru 462 og 488 tonn að stærð.

Með þessum kaupum hófst blómleg togaraútgerð frá Vestmannaeyjum.

== Truflun vegna eldgoss ==
Á vertíðinni 1973, eftir að eldgosið kom upp á Heimaey, var ringlureið í útgerð Vestmannaeyjaflotans. Bátarnir hrökkluðust úr heimahöfn sinni og dreifðust á hafnir á Suður- og Suðvesturlandi. Voru þeir gerðir þaðan út yfir vetrarmánuðina og fram á haust, að sjálfsögðu við mun erfiðari aðstæður en þeir höfðu í heimahöfn sinni.

=== Loðnu landað í gosinu ===
Þess ber að geta að meðan gosið stóð yfir var samt sem áður landað hér í Eyjum 23.300 tonnum af loðnu og brætt fram á vor.

Sjöundi áratugurinn

2005-06-13T09:38:04Z

Eyjavefur:

Um miðjan sjöunda áratuginn hófust loðnuveiðar Íslendinga í stórum stíl. Og urðu Vestmannaeyingar strax þáttakendur með sínum stærri skipum sem reyndust þó fljótlega of lítil.

== Úthafssíldveiðar hefjast - stærri skip ==
Í byrjun sjöunda áratugarins hófust úthafssíldveiðar Íslendinga og þurfti þá mun stærri skip en til voru í Eyjum. En Vestmannaeyingar létu það ekki stoppa sig heldur réðust nokkrir í það að láta smíða fyrir sig skip að þeirri stærð sem hentaði við þessar veiðar.
Fyrstir til þess var [[Kristinn Pálsson]] skipstjóri og félagar hans með m/b [[Bergur VE|Berg VE 44]] sem smíðaður var árið [[1963]]. Á eftir þeim komu þeir [[Guðmundur I. Guðmundsson]] skipstjóri og hans félagar með m/b [[Huginn II]] og [[Ársæll Sveinsson]] útgerðarmaður með [[Ísleif IV]]. Voru allir þesir bátar 216 lestir að stærð og smíðaðir í Þrándheimi í Noregi, síðan fylgdu svo fleiri á eftir sem voru nokkuð stærri.

Stunduðu öll þessi skip, og einnig þau sem á eftir komu af svipaðri stærð, síldveiðar hvar sem var við landið og einnig á fjarlægari miðum, bæði í Norðursjó og víðar. Reyndust þau einnig vel nothæf til netaveiða á vetrarvertíðum og til togveiða þegar það þótti henta.

== Stærri skip ==
Réðust þá allmargir útgerðarmenn í að láta smíða fyrir sig enn stærri skip sem hentuðu betur, þar á meðal [[Guðjón Pálsson]] skipstjóri og félagar hans með m/b [[Gullberg VE 292]] sem smíðað var í Noregi. En aðrir keyptu stærri notuð skip innanlands, eða erlendis frá, til þessara veiða, þannig að Vestmannaeyingar eiga nú allverulegan flota til loðnuveiða. Var loðnu fyrst landað til bræðslu og frystingar í Vestmannaeyjum árið 1964.

Hafa bæði síldveiðarnar og loðnuveiðarnar færst Vestmannaeyingum verulega björg í bú, jafnt afli heimaskipanna og þeirra aðkomuskipa sem landað hafa afla sínum þar, en Vestmannaeyjar hafa verið aflahæsta löndunarstöðin landsins.

== Heildarafli ==
Heildarafli þennan áratug var 854.457 tonn, þar af síld og loðna 423.892 tonn, mest í bræðslu og frystingu.

Sjöundi áratugurinn

2005-06-13T09:37:24Z

Eyjavefur:

Um miðjan sjöunda áratuginn hófust loðnuveiðar Íslendinga í stórum stíl. Og urðu Vestmannaeyingar strax þáttakendur með sínum stærri skipum sem reyndust þó fljótlega of lítil.

== Úthafssíldveiðar hefjast - stærri skip ==
Í byrjun sjöunda áratugarins hófust úthafssíldveiðar Íslendinga og þurfti þá mun stærri skip en til voru í Eyjum. En Vestmannaeyingar létu það ekki stoppa sig heldur réðust nokkrir í það að láta smíða fyrir sig skip að þeirri stærð sem hentaði við þessar veiðar.
Fyrstir til þess var [[Kristinn Pálsson]] skipstjóri og félagar hans með m/b [[Bergur VE|Berg VE 44]] sem smíðaður var árið [[1963]]. Á eftir þeim komu þeir [[Guðmundur I. Guðmundsson]] skipstjóri og hans félagar með m/b [[Huginn II]] og [[Ársæll Sveinsson]] útgerðarmaður með [[Ísleif IV]]. Voru allir þesir bátar 216 lestir að stærð og smíðaðir í Þrándheimi í Noregi, síðan fylgdu svo fleiri á eftir sem voru nokkuð stærri.

Stunduðu öll þessi skip, og einnig þau sem á eftir komu af svipaðri stærð, síldveiðar hvar sem var við landið og einnig á fjarlægari miðum, bæði í Norðursjó og víðar. Reyndust þau einnig vel nothæf til netaveiða á vetrarvertíðum og til togveiða þegar það þótti henta.

== Stærri skip ==
Réðust þá allmargir útgerðarmenn í að láta smíða fyrir sig enn stærri skip sem hentuðu betur, þar á meðal [[Guðjón Pálsson]] skipstjóri og félagar hans með m/b [[Gullberg VE 292]] sem smíðað var í Noregi. En aðrir keyptu stærri notuð skip innanlands, eða erlendis frá, til þessara veiða, þannig að Vestmannaeyingar eiga nú allverulegan flota til loðnuveiða. Var loðnu fyrst landað til bræðslu og frystingar í Vestmannaeyjum árið 1964.

Hafa bæði síldveiðarnar og loðnuveiðarnar færst Vestmannaeyingum verulega björg í bú, jafnt afli heimaskipanna og þeirra aðkomuskipa sem landað hafa afla sínum þar, en Vestmannaeyjar hafa verið aflahæsta löndunarstöðin landsins.

== Heildarafli ==
Heildarafli þennan áratug var 854.457 tonn, þar af síld og loðna 423.892 tonn, mest í bræðslu og frystingu.
Á áttunda áratuginum lækkaði bátafloti Vestmanaeyinga niður í 63 skip og hafði aldrei verið lægri, en tonnatalan jókst á þessum árum um 2.931 tonn, og réð því mestu tilkoma skutttogaranna og stærri skipa sem keypt höfðu verið til loðnuveiða.

Sjötti áratugurinn

2005-06-13T09:26:07Z

Eyjavefur:

[[Mynd:Þorskur.jpg|thumb|Þorskur]]
Á sjötta áratugnum komu nælon-þorskanetin fyrst til sögunnar. Var fyrsta tilraun með þau gerð árið [[1951]] en almennt farið að nota þau á vetrarvertíðinni [[1954]].

Reyndust þau það mikið fisknari en hampnetin að bátar, sem ekki voru nógu fljótir að skipta yfir í þessa tegund neta, drógust áberandi aftur úr með afla á þessari [[vertíð]].

== Fyrstu stálbátarnir ==
Annað sem markar tímamót á þessum áratug var að útgerðarmenn í Eyjum hófust handa um að láta smíða fyrir sig erlendis báta úr stáli. Var þar fyrstur báturinn m/b [[Ófeigur III]] í eigu [[Þorsteinn Sigurðsson|Þorsteins Sigurðssonar]] frá Blátindi og [[Ólafur Sigurðsson|Ólafs Sigurðssonar]] frá [[Skuld]] sem var skipstjóri á bátnum hann smíðaður var í Hollandi 1954, og svo árið eftir m/b Gjafar sem einnig var smíðaður í Hollandi. Voru þessir 66 og 51 tonn að stærð. Með smíði þessara báta verða kaflaskil í útgerðarsögunni þar sem flestir stærri bátar og skip sem smíðuð hafa verið fyrir Vestmannaeyinga síðan hafa verið úr stáli.

Samanlagður afli Vestmannaeyjabáta og skipa þennan áratug var samtals 401.212 tonn, og var aflinn nú ýmist verkaður í salt, hraðfrystur eða þurrkaður í skreið.

Heilbrigðismál

2005-06-13T09:20:40Z

Eyjavefur:

Saga heilbrigðismála í Vestmannaeyjum
* [[Vatnsskortur]]
* [[Ginklofi]]
* [[Landlyst]]
* [[Taugaveiki]]
* [[Gamli spítali]]
* [[Sjúkrahús Vestmannaeyja]]

Mynd:Þorskur.jpg

2005-06-13T09:11:27Z

Eyjavefur: Mynd af þorsknum Þorra

Mynd af þorsknum Þorra

Fimmti áratugurinn

2005-06-13T09:06:36Z

Eyjavefur: Daníel matreiddi

Strax á vertíðinni 1940 fór að gæta afleiðinga síðari heimstyrjaldarinnar. Hætt var hinni hefðbundnu verkunaraðferð, þ.e að þurrka eða salt nær allan aflann til útflutnings, því að það þýddi að útgerðarmenn fengu ekki greitt fyrr en mörgum mánuðum seinna.
Ísaður til Bretlands

Þess í stað var nú mestur hluti aflans flutttur út ísvarinn til Bretlands. Þeir sem önnuðust útflutninginn keyptu fiskinn á bryggju og borguðu þá nokkurn veginn jafnóðum. Þetta létti mjög undir útgerðarmönnum því að fiskverðið fór sífellt hækkandi, og afkoma útgerðarinnar varð mun betri, og þessi útflutningur til Bretlands hélst öll styrjaldarárin.

== Mikil bátasmíði ==
[[Mynd:slyfta2.jpg|thumb|left|Skipasmíðar í Vestmannaeyjum í kringum 1950]]
Eftir að styrjöldinni lauk varð mikið um bátasmiði í Vestmannaeyjum, og voru margir gömlu bátanna gengnir úr sér og teknir af skipaskrá, og fækkaði þá Eyjabátunum örlítið á þessum árum, en í stað smærri bátanna sem voru gengnir úr sér komu stórir og nýir í staðinn sem smíðaðir voru í Eyjum, og stækkaði þá skipastóll Vestmannaeyinga úr 1806 tonnum árið 1940 í 4320 tonn árið 1950, meira en helmingsstækkun.

[[Mynd:slyfta.jpg|thumb|Einn báturinn í lyftunni]]
Má segja að það sem hafi gert útgerð nýsköpunartogaranna og hinna stærri skipa mögulega frá Eyjum var stórbætt aðstaða í höfninni þar sem þessi skip fluttu nú að Básaskersbryggjunni og viðleguplássinu inni í Friðarhöfn og gátu athafnað sig þar.

== Fleiri tilraunir til togaraútgerðar ==
Árið 1919 keyptu Vestmannaeyingar sinn fyrsta togara en sú útgerð heppnaðist ekki sem skyldi. Og togaraútgerð var ekki reynd aftur frá Vestmanneyjum fyrr en árið 1945 er Sæfell hf. keypti togarann Surprise frá Hafnarfirði. Var honum gefið nafnið Helgafell VE 32. Skipið var gert út frá Eyjum enda höfnin orðin mun betri.Útgerðin gekk vel í fyrstu en versnaði svo eftir að verðfall varð á ísuðum fiski í Bretlandi, var þá skipið selt. Og Vestmannaeyingar gerðu svo fleiri tilraunir til togaraútgerðar sem heppnuðust ekki heldur, má þar kannski helst nefna reynsluleysi Eyjamanna varðandi slíka útgerð.

Heildarafli togaranna var þó 336.600 tonn og var hann annað hvort seldur til Bretlands eða hraðfrystur, en hraðfrysting í Eyjum hófst á þessum áratug.

Mynd:Slyfta.jpg

2005-06-13T09:05:10Z

Eyjavefur: Skipasmíðar í Vestmannaeyjum í kringum 1950. Ljósmynd Friðrik Jesson

Skipasmíðar í Vestmannaeyjum í kringum 1950. Ljósmynd Friðrik Jesson

Vatnsskortur

2005-06-13T09:02:59Z

Eyjavefur:

Vatnsskorturinn var alltaf eitt erfiðasta vandamál byggðarinnar.
Á Heimaey voru nokkrir staðir þar sem fólk gat náð sér í vatnsdropa en vatnið var ekki gott. Má nærri geta að hinn alvarlegi vatnsskortur hefur haft áhrif á mannlífið.
Almenningur var þjakaður af verslunaránauð, drepsóttum og fákunnáttu. Barnadauði algengur af völdum ginklofans fram á miðja 19.öld og flúðu konur Vestmannaeyjar til að ala börn sín. Aðeins fjórða hvert nýfætt barn lifði og þegar verst lét dóu öll börn rétt eftir fæðingu.
Almanaksárið 1703 voru 318 íbúar í Vestmannaeyjum en fjölskyldur 56.
Eftir eldgos Lakagíga 1783 og Móðuharðindin sem af því leiddi, voru árið 1800 173 íbúar í Vestmannaeyjum.

Vatnsvandinn leystist alveg þegar Vestmannaeyingar fengu vatn í leiðslum frá fastalandinu árið 1968.

Mynd:Slyfta2.jpg

2005-06-13T09:00:23Z

Eyjavefur: Skipasmíðar í Vestmannaeyjum í kringum 1950. Ljósmynd Friðrik Jesson

Skipasmíðar í Vestmannaeyjum í kringum 1950. Ljósmynd Friðrik Jesson

Taugaveiki

2005-06-13T08:59:14Z

Eyjavefur:

1860 dó 13. hver maður í Vestmannaeyjum úr taugaveiki. Sullaveiki var viðloðandi og fingur og handarmein tíð hjá sjómönnum á vertíð. Barnadauði var nokkur og orsakir hans oftar en ekki þekkingarskortur. Börnin fengu of fljótt fasta fæðu og jafnvel [[Fýll|fýlakjöt]]. Magnúsi Stephensen héraðslæknir, skrifaði 1864. „Úr þessum asnakjálka“ hefst bréfið. Fréttir engar, utan sóðaskapar. Svínaríið tekur í hnúkana. Forir við bæjardyr og fýladaunn. Magnúsi leiðist innan um þetta og svo heimska indbildska kaupmenn sem drekka og ráða öllu, því helmingur bænda er svo skuldugur að þeir hafa pantsett allt sitt og lifa á náð þeirra.

Mörg heimili voru þó þrifnaðar og myndarheimili. Samt var það víða að öllu var dengt í opnar forir við heimili.
Árið 1901 voru íbúar í Eyjum 607.

== Skæð skarlatsótt ==
Skæð skarlatssótt gekk í Vestmannaeyjum skömmu eftir síðustu aldamót. Var þá húsið [[Dvergasteinn]] gert að sóttvarnarhúsi. Dvergasteinn stóð við [[Heimagata|Heimagötu]]. Var húsið hlaðið úr móbergi úr [[Heimaklettur|Heimakletti]] 1883 og voru steinarnir límdir saman með kalki. Dvergasteinn fór undir hraun í [[Heimaeyjargosið|gosinu]].

Heimaslóð:Myndayfirlit

2005-06-13T08:59:06Z

Eyjavefur:

Húsið '''Kína''' er í eigu H-30 - [[Vinnslustöðinn|Vinnslustöðvarinnar]] hf. Húsið stendur við Hafnargötu 2.

[[Flokkur:Hús]]

Fjórði áratugurinn

2005-06-13T08:48:02Z

Eyjavefur: Daníel matreiddi

Á árunum 1930-1940 varð allveruleg breyting á bátaflota Vestmannaeyinga. Keyptir voru til Vestmannaeyja 48 bátar á þessum árum en hurfu þaðan af skrá 61 bátur. Fækkaði þeim því úr 97, eins og þeir voru í ársbyrjun 1930, í 84 árið 1940

Heildarstærð bátaflotans hélst þó nokkuð í stað þar sem tonnatala hans var árið 1940 samtals 1.806 á móti 1.905 tonnum árið 1930. Meðalstærð báta hafði hækkað í 21,6 tonn í lok áratugarins.

Fjórði áratugurinn er sennilega daufasta og athafnaminnsta tímabilið í sögu vélbátaflotans í Vestmannaeyjum fram að þeim tíma. Ástæðan fyrir því er vafalaust verðfallið sem varð á saltfiskinum 1930. Eftir það úthald stóðu svo að segja allir útgerðarmenn í Eyjum eignarlausir, og sumir meira en það, og margir þeirra voru svo skuldum hlaðnir að þeir gerðu sér vart vonir um að þeim entist aldur til að greiða þær upp. Útlitið var því allt annað en bjart fyrstu ár þessa áratugar og því eðlilegt að það drægi úr áhuga manna til endurnýjunnar og stækkunnar bátaflotans. En úr öllu þessu átti eftir að rætast og útgerðin að rétta úr kútnum og það fyrr en varði, eins og síðar kemur fram..

== Dýpkunarskip og úrbætur í hafnarmálum ==
[[Mynd:hofn1940.jpg|thumb|Höfnin 1940]]
En þrátt fyrir erfiðleika atvinnuveganna á þessum árum réðust bæjaryfirvöld í tvær mikilvægar framkvæmdir á vegum hafnarinar sem áttu eftir að koma vel að notum. Fyrri kaupin voru þau að keypt var dýpkunarskip 1935. Dýpkunarskipið tók til starfa strax eftir heimkomuna við að dýpka höfnina, í fyrstu innsiglinguna, þannig að allir bátar Eyjaflotans gátu farið áhættulaust út og inn úr höfninni hvenær sem var, síðan var höfnin dýpkuð svo að bátarnir flutu mun betur.

Önnur framkvæmdin var gerð Básaskersbryggjunnar sem lokið var við árið 1937. Leysti hún hinn mikla vanda sem skapast hafði við löndun aflans úr þeim mikla fjölda báta sem gerður var út frá Eyjum.

== Upphaf togveiða ==
Sumarið 1938 fengu eigendur að m/b Von, sem var 24,78 tonna bátur með 50 hestafla vél, styrk frá Fiskimálasjóði til þess að setja togveiðiútbúnað í bátinn. Var ætlunin að hann gerði tilraun til humarveiða með þessum útbúnaði, þetta misheppnaðist þó aðeins því að ýmislegt fleira en humar kom með, en menn sáu þó að þarna var komið mjög nothæft veiðarfæri sem skilaði þó betri árangri en dragnótin.

== Þýðingarmikil ==
[[Mynd:vonve.jpg|thumb|M/b Von]]
Togveiðin varð strax mjög þýðingarmikil fyrir Eyjarnar. Og þegar landhelgin var færð út í áföngum varð veiðin ávallt erfiðari, því þá var veiðin mjög þrengd innan fiskveiðimarkanna við hverja útfærslu. Þetta kom harðara niður á bátunum en stóru togurunum sem gátu vegna stærðar sínar og meira vélarafls fiskað fjær landi en vélbátar. En útgerðarmennirnir héldu þó þessum veiðum áfram sem leiddi þá óhjákvæmilega til endurtekinna landhelgisbrota.
Alþingi var mjög erfitt að veita bátunum einhverjar undanþágur það var ekki fyrr en með breytingum árið 1968 álögunum um bann gegn botnvörpuveiðum innan fiskveiðimarkanna, og síðar fiskveiðilagasamþykktinni, sem aðstaða bátanna batnaði mjög, þar sem þeim var nú heimiluð veiði allt inn að þremur sjómílum frá straumfjöruborði við suðurströndina, og allt upp að Vestmannaeyjum.

Afli Vestmannaeyjabátanna varð þennan áratug samtals 293.084 tonn og var hann enn eins og afli undanfarinna ára nær eingöngu virkaðir í salt og fluttur út ýmist sem fullverkaður fiskur eða sem hálfverkaður saltfiskur.

Sjúkrahús Vestmannaeyja

2005-06-13T08:47:53Z

Eyjavefur:

== Forsagan fyrir því að byggt var sjúkrahús ==
Um aldamótin síðustu voru íbúar bæjarins 607 og hafði þá fjölgað um tæplega 500 frá því árið 1800.

=== Ígerð hjá fiskverkunarfólki ===
Eftir 1906 er vélbátaútgerð hófst batnaði afkoma fólks og húsakostur einnig, en þá bættist við nýtt vandamál. Fylgifiskur velmegunar var fiskúrgangur sem erfitt var að kom í lóg. Fiskhús voru reist á pöllum út í höfnina. Voru þau hús kölluð pallakrær. Menn gengu örna sinna undir pöllum. Háflæðið sá svo um hreinsunina. Sjór til þvotta á fiski var dreginn upp um gat á króargólfi. Engan þarf að undra að menn voru meira og minna frá vinnu vegna ígerðar og handarmeina.

=== Einhæf fæða og skortur á vatni ===
1911 voru helstu dánarorsakir drukknun, berklar, lungnabólga. Fæða var einhæf því nýmeti og fiskur var ekki alltaf fáanlegt og því skortur, bæði á B og C vítamíni. Vestmannaeyjar voru Klondyke Islands og þar var ausið milljónaverðmætum úr hafi.
Fólk fluttist úr nærsveitum og víðar að og nokkur hundruð aðkomumenn voru í bænum á vertíðum. Húsnæðisskortur og þröngbýli var gífurlegt. Var barátta við óþrif og skortur á vatni alvarlegt vandamál.

=== Grútarskolp olli óþrifnaði ===
1918 er ástandinu lýst á eftirfarandi hátt:
:''Meðfram sumum aðalgötunum eru ræsi full af ýldu viku eftir viku og mánuð eftir mánuð. Slettur úr slorvögnum úti um allt þorp og ber fólkið óþverann á fótum sér í hús. Grútarbræðslur menga loftið. Grútarskolps-pollar maðka svo tæpast er unnt að stíga fæti á hreina jörð kringum skúrana sem notaðir eru til lifrarbræðslu.''
Tæring var viðloðandi og 1923 gaus upp taugaveiki og var þá bent á óhollustu brunnvatns.

== Nýr spítali vígður 1927 ==
Það var svo árið 1927 að nýr spítali, sem nú er Ráðhús bæjarins var vígður. Brunnur hússins rúmaðir um 13 daga birgðir af vatni og var gert ráð fyrir að spítalinn fengi einnig vatn úr kirkjubrunninum og var það vatn álitið nægja í 20 daga.
Til að þjóna spítalanum var seinna reist þvottahús á Flötum því þaðan mátti ná í vatn úr Póstinum en það vatnsból var nærri þar sem nú er [[Vinnslustöðin hf|Vinnslustöðin]].

== Núverandi sjúkrahús Vestmannaeyja ==
Árið 1963 var grafið fyrir grunni nýs sjúkrahúss, en hlé gert á þeim framkvæmdum vegna vatnsveitunnar sem var mjög fjárfek.
Fyrsti hluti nýja sjúkrahússins var vígður 1971.
Í eldgosinu var óttast að húsið hryndi. Sókn hitans frá gosinu var hindruð með skurði meðfram Helgafellsbraut.

Fjórði áratugurinn

2005-06-13T08:37:36Z

Eyjavefur:

Á árunum 1930-1940 varð allveruleg breyting á bátaflota Vestmannaeyinga. Keyptir voru til Vestmannaeyja 48 bátar á þessum árum, en hurfu þaðan af skrá 61 bátur, og fækkaði þeim því úr 97, eins og þeir voru í ársbyrjun 1930, í 84 árið 1940

Heildarstærð bátaflotans hélst þó nokkuð í stað þar sem tonnatala hans var árið 1940 samtals 1.806 á móti 1.905 tonnum árið 1930. Meðalstærð báta hafði hækkað í 21,6 tonn í lok áratugarins.

Fjórði áratugurinn er sennilega daufasta og athafnaminnsta tímabilið í sögu vélbátaflotans í Vestmannaeyjum fram að þeim tíma. Ástæðan fyrir því er vafalaust verðfallið sem varð á saltfiskinum 1930. Eftir það úthald stóðu svo að segja allir útgerðarmenn í Eyjum eignarlausir, og sumir meira en það, og margir þeirra voru svo skuldum hlaðnir að þeir gerðu sér vart vonir um að þeim entist aldur til að greiða þær upp. Útlitið var því allt annað en bjart fyrstu ár þessa áratugar og því eðlilegt að það drægi úr áhuga manna til endurnýjunnar og stækkunnar bátaflotans. En úr öllu þessu átti eftir að rætast og útgerðin að rétta úr kútnum og það fyrr en varði, eins og síðar kemur fram..

== Dýpkunarskip og úrbætur í hafnarmálum ==
[[Mynd:hofn1940.jpg|thumb|Höfnin 1940]]
En þrátt fyrir erfiðleika atvinnuveganna á þessum árum réðust bæjaryfirvöld í tvær mikilvægar framkvæmdir á vegum hafnarinar sem áttu eftir að koma vel að notum. Fyrri kaupin voru þau að keypt var dýpkunarskip 1935. Dýpkunarskipið tók til starfa strax eftir heimkomuna við að dýpka höfnina, í fyrstu innsiglinguna, þannig að allir bátar Eyjaflotans gátu farið áhættulaust út og inn úr höfninni hvenær sem var, síðan var höfnin dýpkuð svo að bátarnir flutu mun betur.

Önnur framkvæmdin var gerð Básaskersbryggjunnar sem lokið var við árið 1937. Leysti hún hinn mikla vanda sem skapast hafði við löndun aflans úr þeim mikla fjölda báta sem gerður var út frá Eyjum.

== Upphaf togveiða ==
Sumarið 1938 fengu eigendur að m/b Von, sem var 24,78 tonna bátur með 50 hestafla vél, styrk frá Fiskimálasjóði til þess að setja togveiðiútbúnað í bátinn. Var ætlunin að hann gerði tilraun til humarveiða með þessum útbúnaði, þetta misheppnaðist þó aðeins því að ýmislegt fleira en humar kom með, en menn sáu þó að þarna var komið mjög nothæft veiðarfæri sem skilaði þó betri árangri en dragnótin.

== Þýðingarmikil ==
[[Mynd:vonve.jpg|thumb|M/b Von]]
Togveiðin varð strax mjög þýðingarmikil fyrir Eyjarnar. Og þegar landhelgin var færð út í áföngum varð veiðin ávallt erfiðari, því þá var veiðin mjög þrengd innan fiskveiðimarkanna við hverja útfærslu. Þetta kom harðara niður á bátunum en stóru togurunum sem gátu vegna stærðar sínar og meira vélarafls fiskað fjær landi en vélbátar. En útgerðarmennirnir héldu þó þessum veiðum áfram sem leiddi þá óhjákvæmilega til endurtekinna landhelgisbrota.
Alþingi var mjög erfitt að veita bátunum einhverjar undanþágur það var ekki fyrr en með breytingum árið 1968 álögunum um bann gegn botnvörpuveiðum innan fiskveiðimarkanna, og síðar fiskveiðilagasamþykktinni, sem aðstaða bátanna batnaði mjög, þar sem þeim var nú heimiluð veiði allt inn að þremur sjómílum frá straumfjöruborði við suðurströndina, og allt upp að Vestmannaeyjum.

Afli Vestmannaeyjabátanna varð þennan áratug samtals 293.084 tonn og var hann enn eins og afli undanfarinna ára nær eingöngu virkaðir í salt og fluttur út ýmist sem fullverkaður fiskur eða sem hálfverkaður saltfiskur.

Mynd:Vonve.jpg

2005-06-13T08:34:58Z

Eyjavefur: Von VE

Von VE

Ginklofi

2005-06-13T08:31:29Z

Eyjavefur:

'''Ginklofi''', sem nú er nefndur stífkrampi, var landlægur um aldir og barnadauði af hans völdum óhugnanlega mikill í Vestmannaeyjum. Af 330 börnum fæddum á árunum 1817-1842 dóu 244 á fyrsta ári. Orsök veikinnar var talin að þvottur var lagður til þerris á jörðina og barst sýkillinn sem orsakaði Ginklofann þannig úr jörðinni í naflabindi barna og þaðan í naflastrenginn.

Vigdís Guðmundsdóttir húsfreyja á Vilborgarstöðum eignaðist 18 börn. En þegar hún andaðist 1854, 73 ára átti hún 12 eða 13 barnsleiði í Landakirkjugarði.

== Aðstæðurnar slæmar ==
Á þessum tímum var fátækt og örbirgð mikil, húsakynni þröng og óvistleg. Forir voru undir húsveggjum, brennt var þurrkuðum fiskbeinum með vondum fnyk. Þótti mesta furða hvað mannfólkið hélt heilsu í þessum ömurlegu vistarverum. Vatnsskortur var almennur og óhreinindi runnu í vatnsbólin og skepnur gengu í Vilpu og Tjörnina og drukku. Nýmeti var oft af skornum skammti og ekki furða, þótt viðloðandi væru hörgulsjúkdómar svo sem skyrbjúgur og beinkröm.

== Frydendal notað sem sjúkrahús ==
Ekkert sjúkrahús var þá í Vestmannaeyjum, en árið 1837 settist þar að danskur skipstjóri að nafni Erikcsen. Kona hans hét Anne Johanne. Þau byggðu húsið Frydendal. Anne Johanne var glaðvær kona og dugnaðarforkur. Læknir staðarins fékk að leggja sjúklinga inn í Frydendal og var það oft notað sem sjúkrahús. Fengu sjúklingar góða umönnun hjá Anne Johanne. Eftir lát manns síns giftist Anne Jóhanne dönskum manni að nafni Roed og var eftir það alltaf kölluð madama Roed. Hún rak veitnagahús í Frydendal. Leifar Frydendal, þess stóra íbúðarhúss var verslunarhúsið Bjarmi sem stóð við Miðstræti.

Madame Roed flutti með sér nýja siði og kenndi Vestmannaeyingum að rækta kartöflur. Seinna voru kartöflur ræktaðar við hvern bæ og brugðust sjaldan. Þá var mikið af kálgörðum í sandinum inn í Botni þar sem nú er Friðarhöfn. Síðar varð mikil garðrækt í Hrauninu fram af Herjólfsdal, svæði sem eftir eldgosið var skipulagt undir ný íbúðarhúsahverfi. Kartöflur voru settar niður 20. maí. Mikil vinna var við garðana og tók öll fjölskyldan þátt í þeim störfum. Börnunum þótti það sérstök skemmtun og tilbreyting þegar farið var í kálgarða í Botninum.

Mynd:Hofn1940.jpg

2005-06-13T08:29:53Z

Eyjavefur: Höfnin 1940

Höfnin 1940

Gamli spítali

2005-06-13T08:26:15Z

Eyjavefur:

Spítali reis ekki í Eyjum fyrr en 1907. Franskt líknarfélag reisti Franska spítalann sem í dag er alltaf kallaður Gamli spítali og stendur við Kirkjuveg. Hann var eingöngu ætlaður frönskum sjómönnum sem þá voru mjög fjölmennir á miðunum við landið. Aðrir nutu þó góðs af. Spítalinn var rekinn frá 1.jan-30.júní ár hvert. 1920 fór bæjarsjóður að reka Franska spítala á mótir Frökkum.

Skansinn

2005-06-10T15:34:19Z

Eyjavefur:

Skansinn hefur í aldaraðir verið fjölsóttur og vinsæll meðal Vestmannaeyinga, hvort sem er á sumri eða vetri. Útsýnið og fegurðin hafa löngum verið einstæð, en á veturna var oft hrikalegt að horfa af Skansinum út á vetrarsjóinn. Fólk fór oft út á Skansinn þegar bátar voru talstöðvarlausir og aðstandendur biðu milli vonar og ótta eftir að sjá bátskel föður eða eiginmanns birtast fyrir Klettsnefið og lensa heilu og höldnu inn Víkina.

Sjóveitutankurinn var byggður árið 1931 til að sjá fiskvinnslufyrirtækjum fyrir hreinu vatni til vinnslu.

== Sögulegur staður ==
Skansinn í Vestmannaeyjum var upprunalega byggður, 1586, til að verja dönsku konungsverslunina ágangi enskra útgerðar- og kaupmanna. Danakonungur sendi flotaforingja sinn, með tilheyrandi byrðir, til að reisa Skansinn. Sjósókn Englendinga minnkaði á 17. öld en Vestmannaeyingar þurftu enn á vörnum að halda vegna sjóræningja. Eftir Tyrkjaránið 1627 voru gerðar miklar endurbætur á honum og dönskum herþjálfa falið að hafa umsjón með landvörnum þaðan. Herfylking Vestmannaeyja var stofnsett um miðja 19. öld og fóru heræfingar fram á Skansinum. Í síðari heimsstyrjöldinni var Skansinn bækistöð breska herliðsins í Eyjum.

== Skansinn reistur ==
Skansinn er það mannvirki í Vestmannaeyjum sem á sér einna lengsta sögu. Vísir að þessu merkilega varnarvirki var upphaflega reistur, árið 1586. Dönum þótti nauðsynlegt að verja konungsverslunina ágangi enskra útgerðar- og kaupmanna, sem oft á tíðum virtu hvorki veiðitakmarkanir né verslunarbann. Danakonungur sendi því hingað einn flotaforingja hersins, Hans Holst, með tæki, mannafla og skotfæri til að reisa Skansinn. Eyjamenn voru skyldaðir í vinnu eftir konungsboði, launalaust, en fengu frítt fæði meðan á vinnunni stóð. Fjórir menn neituðu samt staðfastlega að vinna og voru þeim dæmdar sektir.

Virkið var líklega úr grjóti eða tré og staðsett á sömu slóðum og núverandi Skansinn. Um 1600 hafði ásókn Englendinga minnkað og var því virkinu ekki haldið við. Á þessum tímum var þó fleira sem þurfti að hafa áhyggjur af: Sjóræningjar herjuðu um allt Atlantshafið og þörf var á allri vörn sem unnt var að útvega. Nokkru eftir aldamótin var hafist handa við að endurreisa virkið. Framkvæmdirnar voru enn á frumstigi árið 1627 Tyrkjaránið átti sér stað og kom í ljós að Vestmannaeyingar þurftu nauðsynlega á vörnum að halda. Stjórnvöld hröðuðu verkinu og voru gerðar miklar endurbætur á Skansinum nokkrum árum eftir árásina.

== Varnir á Skansinum eftir Tyrkjaránið ==
Danskur herþjálfari var fenginn til að hafa umsjón með landvörnum frá Skansinum eftir Tyrkjaránið. Starf hans fól í sér að skipuleggja vökur á Helgafelli og að hafa gát á skipum. Hann átti einnig að stofna og þjálfa upp herlið heimamanna. Æfingar voru haldnar einu sinni í viku og voru allir byssufærir menn skyldaðir til þátttöku. Árið 1639 tók Jón Ólafsson Indíafari við stöðu byssuskyttu við Skansinn og eftirmaður hans og síðasta byssuskytta Skansins var Gunnar Ólafsson.

== Herfylking Vestmannaeyja ==
Herfylking Vestmannaeyja var stofnaður um miðja 19. öld af sýslumanninum Andreas August von Kohl sem var kapteinn í danska hernum. Kapteinninn, sem var mikill áhugamaður um herþjálfun, skipulagði her, bæði fullvaxinna karla og drengja, og var mikill metnaður lagður í æfingar og vígbúnað. Starfsemi herfylkingarinnar miðaðist aðallega að því að auka öryggistilfinningu þeirra Eyjamanna sem óttuðust árásir sjóræningja eftir Tyrkjaránið. Fallbyssurnar sem notaðar höfðu verið síðan 1586 voru teknar aftur fram og heræfingar hófust. Eftir andlát hins áhugasama kapteins flosnaði fljótlega upp úr herfylkingunni þrátt fyrir tilraunir eftirmanna. Vígbúnaður var aftur lagður niður 1870-1880 en Skansinn var lengi aðalflagg- og merkjastöð sjómannanna og þaðan fylgst með ferðum skipa.

== Fallbyssuvirki í seinni Heimstyrjöldinni ==
Í seinni heimsstyrjöldinni var bækistöð breskra setuliðsmanna og fallbyssuvirki á Skansinum.

Í gosinu á Heimaey 1973 bættust rúmir tveir ferkílómetrar af hrauni við eyjuna og því ekki unnt að njóta sama útsýnis og áður.

Útgerðarsaga

2005-06-10T15:31:20Z

Eyjavefur:

Útgerðarsaga

2005-06-10T15:30:49Z

Eyjavefur:

[[Skipafloti Vestmannaeyja]] samanstendur mestmegnis af fiskiskipum sem eru í útgerð að minnsta kosti hluta ársins. Frá því að byggð hófst á Íslandi hafa Vestmannaeyjar verið mjög mikilvæg verstöð, en það hlutverk margelfdist þegar að vélbátavæðingin hófst. Ýmsir [[frægir eyjamenn]] hafa unnið í fiskiðnaði, en þá ber helst að nefna [[Binni í Gröf|Binna í Gröf]], [[aflakóngar|aflakóng]].

[[Vélbátaútgerð]] hófst í byrjun 20. aldar.

Vegna þess hve stutt er á [[Fiskimið við Vestmannaeyjar|miðin]] frá Vestmannaeyjum hafa eyjarnar skipað ser sess sem stærsta verstöð Íslands. Þegar mest var voru Vestmannaeyjar að skapa um þriðjung af útflutningstekjum þjóðarinnar, en þó voru ekki nema um 5% af þjóðinni búsett í Vestmannaeyjum á þeim tíma. Á seinni árum hefur hinsvegar hallað undan fæti vegna flutnings á fiskikvóta milli byggða.

Útgerð er órjúfanlegur hluti af Vestmannaeyjum og verður því farið djúpt í sögu útgerðar hér.

== 20. öldin ==

*[[Fyrsti áratugurinn]]
:Aukin atvinna í kjölfar vélvæðingar

*[[Annar áratugurinn]]
:Hafnarframkvæmdir, netaveiðar og togarakaup

*[[Þriðji áratugurinn]]
:Dragnótaveiðar, raflýsing og ör framþróun

*[[Fjórði áratugurinn]]

*[[Fimmti áratugurinn]]

*[[Sjötti áratugurinn]]

*[[Sjöundi áratugurinn]]

*[[Áttundi áratugurinn]]

*[[Níundi áratugurinn]]

*[[Tíundi áratugurinn]]

[[Flokkur:Stubbur]]

Hús

2005-06-10T15:27:50Z

Eyjavefur: Hús færð á Húsin á Heimaey

#redirect [[Húsin á Heimaey]]

Húsin á Heimaey

2005-06-10T15:27:50Z

Eyjavefur: Hús færð á Húsin á Heimaey

* [[Arnardrangur]]
* [[Boston]]
* [[Drífandi]]
* [[Gröf]]
* [[Háigarður]]
* [[Hlaðbær]]
* [[Hóll]]
* [[Laufás]]
* [[London]]
* [[Svanhóll]]
* [[Valhöll]]
* [[Vallartún]]

[[Flokkur:Stubbur]]
[[Flokkur:Götur]]

Húsin á Heimaey

2005-06-10T15:26:36Z

Eyjavefur: Húsin á Heimaey færð á Hús