Mynd:Ingólfshvoll við Landagötu.jpg

2007-12-03T23:54:46Z

Gislholt: Þar bjuggu m.a. Bjarni Eyjólfsson, Karl Kristmanns og Einar vélstjóri á Gullborginni ásamt fjölskyldum

Þar bjuggu m.a. Bjarni Eyjólfsson, Karl Kristmanns og Einar vélstjóri á Gullborginni ásamt fjölskyldum

Mynd:Hraun.jpg

2007-12-03T23:45:02Z

Gislholt: Þessi mynd er tekin frá Landagötu 14 til vesturs,næst er fjósið á Hrauni og þá Hraun,einnig húsið á horninu við Vestmannabraut, þar sem Gunnar Marel átti heima og svo fleirri og fl. hús, sem of langt er upp að telja.

Þessi mynd er tekin frá Landagötu 14 til vesturs,næst er fjósið á Hrauni og þá Hraun,einnig
húsið á horninu við Vestmannabraut, þar sem Gunnar Marel átti heima og svo fleirri og fl. hús, sem of langt er upp að telja.

Mynd:Hús G.G. Timbursalan-Hraungerði.jpg

2007-12-03T23:36:30Z

Gislholt:

Mynd:Eystri-Lönd Akur.jpg

2007-12-03T23:32:23Z

Gislholt: Áþessari mynd sjást líka Eiríkshús Skálholt Hof Landagata 21 Þessa mynd tók Þráinn Guðmundsson sem bjó á Landagöutu 14

Áþessari mynd sjást líka Eiríkshús Skálholt Hof Landagata 21
Þessa mynd tók Þráinn Guðmundsson sem bjó á Landagöutu 14

Mynd:Braggar-Þurkhúsið kýrnar í Gíslholti.jpg

2007-12-03T23:08:31Z

Gislholt: Braggar Þurkhúsið og kýrnar frá Gislholti

Braggar Þurkhúsið og kýrnar frá Gislholti

Heimaklettur

2007-12-03T15:06:28Z

Gislholt:

[[Mynd:Mannsi (57).jpg|thumb|300px|left|Heimaklettur]]
{{Fjöll}}
'''Heimaklettur''' sem er á [[Heimaey]] er hæsta fjall Vestmannaeyja, hann er 283 m á hæð yfir sjávarmáli. Kletturinn er [[jarðfræði|móbergsstapi]] sem varð til við gos undir jökli seint á síðustu ísöld. Hann stendur sæbrattur upp úr sjónum, en efst eru grasi vaxnar brekkur á bólstrabergstoppi þar sem fé er haft á beit.

Fjallgöngur hafa löngum verið stundaðar í Heimakletti. Oft hefur uppgangan verið erfið og hættuleg vegna brattra hlíða og bergs. En bót varð á því í kringum árið 2000. Þá var smíðaður stigi og settur upp þar sem erfiðasti hjallinn er. Ekki er þó þrautalaust að komast á topp Heimakletts og þarf óvant fólk helst að vera í fylgd með einhverjum sem þekkir aðstæður. Gangan upp á klettinn er mikið gaman og reynir vel á. Útsýnið er fagurt og frábært að sjá bæinn og eyjarnar frá þessum sjónarhóli. Á björtum degi sést vel upp á meginlandið, Eyjafjallajökull og Mýrdalsjökull blasa við og langt sést upp á Suðurlandsundirlendið.

Þegar sjávarfjöll leyfa er hægt að fara bæði framan (sunnan við) og bakvið (norðan við) Heimaklett. Aðstæður þurfa að vera góðar til að fara á bakvið Klettinn en þá er upplifunin ennþá meiri. Fegurðin og háir klettarnir heilla hvern þann sem sér.

Systraklettar Heimakletts heita [[Miðklettur]] og [[Ystiklettur]]. Ekki er fólki ráðlegt að fara úr Heimakletti út í næstu kletta en það er þó hægt fyrir heimavana menn. Miðklettur og Ystiklettur eru heldur minni en Heimaklettur en saman mynda þeir órjúfanlega mynd sem hefur fest sig í hugum margra Eyjamanna og utanaðkomandi fólks. Í Ystakletti er stunduð [[lundi|lundaveiði]] á sumrin og er veiðikofi á honum. Lundaveiði er einnig stunduð í Heimakletti, sérstaklega á einum stað, við ''Steininn'' á Neðri-Kleifum.

== Örnefni ==
'''Dufþekja''' norðan í Heimakletti er mikið [[fýll|fýlapláss]] og þar var áður mikil hvanna- og rótatekja. Hún er ákaflega flá og brött og var mönnum þar hrapgjarnt. Það var trú manna að 20 manns ættu að farast úr henni áður en yfir lyki eða jafnmargir og í Jökulsá á Sólheimasandi en þær áttu að „kallast á“ um manntapa. Fyrsta dauðsfallið í Dufþekju er sagt vera þegar þræll Hjörleifs, að nafni Dufþakur, hrapaði þar niður á flótta undan Ingólfi Arnarsyni.
Í Kleifunum í Heimakletti er svokallaður [[Papakrossinn|Papakross]]. Hann er talinn sanna veru Papa í Vestmannaeyjum fyrir landnám.

<div class="floatright" style="background: #e0e0e0; border: 1px solid #303030; padding: 7px; clear: both; margin-top: 10px;">
<big>'''Heimaklettur'''</big>
:''Heimaklettur, hátt þú rís''
:''hrauns með gretta dranga.''
:''Högg þér réttir hrannadís,''
:''hörð og þétt á vanga.''

:''Þú mátt brjóta storma stál''
:''straumum móti gnafinn,''
:''spyrna fótum Atlants-ál,''
:''ölduróti kafinn.''

:''Margra alda rún við rún''
:''ristur gjaldamegin.''
:''Upp í kaldan beitir brún,''
:''bárufaldi þveginn.''

:''Þegar hrína hret á kinn,''
:''hreggið hvín á skalla.''
:''Norðri krýnir konunginn''
:''köldu líni mjalla''

''[...]''

- [[Sveinbjörn Á. Benónýsson]]
</div>

'''Hörgaeyri''' er sandbanki sunnan í Heimakletti sem stendur út frá '''Stóru-löngu'''. Þegar Gissur hvíti og Hjalti Skeggjason komu til Íslands frá Noregi árið 1000 að boða [[Kirkjumál|kristna trú]] höfðu þeir með sér efnivið og fyrirmæli frá Ólafi konungi Tryggvasyni um að reisa skyldi kirkju á fyrsta stað sem að þeir „''skytu bryggjum á land''“, en í Kristnisögu kemur fram að þeir hafi haft viðkomu í Dyrhólaey á leið sinni. Kirkjan var reist á Hörgaeyri, þar sem voru hörgar og blót stunduð áður. Kirkjan var svonefnd [[Stafkirkjan]], og var tileinkuð heilögum Klementi, verndardýrlingi sæfara og sjósóknara.
:„''ok var lutað um hvárum megin vágsins standa skyldi, ok hlauzt fyrir norðan, þar váru áðr blót ok hörgar''“.

'''Hákollar''' eru hæsti tindur Vestmannaeyja, í 283 metra hæð yfir sjávarmáli. Þeir eru nyrst í Heimakletti, austan Dufþekju. Þar er mikil [[lundi|lundaveiði]] stunduð. Útsýni af Hákollum er stórkostlegt í góðu skyggni. Eyjafjallajökull, Hekla, Þríhyrningur og hinar blómlegu sveitir Landeyja, Fljótshlíðar og Eyjafjalla blasa við sjónum. Dyrhólaey má sjá í austri og í norðurátt má sjá Langjökul í góðu skyggni. Ingólfsfjall sést vel, og í vestri mótar fyrir Reykjanesfjallgarðinum svo og Eldey við sjóndeildarhring.

== Upplýsingin ==
Árið 2003, í tilefni af 30 ára [[goslokahátíðin|goslokaafmælinu]] var byrjað að lýsa upp Heimaklett í skammdeginu með sterkum ljóskösturum. [[Friðbjörn Valtýsson]] stóð fyrir þessari uppljómun klettsins, en mörg fyrirtæki og margir einstaklingar komu að verkefninu. Í framhaldi af lýsingunni tók áhugahópur sig saman og fékk meira fjármagn og fleiri ljóskastara, og var þá byrjað að lýsa upp '''Neðri Kleifar''' og upp í '''Hettu'''.

==Úr örnefnaskrá [[Gísli Lárusson|Gísla Lárussonar]]==
III. '''Heimaklettur'''. Austast í honum að sunnan, fyrir neðan brún er '''Þuríðarhellir''', þar neðar og vestar '''Stórató'''. Þá '''Vatnsrás''' við sjó niðri (rennur þar alltaf vatn úr berginu) en upp af Stórutó fyrir ofan brún '''Víti'''. Þar sunnar '''Steinketill''' – hvammur hömrum luktur. Þá er '''Rauf''', hryggur því nær ofan frá '''Háukollum''' (sem er hæsti tindur Heimakletts) og niður á brún.

Í berginu hér niður af er áframhaldandi hryggur í sjó niður, '''Berggangur'''. Efst í honum eru grastætlur '''Neftó''', hér vestar ofan við brún er stór kvosmynduð grasbrekka nefnd '''Slægjur''' (lítið slægjuland). Niður af henni í berginu er '''Bræðrabekkur'''. Í slægjunum er einstakur steinn ekki stór, '''Einbúi''', en upp af honum '''Mónef''' en vestar '''Bólnef'''. Niður af Háukollum miðja vega að brún er allstór stallur, '''Lágukollar''' og er þar slægjuland lítið, en upp af þeim '''Pálsnef'''.
[[Mynd:Heimaklettur sv spm.jpg|thumb|left|200px|Heimaklettur séður frá suð-vestri.]]
Hér neðan við brún er stór grasbekkur (fýlabyggð góð), '''Danskató''', en austar og neðar í berginu '''Kórar''' (fýlapláss lítið). Niður af Dönskutó eru 2 kórar við sjó niðri, '''Leiðarkórar'''. Fyrir vestan Dönskutó er '''Vatnsgil''' (107); gilmyndun frá brún og rennur þar alltaf dálítið vatn, hér austan við '''Vatnsgilshellar'''. Þar vestur af eru 3 smátær er blaðka vex í, '''Blöðkutær''', en ofan við brún '''Neðra-''' og '''Efra-Þuríðarnef'''. Hér niður af er '''Langa''' ('''Stóra-Langa '''), grasbrekka grjótorpin, en sandur við sjó fram. Er í brekku þessari, sem og þeirri brekku er vestan við Heimaklett er, og liggur dálítið austur með honum að norðan, skeljasandur (gamall sjávarbotn?). Mætti af því ráða að brekka hafi verið fram undan svonefndu Kleifnabergi og þannig verið ein samanhangandi brekka. Nafnið dregið þar af „Langa“ eða „'''Langabrekka'''“.

[[Mynd:Jsþ 0632.jpg.jpg|thumb|200px]]
'''Klemenseyri''' ('''Hörgeyri''' ) er utan við Löngu austast; stendur hún aðeins upp úr sjó með hálfflæði, er í henni smátt mógrjót, og fannst áður í henni talsvert af alabasturssteinum. Líklega ævagömul skips-„ballest“. Hér eiga þeir Gissur hvíti og Hjalti Skeggjason að hafa lent með kirkjuvið Ólafs konungs árið 1000. [[Mynd:Heimaklettur sed fra klifi.jpg|thumb|right|200px|Heimaklettur séður ofan af Klifinu.]]Vestan við Löngu er '''Kleifnaberg''', í því að austan er '''Skrúðabyrgi'''. Á þar að hafa verið geymdur kirkjuskrúði. Má vera að brekka hafi náð það hátt upp, að ganga mætti úr henni í byrgið. Vestan undir Kleifnabergi er nefnt '''Langa''' ('''Litla-Langa '''). Hér hafa oft uppblásið og nú síðast 1912 er grafið var fyrir sundskýli. Mannabein þessi hafa öll fundist í nokkurri fjarlægð frá berginu og mætti af því ráða að grasivaxin brekka hafi legið fyrir öllu Kleifnabergi í fornöld og legstaðurinn hafi verið á sléttlendinu við brekkuna. Þegar sjór eyddi brekkunni við Kleifnaberg er skiljanlegt að myndast hafi nöfnin Stóra- og Litla-Langa.
Fram af Kleifnabergi austan til er hylur, '''Álfheiðarpollur'''. Eru munnmæli um að þar hafi kona drukknað í skrúða sínum á leið til kirkju. Kemur það í bága við að kirkjan hafi staðið vestan við Kleifnaberg, en heim við Skrúðabyrgi og almenna sögusögn. Upp af Kleifnabergi er grasbrekka nefnd '''Kleifar'''. Er uppgangan að henni nefnd '''Neðri-Kleifar''' og í henni '''Blótarstígur''', en ofan við brekkuna '''Efri-Kleifar''' og þar dálítið upp og austur af '''Snið''', þar neðar fýlabekkur, '''Brynjólfsbekkur'''. Hér upp af er hamar. Er hann láréttur og grasivaxinn að ofan og lítið slægjuland, nefndur '''Hetta'''. Fyrir neðan hana að norðan er '''Hettugrjót''' og þar austur af '''Hettusandur''' – hvorutveggja við sjó niðri. En norðan við að ofanverðu eru nefnd '''Vesturhöfuð''', þá '''Dufþekja''' ('''Dufþaksskor''' ) sjá Landnámu.

[[Mynd:Duftek2.JPG|thumb|left|200px|Dufþekja í Heimakletti, séð af sjó úr norðri]]
Í Dufþekju er sagt að nú hafi hrapað til bana 20 menn, sá síðasti varð fyrir steini í landsskjálftanum 1896. Sögn er að Dufþekja og Jökulá á Sólheimasandi hafi átt að teljast á um manndráp. Í Dufþekju eru nefndar '''Efri- ''' og '''Neðri-Flatir'''. En upp af henni að austan eru '''Austurhöfuð'''
og efst í þeim '''Eysteinsbás'''. Austan við Dufþekju er bergflái, en austan við '''Rauðupallar'''. Þar ofar eru '''Háukollahamrar''', þrír hamrar efst við '''Háukolla''' (140). Þar austar og neðar '''Háukollagil''' ; er efst í því '''Háukollahellir ''', en neðar '''Kindabás''' ('''Ókindabás''' álíta sumir eldra nafn). Neðan við Háukollagil er '''Kelató''', en austar '''Sveinstó''' (nafnið frá ca 1860. Sveinn Þórðarson beykir fór þar fyrst upp) er hún nú hröpuð af. Hér austar '''Hvannstóð''' (stór bekkur. Hvannstæði. Fýlapláss gott ca 40 faðm. neðan við brún). Hér neðan við '''Halldórssandur''' liggur við sjó niðri allt frá Kambi að Dufþekju. (Með því að örnefni þetta er ævagamalt mætti eins ætla að það væri dregið af Halldóri, þræl Hjörleifs, sem Halldórsskora á Dalfjalli).

== Myndasafn ==
<gallery>
Mynd:Stiga 2007.jpg
Mynd:DSCF2923.jpg
Mynd:DSCF7507.jpg
Mynd:Fylamen1.jpg
Mynd:Mannsi (57).jpg
Mynd:Ráðhús.jpg
Mynd:Heimaklettur.jpg
</gallery>

{{Heimildir|
* Einar Sigurðsson ritstjóri. ''Gamalt og Nýtt, I. bindi''. Vestmannaeyjum: Prentsmiðjan Eyrún, 1949. ISBN 0-0003-055917
* ''Fréttir'', 30/04/2004, „Fleiri ljósum beint að Heimakletti í kvöld“. [http://eyjafrettir.is/default.asp?View%3DArticle&ID%3D4419]
* [[Gísli Lárusson]]. ''Örnefni á Vestmannaeyjum''. [http://www.ornefni.is Örnefnastofnun Íslands], 1914
* Guðlaugur Gíslason. ''Eyjar gegnum aldirnar''. Frásagnir af mannlífi og atburðum í Vestmannaeyjum frá gamalli tíð og nýrri. Reykjavík, 1982.
* Helgi Bernódusson og Ágúst Karlsson. ''Landakirkja í Vestmannaeyjum'', [http://www.kirkjugardar.is/kgsi/bautast3/landakirkja.html].
}}

[[Flokkur:Örnefni]]

Heimaslóð - Breytingar notanda [is]

Mynd:Ingólfshvoll við Landagötu.jpg

Mynd:Hraun.jpg

Mynd:Hús G.G. Timbursalan-Hraungerði.jpg

Mynd:Eystri-Lönd Akur.jpg

Mynd:Braggar-Þurkhúsið kýrnar í Gíslholti.jpg

Heimaklettur