2026-09-25T02:18:07Z

Glumur: Leiðr. frá Eros I í Eros VE 121

[[Mynd:Jón_Ingileifsson.jpeg|thumb|300px|Jón Ingileifsson]]
Jón Ingileifsson, [[Reykholt (eldra)|Reykholti]] í Vestmannaeyjum, fæddist 23. júní 1883 og lést 18. nóvember 1918. Jón var fæddur að Auðnum í Meðallandi og var sonur hjónanna [https://timarit.is/page/1251302 Ingileifs Ólafssonar] f. 17. apríl 1852 í Bakkakoti í Meðallandi, d. 9. mars 1944 í Reykjavík, og [[:Mynd:KG-mannamyndir 15253.jpg|Þórunnar Magnúsdóttur]] f. 12. ágúst 1857 á Ytri-Lyngum í Meðallandi, d. 29. desember 1941 í Görðum í Mýrdal. Þau gengu í hjónaband 24. september 1881 og eignuðust sex börn:

# Jón Ingileifsson
# Elínu Ingileifsdóttur, f. 21. september 1884 á Grímsstöðum á Fjöllum, d. 4. febrúar 1971 í Manitoba, Kanada.
# [[:Mynd:KG-mannamyndir 3945.jpg|Guðrúnu Ingileifsdóttur]], f. 27. ágúst 1886 í Norðurhjáleigu í Álftaveri,, d. 16. nóvember 1918 í Reykjavík.
# [[:Mynd:KG-mannamyndir 16292.jpg|Magnús Ingileifsson]], f. 4. febrúar 1888 í Norðurhjáleigu í Álftaveri, d. 15. desember 1967
# [[:Mynd:KG-mannamyndir 6489.jpg|Kristínu Ingileifsdóttur]], f. 2. apríl 1889 í Norðurhjáleigu, Álftaveri, d. 27. des. 1988 í Reykjavík.
# [[Ólafur Ingileifsson|Ólaf Ingileifsson]], f. 9. júní 1891 á Ketilsstöðum, Dyrhólahr., d. 14. feb. 1968 í Vestmannaeyjum.

Jón fæddist á því eina ári sem fjölskyldan bjó að Auðnum og áttu þá aðeins fimm eða sex ær, tvo hesta og höfðu kú á leigu. Efnin voru svo lítil að þeim var gefin mjólk handa Jóni allan fyrsta veturinn hans. Skömmu síðar var ákveðið að leita sér lífsviðurværis austur í Múlasýslu snemmvors 1884. Ferðin var ákaflega erfið; Þórunn sat á hesti með Jón ungan í kjöltunni og jafnframt barnshafandi, og Ingileifur þurfti mesta hluta leiðarinnar að ganga. Þau voru nánast félaus og reiddu sig mikið á gestrisni fólks á leiðinni. Sú för skilaði sér engu fyrir fjölskylduna og snéru þau aftur í Meðallandið um sumarið. Fjölskyldan bjó lengst af við mikla fátækt. Aðstæður þeirra urðu svo erfiðar að þrjú af börnum þeirra voru tekin frá þeim ung og komið fyrir hjá öðrum. Þórunn minntist þess síðar sem einnar sárustu reynslu ævi sinnar. Vorið 1892 skildu þau Ingileifur samvistum og fór Þórunn til Heiðmundar Hjaltasonar á Suður-Götum í Mýrdal. Eftir það bjuggu þau Ingileifur aldrei saman aftur, þótt þau skildu ekki formlega að lögum. Börnin ólust því að nokkru leyti upp sitt á hvorum staðnum. Guðrún systir Jóns lést úr spænsku veikinni 16. nóvember 1918, aðeins tveimur dögum áður en Jón sjálfur lést af sama sjúkdómi.

Tvítugur fór Jón til Vestmannaeyja og hóf sjómennsku á [[Friður|Friði]] hjá [[Gísli Lárusson|Gísla Lárussyni]] í [[Stakkagerði]]. Hann var formaður á honum árið 1906. Árið 1907 keypti hann [[Eros VE 121|Eros]] frá Danmörku og var formaður þar veturinn 1908. Árið 1912 keypti Jón vélbátinn [[Skuld (bátur)|Skuld]] og var formaður á honum í þrjár vertíðir. Tók hann þá við [[Svanur|Svani]] sem hann átti fjórðungs hlut í, og var formaður á honum árin 1916 og 1918. Jón var annar í Vestmannaeyjum sem tók fiskimannapróf í Stýrimannaskólanum í Reykjavík. Tók hann það á aðeins einum vetri og var það talið mikið afrek. Jón var fenginn til að stýra skipinu Skaftfellingi til Víkur í Mýrdal og reyndist þetta vera hans hinsta ferð, en er hann snéri aftur heim var hann fárveikur. Jón lést úr spænsku veikinni, einungis 35 ára gamall.

Þau ár sem Jón var formaður, var hann alltaf með þeim aflahæstu. Það er óhætt að fullyrða, að þar fór saman vit og dugnaður. Jón kenndi einnig [[Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1966/ Fyrsta stýrimannanámskeið í Vestmannaeyjum árið 1918|Íslenzku]] á fyrsta stýrimannanámskeiði Vestmannaeyja 1918. Jón var atorkumikill og kappsamur maður. Hið besta vildi hann gera fyrir alla og sinnti öllum verkefnum sem hann tók að sér, af alúð. Hann stóð fast með eigin hugsjón og var með mikinn drifkraft til allra verka. Skapstór þótti hann, en vildi jafnframt að hver hlutur væri rétt og vel af hendi leystur.

Jón var einn af þeim 45 hugsjónarmönnum sem tóku þátt í að stofna Ísfélag Vestmannaeyja og einn af þeim 72 mönnum sem stofnuðu Smiðjufélag Vestmannaeyja. Loks tók hann þátt í þeirri söfnun meðal landsmanna sem varð grundvöllur að stofnun Eimskipafélags Íslands.

Jón var einnig mikill íþróttamaður. Á Þjóðhátíð Vestmannaeyja árið 1910 sigraði hann í glímu og var síðar talinn meðal ágætustu glímumanna Eyjanna. Hann var jafnframt einn þeirra sem ruddu knattspyrnunni braut í Vestmannaeyjum. Á fyrsta Íslandsmótinu í knattspyrnu árið 1912 lék Jón sem hægri framvörður með liði KV, forvera ÍBV. Ferðin til Reykjavíkur tók tvo daga og var keppnin hin harðasta, en með þátttöku sinni lögðu Jón og félagar hans grunn að knattspyrnusögu Vestmannaeyja. Árið eftir, 9. september 1913, var Jón einn 33 stofnenda íþróttafélagsins Þórs.

Jón Ingileifsson kvæntist [[Elín Einarsdóttir (Reykholti)|Elínu Einarsdóttur]] 23. desember 1906. Hófu þau búskap sinn á [[Dalbær|Dalbæ]], en reistu þau Reykholt hið eldra árið 1910 með góðra vina hjálp og var flutt inn í það 1911. Hjónin eignuðust þrjár dætur, en aðeins ein þeirra komst á legg.

# Stúlka, f. andvana 21. nóvember 1909 í Dalbæ.
# [[Unnur Jónsdóttir (Reykholti)|Unnur Sigrún Jónsdóttir]], f. 6. júní 1912 í Reykholti, d. 16. febrúar 1995 í Reykjavík.
# Jóna Elín Jónsdóttir, f. andvana 3. október 1916 í Reykholti.

Jón var aflakóngur árið 1914. Fráfall Jóns var fjölskyldunni mikið áfall og sérstaklega Elínu. Sat hún þá eftir 36 ára gömul með Unni, aðeins sex ára, en hinar tvær dætur þeirra höfðu fæðst andvana. Sýndu Eyjamenn fjölskyldunni í Reykholti þá samstöðu og kærleika sem einkennir Eyjaskeggja og hlúðu vel að fjölskyldunni.

{{Heimildir|
* Jón Sigurðsson. Aflakóngar Vestmannaeyja 1906-1929. ''Sjómannadagsblaðið 1961.'' 10. árg.
* ''Sjómannablaðið Víkingur.'' Farmanna- og Fiskimannasamband Íslands.}}

[[Flokkur:Formenn]]
[[Flokkur:Aflakóngar]]
[[Flokkur:Útgerðarmenn]]
[[Flokkur:Fólk fætt á 19. öld]]
[[Flokkur:Fólk dáið á 20. öld]]

Glumur:

[[Mynd:Guðmundur_goðaland2.jpg|thumb|280px|Guðmundur Magnússon]]

[[Guðmundur Magnússon (Goðaland)|Guðmundur Magnússon]] fæddist 5. september 1877 á Arnarhóli í Landeyjum og lést 21. september 1959, 82 ára að aldri. Hann var sonur Magnúsar Guðmundssonar (1852 - 1892), bónda í Hrauk í Vestur-Landeyjum, en bróðir hans var [[Páll Guðmundsson (Jómsborg)|Páll Guðmundsson]] og báðir voru synir Guðmundar Pálssonar, bónda og smiðs á Strönd og Elínu Magnúsdóttur. Móðir Guðmundar var [[Bjarghildur Guðnadóttir]] (1855 - 1941). Guðmundur missti föður sinn er hann var á fimmtánda ári og stóð þá Bjarghildur uppi án fyrirvinnu með þrjú börn, öll ung að árum. Guðmundur elstur, fimmtán ára gamall, [[Guðbjörg Magnúsdóttir (Litlalandi)|Guðbjörg (Litlalandi)]] systir hans ellefu ára og Guðni tveggja ára. Í þá daga var ekki leikur fyrir fátæka móður að komast af, enda varð hún að láta tvö eldri börnin frá sér tveimur árum síðar og fór Guðmundur til Eyrarbakka 17 ára gamall.

Guðmundur tók sveinspróf í trésmíði á Eyrarbakka árið 1899 og stundaði um hríð trésmíðanám í Kaupmannahöfn þar sem hann kynntist verkalýðshreyfingunni og jafnaðarstefnunni, sem hann aðhylltist ávallt síðan. Hann stundaði líka siglingar á gufuskipinu Vestu á meðan hann var þar. Árið 1902 kemur Guðmundur heim til Íslands og leigir íbúð á Grettisgötu 31 í Reykjavík, hjá Guðjóni Jónssyni múrara. Árið 1903 reisir hann hús fyrir fjölskyldu sína á Grettisgötu 55 og flytur Guðjón í sama húsnæði skv. Bæjarskrá Reykjavíkur 1905. Grettisgatan var hækkuð um eina hæð 1925. Guðmundur var til dæmis einn af smiðum Bjarnaborgar árið 1902 (Vitastíg 83), sem var fyrsta eiginlega fjölbýlishúsið á landinu. Guðmundur flutti með konu sinni og þremur börnum ásamt Bjarghildi móður sinni til Vestmannaeyja árið júlí-september 1908 og réðist þar sem smiður og byggingarmeistari við Edinborgarverzlun [[Gísli J. Johnsen|G.J.J.]] Þau settust fyrst að í [[Garðhús|Garðhúsum]] hjá Ólafi, bróður Helgu, en keyptu síðar [[Dvergasteinn|Dvergastein]] og bjuggu þau þar í þrjú ár. Árið 1908 sá hann til dæmis um byggingu [[Skjaldbreið|Skjaldbreiðar]] og sumarið 1910 hóf G.J.J. uppbyggingu nýrra bryggju og var Guðmundur aðalsmiður í því verki. Hann var einnig verkstjóri við byggingu hafnargarðana 1914 í Vestmannaeyjum og var því verki lokið 1922. Guðmundur sat í stjórn Kaupfélagsins Drífanda frá stofnun þess.

Guðmundur Magnússon giftist [[Helga Jónsdóttir (Goðaland)|Helgu Jónsdóttur]] árið 1902 og átti með henni fjögur börn. Þau eru: 
1. [[Magnús Karl Guðmundsson]] f. 04.05.1903, d. 10.05.1993. 
2. [[Jón Guðmundsson (formaður)|Jón Guðmundsson]] f. 15.07.1905, d. 04.03.1972. 
3. [[Guðmunda Margrét Guðmundsdóttir (Goðalandi)| Guðmunda Margrét Guðmundsdóttir]] f. 19.03.1908, d. 04.09.1996. 
4. [[Dagmar Aðalbjörg Guðmundsdóttir]], f. 21.06.1914, d. 30.01.1999.

Um 1911 settist fjölskyldan að í Skjaldbreið. Í manntalinu 1920 er Bjarghildur farin aftur til Landeyja og býr fjölskyldan enn í Skjaldbreið. Hann reisti svo [[Goðaland]] sem stóð við Flatir 16 árið 1922 og flutti þar með fjölskyldu sinni þar sem þau bjuggu ávallt síðan og rak hann þar trésmíðaverkstæði til dauðadags.

Guðmundur var kosinn í bæjarstjórn 1934 - 1938 fyrir Alþýðuflokkinn. 1946 er Guðmundur á heiðurssæti A-listans og sat í byggingarnefnd fyrir Alþýðuflokkinn. Einnig skipaður í heiðurssæti kosningarnar 1950, 1954 og 1958.

[[Mynd:Guðmundur Magnússon, Ellert og Unnur og Guðmundur Karlsson.jpg|vinstri|thumb|414x414dp]]
[[Mynd:Guðmundur Magnússon á Goðalandi.jpg|vinstri|thumb|408x408dp]]

== Myndir ==
<gallery>
Mynd:KG-mannamyndir 2656.jpg|Guðmundur Magnússon
Mynd:KG-mannamyndir 2655.jpg|Guðmundur Magnússon
Mynd:Guðmundur Magnússon og Hafsteinn 1958.jpg
</gallery>

{{Heimildir|
*Blik 1962
*Blik 1976 / Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum
*Íslendingabók.is.
*Manntöl.
*Útgerðarsaga, annar áratugurinn.
*Munnlegar heimildir frá barnabörnum.
*Bæjarskrá Reykjavíkur 1905.}}

[[Flokkur: Trésmiðir]]
[[Flokkur:Fólk fætt á 19. öld]]
[[Flokkur:Fólk dáið á 20. öld]]
[[Flokkur:Íbúar á Flötum]]

Guðmundur Magnússon (Goðalandi)

2026-09-22T20:49:27Z

Glumur:

[[Mynd:Guðmundur_goðaland2.jpg|thumb|280px|Guðmundur Magnússon]]

[[Guðmundur Magnússon (Goðaland)|Guðmundur Magnússon]] fæddist 5. september 1877 á Arnarhóli í Landeyjum og lést 21. september 1959, 82 ára að aldri. Hann var sonur Magnúsar Guðmundssonar (1852 - 1892), bónda í Hrauk í Vestur-Landeyjum, en bróðir hans var [[Páll Guðmundsson (Jómsborg)|Páll Guðmundsson]] og báðir voru synir Guðmundar Pálssonar, bónda og smiðs á Strönd og Elínu Magnúsdóttur. Móðir Guðmundar var [[Bjarghildur Guðnadóttir]] (1855 - 1941). Guðmundur missti föður sinn er hann var á fimmtánda ári og stóð þá Bjarghildur uppi án fyrirvinnu með þrjú börn, öll ung að árum. Guðmundur elstur, fimmtán ára gamall, [[Guðbjörg Magnúsdóttir (Litlalandi)|Guðbjörg (Litlalandi)]] systir hans ellefu ára og Guðni tveggja ára. Í þá daga var ekki leikur fyrir fátæka móður að komast af, enda varð hún að láta tvö eldri börnin frá sér tveimur árum síðar og fór Guðmundur til Eyrarbakka 17 ára gamall.

Guðmundur tók sveinspróf í trésmíði á Eyrarbakka árið 1899 og stundaði um hríð trésmíðanám í Kaupmannahöfn þar sem hann kynntist verkalýðshreyfingunni og jafnaðarstefnunni, sem hann aðhylltist ávallt síðan. Hann stundaði líka siglingar á gufuskipinu Vestu á meðan hann var þar. Árið 1902 kemur Guðmundur heim til Íslands og leigir íbúð á Grettisgötu 31 í Reykjavík, hjá Guðjóni Jónssyni múrara. Árið 1903 reisir hann hús fyrir fjölskyldu sína á Grettisgötu 55 og flytur Guðjón í sama húsnæði skv. Bæjarskrá Reykjavíkur 1905. Grettisgatan var hækkuð um eina hæð 1925. Guðmundur var til dæmis einn af smiðum Bjarnaborgar árið 1902 (Vitastíg 83), sem var fyrsta eiginlega fjölbýlishúsið á landinu. Guðmundur flutti með konu sinni og þremur börnum ásamt Bjarghildi móður sinni til Vestmannaeyja árið 1908 og réðist þar sem smiður og byggingarmeistari við Edinborgarverzlun [[Gísli J. Johnsen|G.J.J.]] Þau settust fyrst að í [[Garðhús|Garðhúsum]] hjá Ólafi, bróður Helgu, en keyptu síðar [[Dvergasteinn|Dvergastein]] og bjuggu þau þar í þrjú ár. Árið 1908 sá hann til dæmis um byggingu [[Skjaldbreið|Skjaldbreiðar]] og sumarið 1910 hóf G.J.J. uppbyggingu nýrra bryggju og var Guðmundur aðalsmiður í því verki. Hann var einnig verkstjóri við byggingu hafnargarðana 1914 í Vestmannaeyjum og var því verki lokið 1922. Guðmundur sat í stjórn Kaupfélagsins Drífanda frá stofnun þess.

Guðmundur Magnússon giftist [[Helga Jónsdóttir (Goðaland)|Helgu Jónsdóttur]] árið 1902 og átti með henni fjögur börn. Þau eru: 
1. [[Magnús Karl Guðmundsson]] f. 04.05.1903, d. 10.05.1993. 
2. [[Jón Guðmundsson (formaður)|Jón Guðmundsson]] f. 15.07.1905, d. 04.03.1972. 
3. [[Guðmunda Margrét Guðmundsdóttir (Goðalandi)| Guðmunda Margrét Guðmundsdóttir]] f. 19.03.1908, d. 04.09.1996. 
4. [[Dagmar Aðalbjörg Guðmundsdóttir]], f. 21.06.1914, d. 30.01.1999.

Um 1911 settist fjölskyldan að í Skjaldbreið. Í manntalinu 1920 er Bjarghildur farin aftur til Landeyja og býr fjölskyldan enn í Skjaldbreið. Hann reisti svo [[Goðaland]] sem stóð við Flatir 16 árið 1922 og flutti þar með fjölskyldu sinni þar sem þau bjuggu ávallt síðan og rak hann þar trésmíðaverkstæði til dauðadags.

Guðmundur var kosinn í bæjarstjórn 1934 - 1938 fyrir Alþýðuflokkinn. 1946 er Guðmundur á heiðurssæti A-listans og sat í byggingarnefnd fyrir Alþýðuflokkinn. Einnig skipaður í heiðurssæti kosningarnar 1950, 1954 og 1958.

[[Mynd:Guðmundur Magnússon, Ellert og Unnur og Guðmundur Karlsson.jpg|vinstri|thumb|414x414dp]]
[[Mynd:Guðmundur Magnússon á Goðalandi.jpg|vinstri|thumb|408x408dp]]

== Myndir ==
<gallery>
Mynd:KG-mannamyndir 2656.jpg|Guðmundur Magnússon
Mynd:KG-mannamyndir 2655.jpg|Guðmundur Magnússon
Mynd:Guðmundur Magnússon og Hafsteinn 1958.jpg
</gallery>

{{Heimildir|
*Blik 1962
*Blik 1976 / Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum
*Íslendingabók.is.
*Manntöl.
*Útgerðarsaga, annar áratugurinn.
*Munnlegar heimildir frá barnabörnum.
*Bæjarskrá Reykjavíkur 1905.}}

[[Flokkur: Trésmiðir]]
[[Flokkur:Fólk fætt á 19. öld]]
[[Flokkur:Fólk dáið á 20. öld]]
[[Flokkur:Íbúar á Flötum]]