Heimaslóð - Breytingar notanda [is]

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1959/ Frá liðnum dögum

2017-05-09T12:18:37Z

StefánBjörn:

<center><big>'''[[Runólfur Jóhannsson|RUNÓLFUR JÓHANNSSON]]:'''</big></center> 

<center><big><big>'''Frá líðnum dögum'''</big></big></center> 
Í maímánuði árið 1915 var ég nýkominn heim úr verinu. Hafði ég verið þar hálfdrættingur þessa vertíð og næstu á undan hjá föður mínum. Jóhanni Guðmundssyni. á skipi hans. Svan, er hann gerði út frá Þorlákshöfn um áralugi. 
Ég var nú farinn að rétta úr kútnum dálítið, þóll ég að sjálfsögðu hefði verið sá lélegasti af skipshöfninni. því faðir minn hafði að jafni mjög duglegri skipshöfn á að skipa. Þó var svo komið. að ég hafði von um heilan hlut næstu vertíð. sem og varð. En það. sem ekki sízt hressti upp á mig að þessu sinni, var loforð föður míns um að ég mætti fara til sjós yfir sumarið. Það var draumur flestra stráka þá, en fram að þessti hafði ég ávallt verið í sveit á sumrum. 
Það hafði verið margt um minninn á Evrar-bakka að undanförnu. Leiðin voru nýafstaðin og lestirnar komu og fóru: komu með tóma klakka, en fóru með byrðar til baka. Bar að sjálfsögðu mest á þorskhausaböggunum, en þá flutti hver útróðrarmaður heim til sín ásamt matfiski svo og öllu öðru úr fiskinum, sem ætilegt var. Það sem ætlað var til innleggs var skilið eflir útfrá eftir að búið var að vaska og ganga frá að öðru leyti. Var þetta svo þurrkað að vorinu og lagt inn í búðina, og tóku það venjulcga að sér einhverjir af skipshöfninni gegn vissri borgun á skippund. 
Að þessu sinni verð ég að láta minningar frá Þorlákshöfn bíða, þótt þær séu nú komnar að
hlið mér og ásæki mig dálítið; þær eru flestar hlýjar þótt ótrúlegt megi kalla. Ég vil aðeins geta þess, að þessa vertíð 1915 voru gerð það-an út 26 skip tólfróin, með 16 manna áhöfn hvert, og var fiskað í net. Á næstu árum fjölgaði þeim allt upp í 30 eða þar yfir. 
En við skulum nú fylgjast með drengnum. sem verið er að búa út til sjós og sjá hvernig ferðum hans og búnaði var háttað. Sjóstígvél höfðu verið keypt, að sjálfsögðu úr leðri ígúmmístígvél fluttust fyrst til Eyrarbakka 1917), olíuborin sjóklæði, kápa og buxur, en i höfninni notuðu allir skinnklæði, eða stakk og brók. 
Burtfarardagurinn var ákveðinn. Ég slóst í hóp allmargra manna og voru flestir búnir til ferðar á líkan hátt: í vaðmálsfötum með skinnskó heimagerða á fótum. Allir báru nokkrar byrðar, sem mun algengast hafa verið 30—35 kg. hjá fullorðnum manni. Flestir höfðu göngustaf í hendi og var nú lagt á langan og seinan. eins og leið lá fótgangandi eftir þjóðveginnm. sein er 70 km leið, til Reykjavíkur. 
Fyrsti kafli leiðarinnar, eða upp að Ölfusá, var lengstur að líða, að mér þótti, þráðbeinn vegur og heldur á fótinn, en úr því varð meiri tilbreytni, sem stytti leiðina heldur. Þegar komið var upp í Kamba var ég orðinn sárfættur og átti fullt í fangi með að dragast ekki aftur úr. Það var heitt í veðri þennan dag og harðir vegir. Skóvörpin nudduðu á mig blöðrur. sem voru óþægilegar til að byrja með, en skánaði eftir að þær höfðu sprungið. Á Kolviðarhóli var gist um nóttina. 
Næsti áfangi, eða af Hólnum og til Reykjavíkur, var þægilegri en daginn áður, og allur að heita má undan fæti. Var nú gengið að mig minnir í einum áfanga niður að Árbæ. Ég man ekki hvort við fengum okkur kaffi á Lögbergi, en svo kann þó að hafa verið. 
Til Margrétar á Árbæ þótti öllum gott að koma, bæði var þar mikið og gott á borð borið, að ógleymdum blessunar og árnaðaróskum hennar er úr hlaði var haldið. Þegar ég spurði um hvað ég ætti að borga, var svarið: Þú átt ekkert að borga fyrir þetta lítilræði. Guð blessi þig. Ég spurði því einn ferðafélaga minn, hvað venjuleg greiðsla væri. Borgaðu 25 aura, sagði hann. Ég rétti því að gömlu konunni 35 aura, því ég sá að flestir greiddu eitthvað, og vildi ekki vera eftirbátur þeirra, enda sæmilega birgur af skotsilfri, átti 15 kr., sem ég fór með að heiman sem farareyri. 
Var nú brátt komið á leiðarenda. eða til Reykjavíkur, og hélt hópurinn niður í miðbæ að greiðasölustað, sem þeir nefndu Skinnastað. Var þar drukkið kaffi og skildu menn svo. því flestir áttu kunningja í bænum, sem þeir héldu til hjá. 
Morguninn eftir er mér einna minnistæðastur úr lífi mínu, þótt raunverulega ekkert markvert gerðist, en það er nú svona samt. Ég var ásamt manni þeim, sem tekið hafði að sér uð ráða mig, staddur í Bakarabrekkunni, er við mættum skipsljóra, sem hann var ráðinn hjá, og hafði verið með áður. Hann var að verða tilbúinn að leggja út á skipi sínu Esther, en maðurinn var Guðbjartur Ólafsson. 
Það var nú ekki lítill spenningur og tilhlökkun hjá mér. er ég heyrði af tali þeirra. að farið var að tala um mig til ráðningar. Ég ýmist skoðaði manninn sem bezt, og leizt vel á hann, eða ég horfði út á höfnina, því þar gaf á að líta. Þar lágu kútterarnir í tugatali, og glitraði sólin á nýmáluðum skrokkum þeirra og seglum, sem margir höfðu uppi nema forseglin, en þau skip voru tilbúin að leggja úr höfn. 
Það hafði fátt hrifið mig meira en þessi sýn og margar sögur hafði ég heyrt sagðar af vörum manna. sem á einhverju þessara skipa hafði dvalið, en sjón varð sögu ríkari. Ég sá þau nú með eigin augum í gliti árdagssólarinnar. 
Ég hrökk upp úr þessum hugleiðingum, ég hlaut að misheyra hvað, vildi ekki taka mig - var lítill, ónýtur að draga, jú kannski fram að Jónsmessu, til reynslu. Nei, þetta var ekki misheyrn. Samtal þeirra var komið á þetta stig og mér sortnaði fyrir augum. 
Þú heyrir, hvað hann segir, sagði ráðningamaður minn. hvað leggur þú til? Ég átti að ráða þig yfir sumarið. En heyrðu til, ég get ráðið þig austur á Firði, þeir eru ólmir í svona stráka þar. Ég svaraði víst fáu. Guðbjartur kvaddi, en sagði víst til áður, hvenær hann legði út. Ég stóð eftir vonsvikinn, allt sem ég dáðist að og hugsaði um fyrir hálfri stundu var nú fölnað. Ég var svo ráðinn austur á Mjóafjörð fyrir 38 kr. á mánuði. 
Það beið svo til vorsins 1918, að ég færi á skútu, en þá var ég ráðinn áður en ég fór að heiman. Ég var því ekki í það sinn veginn og metinn að afstaðinni 70 km gönguferð. En þá var reyndar öðruvísi umhorfs á höfninni og við hana. Kútterarnir voru að mestu horfnir, höfðu verið seldir úr landi, en togararnir sem óðast að koma í þeirra stað. Nú sáust ekki mörg segl bærast fyrir tærri morgungolu, en reykjarsvæla grúfðí yfír og huldi sýn. Vélvæðrngin var skoll-iu á. Í það sinn labbaði ég strax um borð að aflokinni skráningarathöfn og skrifum í sjóferðabók. Ég var kominn um borð í nýað-keypta, gamla og aflága kollu með niss um borð, sem að vísu var þarfur á sína vísu, því svo lengi sem við vissum um nærveru hans, var öllu óhætt. 
Austfirðir — þangað var ég nú ráðinn. Ég hafði að sjálfsögðu oft heyrt þeirra getið, en ekki að neinum glæsibrag. Úr mínu byggðarlagi fóru þangað menn við og við og helzt þeir, sem sízt þóttu skipgengir annars slaðar, og svo unglingar — beitustrákar. Það greip mig því engin sérstök löngun í þessa átt, en þetta varð svo að vera að þessu sinni. 
Ég tók mér far með e/s Sterling og samlagaðist eldri manni, sem var ráðinn á sama stað og ég og reyndist mér hinn bezti félagi. Ég var hrifinn af skipinu, því með svona stóru skipi hafði ég ekki ferðazt áður. Þegar um borð kom fór glæsibragurinn af. Að sjálfsögðu var enginn sérstakur þjónn til að vísa okkur til rúms enda óþarfi, við sáum hvert fólkið fór og fylgdumst ineð niður í lestina. Einhvern veginn fór það nú svo að þegar við komum niður með sængurfatapoka okkar var hvergi pláss. Alls staðar fullt af fólki, hlið við hlið. Að endingu gátum við holað okkur niður undir rimlastiga, sem var í aftara horni lestarlúgunnar, svo veglegt sem það pláss var, og var þetta eini uppgangurinn úr lestinni. Eg ætla nú ekki að bjóða neinum upp á að lýsa nánar þessari vistarveru á leiðinni austur. Er ég skrifa þessar línur, er sem ódaunninn. sem streymdi þarna um stigaopið, slái fyrir vit mér. 
Ég reyndi sem oftast að vera uppi á þilfari og njóta þess sem náttúran hafði upp á að bjóða, því landsýn er stórbrotin frá Vestmannaeyjum og austur. En af fólkinu, sem þarna var með, gat ég litið lært, sem til betra horfði. Þarna sá ég í fyrsta skipti mann sleginn niður ásamt ýmsum fleiri skrípalátum, hæði í lest og ofanþilja. 

Á Mjóafirði. — Ég var ráðinn til Sigga á Höfðabrekku, eins og hann var oftast nefndur. Þetta var snarborulegur karl, nokkur bráður í skapi og áhugasamur um að allt gengi sem fljótast er gera þurfti. Auk þess að hafa dálítið bú, átti hann tvo mótorbáta. en gerði annan þeirra út þetta sumar eða stærri bátinn, sem hét Alpha, en hinn hét Neftúnus. 
Mitt aðalstarf var beitning, en annars öll störf, sem aðkallandi voru, en þau voru mörg. í veikindatilfelli bátsverja komst ég í róður út í Gullkistu. Við heyskap var fengizt, fiskþurrkun, lifrarbræðslu og margt fleira, því allt þurfti þetta af að fara yfir sumarmánuðina. Eitt þeirra verka, sem ég og beitufólkið varð að inna af hendi, er mér svolítið minnisstætt. 
Fyrir ofan bæinn var mjög brattur höfði, vaxinn grasi að mestu, en aðaltúnið fyrir ofan hann. 
Þarna rann lœkur, nægilega stór til að snúa vatnshjóli, sem þar var komið fyrir. Frá því lá strengur niður í aðgerðarhúsið, sem stóð niður við sjóinn og var með þessum útbúnaði dreginn í kláfi upp á höfðann allur fiskúrgangur og afbeita og notað til áburðar. En nú vildi svo óheppilega til, að öxullinn í vatnshjólinu fór í sundur og þar með allur vélrænn áburðarflutningur. En Siggi var fljótur að sjá ráð við þessu. Hann lét bara beitufólkinu eftir flutninginn, sem eftir það fór fram að beitningu lokinni í kassabörum. Þetta var erfitt verk, því höfðinn var brattur, en það varð eins og annað að gerast. en tími vannst víst ekki til að gera við öxulinn í hjólinu það sumar. 
Um haustið, er heim skyldi haldið. var allur minn reiðingur til þurrðar genginn. Sjóstígvélin skæld og kvikugengin, sem notuð höfðu verið í tíma og ólíma, og annað eftir því. Einhverja skammarlitla fatagarma hafði ég eftir. en vantaði skó, en á því heimili var ekki hægt að bæta úr því. Ég ákvað því að fara í kaupslagelsi út með firði, ef verá mætti að einhverjir byggju betur. Að sjálfsögðu fór ég heim á fyrsta bæ er var Brekka og hitti Vilhjálm bónda að máli. Hann tók þessu vel, seldi mér góð sauðskinnsskæði á 50 aura. Ég var ánægður með viðskiptin; ég fékk umyrðalaust það sem mig vanhagaði um, þótt verðið væri sem næsl hálft dagsverk mitt. 

Heimferðin var með sama hætti og um vorið. nema nú var haust, og minnist ég ekki neins markverðs fyrr en kom til Vestmannaeyja, og fór ég þar í land í fyrsta skipti, og var í landi meðan skipið stóð við. Hér þótti mér sérkennilegt og fallegt yfir að líta. Ég kom undir Skiphella og var þar verið að byggja þrjá mótor-báta — Siggeirsbátana. Voru þar að verki Guðmundur Jónsson og bræður hans o. fl. að ógleymdum Astgeiri Guðmundssyni. Var Guðmundur yfirsmiður. 
Ég hafði ekki hugboð um það þá, að hér skyldu spor mín liggja, og kom ég ekki aftur hingað fyrr en haustið 1919. 
Strax eftir að ég var landfastur í Reykjavík var fariff að hugsa til heimferðar austur yfir fjall. Aður kom ég þó við í Braunsverzlun og keypti mér þar dökk föt, sæmileg. Ég fékk þau á 20 kr., og góða spariskó á 6 kr. Að því búnu héll ég heim. Sú ferð var farin með sama hætti og um vorið, þ.e. gangandi. Ég gat fengið föður mínum 100 kr. og þótti sumaratvinnan hafa heppnazt sæmilega en aldrei fýsti mig á þær slóðir aftur. 
'''JÓN PÁLSSON HÖGNI MAGNÚSSON JÚLÍUS INGIBERGSSON''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1959/ Frá liðnum dögum

2017-05-04T13:23:52Z

StefánBjörn:

<center><big>'''RUNÓLFUR JÓHANNSSON:'''</big></center> 

<center><big><big>'''Frá líðnum dögum'''</big></big></center> 
Í maímánuði árið 1915 var ég nvkominn heim úr verinu. Hafði ég verið þar hálfdrættingur þessa vertíð og næstu á undan hjá föður mínum. Jóhanni Guðmundssyni. á skipi hans. Svan, er hann gerði út frá Þorlákshöfn um áralugi. 
Ég var nú farinn að rétta úr kútnum dálítið, þóll ég að sjálfsögðu hefði verið sá lélegasti af skipshöfninni. því faðir minn hafði að jafni mjög duglegri skipshöfn á að skipa. Þó var svo komið. að ég hafði von um heilan hlut næstn verlíð. sem og varð. En það. sem ekki sízt hressti upp á mig að þessu sinni, var loforð föður míns um að ég mætti fara til sjós yfir sumarið. Það var draumur flestra stráka þá, en fram að þessti hafði ég ávallt verið í sveit á sumrum. 
Það hafði verið margl um nninninn á Evrar-bakka að undanförnu. Leiðin voru nýafstaðin og lestirnar komu og fóru: komu mcð tóma klakka, en fóru með bvrðar til baka. Bar að sjálfsögðu mest á þorskhausaböggunum, en þá flutti hver útróðrarmaður heim til sín ásaml matfiski svo og öllu öðru úr fiskinum, sem æti-legl var. Það sem ætlað var til innleggs var skilið eflir útfrá eftir að búið var að vaska og ganga frá að öðru leyti. Var þetta svo þurrkað að vorinu og lagt inn í búðina, og tóku það venjulcga að sér einhverjir af skipshöfninni gegn vissri borgun á skippund. 
Að þessu sinni verð ég að láta minningar frá Þorlákshöfn bíða, þótt þær séu nú komnar að
hlið mér og ásæki mig dálítið; þær eru flestar hlýjar þótt ótrúlegt megi kalla. Ég vil aðeins geta þess, að þessa vertíð 1915 voru gerð það-an út 26 skip tólfróin, með 16 manna áhöfn hvert, og var fiskað í net. Á næstu árum fjölgaði þeim allt upp í 30 eða þar yfir. 
En við skulum nú fylgjast með drengnum. sem verið er að búa út til sjós og sjá hvernig ferðum hans og búnaði var háttað. Sjóstígvél höfðu verið keypt, að sjálfsögðu úr leðri ígúmmístígvél fluttust fyrst til Eyrarbakka 1917), olíuborin sjóklæði, kápa og buxur, en i höfninni notuðu allir skinnklæði, eða stakk og brók. 
Burtfarardagurinn var ákveðinn. Ég slóst í hóp allmargra manna og voru flestir búnir til ferðar á líkan hátt: í vaðmálsfötum með skinnskó heimagerða á fótum. Allir báru nokkrar byrðar, sem mun algengast hafa verið 30—35 kg. hjá fullorðnum manni. Flestir höfðu göngustaf í hendi og var nú lagt á langan og seinan. eins og leið lá fótgangandi eftir þjóðveginnm. sein er 70 km leið, til Reykjavíkur. 
Fyrsti kafli leiðarinnar, eða upp að Ölfusá, var lengstur að líða, að mér þótti, þráðbeinn vegur og heldur á fótinn, en úr því varð meiri tilbreytni, sem stytti leiðina heldur. Þegar komið var upp í Kamba var ég orðinn sárfættur og átti fullt í fangi með að dragast ekki aftur úr. Það var heitt í veðri þennan dag og harðir vegir. Skóvörpin nudduðu á mig blöðrur. sem voru óþægilegar til að byrja með, en skánaði eftir að þær höfðu sprungið. Á Kolviðarhóli var gist um nóttina. 
Næsti áfangi, eða af Hólnum og til Reykjavíkur, var þægilegri en daginn áður, og allur að heita má undan fæti. Var nú gengið að mig minnir í einum áfanga niður að Árbæ. Ég man ekki hvort við fengum okkur kaffi á Lögbergi, en svo kann þó að hafa verið. 
Til Margrétar á Árbæ þótti öllum gott að koma, bæði var þar mikið og gott á borð borið, að ógleymdum blessunar og árnaðaróskum hennar er úr hlaði var haldið. Þegar ég spurði um hvað ég ætti að borga, var svarið: Þú átt ekkert að borga fyrir þetta lítilræði. Guð blessi þig. Ég spurði því einn ferðafélaga minn, hvað venjuleg greiðsla væri. Borgaðu 25 aura, sagði hann. Ég rétti því að gömlu konunni 35 aura, því ég sá að flestir greiddu eitthvað, og vildi ekki vera eftirbátur þeirra, enda sæmilega birgur af skotsilfri, átti 15 kr., sem ég fór með að heiman sem farareyri. 
Var nú brátt komið á leiðarenda. eða til Reykjavíkur, og hélt hópurinn niður í miðbæ að greiðasölustað, sem þeir nefndu Skinnastað. Var þar drukkið kaffi og skildu menn svo. því flestir áttu kunningja í bænum, sem þeir héldu til hjá. 
Morguninn eftir er mér einna minnistæðastur úr lífi mínu, þótt raunverulega ekkert markvert gerðist, en það er nú svona samt. Ég var ásamt manni þeim, sem tekið hafði að sér uð ráða mig, staddur í Bakarabrekkunni, er við mættum skipsljóra, sem hann var ráðinn hjá, og hafði verið með áður. Hann var að verða tilbúinn að leggja út á skipi sínu Esther, en maðurinn var Guðbjartur Ólafsson. 
Það var nú ekki lítill spenningur og tilhlökkun hjá mér. er ég heyrði af tali þeirra. að farið var að tala um mig til ráðningar. Ég ýmist skoðaði manninn sem bezt, og leizt vel á hann, eða ég horfði út á höfnina, því þar gaf á að líta. Þar lágu kútterarnir í tugatali, og glitraði sólin á nýmáluðum skrokkum þeirra og seglum, sem margir höfðu uppi nema forseglin, en þau skip voru tilbúin að leggja úr höfn. 
Það hafði fátt hrifið mig meira en þessi sýn og margar sögur hafði ég heyrt sagðar af vörum manna. sem á einhverju þessara skipa hafði dvalið, en sjón varð sögu ríkari. Ég sá þau nú með eigin augum í gliti árdagssólarinnar. 
Ég hrökk upp úr þessum hugleiðingum, ég hlaut að misheyra hvað, vildi ekki taka mig - var lítill, ónýtur að draga, jú kannski fram að Jónsmessu, til reynslu. Nei, þetta var ekki misheyrn. Samtal þeirra var komið á þetta stig og mér sortnaði fyrir augum. 
Þú heyrir, hvað hann segir, sagði ráðningamaður minn. hvað leggur þú til? Ég átti að ráða þig yfir sumarið. En heyrðu til, ég get ráðið þig austur á Firði, þeir eru ólmir í svona stráka þar. Ég svaraði víst fáu. Guðbjartur kvaddi, en sagði víst til áður, hvenær hann legði út. Ég stóð eftir vonsvikinn, allt sem ég dáðist að og hugsaði um fyrir hálfri stundu var nú fölnað. Ég var svo ráðinn austur á Mjóafjörð fyrir 38 kr. á mánuði. 
Það beið svo til vorsins 1918, að ég færi á skútu, en þá var ég ráðinn áður en ég fór að heiman. Ég var því ekki í það sinn veginn og metinn að afstaðinni 70 km gönguferð. En þá var reyndar öðruvísi umhorfs á höfninni og við hana. Kútterarnir voru að mestu horfnir, höfðu verið seldir úr landi, en togararnir sem óðast að koma í þeirra stað. Nú sáust ekki mörg segl bærast fyrir tærri morgungolu, en reykjarsvæla grúfðí yfír og huldi sýn. Vélvæðrngin var skoll-iu á. Í það sinn labbaði ég strax um borð að aflokinni skráningarathöfn og skrifum í sjóferðabók. Ég var kominn um borð í nýað-keypta, gamla og aflága kollu með niss um borð, sem að vísu var þarfur á sína vísu, því svo lengi sem við vissum um nærveru hans, var öllu óhætt. 
Austfirðir — þangað var ég nú ráðinn. Ég hafði að sjálfsögðu oft heyrt þeirra getið, en ekki að neinum glæsibrag. Úr mínu byggðarlagi fóru þangað menn við og við og helzt þeir, sem sízt þóttu skipgengir annars slaðar, og svo unglingar — beitustrákar. Það greip mig því engin sérstök löngun í þessa átt, en þetta varð svo að vera að þessu sinni. 
Ég tók mér far nieð e/s Sterling og samlagaðist eldri manni, sem var ráðinn á sama stað og ég og reyndist mér hinn bezti félagi. Ég var hrifinn af skipinu, því með svona stóru skipi hafði ég ekki ferðazt áður. Þegar um borð kom fór glæsibragurinn af. Að sjálfsögðu var enginn sérstakur þjónn til að vísa okkur til rúms enda óþarfi, við sáum hvert fólkið fór og fylgdumst ineð niður í lestina. Einhvern veginn fór það nú svo að þegar við komum niður með sængurfatapoka okkar var hvergi pláss. Alls staðar fullt af fólki, hlið við hlið. Að endingu gátum við holað okkur niður undir rimlastiga, sem var í aftara horni lestarlúgunnar, svo veglegt sem það pláss var, og var þetta eini uppgangurinn úr lestinni. Eg ætla nú ekki að bjóða neinum upp á að lýsa nánar þessari vistarveru á leiðinni austur. Er ég skrifa þessar línur, er sem ódaunninn. sem streymdi þarna um stigaopið, slái fyrir vit mér. 
Ég reyndi sem oftast að vera uppi á þilfari og njóta þess sem náttúran hafði upp á að bjóða, því landsýn er stórbrotin frá Vestmannaeyjum og austur. En af fólkinu, sem þarna var með, gat ég litið lært, sem til betra horfði. Þarna sá ég í fyrsta skipti mann sleginn niður ásamt ýmsum fleiri skrípalátum, hæði í lest og ofanþilja. 

Á Mjóafirði. — Ég var ráðinn til Sigga á Höfðabrekku, eins og hann var oftast nefndur. Þetta var snarborulegur karl, nokkur bráður í skapi og áhugasamur um að allt gengi sem fljótast er gera þurfti. Auk þess að hafa dálítið bú, átti hann tvo mótorbáta. en gerði annan þeirra út þetta sumar eða stærri bátinn, sem hét Alpha, en hinn hét Neftúnus. 
Mitt aðalstarf var beitning, en annars öll störf, sem aðkallandi voru, en þau voru mörg. í veikindatilfelli bátsverja komst ég í róður út í Gullkistu. Við heyskap var fengizt, fiskþurrk-un, lifrarbræðslu og margt fleira, því allt þurfti þetta af að fara yfir sumarmánuðina. Eitt þeirra verka, sem ég og beitufólkið varð að inna af hendi, er mér svolítið minnisstætt. 
Fyrir ofan bæinn var mjög brattur höfði, vaxinn grasi að mestu, en aðaltúnið fyrir ofan hann. 
Þarna rann lœkur, nægilega stór til að snúa vatnshjóli, sem þar var komið fyrir. Frá því lá strengur niður í aðgerðarhúsið, sem stóð niður við sjóinn og var með þessum útbúnaði dreginn í kláfi upp á höfðann allur fiskúrgangur og afbeita og notað til áburðar. En nú vildi svo óheppilega til, að öxullinn í vatnshjólinu fór í sundur og þar með allur vélrænn áburðarflutningur. En Siggi var fljótur að sjá ráð við þessu. Hann lét bara beitufólkinu eftir flutning-inn, sem eftir það fór fram að beitningu lokinni í kassabörum. Þetta var erfitt verk, því höfðinn var brattur, en það varð eins og annað að gerast. en tími vannst víst ekki til að gera við öxulinn í hjólinu það sumar. 
Um haustið, er heim skyldi haldið. var allur minn reiðingur til þurrðar genginn. Sjóstígvélin skæld og kvikugengin, sem notuð höfðu verið í tíma og ólíma, og annað eftir því. Einhverja skammarlitla fatagarma hafði ég eftir. en vantaði skó, en á því heimili var ekki hægt að bæta úr því. Ég ákvað því að fara í kaupslagelsi út með firði, ef verá mætti að einhverjir byggju betur. Að sjálfsögðu fór ég heim á fyrsta bæ er var Brekka og hitti Vilhjálm bónda að máli. Hann tók þessu vel, seldi mér góð sauðskinnsskæði á 50 aura. Ég var ánægður með viðskiptin; ég fékk umyrðalaust það sem mig vanhagaði um, þótt verðið væri sem næsl hálft dagsverk mitt. 

Heimferðin var með sama hætti og um vorið. nema nú var haust, og minnist ég ekki neins markverðs fyrr en kom til Vestmannaeyja, og fór ég þar í land í fyrsta skipti, og var í landi meðan skipið stóð við. Hér þótti mér sérkennilegt og fallegt yfir að líta. Ég kom undir Skiphella og var þar verið að byggja þrjá mótor-báta — Siggeirsbátana. Voru þar að verki Guðmundur Jónsson og bræður hans o. fl. að ógleymdum Astgeiri Guðmundssyni. Var Guðmundur yfirsmiður. 
Ég hafði ekki hugboð um það þá, að hér skyldu spor mín liggja, og kom ég ekki aftur hingað fyrr en haustið 1919. 
Strax eftir að ég var landfastur í Reykjavík var fariff að hugsa til heimferðar austur yfir fjall. Aður kom ég þó við í Braunsverzlun og keypti mér þar dökk föt, sæmileg. Ég fékk þau á 20 kr., og góða spariskó á 6 kr. Að því búnu héll ég heim. Sú ferð var farin með sama hætti og um vorið, þ.e. gangandi. Ég gat fengið föður mínum 100 kr. og þótti sumaratvinnan hafa heppnazt sæmilega en aldrei fýsti mig á þær slóðir aftur. 
'''JÓN PÁLSSON HÖGNI MAGNÚSSON JÚLÍUS INGIBERGSSON''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1959/ Frá liðnum dögum

2017-05-04T13:21:02Z

StefánBjörn:

<center><big>'''RUNÓLFUR JÓHANNSSON:'''</big></center> 

<center><big><big>'''Frá líðnum dögum'''</big></big></center> 
Í maímánuði árið 1915 var ég nvkominn heim úr verinu. Hafði ég verið þar hálfdrættingur þessa vertíð og næstu á undan hjá föður mínum. Jóhanni Guðmundssyni. á skipi hans. Svan, er hann gerði út frá Þorlákshöfn um áralugi. 
Ég var nú farinn að rétta úr kútnum dálítið, þóll ég að sjálfsögðu hefði verið sá lélegasti af skipshöfninni. því faðir minn hafði að jafni mjög duglegri skipshöfn á að skipa. Þó var svo komið. að ég hafði von um heilan hlut næstn verlíð. sem og varð. En það. sem ekki sízt hressti upp á mig að þessu sinni, var loforð föður míns um að ég mætti fara til sjós yfir sumarið. Það var draumur flestra stráka þá, en fram að þessti hafði ég ávallt verið í sveit á sumrum. 
Það hafði verið margl um nninninn á Evrar-bakka að undanförnu. Leiðin voru nýafstaðin og lestirnar komu og fóru: komu mcð tóma klakka, en fóru með bvrðar til baka. Bar að sjálfsögðu mest á þorskhausaböggunum, en þá flutti hver útróðrarmaður heim til sín ásaml matfiski svo og öllu öðru úr fiskinum, sem æti-legl var. Það sem ætlað var til innleggs var skilið eflir útfrá eftir að búið var að vaska og ganga frá að öðru leyti. Var þetta svo þurrkað að vorinu og lagt inn í búðina, og tóku það venjulcga að sér einhverjir af skipshöfninni gegn vissri borgun á skippund. 
Að þessu sinni verð ég að láta minningar frá Þorlákshöfn bíða, þótt þær séu nú komnar að
hlið mér og ásæki mig dálítið; þær eru flestar hlýjar þótt ótrúlegt megi kalla. Ég vil aðeins geta þess, að þessa vertíð 1915 voru gerð það-an út 26 skip tólfróin, með 16 manna áhöfn hvert, og var fiskað í net. Á næstu árum fjölgaði þeim allt upp í 30 eða þar yfir. 
En við skulum nú fylgjast með drengnum. sem verið er að búa út til sjós og sjá hvernig ferðum hans og búnaði var háttað. Sjóstígvél höfðu verið keypt, að sjálfsögðu úr leðri ígúmmístígvél fluttust fyrst til Eyrarbakka 1917), olíuborin sjóklæði, kápa og buxur, en i höfninni notuðu allir skinnklæði, eða stakk og brók. 
Burtfarardagurinn var ákveðinn. Ég slóst í hóp allmargra manna og voru flestir búnir til ferðar á líkan hátt: í vaðmálsfötum með skinnskó heimagerða á fótum. Allir báru nokkrar byrðar, sem mun algengast hafa verið 30—35 kg. hjá fullorðnum manni. Flestir höfðu göngustaf í hendi og var nú lagt á langan og seinan. eins og leið lá fótgangandi eftir þjóðveginnm. sein er 70 km leið, til Reykjavíkur. 
Fyrsti kafli leiðarinnar, eða upp að Ölfusá, var lengstur að líða, að mér þótti, þráðbeinn vegur og heldur á fótinn, en úr því varð meiri tilbreytni, sem stytti leiðina heldur. Þegar komið var upp í Kamba var ég orðinn sárfættur og átti fullt í fangi með að dragast ekki aftur úr. Það var heitt í veðri þennan dag og harðir vegir. Skóvörpin nudduðu á mig blöðrur. sem voru óþægilegar til að byrja með, en skánaði eftir að þær höfðu sprungið. Á Kolviðarhóli var gist um nóttina. 
Næsti áfangi, eða af Hólnum og til Reykjavíkur, var þægilegri en daginn áður, og allur að heita má undan fæti. Var nú gengið að mig minnir í einum áfanga niður að Árbæ. Ég man ekki hvort við fengum okkur kaffi á Lögbergi, en svo kann þó að hafa verið. 
Til Margrétar á Árbæ þótti öllum gott að koma, bæði var þar mikið og gott á borð borið, að ógleymdum blessunar og árnaðaróskum hennar er úr hlaði var haldið. Þegar ég spurði um hvað ég ætti að borga, var svarið: Þú átt ekkert að borga fyrir þetta lítilræði. Guð blessi þig. Ég spurði því einn ferðafélaga minn, hvað venjuleg greiðsla væri. Borgaðu 25 aura, sagði hann. Ég rétti því að gömlu konunni 35 aura, því ég sá að flestir greiddu eitthvað, og vildi ekki vera eftirbátur þeirra, enda sæmilega birgur af skotsilfri, átti 15 kr., sem ég fór með að heiman sem farareyri. 
Var nú brátt komið á leiðarenda. eða til Reykjavíkur, og hélt hópurinn niður í miðbæ að greiðasölustað, sem þeir nefndu Skinnastað. Var þar drukkið kaffi og skildu menn svo. því flestir áttu kunningja í bænum, sem þeir héldu til hjá. 
Morguninn eftir er mér einna minnistæðastur úr lífi mínu, þótt raunverulega ekkert markvert gerðist, en það er nú svona samt. Ég var ásamt manni þeim, sem tekið hafði að sér uð ráða mig, staddur í Bakarabrekkunni, er við mættum skipsljóra, sem hann var ráðinn hjá, og hafði verið með áður. Hann var að verða tilbúinn að leggja út á skipi sínu Esther, en maðurinn var Guðbjartur Ólafsson. 
Það var nú ekki lítill spenningur og tilhlökkun hjá mér. er ég heyrði af tali þeirra. að farið var að tala um mig til ráðningar. Ég ýmist skoðaði manninn sem bezt, og leizt vel á hann, eða ég horfði út á höfnina, því þar gaf á að líta. Þar lágu kútterarnir í tugatali, og glitraði sólin á nýmáluðum skrokkum þeirra og seglum, sem margir höfðu uppi nema forseglin, en þau skip voru tilbúin að leggja úr höfn. 
Það hafði fátt hrifið mig meira en þessi sýn og margar sögur hafði ég heyrt sagðar af vörum manna. sem á einhverju þessara skipa hafði dvalið, en sjón varð sögu ríkari. Ég sá þau nú með eigin augum í gliti árdagssólarinnar. 
Ég hrökk upp úr þessum hugleiðingum, ég hlaut að misheyra hvað, vildi ekki taka mig - var lítill, ónýtur að draga, jú kannski fram að Jónsmessu, til reynslu. Nei, þetta var ekki misheyrn. Samtal þeirra var komið á þetta stig og mér sortnaði fyrir augum. 
Þú heyrir, hvað hann segir, sagði ráðningamaður minn. hvað leggur þú til? Ég átti að ráða þig yfir sumarið. En heyrðu til, ég get ráðið þig austur á Firði, þeir eru ólmir í svona stráka þar. Ég svaraði víst fáu. Guðbjartur kvaddi, en sagði víst til áður, hvenær hann legði út. Ég stóð eftir vonsvikinn, allt sem ég dáðist að og hugsaði um fyrir hálfri stundu var nú fölnað. Ég var svo ráðinn austur á Mjóafjörð fyrir 38 kr. á mánuði. 
Það beið svo til vorsins 1918, að ég færi á skútu, en þá var ég ráðinn áður en ég fór að heiman. Ég var því ekki í það sinn veginn og metinn að afstaðinni 70 km gönguferð. En þá var reyndar öðruvísi umhorfs á höfninni og við hana. Kútterarnir voru að mestu horfnir, höfðu verið seldir úr landi, en togararnir sem óðast að koma í þeirra stað. Nú sáust ekki mörg segl bærast fyrir tærri morgungolu, en reykjarsvæla grúfðí yfír og huldi sýn. Vélvæðrngin var skoll-iu á. Í það sinn labbaði ég strax um borð að aflokinni skráningarathöfn og skrifum í sjóferðabók. Ég var kominn um borð í nýað-keypta, gamla og aflága kollu með niss um borð, sem að vísu var þarfur á sína vísu, því svo lengi sem við vissum um nærveru hans, var öllu óhætt. 
Austfirðir — þangað var ég nú ráðinn. Ég hafði að sjálfsögðu oft heyrt þeirra getið, en ekki að neinum glæsibrag. Úr mínu byggðarlagi fóru þangað menn við og við og helzt þeir, sem sízt þóttu skipgengir annars slaðar, og svo unglingar — beitustrákar. Það greip mig því engin sérstök löngun í þessa átt, en þetta varð svo að vera að þessu sinni. 
Ég tók mér far nieð e/s Sterling og samlagaðist eldri manni, sem var ráðinn á sama stað og ég og reyndist mér hinn bezti félagi. Ég var hrifinn af skipinu, því með svona stóru skipi hafði ég ekki ferðazt áður. Þegar um borð kom fór glæsibragurinn af. Að sjálfsögðu var enginn sérstakur þjónn til að vísa okkur til rúms enda óþarfi, við sáum hvert fólkið fór og fylgdumst ineð niður í lestina. Einhvern veginn fór það nú svo að þegar við komum niður með sængurfatapoka okkar var hvergi pláss. Alls staðar fullt af fólki, hlið við hlið. Að endingu gátum við holað okkur niður undir rimlastiga, sem var í aftara horni lestarlúgunnar, svo veglegt sem það pláss var, og var þetta eini uppgangurinn úr lestinni. Eg ætla nú ekki að bjóða neinum upp á að lýsa nánar þessari vistarveru á leiðinni austur. Er ég skrifa þessar línur, er sem ódaunninn. sem streymdi þarna um stigaopið, slái fyrir vit mér. 
Ég reyndi sem oftast að vera uppi á þilfari og njóta þess sem náttúran hafði upp á að bjóða, því landsýn er stórbrotin frá Vestmannaeyjum og austur. En af fólkinu, sem þarna var með, gat ég litið lært, sem til betra horfði. Þarna sá ég í fyrsta skipti mann sleginn niður ásamt ýmsum fleiri skrípalátum, hæði í lest og ofanþilja. 

Á Mjóafirði. — Ég var ráðinn til Sigga á Höfðabrekku, eins og hann var oftast nefndur. Þetta var snarborulegur karl, nokkur bráður í skapi og áhugasamur um að allt gengi sem fljótast er gera þurfti. Auk þess að hafa dálítið bú, átti hann tvo mótorbáta. en gerði annan þeirra út þetta sumar eða stærri bátinn, sem hét Alpha, en hinn hét Neftúnus. 
Mitt aðalstarf var beitning, en annars öll störf, sem aðkallandi voru, en þau voru mörg. í veikindatilfelli bátsverja komst ég í róður út í Gullkistu. Við heyskap var fengizt, fiskþurrk-un, lifrarbræðslu og margt fleira, því allt þurfti þetta af að fara yfir sumarmánuðina. Eitt þeirra verka, sem ég og beitufólkið varð að inna af hendi, er mér svolítið minnisstætt. 
Fyrir ofan bæinn var mjög brattur höfði, vaxinn grasi að mestu, en aðaltúnið fyrir ofan hann. 
Þarna rann lœkur, nægilega stór til að snúa vatnshjóli, sem þar var komið fyrir. Frá því lá strengur niður í aðgerðarhúsið, sem stóð niður við sjóinn og var með þessum útbúnaði dreginn í kláfi upp á höfðann allur fiskúrgangur og afbeita og notað til áburðar. En nú vildi svo óheppilega til, að öxullinn í vatnshjólinu fór í sundur og þar með allur vélrænn áburðarflutningur. En Siggi var fljótur að sjá ráð við þessu. Hann lét bara beitufólkinu eftir flutning-inn, sem eftir það fór fram að beitningu lokinni í kassabörum. Þetta var erfitt verk, því höfðinn var brattur, en það varð eins og annað að gerast. en tími vannst víst ekki til að gera við öxulinn í hjólinu það sumar. 
Um haustið, er heim skyldi haldið. var allur minn reiðingur til þurrðar genginn. Sjóstígvélin skæld og kvikugengin, sem notuð höfðu verið í tíma og ólíma, og annað eftir því. Einhverja skammarlitla fatagarma hafði ég eftir. en vantaði skó, en á því heimili var ekki hægt að bæta úr því. Ég ákvað því að fara í kaupslagelsi út með firði, ef verá mætti að einhverjir byggju betur. Að sjálfsögðu fór ég heim á fyrsta bæ er var Brekka og hitti Vilhjálm bónda að máli. Hann tók þessu vel, seldi mér góð sauðskinnsskæði á 50 aura. Ég var ánægður með viðskiptin; ég fékk umyrðalaust það sem mig vanhagaði um, þótt verðið væri sem næsl hálft dagsverk mitt. 

Heimferðin var með sama hætti og um vorið. nema nú var haust, og minnist ég ekki neins markverðs fyrr en kom til Vestmannaeyja, og fór ég þar í land í fyrsta skipti, og var í landi meðan skipið stóð við. Hér þótti mér sérkennilegt og fallegt yfir að líta. Ég kom undir Skiphella og var þar verið að byggja þrjá mótor-báta — Siggeirsbátana. Voru þar að verki Guðmundur Jónsson og bræður hans o. fl. að ógleymdum Astgeiri Guðmundssyni. Var Guðmundur yfirsmiður. 
Ég hafði ekki hugboð um það þá, að hér skyldu spor mín Iiggja, og kom ég ekki aftur hingað fyrr en haustið 1919. 
Strax eftir að ég var landfastur í Reykjavík var fariff að hugsa til heiinferðar ausíur yfir fjall. Aður kom ég þó við í Braunsverzlun og keypti mér þar dökk föt, sæmileg. Ég fékk þau á 20 kr., og góða spariskó á 6 kr. Að því búnu héll ég heim. Sú ferð var farin með sama hætti og um vorið, þ.e. gangandi. Ég gat fengið föður mínum 100 kr. og þótti sumaratvinnan hafa heppnazt sæmilega en aldrei fýsti mig á þær slóðir aftur. 
'''JÓN PÁLSSON HÖGNI MAGNÚSSON JÚLÍUS INGIBERGSSON''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1959/ Frá liðnum dögum

2017-05-03T13:14:20Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big>'''RUNÓLFUR JÓHANNSSON:'''</big></center> <center><big><big>'''Frá líðnum dögum'''</big></big></center> Í maímánuði árið 1915 var ég nvkominn heim...

<center><big>'''RUNÓLFUR JÓHANNSSON:'''</big></center> 

<center><big><big>'''Frá líðnum dögum'''</big></big></center> 
Í maímánuði árið 1915 var ég nvkominn heim úr verinu. Hafði ég verið þar hálfdrætt-ingur þessa vertíð og næstu á undan hjá föður mínum. Jóhanni Guðmundssyni. á skipi hans. Svan, er hann gerði út frá Þorlákshöfn um ára-lugi. 
Eg var nú farinn að rétta úr kútnum dálítið, þóll ég að sjálfsögðu hefði verið sá lélegasti af skipshöfninni. því faðir minn hafði að jafni mjög duglegri skipshöfn á að skipa. Þó var svo komið. að ég hafði von um heilan hlut næstn verlíð. sem og varð. En það. sem ekki sízt hressti upp á mig að þessu sinni, var loforð föður míns um að ég mætti fara til sjós yfir sumarið. Það var draumur flestra stráka þá, en fram að þessti hafði ég ávalll vcrið í sveit á sumrum. 
Það hafði verið margl um nninninn á Evrar-bakka að undanförnu. Leiðin voru nýafstaðin og lestirnar komu og fóru: komu mcð tóma klakka, en fóru með bvrðar til baka. Bar að sjálfsögðu mest á þorskhausaböggunum, en þá flutti hver útróðrarmaður heim til sín ásaml matfiski svo og öllu öðru úr fiskinum, sem æti-legl var. Það sem ætlað var til innleggs var skil-ið eflir útfrá eftir að búið var að vaska og ganga frá að öðru leyti. Var þetta svo þurrkað að vorinu og lagt inn í búðina, og tóku það venjulcga að sér einhverjir af skipshöfninni gegn vissri borgun á skippund. 
Að þessu sinni verð ég að láta minningar frá Þorlákshöfn bíða, þótt þær séu nú komnar að
hlið mér og ásæki mig dálítið; þær eru flestar hlvjar þótt ótrúlegt megi kalla. Ég vil aðeins geta þess, að þessa vertíð 1915 voru gerð það-an út 26 skip tólfróin, með 16 manna áhöfn hvert, og var fiskað í net. A næstu árum fjölg-aði þeim allt upp í 30 eða þar yfir. 
En við skulum nú fylgjast með drengnum. sem verið er að búa út til sjós og sjá hvernig ferðum hans og búnaði var háttað. Sjóstígvél höfðu verið keypt, að sjálfsögðu úr leðri ígúmmístígvél fluttust fyrst til Eyrarbakka 1917), olíuborin sjóklæði, kápa og btixur, en i höfninni notuðu allir skinnklæði, eða stakk og brók. 
Burtfarardagurinn var ákveðinn. Ég slóst í hóp allmargra manna og voru flestir búnir til ferðar á líkan hátt: í vaðmálsfötum með skinii-skó heimagerða á fótum. Allir báru nokkrar byrðar, sem mun algengast hafa verið 30—35 kg. hjá fullorðnum manni. Flestir höfðu göngu-staf í hendi og var nú lagt á langan og seinan. eins og leið lá fótgangandi eftir þjóðveginnm. sein er 70 km leið, til Reykjavíkur. 
Fyrsti kafli leiðarinnar, eða upp að Ölfusá, var lengstur að líða, að mér þótti, þráðbeinn vegur og heldur á fótinn, en úr því varð meiri tilbreytni, sem stytti leiðina heldur. Þegar komið var upp í Kamba var ég orðinn sárfætt-ur og átti fullt í fangi með að dragast ekki aftur úr. Það var heitt í veðri þennan dag og harð-ir vegir. Skóvörpin nudduðu á mig blöðrur. sem voru óþægilegar til að byrja með, en skánaði eftir að þær höfðu sprungið. Á Kolviðarhóli var gist um nóttina. 
Næsti áfangi, eða af Hólnum og til Reykja-víkur, var þægilegri en daginn áður, og allur að heita má undan fæti. Var nú gengið að mig minnir í einum áfanga niður að Árbæ. Ég man ekki hvort við fengum okkur kaffi á Lögbergi, en svo kann þó að hafa verið. 
Til Margrétar á Árbæ þótti öllurn gott að koma, bæði var þar mikið og gott á borð borið, að ógleymdum blessunar og árnaðaróskum hennar er úr hlaði var haldið. Þegar ég spurði um hvað ég ætti að borga, var svarið: Þú átt ekkert að borga fyrir þetta lítilræði. Guð blessi þig. Ég spurði því einn ferðafélaga minn, hvað venjuleg greiðsla væri. Borgaðu 25 aura, sagSi hann. Ég rétti því að gömlu konunni 35 aura, því ég sá að flestir greiddu eitthvað, og vildi ekki vera eftirbátur þeirra, enda sæmilega birgur af skotsilfri, átti 15 kr., sem ég fór með að heiman sem farareyri. 
Var nú brátt komið á leiðarenda. eða til Reykjavíkur, og hélt hópurinn niður í miðbæ að greiðasölustað, sem þeir nefndu Skinnastað. Var þar drukkið kaffi og skildu menn svo. því fleslir áttu kunningja í bænum, sem þeir héldu til hjá. 
Morguninn eftir er mér eirina minnistæðast-ur úr b'fi mínu, þótt raunverulega ekkert mark-vert gerðist, en það er nú svona samt. Eg var ásamt manni þeim, sem tekið hafði að sér uð ráða mig, staddur í Bakarabrekkunni, er við mættum skipsljóra, sem hann var ráðinn hjá, og hafði verið með áður. Hann var að verða tilbúinn að leggja út á skipi sínu Esther, en maðurinn var Guðbjartur Olafsson. 
Það var nú ekki lítill spenningur og tilhlökk-un hjá mér. er ég heyrði af tali þeirra. að farið var að tala um mig til ráðningar. Ég ýmist skoðaði manninn sem bezt, og lerzt vel á hann, eða ég horfði út á höfnina, því þar gaf á að líta. Þar lágu kútterarnir í tugatali, og glitraði sólin á nýmáluðum skrokkum þeirra og seglum, sem margir höfðu uppi nema forseglin, en þau skip voru tilbúin að leggja úr höfn. 
Það hafði fátt hrifið mig meira en þessi sýn og margar sögur hafði ég heyrt sagðar af vörum manna. sem á einhverju þessara skipa hafði dvalið, en sjón varð sögu ríkari. Ég sá þau nú með eigin augum í gliti árdagssólarinnar. 
Ég hrökk upp úr þessum hugleiðingum, ég hlaut að misheyra — hvað, vildi ekki taka mig - var lítill, ónýtur að draga, — jú kannski fram að Jónsmessu, til reynslu. Nei, þetta var ekki misheyrn. Samtal þeirra var komið á þetta stig og mér sortnaði fyrir augum. 
— Þú heyrir, hvað hann segir, sagði ráðningamaður minn. hvað leggur þú til? Ég átti að ráða þig yfir sumarið. En heyrðu til, ég get ráðið þig austur á Firði, þeir eru ólmir í svona stráka þar. Eg svaraði víst fáu. Guðbjartur kvaddi, en sagði víst til áður, hvenær hann legði út. Ég stóð eftir vonsvikinn, allt sem ég dáðist að og hugsaði um fyrir hálfri stundu var nú fölnað. Ég var svo ráðinn austur á Mjóafjörð fyrir 38 kr. á mánuði. 
Það beið svo til vorsins 1918, að ég fa:ri á skútu, en þá var ég ráðinn áður en ég fór að heiman. Ég var því ekki í það sinn veginn og metinn að afstaðinni 70 km gönguferð. En þá var reyndar öðruvísi umhorfs á höfninni og við hana. Kútterarnir voru að meslu horfnir, höfðu verið seldir úr landi, en togararnir sem óðast að koma í þeirra stað. Nú sáusl ekkr mörg segl bærast fyrir tærri morgungolu, en reykjarsvæla grúfðí yfír og huldi sýn. Vélvæðrngin var skoll-iu á. I það sinn labbaði ég strax um borð að af-lokinni skráningarathöfn og skrifum í sjóferðabók. — Ég var kominn um borð í nýað-keypta, gamla og aflága kollu með niss um borð, sem að vísu var þarfur á sína vísu, því svo lengi sem við vissum um nærveru hans, var öllu óhætt. 
Austfirðir — þangað var ég nú ráðinn. Ég hafði að sjálfsögðu oft heyrt þeirra getið, en ekki að neinum glæsibrag. Úr mínu byggðarlagi fóru þangað menn við og við og helzt þeir, sem sízt þóttu skipgengir annars slaðar, og svo unglingar — beitustrákar. Það greip mig því engin sérstök löngun í þessa átt, en þetta varð svo að vera að þessu sinni. 
Eg tók mér far nieð e/s Sterling og samlag-aðist eldri manni, sem var ráðinn á sama stað og ég og reyndist mér hinn bezti félagi. Ég var hrifinn af skipinu, því með svona stóru skipi hafði ég ekki ferðazt áður. Þegar um borð kom fór glæsibragurinn af. Að sjálfsögðu var eng-inn sérstakur þjónn til að vísa okkur til rúms enda óþarfi, við sáum hvert fólkið fór og fylgd-umst ineð niður í lestina. Einhvern veginn fór það nú svo að þegar við komum niður með sængurfatapoka okkar var hvergi pláss. Alls staðar fullt af fólki, hlið við hlið. Að endingu gátum við holað okkur niður undir rimlastiga, sem var í aftara horni lestarlúgunnar, svo veg-legt sem það pláss var, og var þetta eini upp-gangurinn úr lestinni. Eg ætla nú ekki að bjóða neinum upp á að Iýsa nánar þessari vistarveru á leiðinni austur. Er ég skrifa þessar línur, er sem ódaunninn. sem streymdi þarna um stiga-opið, slái fyrir vit mér. 
Ég reyndi sem oftast að vera uppi á þilfari og njóta þess sem náttúran hafði upp á að bjóða, því landsýn er stórbrotin frá Vest-mannaeyjuin og austur. En af fólkinu, sem þarna var með, gat ég litið lært, sem til betra horfði. Þarna sá ég í fyrsta skipti mann sleginn niður ásamt ýmsum fleiri skrípalátum, hæði í lest og ofanþilja. 

Á Mjóafirði. — Ég var ráðinn til Sigga á Höfðabrekku, eins og hann var oftast nefndur. Þetta var snarborulegur karl, nokkur bráður í skapi og áhugasamur um að allt gengi sem fljótast er gera þurfti. Auk þess að hafa dálítið bú, átti hann tvo mótorbáta. en gerði annan þeirra út þetta sumar eða stærri bátinn, sem hét Alpha, en hinn hét Neftúnus. 
Mitt aðalstarf var beitning, en annars öll störf, sem aðkallandi voru, en þau voru mörg. í veikindatilfelli bátsverja komst ég í róður út í Gullkistu. Við heyskap var fengizt, fiskþurrk-un, lifrarbræðslu og margt fleira, því allt þurfti þetta af að fara yfir sumarmánuðina. Eitt þeirra verka, sem ég og beitufólkið varð að inna af hendi, er mér svolítið minnisstætt. 
Fyrir ofan bæinn var mjög brattur höfði, vaxinn grasi að mestu, en aðaltúnið fyrir ofan hann. 
Þarna rann lœkur, nægilega stór til að snúa vatnshjóli, sem þar var komið fyrir. Frá því lá strengur niður í aðgerðarhúsið, sem stóð niður við sjóinn og var með þessum útbúnaði dreginn í kláfi upp á höfðann allur fiskúrgangur og afbeita og notað til áburðar. En nú vildi svo óheppilega til, að öxullinn í vatnshjólinu fór í sundur og þar ineð allur vélrænn áburðar-flutningur. En Siggi var fljótur að sjá ráð við þessu. Hann lét bara beitufólkinu eftir flutning-inn, sem eftir það fór fram að beitningu lok-inni í kassabörum. Þetta var erfitt verk, því höfðinn var brattur, en það varð eins og annað að gerast. en tími vannst víst ekki til að gera við öxulinn í hjólinu það sumar. 
Um haustið, er heim skyldi haldið. var allur minn reiðingur til þurrðar genginn. Sjóstígvélin skæld og kvikugengin, sem notuð höfðu verið í tíma og ólíma, og annað eftir því. Einhverja skammarlitla fatagarma hafði ég eftir. en vantaði skó, en á því heimili var ekki hægt að bæta úr því. Ég ákvað því að fara í kaup-slagelsi út íneð firði, ef verá mætti að einhverjir byggju betur. Að sjálfsögðu fór ég heim á fyrsta bæ er var Brekka og hitti Vilhjálm bónda að máli. Hann tók þessu vel, seldi mér góð sauðskinnsskæði á 50 aura. Ég var ánægð-ur með viðskiptin; ég fékk umyrðalaust það sem mig vanhagaði um, þótt verðið væri sem næsl hálft dagsverk mitt. 

Heimferðin var með sama hætti og um vor-ið. nema nú var haust, og minnist ég ekki neins markverðs fyrr en kom til Vestmannaeyja, og fór ég þar í land í fyrsta skipti, og var í landi meðan skipið stóð við. Hér þótti mér sérkenni-Iegt og fallegt yfir að líta. Ég kom undir Skip-hella og var þar verið að byggja þrjá mótor-báta — Siggeirsbátana. Voru þar að verki Guðmundur Jónsson og bræður hans o. fl. að ógleymdum Astgeiri Guðmundssyni. Var Guð-mundur yfirsmiður. 
Ég hafði ekki hugboð um það þá, að hér skyldu spor mín Iiggja, og kom ég ekki aftur hingað fyrr en haustið 1919. 
Strax eftir að ég var landfastur í Reykjavík var fariff að hugsa til heiinferðar ausíur yfir fjall. Aður kom ég þó við í Braunsverzlun og keypti mér þar dökk föt, sæmileg. Ég fékk þau á 20 kr., og góða spariskó á 6 kr. Að því búnu héll ég heim. Sú ferð var farin með sama hætti og um vorið, þ. e. gangandi. Ég gat fengið föð-ur mínum 100 kr., og þótti sumaratvinnan hafa heppnazt sæmilega en aldrei fýsti mig á þær slóðir aftur. 
'''JÓN PÁLSSON HÖGNI MACNÚSSON JÚLÍUS INGIBERGSSON'''

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1959/ Vestmannaeyjahöfn

2017-04-28T11:38:23Z

StefánBjörn:

<center><big>'''[[Guðlaugur Gíslason|GUÐLAUGUR GÍSLASON]]:'''</big></center>
<center><big><big>'''VESTMANNAEYJAHÖFN'''</big></big></center> 

Um það verður ekki deilt, að Vestmannaeyjar eru stærsta verstöð landsins. Á þeirri vertíð, sem nýlokið er, gengu héðan 11.0 þilfarsbátar, auk nokkurra aðkomubáta, sem héðan voru gerðir út á handfæraveiðar í lengri eða skemmri tíma. Alls munu um 120 bátar hafa haft viðlegu hér i höfninni þegar flest var. Af þessum flota voru gerðir út á línu og netaveiðar samtals um 80 bátar. 
Róðrafjöldi þeirra báta, sem gerðir voru út að staðaldri hér frá Vestmannaeyjum á síðustu vertíð var alls 6278. samkvæmt skýrslum hafnarvarða. Á vetrarvertíð 1958 voru gerðir hér út 130 bátar og var róðrafjöldi þeirra alls 7115 þá vertíð. Aflamagn vertíðina 1959 mun hafa orðið rúmlega 54 þúsund tonn, miðað við óslægðan fisk. þar af í aprílmánuði einum yfir 30 þúsund tonn. Mun útflutningsverðmæti aflans i þeim mánuði einum, að meðtöldum uppbótum útflutningssjóðs, hafa verið nær 100 milljónum króna. 
Allt þetta gefur nokkuð glögga hugmynd um hversu geysilega stór liður í útflutningsverzlun landsmanna er sá fiskafli, sem árlega kemur hér á land og um Vestmannaeyjahöfn fer út aftur, að langmestu leyti sem fullunnar sjávarafurðir. Einnig gefur þetta glögga hugmynd um það geipga starf, sem á bak viS öflun fisksins liggur og verkun hans og hagnýtingu þegar í land kemur. Verður þetta enn stórkostlegra þegar þess er gætt, að langmestur hluti aflans kemur hér á land í marz og apríl. eða aðeins á tveimur mánuðum. 
Samkvæmt bókum hafnarskrifstofunnar var útflutningur sjávarafurða árið 1958 sem hér segir: 

Hraðfrystur fiskur 11,215 tonn 
Saltfiskur 5,530 — 
Skreið 99 — 
Fiskimjöl 5,202 — 
Lýsi 2,662 — 
Söltuð hrogn 1,295 — 
Samtals 26.003 tonn 

Innflutningur hingað um Vestmannaeyjahöfn var þetta ár sem hér segir: 
Olíur og bensín 12.925 tonn 
Salt 4,271 — 
Sement 1,575 — 
Beitusíld 703 — 
Timbur 701 — 
Tómtunnur 159 — 
Áburður 43 — 
Ymsar vörur 5,991 — 
Samtals 26,368 tonn 

Ef talinn er með afli bátaflotans kemur í ljós að flutningar um höfnina hafa alls veriS árið 1958 rúmlega 100 þúsund smálestir. Vissulega útheimtir allt þetta góð hafnarskilyrði, bæði viðlegupláss fyrir þá báta, sem hér eiga heimahöfn og aðra, sem hingað sækja á vetrarvertíð, svo og aðstöðu fyrir þau skip, sem flutninga annast til og frá Eyjum. Tel ég, að Vestmannaeyingar geti verið stoltir af þeirri uppbygg-ingu, sem hér hefur átt sér stað í höfninni á undanförnuni árum og áratugum og einnig því, að Vestmannaeyjahöfn er nú í dag talin einhver bezla höfn landsins. sem byggja hefur þurft upp frá grunni við mjög erfið skilyrði frá náttúrunnar hendi. Að sjálfsögðu dettur engum í hug, að nokkru lokatakmarki sé náð í þessum efnum. Uppbygging hafnarinnar hlýtur að halda áfram, eftir því sem vaxandi bátafloti hér og stækkandi verzlunarfloti landsmanna gerir kröfur til. 
Að lokum vil ég svo geta þess til fróðleiks að bátafloti Vestmannaeyinga var í árslok 1958, samkvæmt Sjómannaalmanakinu sem hér segir: 
Vélbátar 30 smálestir og stærri eru 65. Brúttóstærð þeirra er samtals 3617 smálestir og hestaflafjöldi véla alls 14.623. Þilfarsbátar að 30 smálestum eru 29. Samanlögð smálestatala þeirra er 520 og hestaflatala véla alls 2.263. Tala vélbáta er því alls 94 bátar, 4137 brúttósmálestir. Vélaafl miðað við smálest er rúmlega 4 hestöfl. Það sem sagt er hér að framan um aflamagn og útflutningsverðmæti bátaflotans, er lil að undirstrika þau störf, sem sjómannastétt þessa bæjar vinnur þessu byggðarlagi og þjóðarbúinu í heild til framdráttar. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1959/ Vestmannaeyjahöfn

2017-04-27T13:08:58Z

StefánBjörn:

<center><big>'''GUÐLAUGUR GÍSLASON:'''</big></center>
<center><big><big>'''VESTMANNAEYJAHÖFN'''</big></big></center> 

Um það verður ekki deilt, að Vestmannaeyjar eru stærsta verstöð landsins. A þeirri vertíð, sem nýlokið er, gengu héðan 11.0 þilfarsbátar, auk nokkurra aðkomubáta, sem héðan voru gerðir út á handfæraveiðar í lengri eða skemmri tíma. Alls munu utn 120 bátar hafa haft viðlegu hér i höfninni þegar flest var. Af þessum flota voru gerðir út á línu og netaveiðar samtals um 80 bátar. 
Róðrafjöldi þeirra báta, sem gerðir voru út að staðaldri hér frá Vestmannaeyjum á síðustu vertíð var alls 6278. samkvæmt skýrslum hafnarvarða. Á vetrarvertíð 1958 voru gerðir hér út 130 bátar og var róðrafjöldi þeirra alls 7115 þá vertíð. Aflamagn vertíðina 1959 mun hafa orðið rúmlega 54 þúsund tonn, miðað við óslægðan fisk. þar af í apríhnánuði einum yfir 30 þúsund tonn. Mun útflutningsverðmæti aflans i þeim mánuði einum, að meðtöldum uppbótum útflutningssjóðs, hafa verið nær 100 milljónum króna. 
Allt þetta gefur nokkuð glögga hugmynd um hversu geysilega stór liður í útflutningsverzlun landsmanna er sá fiskafli, sem árlega kemur hér á land og um Vestmannaeyjahöfn fer út aftur, að langmestu leyti sem fullunnar sjávarafurðir. Einnig gefur þetla glögga hugmynd um það geipilega starf, sem á bak viS öflun fisksins liggur og verkun hans og hagnýtingu þegar í land kemur. Verður þetta enn stórkostlegra þegar þess er gætt, að langmestur hluti aflans kemur hér á land í marz og apríl. eða aðeins á tveimur mánuðum. 
Samkvæmt bókum hafnarskrifstofunnar var útflutningur sjávarafurða árið 1958 sem hév segir: 

Hraðfrystur fiskur 11,215 tonn 
Saltfiskur 5,530 — 
Skreið 99 — 
Fiskimjöl 5,202 — 
Lýsi 2,662 — 
Söltuð hrogn 1,295 — 
Samtals 26.003 tonn 

Innflutningur hingað um Vestmannaeyjahöfn var þetta ár sem hér segir: 
Olíur og bensín 12.925 tonn 
Salt 4,271 — 
Sement 1,575 — 
Beitusíld 703 — 
Timbur 701 — 
Tómtunnur 159 — 
Áburður 43 — 
Ymsar vörur 5,991 — 
Samtals 26,368 tonn 

Ef talinn er með afli bátaflotans kemur í ljós aS flutningar um höfnina hafa alls veriS árið 1958 rúmlega 100 þúsund smálestir. Vissulega útheimtir allt þetta góð hafnarskilyrði, bæði viðlegupláss fyrir þá báta, sem hér eiga heima-höfn og aðra, sem hingað sækja á vetrarvertíð, svo og aðstöðu fyrir þau skip, sem flutninga annast til og frá Eyjum. Tel ég, að Vestmannaeyingar geti verið stoltir af þeirri uppbygg-ingu, sem hér hefur átt sér stað í höfninni á undanförnuni árum og áratugum og einnig því, að Vestmannaeyjahöfn er nú í dag talin einhver bezla höfn landsins. sem byggja hefur þurft upp frá grunni við mjög erfið skilyrði frá náttúrunnar hendi. Að sjálfsögðu dettur engum í hug, að nokkru lokatakmarki sé náð í þessum efnum. Uppbygging hafnarinnar hlýtur að halda áfram, eftir því sem vaxandi bátafloti hér og stækkandi verzlunarfloti landsmanna gerir kröfur til. 
Að lokum vil ég svo geta þess til fróðleiks að bátafloti Vestmannaeyinga var í árslok 1958, samkvæmt Sjómannaalmanakinu sem hér segir: 
Vélbátar 30 smálestir og stærri eru 65. Brúttóstærð þeirra er samtals 3617 smálestir og hestaflafjöldi véla alls 14.623. Þilfarsbátar að 30 smálestum eru 29. Samanlögð smálestatala þeirra er 520 og hestaflatala véla alls 2.263. Tala vélbáta er því alls 94 bátar, 4137 brúttósmálestir. Vélaafl miðað við smálest er rúmlega 4 hestöfl. Það sem sagt er hér að framan um aflamagn og útflutningsverðmæti bátaflotans, er lil að undirstrika þau störf, sem sjómannastétt þessa bæjar vinnur þessu byggðarlagi og þjóðarbúinu í heild til framdráttar. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1959/ Vestmannaeyjahöfn

2017-04-27T13:08:28Z

StefánBjörn:

<center><big><big>'''GUÐLAUGUR GÍSLASON:'''</big></big></center> 
<center><big><big>'''VESTMANNAEYJAHÖFN'''</big></big></center> 

Um það verður ekki deilt, að Vestmannaeyjar eru stærsta verstöð landsins. A þeirri vertíð, sem nýlokið er, gengu héðan 11.0 þilfarsbátar, auk nokkurra aðkomubáta, sem héðan voru gerðir út á handfæraveiðar í lengri eða skemmri tíma. Alls munu utn 120 bátar hafa haft viðlegu hér i höfninni þegar flest var. Af þessum flota voru gerðir út á línu og netaveiðar samtals um 80 bátar. 
Róðrafjöldi þeirra báta, sem gerðir voru út að staðaldri hér frá Vestmannaeyjum á síðustu vertíð var alls 6278. samkvæmt skýrslum hafnarvarða. Á vetrarvertíð 1958 voru gerðir hér út 130 bátar og var róðrafjöldi þeirra alls 7115 þá vertíð. Aflamagn vertíðina 1959 mun hafa orðið rúmlega 54 þúsund tonn, miðað við óslægðan fisk. þar af í apríhnánuði einum yfir 30 þúsund tonn. Mun útflutningsverðmæti aflans i þeim mánuði einum, að meðtöldum uppbótum útflutningssjóðs, hafa verið nær 100 milljónum króna. 
Allt þetta gefur nokkuð glögga hugmynd um hversu geysilega stór liður í útflutningsverzlun landsmanna er sá fiskafli, sem árlega kemur hér á land og um Vestmannaeyjahöfn fer út aftur, að langmestu leyti sem fullunnar sjávarafurðir. Einnig gefur þetla glögga hugmynd um það geipilega starf, sem á bak viS öflun fisksins liggur og verkun hans og hagnýtingu þegar í land kemur. Verður þetta enn stórkostlegra þegar þess er gætt, að langmestur hluti aflans kemur hér á land í marz og apríl. eða aðeins á tveimur mánuðum. 
Samkvæmt bókum hafnarskrifstofunnar var útflutningur sjávarafurða árið 1958 sem hév segir: 

Hraðfrystur fiskur 11,215 tonn 
Saltfiskur 5,530 — 
Skreið 99 — 
Fiskimjöl 5,202 — 
Lýsi 2,662 — 
Söltuð hrogn 1,295 — 
Samtals 26.003 tonn 

Innflutningur hingað um Vestmannaeyjahöfn var þetta ár sem hér segir: 
Olíur og bensín 12.925 tonn 
Salt 4,271 — 
Sement 1,575 — 
Beitusíld 703 — 
Timbur 701 — 
Tómtunnur 159 — 
Áburður 43 — 
Ymsar vörur 5,991 — 
Samtals 26,368 tonn 

Ef talinn er með afli bátaflotans kemur í ljós aS flutningar um höfnina hafa alls veriS árið 1958 rúmlega 100 þúsund smálestir. Vissulega útheimtir allt þetta góð hafnarskilyrði, bæði viðlegupláss fyrir þá báta, sem hér eiga heima-höfn og aðra, sem hingað sækja á vetrarvertíð, svo og aðstöðu fyrir þau skip, sem flutninga annast til og frá Eyjum. Tel ég, að Vestmannaeyingar geti verið stoltir af þeirri uppbygg-ingu, sem hér hefur átt sér stað í höfninni á undanförnuni árum og áratugum og einnig því, að Vestmannaeyjahöfn er nú í dag talin einhver bezla höfn landsins. sem byggja hefur þurft upp frá grunni við mjög erfið skilyrði frá náttúrunnar hendi. Að sjálfsögðu dettur engum í hug, að nokkru lokatakmarki sé náð í þessum efnum. Uppbygging hafnarinnar hlýtur að halda áfram, eftir því sem vaxandi bátafloti hér og stækkandi verzlunarfloti landsmanna gerir kröfur til. 
Að lokum vil ég svo geta þess til fróðleiks að bátafloti Vestmannaeyinga var í árslok 1958, samkvæmt Sjómannaalmanakinu sem hér segir: 
Vélbátar 30 smálestir og stærri eru 65. Brúttóstærð þeirra er samtals 3617 smálestir og hestaflafjöldi véla alls 14.623. Þilfarsbátar að 30 smálestum eru 29. Samanlögð smálestatala þeirra er 520 og hestaflatala véla alls 2.263. Tala vélbáta er því alls 94 bátar, 4137 brúttósmálestir. Vélaafl miðað við smálest er rúmlega 4 hestöfl. Það sem sagt er hér að framan um aflamagn og útflutningsverðmæti bátaflotans, er lil að undirstrika þau störf, sem sjómannastétt þessa bæjar vinnur þessu byggðarlagi og þjóðarbúinu í heild til framdráttar. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1959/ Vestmannaeyjahöfn

2017-04-27T13:08:01Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''GUÐLAUGUR GÍSLASON:'''</big></big></center> <center><big><big'''VESTMANNAEYJAHÖFN'''</big></big></center> Um það verður ekki deilt, að Vestmannaey...

<center><big><big>'''GUÐLAUGUR GÍSLASON:'''</big></big></center> 
<center><big><big'''VESTMANNAEYJAHÖFN'''</big></big></center> 

Um það verður ekki deilt, að Vestmannaeyjar eru stærsta verstöð landsins. A þeirri vertíð, sem nýlokið er, gengu héðan 11.0 þilfarsbátar, auk nokkurra aðkomubáta, sem héðan voru gerðir út á handfæraveiðar í lengri eða skemmri tíma. Alls munu utn 120 bátar hafa haft viðlegu hér i höfninni þegar flest var. Af þessum flota voru gerðir út á línu og netaveiðar samtals um 80 bátar. 
Róðrafjöldi þeirra báta, sem gerðir voru út að staðaldri hér frá Vestmannaeyjum á síðustu vertíð var alls 6278. samkvæmt skýrslum hafnarvarða. Á vetrarvertíð 1958 voru gerðir hér út 130 bátar og var róðrafjöldi þeirra alls 7115 þá vertíð. Aflamagn vertíðina 1959 mun hafa orðið rúmlega 54 þúsund tonn, miðað við óslægðan fisk. þar af í apríhnánuði einum yfir 30 þúsund tonn. Mun útflutningsverðmæti aflans i þeim mánuði einum, að meðtöldum uppbótum útflutningssjóðs, hafa verið nær 100 milljónum króna. 
Allt þetta gefur nokkuð glögga hugmynd um hversu geysilega stór liður í útflutningsverzlun landsmanna er sá fiskafli, sem árlega kemur hér á land og um Vestmannaeyjahöfn fer út aftur, að langmestu leyti sem fullunnar sjávarafurðir. Einnig gefur þetla glögga hugmynd um það geipilega starf, sem á bak viS öflun fisksins liggur og verkun hans og hagnýtingu þegar í land kemur. Verður þetta enn stórkostlegra þegar þess er gætt, að langmestur hluti aflans kemur hér á land í marz og apríl. eða aðeins á tveimur mánuðum. 
Samkvæmt bókum hafnarskrifstofunnar var útflutningur sjávarafurða árið 1958 sem hév segir: 

Hraðfrystur fiskur 11,215 tonn 
Saltfiskur 5,530 — 
Skreið 99 — 
Fiskimjöl 5,202 — 
Lýsi 2,662 — 
Söltuð hrogn 1,295 — 
Samtals 26.003 tonn 

Innflutningur hingað um Vestmannaeyjahöfn var þetta ár sem hér segir: 
Olíur og bensín 12.925 tonn 
Salt 4,271 — 
Sement 1,575 — 
Beitusíld 703 — 
Timbur 701 — 
Tómtunnur 159 — 
Áburður 43 — 
Ymsar vörur 5,991 — 
Samtals 26,368 tonn 

Ef talinn er með afli bátaflotans kemur í ljós aS flutningar um höfnina hafa alls veriS árið 1958 rúmlega 100 þúsund smálestir. Vissulega útheimtir allt þetta góð hafnarskilyrði, bæði viðlegupláss fyrir þá báta, sem hér eiga heima-höfn og aðra, sem hingað sækja á vetrarvertíð, svo og aðstöðu fyrir þau skip, sem flutninga annast til og frá Eyjum. Tel ég, að Vestmannaeyingar geti verið stoltir af þeirri uppbygg-ingu, sem hér hefur átt sér stað í höfninni á undanförnuni árum og áratugum og einnig því, að Vestmannaeyjahöfn er nú í dag talin einhver bezla höfn landsins. sem byggja hefur þurft upp frá grunni við mjög erfið skilyrði frá náttúrunnar hendi. Að sjálfsögðu dettur engum í hug, að nokkru lokatakmarki sé náð í þessum efnum. Uppbygging hafnarinnar hlýtur að halda áfram, eftir því sem vaxandi bátafloti hér og stækkandi verzlunarfloti landsmanna gerir kröfur til. 
Að lokum vil ég svo geta þess til fróðleiks að bátafloti Vestmannaeyinga var í árslok 1958, samkvæmt Sjómannaalmanakinu sem hér segir: 
Vélbátar 30 smálestir og stærri eru 65. Brúttóstærð þeirra er samtals 3617 smálestir og hestaflafjöldi véla alls 14.623. Þilfarsbátar að 30 smálestum eru 29. Samanlögð smálestatala þeirra er 520 og hestaflatala véla alls 2.263. Tala vélbáta er því alls 94 bátar, 4137 brúttósmálestir. Vélaafl miðað við smálest er rúmlega 4 hestöfl. Það sem sagt er hér að framan um aflamagn og útflutningsverðmæti bátaflotans, er lil að undirstrika þau störf, sem sjómannastétt þessa bæjar vinnur þessu byggðarlagi og þjóðarbúinu í heild til framdráttar. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1959/ Þorvaldur Guðjónsson, skipstjóri

2017-04-25T12:56:19Z

StefánBjörn:

<center><big><big>'''[[Þorvaldur Guðjónsson|Þorvaldur Guðjónsson]], skipstjóri'''</big></big></center> 
<center><big>'''Fæddur 10. Mars 1893. Dáinn 13. Apríl 1959.'''</big></center>

Andlátsfregn Þorvaldar Guðjónssonar kom ekki þeim á óvart, sem til þekktu, fyrirfram var vitað að hverju dró. 
Hann veiktist á s. 1. hausti og dvaldi þá svo mánuðum skipti á sjúkrahúsi, en fór heim nm áramótin og bjartsýnismaður eins og hann ávallt hafði verið, fór hann þegar að ráðgera um útgerð á komandi vertíð, en forlögin höfðu annað ákveðið og þó hann hefði lengst af fótavist, auðnaðist honum ekki að þreyta fleiri glímur við Ægi og andaðist 13. apríl, en var jarðsunginn frá dómkirkjunni í Reykjavík 18. apríl. 
Þorvaldur Guðjónsson eða Valdi á [[Sandfell|Sandfelli]], eins og hann var oftast nefndur hér í Vestmannaeyjum, var hár maður vexti og beinvaxinn, höfðinglegur í fasi og sópaði að honum hvar sem hann fór. Hygg ég að mjög hafi honum svipað til afa síns, Jóns Valdasonar um ýmislegt, en Jón þótti manna einarðastur og lítt fyrir að láta hlut sinn hvort sem sýslumenn eða aðrir höfðingjar áttu í hlut. 
[[Guðjón Jónsson (Sandfelli)|Guðjón]], faðir Þorvaldar, var hraustmenni hið mesta og minnist ég þess enn. er ég á minni fyrstu vertíð við Suðurland sá þennan kempulega formann kasta upp fiski úr bát sínum í Sandgerði, þó einhentur væri, og er það víst, að enginn eftirbátur var hann hinna þó hefðu þeir báðar hendur. Trúað gæti ég að Þorvaldur Guðjónsson hefði orðið landskunnur íþróttamaður ef aðstaða hefði verið til iðkana, enda hafa þeir frændur margir gctið sér mikla frægð sem íþróttamenn. 
Íþrótt Þorvaldar varð sjómennskan og þar reisti hann sér þann minnisvarða er halda mun nafni hans á lofti. Hann var afburða sjómaður, djarfur, en þó athugull svo af bar og aldrei hlekktist honum á eða henti slys á hans fleyi svo orð sé á gerandi. Yfirburðir Þorvaldar sem aflamanns eru löngu landskunnir og raunar erlendis líka, en hann virtist vera nokkurn veginn jafnvígur á veiðar í hvaða veiðarfært, sem hann bar við, en aðalsmerki hans kom einmitt hvað ljósast fram í því, hversu ótrauður hann var að fitja uppá nýjungum. Eitt var það sern einkenndi mjög sjómennskuferil Þorvaldar, en það var aldur skipshafnar hans. Alla jafnan var skipshöfnin ungir menn og ekki var hann ragur við að ráða til sín stráka og munu fáir skipstjórnarmenn hafa haft eins marga unglinga og byrjendur á sínum útvegi og hann. Þorvaldur fluttist hingað út til Vestmannaeyja með foreldrum sínum árið 1903 og byrjaði mjög ungur að róa með föður sínum á 8 tonna bát sem Ingólfur hét. Árið 1915 tók Þorvaldur við skipsstjórn á nýjum bát, er Silla hét, og varð einhver sá aflahæsti strax þá vertíð. Að aflokinni þessari fyrstu vertíð sem formaður, lét Valdi byggja fyrir sig bát, nimlega 9 tonn, úti í Færeyjum og sigldu þeir feðgar, Guðjón, Þorvaldur og Hallgrímur bróðir hans honum upp og fengu þeir aftaka veður. Ferðin tók rúma 3 sólarhringa. Þennan bát átti hann í 4 ár en gerðist síðan formaður fyrir ýmsa útgerðarmenn, lengst af þó fyrir Gísla Magnússon. Um 1930 kaupir Þorvaldur svo vélbátinn Leo og var hann með hann í mörg ár hér í Vestmannaeyjum, eða unz hann seldi hann. Eftir það var hann löngum búsettur utan Vestmannaeyja og skipstjóri ýmist á eigin skipum eða fyrir aðra. 
Ekki verður þessi upptalning tæmandi, til þess skortir mig kunnugleika, en mér er kunnugt um að Þorvaldur var formaður á bátum frá Seyðisfirði, Langanesi, Sandgerði og víðar. 
Ýmsar ferðir fór Þorvaldur á milli landa og sumar allsögulegar, þó ekki verði rakið hér. Hann var einn í hinni frægu Grænlandsferð á Gottu og minnaat þeir félagar hans, í þeirri ferð, á þann hátt að þeir telja hans skiprúm þar hefði verið vandfyllt af örum. 
Foreldrar Þorvaldar voru þau hjónin [[Ingveldur Unadóttir (Sandfelli)|Ingveldur Unadóttir]] og [[Guðjón Jónsson (Sandfelli)|Guðjón Jónsson]], bæði ættuð undan Eyjafjöllum og þar fæddist Þorvaldur. Hann var heitinn eftir Þorvaldi hinum ríka á Þorvaklseyri, þeim er þótti hæfilegt að narra Aagaard sýslumann með grjótinu. Systkini Þorvaldar voru alls 9, efnis- og atgjörvisfólk, sem alls staðar sópaði að, hafa þau systkyni erft harðfylgi föðurins, en jafnframt í ríkum mæli blíðu móðurinnar. Einkabróðir Þorvaldar var Hallgrímur, voru þeir bræður mjög samrýmdir og saknaði Þorvaldur hans mjög, þótt lítt léti hann á sjá, en Hallgrímur drukknaði af vélbát á leið frá Reykjavík til Vestmannaeyja. 
Síðustu árin átti Þorvaldur heimili að Vitastíg 8 í Reykjavík og þar hafði kona hans, Klara Guðmundsdóttir, búið honum vistlegt heimili, og hennar umönnunar naut hann í ríkum mæli í erfiðleikum sjúkdómsins síðustu mánuðina. Þorvaldi Guðjónssyni varð ekki barna auðið, en kjördóttir átti hann, Hörpu að nafni, og reyndist henni sem bezti faðir, enda með afbrigðum barngóður. Þorvaldur Guðjónsson var höfðinglegur maður, höfðingi í lund og kunni vel með höfðingjum að vera, sem öðrum. Þjóðin oll, ástvinir hans og við samferðamennirnir stöndum í mikilli þakkarskuld við þennan síglaða og æðrulausa atgjörvismann. Hans er gott að minnast. 
'''[[Páll Þorbjörnsson]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1959/ Þorvaldur Guðjónsson, skipstjóri

2017-04-24T12:32:49Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Þorvaldur Guðjónsson, skipstjóri'''</big></big></center> <center><big>'''Fæddur 10. Mars 1893. Dáinn 13. Apríl 1959.'''</big></center> Andlátsfregn...

<center><big><big>'''Þorvaldur Guðjónsson, skipstjóri'''</big></big></center> 
<center><big>'''Fæddur 10. Mars 1893. Dáinn 13. Apríl 1959.'''</big></center>

Andlátsfregn Þorvaldar Guðjónssonar kom ekki þeim á óvart, sem til þekktu, dyrirfram var vitað að hverju dró. 
Hann veiktist á s. 1. hausti og dvaldi þá svo mánuðum skipti á sjúkrahúsi, en fór heim nm áramótin og bjartsýnismaður eins og hann ávallt hafði verið, fór hann þegar að ráðgera um útgerð á komandi vertíð, en forlögin höfðu annað ákveðið og þó hann hefði lengst af fótavist, auðnaðist honum ekki að þreyta fleiri glímur við Ægi og andaðist 13. apríl, en var jarðsunginn frá dómkirkjunni í Reykjavík 18. apríl. 
Þorvaldur Guðjónsson eða Valdi á Sandfelli, eins og hann var oftast nefndur hér í Vestmannaeyjum, var hár maður vexti og beinvaxinn, höfðinglegur í fasi og sópaði að honum hvar sem hann fór. Hygg ég að mjög hafi honum svipað til afa síns, Jóns Valdasonar um ýmislegt, en Jón þótti manna einarðastur og lítt fyrir að láta hlut sinn hvort sem sýslumenn eða aðrir höfðingjar áttu í hlut. 
Guðjón, faðir Þorvaldar, var hraustmenni hið mesta og minnist ég þess enn. er ég á minni fyrstu vertíð við Suðurland sá þennan kempulega formann kasta upp fiski úr bát sínum í Sandgerði, þó einhentur væri, og er það víst, að enginn eftirbátur var hann hinna þó hefðu þeir báðar hendur. Trúað gæti ég að Þorvaldur Guðjónsson hefði orðið landskunnur íþróttamaður ef aðstaða hefði verið til iðkana, enda hafa þeir frændur margir gctið sér mikla frægð sem íþróttamenn. 
Íþrótt Þorvaldar varð sjómennskan og þar reisti hann sér þann minnisvarða er halda mun nafni hans á lofti. Hann var afburða sjómaður, djarfur, en þó athugull svo af bar og aldrei hlekktist honum á eða henti slys á hans fleyi svo orð sé á gerandi. Yfirburðir Þorvaldar sem aflamanns eru löngu landskunnir og raunar erlendis líka, en hann virtist vera nokkurn veginn jafnvígur á veiðar í hvaða veiðarfært, sem hann bar við, en aðalsmerki hans kom einmitt hvað ljósast fram í því, hversu ótrauður hann var að fitja uppá nýjungum. Eitt var það sern einkcnndi mjög sjómennskuferil Þor-valdar, en það var aldur skipshafnar hans. Alla jafnan var skipshöfnin ungir menn og ekki var hann ragur við að ráða til sín stráka og munu fáir skipstjórnarmenn hafa haft eins marga unglinga og byrjendur á sínum útvegi og hann. Þorvaldur fluttist hingað út til Vestmannaeyja með foreldrum sínum árið 1903 og byrjaði mjög ungur að róa með föður sínum á 8 tonna bát sem Ingólfur hét. Árið 1915 tók Þorvaldur við skipsstjórn á nýjum bát, er Silla hét, og varð einhver sá aflahæsti strax þá vertíð. Að aflokinni þessari fyrstu vertíð sem formaður, lét Valdi byggja fyrir sig bát, nimlega 9 tonn, úti í Færeyjum og sigldu þeir feðgar, Guðjón, Þorvaldur og Hallgrímur bróðir hans honum upp og fengu þeir aftaka veður. Ferðin tók rúma 3 sólarhringa. Þennan bát átti hann í 4 ár en gerðist síðan formaður fyrir ýmsa útgerðarmenn, lengst af þó fyrir Gísla Magnússon. Um 1930 kaupir Þorvaldur svo vélbátinn Leo og var hann með hann í mörg ár hér í Vestmannaeyjum, eða unz hann seldi hann. Eftir það var hann löngum búsettur utan Vestmannaeyja og skipstjóri ýmist á eigin skipum eða fyrir aðra. 
Ekki verður þessi upptalning tæmandi, til þess skortir mig kunnugleika, en mér er kunnugt um að Þorvaldur var formaður á bátum frá Seyðisfirði, Langanesi, Sandgerði og víðar. 
Ýmsar ferðir fór Þorvaldur á milli landa og sumar allsögulegar, þó ekki vcrði rakið hér. Hann var einn í hinni frægu Grænlandsferð á Gottu og minnaat þeir félagar hans, í þeirri ferð, á þann hátt að þeir telja hans skiprúm þar hefði verið vandfyllt af örum. 
Foreldrar Þorvaldar voru þau hjónin Ingveldur Unadóttir og Guðjón Jónsson, bæði ættuð undan Eyjafjöllum og þar fæddist Þorvaldur. Hann var heitinn eftir Þorvaldi hinum ríka á Þorvaklseyri, þeim er þótti hæfilegt að narra Aagaard sýslumann með grjótinu. Systkini Þorvaldar voru alls 9, efnis- og atgjörvisfólk, sem alls staðar sópaði að, hafa þau systkyni erft harðfylgi föðurins, en jafnframt í ríkum mæli blíðu móðurinnar. Einkabróðir Þorvaldar var Hallgrímur, voru þeir bræður mjög samrýmdir og saknaði Þorvaldur hans mjög, þótt lítt léti hann á sjá, en Hallgrímur drukknaði af vélbát á leið frá Reykjavík til Vestmannaeyja. 
Síðustu árin átti Þorvaldur heimili að Vitastíg 8 í Reykjavík og þar hafði kona hans, Klara Guðmundsdóttir, búið honum vistlegt heimili, og hennar umönnunar naut hann í ríkum mæli í erfiðleikum sjúkdómsins síðustu mánuðina. Þorvaldi Guðjónssyni varð ekki barna auðið, en kjördóttir átti hann, Hörpu að nafni, og reyndist henni sem bezti faðir, enda með afbrigðum barngóður. Þorvaldur Guðjónsson var höfðinglegur maður, höfðingi í lund og kunni vel með höfðingjum að vera, sem öðrum. Þjóðin oll, ástvinir hans og við samferðamennirnir stöndum í mikilli þakkarskuld við þennan síglaða og æðrulausa atgjörvismann. Hans er gott að minnast. 
'''[[Páll Þorbjörnsson]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1989/Gúmmíbjörgunarbátar

2017-04-11T13:51:08Z

StefánBjörn:

'''[[Haraldur Sverrisson]]'''

<center><big><big>'''Gúmmíbjörgunarbátar'''</big></big></center>
<center><big>'''Ágrip af sögu þeirra og þróun'''</big></center>

Til skammms tíma hefur sá hugsunarháttur verið ríkjandi meðal íslenskra sjómanna að sá sé mestur jaxlinn og kaldastur karlinn sem kærulausastur er um þau björgunartæki sem skipið er búið. Það var ekki óalgengt, ef einhverjum nýliðanum varð á að spyrja hvar björgunarvestin væru geymd að hann fengi svarið: „Hva, ertu hræddur ræfillinn?". Sem betur fer hefur hugarfarið breyst mikið á síðustu árum og flestir sjómenn hættir að skammast sín fyrir að kynna sér þau björgunartæki sem völ er á ef eitthvað hendir skipið. Stóraukin fræðsla og mikil almenn umræða um öryggismál sjómanna á vafalaust stærsta þáttinn í þessari breytingu. 
En innan um hafa reyndar alltaf verið menn sem létu sig þessi mál varða og ruddu brautina til meira öryggis á sjó. Menn sem létu háðsglósur um hræðslu ekki aftra sér og kusu frekar að komast af en vera dauðir ofurhugar. Þessum mönnum eiga íslenskir sjómenn skuld að gjalda, skuld sem með því einu móti verður goldin að leggja lið baráttunni fyrir auknu öryggi á sjó.

'''ORÐ ERU TIL ALLS FYRST''' 
Ástæðan fyrir því að ég geri brautryðjendastarf í öryggismálum sjómanna að umræðuefni hér er sú að ég ætla að fjalla lítillega um mikilvægasta björgunartæki hvers skips, gúmmíbjörgunarbátinn. 
Allt frá því að Íslendingum datt í hug að eitthvað væri hægt að gera til að auka líkurnar á að ná landi, haldbetra en að treysta á guð og lukkuna, hafa Vestmannaeyingar verið hvað duglegastir við að prófa, þróa og jafnvel finna upp öryggis- og björgunartæki. Ég er þó ekki að halda því fram að þeir séu betri sjómenn eða meiri uppfinningamenn en aðrir landsmenn. Þetta kemur mikið frekar til af því að héðan var sjósókn á árum áður með því erfiðasta sem gerðist, enda sama af hvaða átt blés, allt var fyrir opnu hafi. Annað var það að hér tók hafið þann toll mannslífa sem hlaut annað hvort að koma mönnum til að gefast upp eða snúa vörn í sókn. 
Og orð eru til alls fyrst. Á fundi í [[Skipstjóra- og stýrimannafélag Verðandi|skipstjóra- og stýrimannafélaginu Verðandi]], sem haldinn var 9. janúar 1945, hreyfði [[Sighvatur Bjarnason (Ási)|Sighvatur Bjarnason]] frá [[Ás|Ási]], skipstjóri og útgerðarmaður, þeirri hugmynd að nota gúmmíbjörgunarbáta. Hugmyndin mun hafa fengið frekar dræmar undirtektir og margir verið mjög efins um að slíkir bátar kæmu að gagni. 
Það er svo ekki fyrr en seint á árinu 1950 sem gúmmíbjörgunarbátur er settur um borð í íslenskt skip. Þá keypti [[Kjartan Ólafsson (Hrauni)|Kjartan Ólafsson]] frá [[Þinghóll|Þinghól]] í Vestmannaeyjum gúmmíbát, af Setuliðseignum ríkisins, til að hafa um borð í bát sínum, [[Veiga VE|Veigu VE]] 219. Skömmu seinna kevpti svo [[Sighvatur Bjarnason (Ási)|Sighvatur Bjarnason]] gúmmíbát í sinn bát, [[Erlingur II|Erling II]]. VE. 
Þess var svo ekki langt að bíða að gúmmíbátarnir sönnuðu ágæti sitt. 

'''VEIGUSLYSIÐ 1952''' 
Þann 12. apríl 1952 reru Eyjabátar þrátt fyrir slæmt veður, suð-vestan garra og allmikinn sjó. Flestir bátarnir voru með netin vestan við Eyjar, allt vestur á [[Selvogsbanki|Selvogsbanka]]. Vélbáturinn Veiga átti netin skammt vestan við [[Einidrangur|Einidrang]] og bvrjuðu þeir netadráttinn um ellefuleytið. Þegar dregnar höfðu verið tvær trossur hafði veðrið versnað svo að ákveðið var að halda til lands. Rétt eftir að heimferðin var hafin reið mikið ólag yfir bátinn sem meðal annars braut allar rúður í brúnni og reif upp lestarlúgur og kom þegar mikill sjór í bátinn. Einn af mönnunum, sem voru á dekkinu, hafði sjórinn hrifið með sér og sáu aðrir bátsverjar ekki til hans framar. Skipstjóranum tókst að komast í hásetaklefann, þar sem talstöðin var staðsett, og senda út neyðarkall. Var nú ljóst að báturinn myndi sökkva á skammri stundu og var þá farið að ná gúmmíbátnum sem geymdur var í kassa á stýrishúsþakinu. Greiðlega gekk að blása bátinn upp og koma honum í sjóinn. En þegar mennirnir voru í þann mund að yfirgefa Veigu gekk nýtt ólag yfir og tók með sér einn mannanna. Það voru því sex af átta manna áhöfn sem komust í gúmmíbátinn en tveir fórust. 
Nærstaddir bátar höfðu heyrt neyðarkallið frá Veigu og ekki leið nema um hálf klukkustund þar til vélbáturinn [[Frigg VE-316|Frigg VE 316]] kom að gúmmíbátnum og bjargaði mönnunum. 
Það var samdóma álit þeirra sem björguðust að ef þeir hefðu ekki haft gúmmíbátinn þá hefði enginn þeirra orðið til frásagnar. 
Þetta atvik varð svo til þess að Eyjamenn sannfærðust um notagildi gúmmíbátanna og á næstu tveim árum voru settir gúmmíbátar í allan Eyjaflotann. Annarsstaðar á landinu voru menn mikið seinni að taka við sér og þar var það ekki nema í eitt og eitt skip sem settur var gúmmíbátur fyrr en það var lögskipað, en lög þess efnis að gúmmíbátur skyldi vera í öllum íslenskum skipum, voru reyndar ekki sett fyrr en 1957, fimm til sex árum eftir að Vestmannaeyingar tóku upp hjá sjálfum sér að setja þá í alla sína báta. Og það var enn seinna eða 1960 sem alþjóðalög voru sett um að gúmmíbátar ættu að vera í öllum skipum. 
Það sannaðist líka að þarna höfðu Eyjamenn stigið heillaspor með framtakssemi sinni því á næstu árum björguðust fjölmargir sjómenn á gúmmíbátum eftir að bátar þeirra höfðu farist. Mörg dæmi væri hæst að taka um bjarganir með gúmmíbátum frá þessum árum sem þeir voru notaðir. Ég ætla þó ekki að telja upp öll þau atvik, heldur láta duga að segja frá einu, sem varð til þess að hróður gúmmíbátanna barst víðar en ella hefði orðið.

'''ÞEGAR GLAÐUR FÓRST 1954''' 
Það var 11. apríl 1954 sem vélbáturinn [[Glaður VE|Glaður]] frá Vestmannaeyjum fórst. Þetta var 22 tonna bátur og hafði róið þennan morgun, ásamt flestum öðrum Eyjabátum, í tvísýnu veðri. Þegar fór að líða á morguninn versnaði veðrið mjög og eftir að þeir á Glað höfðu lagt trossu, sem þeir höfðu með sér, var snúið til lands, en trossuna lögðu þeir á [[Sandahraun|Sandahrauni]] nokkuð austan [[Elliðaey|Elliðaeyjar]]. Voru nú komin ein níu eða tíu vindstig af suðvestri og stórsjór. Um eina og hálfa mílu austan við Elliðaey fékk báturinn á sig brot og skipti það engum togum að hann byrjaði þegar að sökkva. Ekki vannst tími til að senda út neyðarkall en þeim tókst að blása út gúmmíbátinn og komust allir um borð í hann áður en Glaður sökk. Tók gúmmíbátinn með mönnunum nú að reka, fyrst austur með landi en síðan til hafs út frá Portlandi. 
Eftir að bátinn hafði rekið fyrir sjó og vindi í tæpan sólarhring var það svo að breski togarinn Hull City fann hann djúpt út af Hjörleifshöfða og bjargaði öllum skipbrotsmönnunum. 
Skipstjórinn á togaranum hafði þá aldrei séð gúmmíbát áður, þrátt fyrir að gúmmíbáturinn af Glað og flestir þeir bátar sem hingað komu um þetta leyti, væru framleiddir í Englandi. Skipstjórinn var mjög hrifinn af þessu björgunartæki og var honum gefinn báturinn í þakklætisskyni fyrir björgunina. Eftir að togarinn kom svo til sinnar heimahafnar voru skipverjar ósparir á hrósyrði um björgunarbátinn og vaknaði við það mikill áhugi meðal þarlendra fyrir þeim og fljótlega eftir þetta var farið að setja gúmmíbáta í bresku togarana.
Það má því segja að Bretar hafi þurft að koma til Íslands til að kynnast eigin framleiðslu. 

'''ÞRÓUN í BÚNAÐI'''
Síðan fyrstu gúmmíbjörgunarbátarnir voru teknir í notkun hér við land, fyrst á sjötta áratugnum, hafa þeir tekið miklum breytingum og endurbótum. Á árunum 1979 til 1981 stóðu Landhelgisgæslan og Rannsóknarnefnd sjóslysa fvrir umfangsmiklum rannsóknum og tilraunum með gúmmíbáta og þá fyrst og fremst að kanna rek þeirra og hverskonar rekakkeri hentuðu best. Þessar og fleiri tilraunir sem gerðar hafa verið, ásamt tæplega fjögurra áratuga reynslu sjómanna, hafa leitt til þess að gúmmíbátar, sem notaðir eru í dag, eru mjög vel búnir. Til samanburðar við fyrstu bátana sem voru afar fábrotnir að allri gerð og nánast allslausir, ekki einu sinni með árar, ætla ég að geta um helsta búnað sem nú er lögskipað að hafa í gúmmíbjörgunarbátum. 
Þeir eiga að hafa tvöfaldan botn, til einangrunar, vera búnir vistum og vatni, helstu sjúkragögnum og álhitapokum. Árar og austurtrog eiga þeir að hafa, tvö rekakkeri og ílát til að safna regnvatni. Þá á að vera í þeim vasaljós og neyðarblys og síðast en ekki síst: neyðarsendir sem sendir á alþjóðlegri neyðartíðni.
Það sést á þessari upptalningu að ýmislegt er búið að gera til að bæta aðbúnað þeirra sem neyðast til að yfirgefa skip sitt á björgunarbátnum og til að auka líkurnar á að þeir komist af.

'''VIÐBÓTARBÚNAÐUR''' 
Áður en ég slæ botninn í þessar hugleiðingar langar mig að geta um eitt öryggistæki, vestmannaeyska uppfinningu, sem í sjálfu sér var litlu minni bylting en þegar gúmmíbátamir komu. Þetta var Sigmundsbúnaðurinn, sjósetningarbúnaður fyrir gúmmíbáta. Áður voru gúmmíbátar alla jafna geymdir í trékistu á stýrishúsþakinu og ef bátur fór á hliðina eða hvolfdi, reyndist oft erfitt eða ómögulegt að ná björgunarbátnum. Það var svo í febrúar 1981 sem Sigmund Jóhannsson kynnti hina nýju uppfinningu sína. Í stuttu máli vinnur þessi búnaður þannig að björgunarbátnum er komið fyrir í gálga utan á stýrishúsi og með einu handtaki er hægt að skjóta út bátnum. Einnig er tengdur þessu sjálfvirkur búnaður, þannig að ef sjór kemst í kassa í stýrishúsi, tengdan tækinu, skýst báturinn sjálfkrafa út og byrjar að blásast upp.
Það fór á sama veg og þegar gúmmíbátarnir komu að Vestmannaeyingar vom fljótir að tileinka sér þessa nýjung og að ári liðnu, 1982, var kominn Sigmundsgálgi í alla Eyjabáta. 
En eins og áður er „skriffinnskugengið" dragbítur á framfarirnar. Eftir áralangt japl og jaml er ekki enn búið að lögskipa Sigmundsbúnaðinn en þess í stað hafa opinberar stofnanir þvælt málið með því að taka misheppnaðar eftirlíkingar upp á sína arma. 
Að síðustu vil ég láta í ljós þá von mína að Eyjamenn haldi áfram að hafa forystu um framfarir í öryggismálum sjómanna.

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1989/Eldey

2017-04-10T12:51:47Z

StefánBjörn:

'''[[Guðjón Ármann Eyjólfsson|Guðjón Ármann Eyjólfsson]]'''

<center><big><big>'''Eldey'''</big></big></center>

Eldey liggur suðvestan af Reykjanesi, nærri 14 kílómetra frá landi. Eyjan rís snarbrött úr hafi og hallar kollinum til norðausturs og lands. Til að sjá er eyjan slétt að ofan með þverhnípta hamra á alla vegu. Eldey er úr móbergi og liggur í stefnu Reykjaneshryggjar frá suðvestri til norðausturs og er 200 metrar á lengd í þá stefnu, en um 100 metrar þar sem hún er breiðust. Eyjan rís hæst 77 metra upp frá sjó. Til samanburðar má nefna, að Súlnasker er um 80 metrar á hæð. Í Eldey er talið, að sé þriðja stærsta súlubyggð í heimi og verpa þar á að giska 16 þúsund pör. Gengið er á Eldey frá steðja, sem er norðaustan á eyjunni. Þaðan er klifið upp nærri 60 metra hátt bjarg. Á síðsumri er eyjan hvítleit af fugladriti, kollurinn þakinn verpandi og svífandi súlu, sem ber björg í bú, en í regni streyma drittaumar niður skorninga í berginu. Erlendir sjómenn kölluðu því Eldey „Mjölsekkinn" (der „Mehlsack") og fannst það vel við hæfi. 
Fyrr á öldum er talið, að eyjan hafi verið nytjuð af bændum í Höfnum suður. Nytjar lögðust þó af og var eyjan ókleif, þar til þrír Vestmannaeyingar, þeir bræður Stefán og Ágúst Gíslasynir frá Hól og Hjalti Jónsson, sem ættaður var úr Mýrdal, klifu eyjuna árið 1894 og var Hjalti eftir það nefndur Eldeyjar-Hjalti, en hann dvaldi í Vestmannaeyjum á árunum 1888 til 1895, er hann flutti í Hafnir og síðar til Reykjavíkur. Árið 1939 fáum dögum síðar. Fyrr á tíð, þegar súluunginn var nytjaður til manneldis í Vestmannaeyjum var farið þrisvar á sumri til súlna, síðast í júlí, urn fýlaferðir eftir 20. ágúst og loks upp úr mánaðamótum ágúst, september.

[[Eyjólfur Gíslason (Bessastöðum)|Eyjólfur Gíslason]] ritaði frásögnina um Eldey eftir einum leiðangursmanna, frænda sínum Guðmundi kom út ævisaga Eldeyjar-Hjalta, sem [[Guðmundur G. Hagalín]] rithöfundur skráði. Þar er víða komið inn á sögu Vestmannaeyja um og eftir síðustu aldamót. 
Eftir að Eldey var klifin árið 1894 var eyjan talin ríkiseign og voru nytjar hennar leigðar af ríkissjóði. Fyrstu árin var farið til súlna í Eldey á áraskipum frá Höfnum og getur Hjalti um það í ævisögu sinni. Sama sumar og þeir félagar klifu eyjuna í fyrsta skipti, í maímánuði árið 1894, fóru þeir síðsumars frá Höfnum til súlna í Eldey. Farið var á þremur skipum, tveimur teinæringum og einum báti, áttrónum. Þeir fylltu alla bátana af súlu og „er þó óhætt að fullyrða, að þeir hafi ekki tekið nema helminginn af allri þeirri ungamergð, sem þarna var saman komin", skrifar Hagalín eftir Eldeyjar-Hjalta. 
[[Þorsteinn Einarsson]], fyrrv. íþróttafulltrúi, hefur það eftir tengdaföður sínum, [[Jes A. Gíslason|Sr. Jes A Gíslasyni]] (bróður Stefáns og Ágústs), í grein, sem hann ritaði í [[Blik|Blik]] árið 1959 um síðustu för til súlna í Eldey árið 1939, en það var annáluð svaðilför, að á tímabilinu 1910 til 1938 hafi verið farið í 21 skipti í Eldey. Þar af var farið 18 sinnum til súlna frá Vestmannaeyjum, en Vestmannaeyingar keyptu snemma leiguréttinn og höfðu með sér félag um nytjarnar. Í eitt skipti, árið 1937, var farið þangað tvisvar til súlna. Hafnamenn fóru 4. og 5. september, en Vestmannaeyingar fáum dögum síðar. Fyrr á tíð, þegar súluunginn var nytjaður til manneldis í Vestmannaeyjum var farið þrisvar á sumri til súlna, síðast í júlí, um fýlaferðir eftir 20. ágúst og loks upp úr mánaðarmótum ágúst, september.

Eyjólfur Gíslason ritaði frásögnina um Eldey eftir einum leiðangursmanna, frænda sínum [[Guðmundur Ástgeirsson (Litlabæ)|Guðmundi Ástgeirssyni]] í [[Litlibær|Litlabæ]], en hann var bátslegumaður í fyrsta leiðangri, sem farinn var frá Eyjuni til súlna í Eldey árið 1907. Næstu þrjátíu árin átti súlan úr Eldey eftir að verða Vestmannaeyingum gott búsílag, en að meðaltali voru slegnir um 3.300 súluungar í hverri ferð.

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1996/ Hvað verður um kvótann?

2017-04-07T13:08:57Z

StefánBjörn:

<big><big><center>[[GÍSLI PÁLSSON]] OG [[AGNAR HELGASON]]</center></big></big>

<big><big><big><center>HVAÐ VERÐUR UM KVÓTANN?</center></big></big></big>

Í opinberri umræðu um stjórn fiskveiða heftir yfirleitt verið einblínt á vistfræðilega og hagræna þætti. Leitað hefur verið að því fyrirkomulagi sem í senn tryggir „skynsamlega" sókn í fiskistofna og hámarkar arð af fiskveiðum og fiskvinnslu. Slík leit er augljóslega afar mikilvæg í landi þar sem folk byggir afkomu sína að stórum hluta á lifandi auðlindum sjávar. Minna hefur farið fyrir umræðu um skiptingu gæðanna sem einnig er vert að gefa gaum að. Undanfarið hafa réttlætissjónarmið og siðferðileg rök hins vegar fengið aukið og óvænt rúm. Í röðum áhrifamanna í útgerð, sem yfirleitt hafa staðið fast á kröfunni um endurgjaldslausar aflaheimildir, hefur þeirri skoðun jafnvel verið hreyft að rétt sé að taka upp veiðileyfagjald. Slík umræða snýst ekki „aðeins" um siðferði eins og stundum er gefið í skyn. Áhrif þeirrar fiskveiðistefnu, sem mótuð er hverju sinni verða ekki sem skyldi ef ákaft er deilt um réttmæti hennar.

'''„Lénskerfi" og „kvótabrask"''' 
Orðið „kvótabrask" hefur stundum verið notað um tímabundna kvótaleigu, þ.e.a.s. þegar útgerð kaupir afnot af varanlegum kvóta sem tilheyrir annarri útgerð. Í slíkum viðskiptum útgerða þarf leigjandi kvótans venjulega að borga fyrir hann með drjúgum hluta af söluverði aflans; hlutur sjómanna er síðan miðaður við þá upphæð sem eftir er þegar búið er að draga leigugjald tímabundins kvóta frá raunverulegu söluverði aflans. Fyrirtæki, sem veiðir eigin kvóta, reiknar hins vegar hlut sjómanna beint af söluverði aflans. Þeir sjómenn sem starfa fyrir útgerðir með leigðan kvóta, verða þannig fyrir launaskerðingu í samanburði við hina. Sjómenn halda því auk þess fram að sum útgerðarfyrirtæki leigi eigin kvóta í því skyni að leigja annað eins af öðrum fyrirtækjum; sjómenn séu látnir taka þátt í kaupunum í báðum tilvikum en njóti ekki góðs af viðskiptunum þegar um sölu sé að ræða. Ekki er fullljóst hversu almennt svokallað kvótabrask er, en fáir virðast trúa því lengur að einungis sé um fátíðar undantekningar að ræða. 
Í umræðunni um kvótabraskið hefur því stundum verið haldið fram að í tíð kvótakerfisins hafi sjávarútvegur landsmanna tekið á sig nýja mynd sem dragi dám af lénskerfi miðalda. Menn sjá fyrir sér risavaxin útgerðarfyrirtæki („lénsherra" eða „sægreifa") sem sölsa undir sig meiri kvóta en þau geta sjálf séð um að veiða. Þessi fyrirtæki leigi síðan kvótalitlum eða kvótalausum útgerðum („leiguliðum") umframkvóta sinn fyrir allt að 50% af söluverði aflans og losni þar með við þann útgerðarkostnað sem því fylgir að draga aflann á land. Þannig ríki eins konar lénsskipan í sjávarútvegi; nokkrir „lénsherrar" eigi nánast allan kvótann og hagnist á því að leigja hluta hans þeim sem smærri eru. Slíkir „leiguliðar" verði að sæta afarkostum stærri fyrirtækjanna ef þeir á annað borð vilji halda áfram að stunda fiskveiðar. Stóru fyrirtækin eru sögð nota gróðann af leiguviðskiptunum til að leggja undir sig enn meira af varanlegum kvóta. Samlíking kvótakerfisins við lénskerfi miðalda er e.t.v. nokkuð glannaleg. Hún minnir hins vegar á áleitnar spurningar um skiptingu kvótans. Í deilum sjómanna og
útgerðarmanna um lénskerfi og kvótabrask er í raun togast á um nokkrar af grundvallarforsendum
fiskveiðistjórnar á Íslandi, um réttlæti og eignarhald á fiskistofnum. 

'''Skipting kvótans''' 
Höfundar skýrslu svokallaðrar „tvíhöfðanefndar" (Skýrsla til sjávarútvegsráðherra, 2. apríl 1993) bentu réttilega á (bls. 23) að „siðferðisleg rök [hafi] frá upphafi vegið þungt í umræðu um eignarhald á auðlindinni" og sumir hafi talið það "óásættanlegt að heimild til að veiða á Íslandsmiðum færist til fárra “útvalinna” í gegnum kvótakerfið". Hér skal lítillega fjallað um skiptingu kvótans. Þeir útreikningar. sem greint er frá, styðjast við tölvutækt gagnasafn, svonefndan „Kvótabanka" er höfundar þessa greinarkorns hafa sett saman. Þetta safn geymir ítarlegar upplýsingar um botnfiskveiðar allt frá upphafi kvótakerfisins - m.a. rimlestafjölda skipa, eigendur, kvótaúthlutun (þorskígildi) og heimahöfn. 
Eftirfarandi útreikningar eru tvíþættir: annars vegar athugum við breytingar á skiptingu kvótans meðal þeirra útgerðarflokka sem hafa verið í kvótakerfinu frá upphafi, þetta er gert svo að samanburður milli ára verði raunhæfur. Hins vegar er hugað sérstaklega að þeim breytingum sem orðið hafa í kjölfar breytinga á lögum um stjórn fiskveiða frá 1990, en þá voru gerðar a.m.k. tvær mikilvægar breytingar á kvótakerfinu. Til að setja þak á veiðar sex til tíu tonna smábáta voru þeir teknir inní kvótakerfið. Þessum bátum, sem áður veiddu samkvæmt banndagakerfi, var úthlutaður kvóti og við það fjölgaði handhöfum aflaheimilda um 186% (úr 404 í 1155). Einnig var ákveðið að aflakvótar yrðu framseljanlegir, en markmið þeirrar breytingar var að auka hagræðingu í sjávarútvegi með því að gera vel reknum útgerðum auðveldara að eignast kvóta þeirrra sem ekki væru eins arðbær.

'''Sala skipa og fjöldi kvótaeigenda''' 
Fyrst skal hugað að sölu skipa frá upphafi kvótakerfisins fram til 1990, en á þeim tíma var því aðeins hægt að kaupa varanlegan kvóta að skip fylgdi með. Eins og fram kemur á mynd 1 gengu u.þ.b. helmingi fleiri skip kaupum og sölum árið 1990 (17,8% flotans) en 1984 (9,6%). Línan, sem sýnir rúmlestafjölda seldra skipa, segir svipaða sögu og sömuleiðis línan sem sýnir þann kvóta sem fylgdi seldum skipum. Með öðrum orðum: landsmenn voru í auknum mæli að versla með aflaheimildir sem bundnar voru við skip. Að baki því mynstri sem myndin sýnir kunna að liggja margar og flóknar skýringar (uppsveiflan árið 1986 í rúmlestafjölda skipa og þorskígildum skýrist m.a. í ljósi breytinga á eignarhaldi á skipum sem tilheyrðu Bæjarútgerð Reykjavíkur). 
Þessi verslun með skip og kvóta vekur spurningar um hvort aflaheimildir hafi verið að safnast á færri hendur. Það er rétt að ítreka að hér er 6-10 tonna bátum sleppt á tímabilinu 1991-1994 til að auðvelda samanburð við fyrri árin. Þegar athugaðar eru breytingar á fjölda kvótaeigenda frá 1984 til 1994 kemur fram að kvótaeigendum hefur ekki aðeins fækkað (úr 535 í 391), þeim sem eiga minnstan kvóta hefur fækkað mest. Eigendum er hér til einföldunar skipt í fjóra flokka: „dvergar" eru þeir sem eiga 0 til 0,1 % af botnfiskkvóta viðkomandi árs, „litlir" eiga 0,1 til 0,3%. „stórir" eiga 0,3 til 1% og „risar" eiga meira en 1%. Mest er fækkunin í hópi „dverga" (úr 321 í 229). Þessi þróun þarf kannski ekki að koma á óvart. 

'''Risar og dvergar''' 
Ein leið til að kanna hvernig heildarkvóti hvers árs skiptist á milli ólíkra hópa kvótaeigenda og hvort sú skipting breytist frá ári til árs er að bera saman hlutdeild hópanna sem skilgreindir voru hér að framan í botnfiskkvótanum. Mynd 2 sýnir aflahlutdeild þessara hópa á árunum 1984 til 1994. 
Aflahlutdeild risanna hefur aukist úr 27,8% í 49,7%. Hlutdeild dverganna hefur hins vegar minnkað úr 12,5% í 8,7%. Þau útgerðarfyrirtæki, sem teljast risar fiskveiðiársins 1994, miðað við áðurnefnda skilgreiningu, eru 26 að tölu. Samanlagt höfðu þau til umráða um 50% af þeim botnfiskkvóta ársins 1994 sem úthlutaður var skipum í umræddum útgerðarflokkum. 
Eflaust eru eignahlutföll breytileg frá einni verstöð til annarrar. Hér er aðeins litið á eitt dæmi, Vestmannaeyjar, eina af stærstu verstöðvum landsins. Ekki hafa orðið miklar sveiflur í árlegri aflahlutdeild Vestmanneyinga frá upphafi kvótakerfisins (hún er um 9%), en skipting Eyjakvótans hefur hins vegar breyst töluvert. Mynd 3 sýnir hlutfallslega skiptingu aflakvóta Vestmannaeyjaflota á umræddu tímabili. Risarnir í Eyjum hafa tvöfaldað hlutdeild sína, úr 2,4% í 4,4% (5,1% árið 1992). Árin 1992 og 1994 voru risarnir aðeins tveir, Vinnslustöðin og Ísfélagið (í báðum tilvikum var raunar um samruna eldri fyrirtækja að ræða: Hraðfrystistöðin var sameinuð Ísfélaginu og Fiskiðjan Vinnslustöðinni). Samanlagt hafa þessir risar um helming alls Eyjakvótans til umráða og hinum helmingnum skipta 32 útgerðarfyrirtæki á milli sín.

'''Framsal aflaheimilda''' 
Til að gera samanburð milli ára raunhæfan slepptum við, í þeim útreikningum sem greint er frá hér að framan, þeim útgerðaflokkum (6-10 tonna bátum) sem teknir voru inn í kvótakerfið með breytingum á lögum um stjórn fiskveiða árið 1990. Hér á eftir er hins vegar ætlunin að huga sérstaklega að þróun eignarhalds í kvótakerfinu eftir gildistöku lagabreytinganna frá 1990 og byggjast eftirfarandi útreikningar því á öllum þeim skipum sem fengið hafa úthlutaðan kvóta á tímabilinu 1991 til 1994. 
Í ljósi þess að eitt markmið áðurnefndra lagabreytinga var að fækka óhagkvæmum útgerðum er forvitnilegt að kanna hvort útgerðum fækkar í raun, og ef svo er, af hvaða stærðargráðu þau fyrirtæki eru. Mynd 4 sýnir breytingar á fjölda botnfiskkvótaeigenda frá 1991 til 1994. Eigendum er sem fyrr skipt í fjóra flokka. Eins og fram kemur á myndinni er fækkun mest í hópi „dverga", þeim fækkar um 254 á fjórum árum eða um rúmlega fjórðung (26,7%), en hlutfallslega er mest fækkun meðal „lítilla" kvótaeigenda, um 31% (þar fækkar um 38 eigendur). Athyglisvert er að fjölgun á sér aðeins stað í hópi „risa'' (62,5%); þeir voru 16 árið 1991 en eru nú 26. 
Önnur leið til að kanna þróun eignarhalds í kvótakerfinu er að bera saman hlutfallslega eign hópanna fjögurra, þ.e.a.s. hlutdeild þeirra í þeim heildarbotnfiskkvóta sem úthlutað er hverju sinni. Mynd 5 sýnir skiptingu botnfiskkvótans 1991 til 1994. Þar kemur fram að hlutdeild „risanna" hefur aukist úr 25,5% í 47,2% (85% aukning), en þessi aukning skýrist bæði af fjölgun í hópi þeirra og stækkun einstakra útgerðarfyrirtækja. Til að gefa nokkra hugmynd um þær stærðir sem um er að ræða má geta þess að hlutdeild „risanna" árið 1991 nam u.þ.b. 84 þúsund þorskígildistonnum, en aflaverðmæti þess kvóta jafngildir rúmlega 7,8 milljörðum króna á verðlagi þess árs samkvæmt upplýsingum fiskmarkaða. Hlutdeild „risanna" árið 1994 nam, þrátt fyrir um 20% kvótaskerðingu frá 1991, um 124 þúsund þorskígildistonnum sem gera má ráð fyrir að hafi jafngilt u.þ.b. 11,8 milljörðum króna. Á því tímabili sem um er að ræða minnkar hlutdeild „dverga" úr 16,8% í 13,3% (20,8% minnkun), en vegna stórfelldrar fækkunar í hópi þeirra hafa þeir sem eftir eru úr meiru að moða en áður. 
Niðurstöður okkar leiða í ljós að botnfiskkvótinn hefur safnast á færri hendur frá því að aflaheimildir urðu framseljanlegar. Árið 1994 áttu 26 útgerðarfyrirtæki („risar") tæplega helming alls botnfiskkvótans og 10% stærstu fyrirtækjanna eiga yfir 80%. Á því fjögurra ára tímabili sem hér var miðað við duttu rúmlega 100 kvótaeigendur út úr kvótakerfinu á ári hverju og voru þeir nánast allir úr röðum minni kvótaeigenda. Ætla má að með sama áframhaldi verður allur kvótinn í eigu fárra stórfyrirtækja áður en langt um líður. Rétt er að slá þann varnagla að eignarhald á útgerðarfyrirtækjum, ekki síst „risunum", hefur verið að breytast og það er ekki sjálfgefið að handhöfum aflakvóta (hluthöfum í sjávarútvegsfyrirtækjum með varanlega aflahlutdeild) hafi fækkað þótt fyrirtækin séu færri.

'''Eignarréttur í fiskveiðum''' 
Framangreind þróun endurspeglar e.t.v. þá hagræðingu sem að var stefnt með frjálsu framsali aflakvóta; sumir hafa jafnvel talið æskilegast að eitt fyrirtæki sæi um alla útgerð á Íslandsmiðum. Það hlýtur hins vegar að vera umhugsunarefni fyrir þjóð sem byggir afkomu sína svo til eingöngu á fiskveiðum, og þar sem aðgangur að fiskimiðum hefur löngum verið frjáls, að tiltölulega fámennur hópur fyrirtækja eignist réttinn til að veiða um ókomna tíð allan fisk við Íslandsstrendur. 
Hér hefur einungis verið hugað að fjölda eignaraðila og skiptingu árlegs aflakvóta. Nauðsynlegt er að hafa í huga, ekki síst í ljósi almennrar umræðu um kvótabrask, að tímabundin leiga á aflaheimildum á sér einnig stað. Mynd 6 sýnir vel þá stefnu sem leigukvótaviðskipti tóku eftir lagabreytingarnar árið 1991. Mikilvægt er að taka það fram að myndin segir ekkert um heildarumfang kvótaleigunnar. Hér er aðeins miðað við lægstu mörk, þ.e.a.s. nettó-leiguviðskipti þeirra útgerðarhópa sem við höfum áður skilgreint. Á myndinni kemur fram að risarnir hafa í vaxandi mæli leigt frá sér kvóta og hinir smærri leigja hann til sín. Á sama tíma voru risarnir að stækka með því að kaupa varanlegar aflaheimildir sem losnuðu þegar margir smærri kvótahafarnir helltust úr lestinni og seldu kvóta sína. Margur spyr nú hvort ekki sé rétt að arðurinn af slíkum viðskiptum renni beint til eiganda fiskistofnanna, íslensku þjóðarinnar, fremur en útgerðarmanna eins og nú tíðkast. 
Slík umræða vekur óhjákvæmilega almennari spurningu um mörk tímabundinna veiðiréttinda og varanlegs eignarhalds: Hvenær verður aflakvóti, hlutdeild í ársafla, að varanlegri einkaeign?
Einkaeignarfyrirkomulag hefur tíðkast í fiskveiðum í fjarlægum heimshlutum (m.a. í Japan) allt frá miðöldum, ef til vill einnig á stundum á norrænum slóðum. Í Egilssögu segir að um það leyti sem Ísland „fannst" hafi Haraldur konungur eignast „í hverju fylki óðul öll og allt land, byggt og óbyggt, og jafnvel sjóinn og vötnin og skyldu allir búendur vera leiglendingar.... allir veiðimenn bæði á sjó og landi voru honum lýðskyldir". Hér eru það þó fiskimiðin sem eru til umræðu, ekki fiskistofnarnir sem þar eiga heima. Eignarhald á óveiddum fiski, eða réttara sagt, réttinum til að veiða hann, á sér skemmri sögu. 
Í lögum segir að nytjastofnar á Íslandsmiðum séu sameign íslensku þjóðarinnar. Ýmislegt bendir hins vegar til þess að fiskistofnarnir séu smátt og smátt að verða varanleg einkaeign handhafa aflakvóta. Þótt aflahlutdeild sé opinbert leyfi virðist hún fullnægja mörgum kröfum sem gerðar eru til eignarréttinda, m.a. hvað snertir veðsetningu og réttindi erfingja. Leiða má rök að því að með veiðileyfakerfi og úthlutun á aflakvótum hafi Íslendingar stigið stórt skref í átt til einkavæðingar á fiskistofnum. Ef kvótinn er í raun að verða varanleg einkaeign handhafa aflakvóta er rík ástæða til að ætla að það „lénskerfi" sem margir sjómenn telja að verið sé að leggja drög að um þessar mundir verði viðvarandi í fiskveiðum Íslendinga um ókomna tíð. 
Landsmenn deila nú ákaft um sjávarútvegsmál, m.a. hvort sú þróun, sem lýst hefur verið að framan, sé óhjákvæmileg eða ónauðsynleg, æskileg eða óæskileg. Hér skal aðeins minnt á að vitneskjan um hvert stefnir er mikilvæg fyrir þau skoðanaskipti um stjórn fiskveiða sem nú eiga sér stað. Menn kunna að segja sem svo að spurningin um eignarhald á fiskistofnum og skiptingu árlegs aflakvóta milli ólíkra útgerðaraðila komi umræðu um arðsemi í sjávarútvegi, burðarþoli fiskistofna og byggðavanda - meginviðfangsefni íslenskra þjóðmála - harla lítið við. Siðferðisleg rök hafa hins vegar vegið þungt í almennri umræðu undanfarin ár og það hlýtur að teljast siðferðisleg skylda stjórnvalda að takast á við þau. Þegar upp er staðið snýst fiskveiðistefnan ekki síður um fólk en fisk.
Gísli Pálsson er prófessor í mannfræði við Háskóla Íslands. Agnar Helgason stundar nám og rannsóknir við Cambridge háskóla.

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1996/ Smugutúr Vestmannaeyjar VE 54

2017-04-05T12:45:03Z

StefánBjörn:

<big><big><center>[[ÞORVALDUR GUÐMUNDSSON]]</center></big></big>

<big><big><big><center>SMUGUTÚR [[Vestmannaey VE-54|VESTMANNAEYJAR VE 54]]</center></big></big></big>

Að kvöldi fimmtudagsins 20. júlí 1995 lét frystitogarinn Vestmannaey úr höfn í Vestmannaeyjum. Hálftíma fyrir brottför og fram að brottfarartíma hafði mannskapurinn verið að tínast um borð, alls 26 manns. Sumir báru hálfgerðan kvíðboga fyrir ferðinni því allir vissu að í þetta sinn yrði haldið í Smuguna. Bæði var að þjóðhátíð var í nánd og nokkuð ljóst að menn myndu missa af henni þetta árið. Einnig var að árið áður höfðum við farið norðureftir og þá var fiskiríið frekar lélegt. Það var því kannski eðlilegt að smábeygur væri í mönnum svona í upphafi fararinnar. 
En út skyldi haldið og brátt voru eyjarnar afturundan í allri sinni dýrð, baðaðar ljósrauðum geislum kvöldsólarinnar. 
Haldið var austur með landinu og eftir að gengið hafði verið frá landfestum voru stímvaktir settar á. Voru þær þrískiptar, tveir menn á vakt í einu, stýrimaður og háseti. Vélstjórarnir stóðu sínar venjulegu tvískiptu vaktir, sex og sex, en bátsmaður og hásetar á dagvakt frá kl. 8 að morgni til kl. 5 síðdegis. 
Sjóleiðin í Smuguna er rétt tæpar 1400 sjómílur frá Vestmannaeyjum og tekur u.þ.b. fimm sólarhringa að sigla þá leið. Er sá tími notaður til að huga að veiðarfærum, þrífa og yfirfara fiskvinnsluvélar og annað sem til fellur. Lítið bar til tíðinda á leiðinni. Varla hægt að segja að við höfum mætt skipi alla leiðina. Við höfðum þó fengið þær fréttir að skipin væru að fá góðan afla og léttist brúnin á mönnum við það. 
Við komum síðan í smuguna síðdegis þann 25. og var flottrollinu kastað. Fljótlega varð ljóst að útlitið væri gott og menn því nokkuð spenntir þegar híft var eftir níu tíma tog. Tuttugu tonn reyndust vera í fyrsta holinu. Var því óhætt að segja að byrjunin gæfi góð fyrirheit um framhaldið. 
Næstu daga var fiskiríið mjög gott, þetta fjögur til tólf tonn eftir fimm til níu tíma tog. Voru nú svartsýnustu mennirnir og mestu Smugu-andstæðingarnir farnir að trúa því að þetta gæti kannski orðið ágætistúr. Nokkrir hnökrar voru á vinnslunni fyrst í stað enda voru óvenjumargir nýir menn um borð þar sem margir höfðu farið í frí og átti þjoðhátíðin stóran hlut að máli. En mannskapurinn slípaðist fljótlega til og brátt gekk vinnslan sinn vanagang. 
Smugan er feikistórt svæði, c.a. 140 sml. þar sem hún er breiðust frá austri til vesturs og 250 sml. löng frá norðri til suðurs og nær hún u.þ.b. að 78 breiddargráðu. Landhelgislínurnar markast frá Noregi og Rússlandi annarsvegar og Svalbarða og Novaja zemlja hins vegar. Botndýpi er frá 100 til 180 faðmar og er botnlagið leirkennt. Lítið er um harða bletti en skipsflök eru þarna allnokkur. Eru þau vel kortlögð og er því frekar sjaldgæft að veiðarfærin skaðist en það kemur þó fyrir. 
Skipin hafa verið á veiðum vítt og breitt um svæðið en aðal veiðin hefur þó verið við norsk-rússnesku línuna og Svalbarðalínuna. Það hefur helst verið ef það tregast þar að skipin leita fyrir sér annars staðar. 
Fiskurinn er nokkuð blandaður að stærð, þó mest tveggja til þriggja kílóa fiskur. Alltaf er eitthvað um undirmálsfisk, sérstaklega í flottrollið, en þó ekkert meira en gengur og gerist, t.d. á Vestfjarðarmiðum. 
Stórlega ýktar fréttir hafa verið af smáfiskadrápi í fréttum og dagblöðum heima. Hafa þær fréttir aðallega verið frá Norðmönnum komnar enda mun þeim vera akkur í að sverta okkur sem mest þeir mega fyrir veiðarnar. Það skal tekið fram að allur undirmálsfiskur var hirtur hjá okkur, hausaður og frystur þannig. Veit ég ekki til annars en það hafi verið gert á langflestum skipunum sem þarna voru. 
Þorskurinn í smugunni er nokkuð frábrugðinn þorskinum á Íslandsmiðum. Hann er lausari í sér, hnakkastykkið er minna og hann er fljótari að skemmast. Þá er einhver einkennileg lykt af honum sem ekki er af fiskinum heima. Menn hafa verið að geta sér til að þetta stafi af botnleðjunni sem þarna er. Kokkurinn eldaði bæði þorsk og ýsu og vantar mikið á hann sé eins góður og af Íslandsmiðum. 
Þann 9. ágúst fóru nokkrir úr áhöfninni yfir í togarann [[Sindri VE|Sindra VE]]. Skipst var á myndbandsspólum og lyf fengin að láni sem okkur vantaði. Stöldruðu þeir við stutta stund, þáðu kaffi og tóku létt spjall við þá Sindramenn. Það er þó nokkuð um að skroppið sé á milli skipa þegar verið er á svona fjarlægum miðum. Lífgar þetta aðeins upp á gráan hversdagsleikann þar sem hver dagur er öðrum líkur og tilbreytingarleysið algjört. 
Daginn eftir tókum við olíu sem við áttum pantaða með norska olíuskipinu Norsel sem kemur þarna reglulega. Teknir voru 90.000 lítrar af gasolíu og eitthvað af smurolíu. Einnig er hægt að fá tóbak og eitthvað af smávörum hjá þeim á Norsel og notfærðu menn sér það. Greinarhöfundur átti stutt spjall við einn úr áhöfn olíuskipsins sem var norskur og kom á óvart að hann var fylgjandi veiðum íslensku skipanna þarna. Endaði hann samtalið með því að óska okkur góðs gengis og sagðist vona að við myndum fiska vel. 
Óskir Norðmannsins gengu eftir. Eftir að við tókum olíuna gekk fiskiríið mjög vel. Næstu daga vorum við að fá 10-25 tonna höl eftir sex til átta tíma tog. Þurftum við oft að láta reka því að vinnslan hafði ekki undan. Einnig var besta veðrið a þessum tíma, logn og hitinn svona við frostmark. Það er annars um veðurfar þarna að segja að það er mjög staðviðrasamt. Það getur verið logn svo dögum og jafnvel vikum skiptir. Eins er með brælurnar. Þær geta einnig staðið lengi yfir. Annars er þarna frekar veðursælt. 
Þann 14. ágúst eða þar um bil kom [[Bylgja VE-75|Bylgja VE]] á miðin. Komu þeir með vistir og fleira fyrir okkur og 16. voru farnar þrjár ferðir á gúmmítuðrunni yfir í Bylgju til að sækja þetta dót. Með þeim fengum við einnig dagblöð að heiman. Menn voru orðnir ansi fréttaþyrstir eftir að hafa verið að mestu fréttalausir á þriðju viku. Reyndar er hægt að heyra fréttir á stuttbylgju og við góð skilyrði á millibylgju í talstöðvunum uppi í brú. En menn eru bara yfirleitt svo þreyttir eftir vaktirnar í svona törn að þeir stinga sér oftast í koju um leið og vöktunum lýkur. 
Það eru umtalsverð viðbrigði fyrir menn að fara af Íslandsmiðum og þarna norður í Barentshaf. Á heimamiðum erum við og iðulega í símasambandi og höfum reglulegt samband við okkar nánustu. En því er ekki að fagna þarna norður frá. Oft er talstöðvarsamband það lélegt að það er ekki samtalsfært og þegar gott samband er getur verið margra tíma bið að komast að. Það er því kannski ekki nema einu sinni til tvisvar í túr sem menn hringja heim. Talað er í gegnum Reykjavíkurradíó á stuttbylgjunni en Siglufjarðarradíó á millibylgjunni. Árið áður, þegar við vorum í Smugunni, töluðum við mikið í gegnum Vardöradíó sem er nyrst í Noregi. En þetta árið tóku flestir íslensku skipstjórarnir sig saman um að notfæra sér ekki þjónustu þeirra „ef þjónustu skyldi kalla". Loftskeytamenn þessarar radíóstöðvar sýndu okkur Íslendingunum mikinn dónaskap. Svöruðu okkur ekki langtímum saman þótt þeir heyrðu vel í okkur, þóttust ekki skilja okkur þegar þeir loks svöruðu, slitu í sundur samtöl hjá okkur og hleyptu að veðurfréttum og fréttum á almennri samtalsrás og tóku jafnvel skip annarra þjóða fram fyrir okkur. Þó var þetta misjafnt eftir því hvaða loftskeytamaður var á vakt í það og það skiptið. Síðan var þjónusta þeirra svo dýr að hið hálfa væri nóg. 
Góð veiði hélst allan tímann sem við vorum þarna þótt aðeins drægi úr því í restina. Mannskapurinn var því orðinn nokkuð lúinn þegar líða tók á túrinn. Ekki hafði fallið niður vinna eina einustu vakt og þó nokkrar frívaktir verið staðnar. 
En það kom fleira í trollið en þorskur. Við fengum nefnilega fimm laxa á þriggja daga tímabili. Sá minnsti var um ellefu pund en sá stærsti þrjátíu. Voru tveir minnstu laxarnir flakaðir og grafnir um borð en hinir settir í reykingu í landi. Fleiri skip fengu lax á þessum tíma þannig að einhver laxaganga virðist hafa verið þarna á ferðinni. 
Í ágústmánuði kom varðskipið Óðinn á miðin en góð reynsla hafði fengist af veru skipsins árið áður. Sáu þeir um að þjónusta skipin með ýmislegt, t.d. að skutla varahlutum og öðru sem vantaði út til skipanna. Þá er ómetanlegt það öryggi fyrir okkur sjómennina að hafa lækni á miðunum enda hafði hann yfirdrifið nóg að gera. Mikið var um að menn yrðu fyrir minni háttar meiðslum, svo sem að skera sig, bráka, togna á vöðvum og jafnvel brjóta bein. Í einhverjum tilvikum þurfti að senda menn í land til frekari aðhlynningar. Það kom greinarhöfundi mjög á óvart að sjá skrif í dagblöðunum heima þar sem einhverjir misvitrir menn voru að agnúast út í þá peningaeyðslu að senda varðskip í Smuguna. En staðreyndin er sú að skattgreiðslur áhafna þriggja til fjögurra skipa duga til að greiða úthald varðskipsins og þá eru ótaldar skattgreiðslur útgerðarinnar. Þarna eru þegar mest lætur 40 - 50 skip og getur því hver maður séð sem vill sjá það að útgerðarmenn og sjómenn greiða yfirdrifið nóg til samfélagsins til að réttlæta veru skipsins þarna. Þess má einnig geta að þessar veiðar eru aukreitis og því tekjurnar sem af þeim koma hrein viðbót við veiðarnar heima. Auk þess hljótum við að eiga fullan rétt á þessari þjónustu. Ýmisleg þjónusta er veitt á vegum ríkisins í landi sem við sjómenn, vegna starfs okkar, notum í miklu minna mæli en aðrir landsmenn. Er þessi umræða því bæði barnaleg og ómerkileg. 
Ekki er hægt að skrifa grein um Smuguna án þess að minnast aðeins á norsku strandgæsluna. Við á
Vestmannaey höfum ekki haft mikið af þeim að segja. Þó komu þeir árið áður um borð til okkar. Var það með okkar samþykki og var bara um kurteisisheimsókn að ræða. Stöldruðu þeir við í um klukkutíma, þáðu kaffi og spjölluðu við okkur vítt og breitt. Var á þeim að heyra að þeir óskuðu þess að Smugudeilan yrði leyst á farsælan hátt fyrir báða aðila á samningsgrundvelli. Þótti þeim miður að þurfa að vera standa í einhverjum erjum við Íslendinga á miðunum en þeir yrðu að vinna sína vinnu. 
Þeirra helsta verk er að gæta þess að skipin fari ekki inn í norska lögsögu og inn á Svalbarðasvæðið. Veiðar innan Smugunnar hafa þeir látið óáreittar. Einnig hafa þeir farið um borð í skipin til að mæla fisk og möskvastærð. Þetta árið ákváðu skipstjórar íslensku skipanna að hleypa þeim ekki um borð. Gramdist þeim þessi ráðstöfun og reyndu þeir því að fá að fara um borð í þá togara sem voru nýkomnir á miðin og vissu ekki af þessum áformum. En menn voru búnir að frétta þetta áður en þeir komu á svæðið og því varð þeim ekki kápan úr því klæðinu. 
Þann 27. ágúst fyllist loks lestin og var þá veiðum hætt og haldið heim á leið. Aflinn var u.þ.b. 10300 kassar, mest flök, en einnig talsvert af heilfrystum fiski og afskurði. Var þetta u.þ.b. 280 tonn af afurðum og í kringum 600 tonn upp úr sjó.
Aflaverðmæti var um 52 milljónir króna. 
Þegar vinnslu var lokið og aflanum hafði verið komið fyrir í lestinni var gert sjóklárt fyrir heimsiglinguna. Að því loknu fóru menn í koju og var öllum leyft að sofa út. Voru menn hvíldinni fegnir eftir langa törn. Voru nú stímvaktir og dagvakt settar á að nýju. Tekið var til við að yfirfara veiðarfærin og skipið þrifið hátt og lágt. Var nú létt yfir mönnum, góðum túr var að ljúka og brátt yrðum við heima eftir langa útiveru. Þegar tekið var að léttast á þrifunum var ákveðið að ég og Biggi skipstjóri yrðum gestakokkkar eitt kvöld. Steiktar voru nautalundir og voru þær bornar fram með rjómalagaðri piparsósu og parísarkartöflum. Biggi dró fram nokkrar rauðvínsflöskur og tóku menn nú vel til matar síns og var þessu öllu gerð góð skil. Að máltíð lokinni fengu síðan þeir sem vildu koníaksstaup með kaffinu og féll það í góðan jarðveg hjá allflestum. Ekki má gleyma hlut Bjössa vélstjóra sem spilaði á harmónikku undir borðhaldinu af sinni alkunnu snilld og nutu menn matarins enn betur fyrir bragðið. Lífgaði þetta mikið upp á tilveruna og stytti heimferðina til muna. 
Þann 31. ágúst vorum við úti af Austfjörðum og fannst mönnum gott að hafa landsýn eftir langa veru í hafi. Var nú einungis eftir siglingin vestur með suðurströndinni og að Eyjum. Lengstu veiðiferð í sögu skipsins var að ljúka og er ekki annað hægt að segja en hún hafi heppnast vel. Það er alltaf gaman að koma heim með fullt skip og ekki skemmir að eiga von um einhverja aura í veskið. 
Við komum loks til hafnar í Vestmannaeyjum 1. september eftir 42 daga úthald. Hélt nú hver til síns heima og næstu sex daga voru menn í faðmi fjölskyldunnar. 
Á meðan var landað úr skipinu og það búið í næstu veiðiferð. Framundan var önnur ferð norður í Smugu sem var algjör andstæða við þá sem við vorum að koma úr. Sannaðist á þeirri ferð að ekki eru allar ferðir til fjár norður í Barentshaf. 
Gert um borð í Vestmannaey í janúar 1996.
:::::::::::::::::::::::::::::::::::'''[[Þorvaldur Guðmundsson]]'''

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1996/ Berið hvers annars byrðar

2017-04-05T11:51:33Z

StefánBjörn:

<big><big><center>[[SR. BJARNI KARLSSON]]</center></big></big> 

<big><big><big><center>„BERIÐ HVER ANNARS BYRÐAR"</center></big></big></big> 

Undanfarin misseri hefur margt verið rætt og ritað um hugtakið áfallahjálp.
Reynslan hefur gjarnan sýnt að því meiri athygli sem eitt málefni fær á opinberum vettvangi, því fleiri verða sérfræðingarnir og því fjarlægara verður viðkomandi málefni hinum venjulega manni. Hugsanlega örlar á slíku varðandi það brýna hagsmunamál okkar allra sem áfallahjálpin er. 
Áfallahjálp er ekki fólgin í hópi sérfræðinga sem þeysir af stað hvenær sem eitthvað hendir til þess að stumra yfir þeim sem lent hafa í hremmingum. Áfallahjálp er ekki „elskuvinafélag" þar sem menn reyna að ná úr sér hrollinum með því að nudda sér hver utan í annan og mæla upp vesældóminn hver í öðrum. Áfallahjálp byggist á þeirri einföldu uppgötvun að það er hægt að draga úr neikvæðum áhrifum af því yfirþyrmandi álagi sem oft fylgir björgun mannslífa og verðmæta. Björgunarfólk, lögregla, slökkvilið, sjómenn, læknar, hjúkrunarfólk og fleiri stéttir eru einkum útsettar fyrir áfalla-streitu, sökum þess að við störf sín kunna þau gjarnan að lenda í eldlínunni við leit eða björgun. Að veita eða þiggja áfallahjálp er í sjálfu sér jafn einfalt og að reima skóna sína. Hún byggir á þeirri ljósu staðreynd að fólk getur deilt byrðum sínum. Og reynslan sýnir að við það er fólk leitast við að deila reynslu sinni af erfiðum björgunaraðgerðum með hlnum sem unnu að málinu þá gerist eitthvað gott. Ekki eitthvað væmið eða kveifarlegt heldur eitthvað gott. 
Hópurinn, sem vann saman og lagði allt á sig á ögurstundu, sest einfaldlega niður og hver segir sína sögu, lýsir atburðinum frá sínum sjónarhóli. Við það verður til ein saga, ein mynd af því sem gerðist. Og menn fá tækifæri á að játa mistök sem óhjákvæmilega verða og gera út um sektarkennd, þiggja hrós og uppörvun. Og þegar upp er staðið vita allir sem að málinu koma að þau voru hvorki ein á vettvangi né heldur ein um þau streitueinkenni sem alltaf fylgja erfiðum björgunaraðgerðum. 
Því er brýnt að áfallahjálp verði aldrei að einangruðu viðfangsefni hinna sérfróðu. Hún á að vera almenningseign fyrst og fremst, og svo er líka gott að eiga sérfræðinga um hana. 
Hér í Eyjum hefur sérstakur áfallahjálparhópur komið saman í safnaðarheimilinu í [[Landakirkja|Landakirkju]] því næst í hverjum mánuði í þrjú ár. Í hópnum eru fulltrúar þeirra stétta sem helst sinna leit eða björgun auk félagsráðgjafa, sérfræðings og presta. Hefur samstarf þetta skilað sér í skipulagðri áfallahjálp við ýmis tilefni sem vonandi hefur aftur leitt af sér bætta starfslíðan og aukna samstöðu milli stétta og samstarfsmanna. 
Ég trúi því að á vettvangi áfallahjálparinnar fáum við að reyna hversu „harðpraktískt" kærleikslögmál Jesú Krists er sem Páll postuli lýsti í meitluðum orðum: „Berið hver annars byrðar og uppfyllið þannig lögmál Krists".

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1996/ Berið hvers annars byrðar

2017-04-05T11:51:15Z

StefánBjörn:

<big><big><center>[[SR. BJARNI KARLSSON]]</big></big> </center>

<big><big><big><center>„BERIÐ HVER ANNARS BYRÐAR"</center></big></big></big> 

Undanfarin misseri hefur margt verið rætt og ritað um hugtakið áfallahjálp.
Reynslan hefur gjarnan sýnt að því meiri athygli sem eitt málefni fær á opinberum vettvangi, því fleiri verða sérfræðingarnir og því fjarlægara verður viðkomandi málefni hinum venjulega manni. Hugsanlega örlar á slíku varðandi það brýna hagsmunamál okkar allra sem áfallahjálpin er. 
Áfallahjálp er ekki fólgin í hópi sérfræðinga sem þeysir af stað hvenær sem eitthvað hendir til þess að stumra yfir þeim sem lent hafa í hremmingum. Áfallahjálp er ekki „elskuvinafélag" þar sem menn reyna að ná úr sér hrollinum með því að nudda sér hver utan í annan og mæla upp vesældóminn hver í öðrum. Áfallahjálp byggist á þeirri einföldu uppgötvun að það er hægt að draga úr neikvæðum áhrifum af því yfirþyrmandi álagi sem oft fylgir björgun mannslífa og verðmæta. Björgunarfólk, lögregla, slökkvilið, sjómenn, læknar, hjúkrunarfólk og fleiri stéttir eru einkum útsettar fyrir áfalla-streitu, sökum þess að við störf sín kunna þau gjarnan að lenda í eldlínunni við leit eða björgun. Að veita eða þiggja áfallahjálp er í sjálfu sér jafn einfalt og að reima skóna sína. Hún byggir á þeirri ljósu staðreynd að fólk getur deilt byrðum sínum. Og reynslan sýnir að við það er fólk leitast við að deila reynslu sinni af erfiðum björgunaraðgerðum með hlnum sem unnu að málinu þá gerist eitthvað gott. Ekki eitthvað væmið eða kveifarlegt heldur eitthvað gott. 
Hópurinn, sem vann saman og lagði allt á sig á ögurstundu, sest einfaldlega niður og hver segir sína sögu, lýsir atburðinum frá sínum sjónarhóli. Við það verður til ein saga, ein mynd af því sem gerðist. Og menn fá tækifæri á að játa mistök sem óhjákvæmilega verða og gera út um sektarkennd, þiggja hrós og uppörvun. Og þegar upp er staðið vita allir sem að málinu koma að þau voru hvorki ein á vettvangi né heldur ein um þau streitueinkenni sem alltaf fylgja erfiðum björgunaraðgerðum. 
Því er brýnt að áfallahjálp verði aldrei að einangruðu viðfangsefni hinna sérfróðu. Hún á að vera almenningseign fyrst og fremst, og svo er líka gott að eiga sérfræðinga um hana. 
Hér í Eyjum hefur sérstakur áfallahjálparhópur komið saman í safnaðarheimilinu í [[Landakirkja|Landakirkju]] því næst í hverjum mánuði í þrjú ár. Í hópnum eru fulltrúar þeirra stétta sem helst sinna leit eða björgun auk félagsráðgjafa, sérfræðings og presta. Hefur samstarf þetta skilað sér í skipulagðri áfallahjálp við ýmis tilefni sem vonandi hefur aftur leitt af sér bætta starfslíðan og aukna samstöðu milli stétta og samstarfsmanna. 
Ég trúi því að á vettvangi áfallahjálparinnar fáum við að reyna hversu „harðpraktískt" kærleikslögmál Jesú Krists er sem Páll postuli lýsti í meitluðum orðum: „Berið hver annars byrðar og uppfyllið þannig lögmál Krists".

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1996/ Berið hvers annars byrðar

2017-04-05T11:50:33Z

StefánBjörn:

<big><big><center>[[SR. BJARNI KARLSSON]]</big></big> </center>

<big><big><big><center>„BERIÐ HVER ANNARS BYRÐAR"</big></big></big> </center>

Undanfarin misseri hefur margt verið rætt og ritað um hugtakið áfallahjálp.
Reynslan hefur gjarnan sýnt að því meiri athygli sem eitt málefni fær á opinberum vettvangi, því fleiri verða sérfræðingarnir og því fjarlægara verður viðkomandi málefni hinum venjulega manni. Hugsanlega örlar á slíku varðandi það brýna hagsmunamál okkar allra sem áfallahjálpin er. 
Áfallahjálp er ekki fólgin í hópi sérfræðinga sem þeysir af stað hvenær sem eitthvað hendir til þess að stumra yfir þeim sem lent hafa í hremmingum. Áfallahjálp er ekki „elskuvinafélag" þar sem menn reyna að ná úr sér hrollinum með því að nudda sér hver utan í annan og mæla upp vesældóminn hver í öðrum. Áfallahjálp byggist á þeirri einföldu uppgötvun að það er hægt að draga úr neikvæðum áhrifum af því yfirþyrmandi álagi sem oft fylgir björgun mannslífa og verðmæta. Björgunarfólk, lögregla, slökkvilið, sjómenn, læknar, hjúkrunarfólk og fleiri stéttir eru einkum útsettar fyrir áfalla-streitu, sökum þess að við störf sín kunna þau gjarnan að lenda í eldlínunni við leit eða björgun. Að veita eða þiggja áfallahjálp er í sjálfu sér jafn einfalt og að reima skóna sína. Hún byggir á þeirri ljósu staðreynd að fólk getur deilt byrðum sínum. Og reynslan sýnir að við það er fólk leitast við að deila reynslu sinni af erfiðum björgunaraðgerðum með hlnum sem unnu að málinu þá gerist eitthvað gott. Ekki eitthvað væmið eða kveifarlegt heldur eitthvað gott. 
Hópurinn, sem vann saman og lagði allt á sig á ögurstundu, sest einfaldlega niður og hver segir sína sögu, lýsir atburðinum frá sínum sjónarhóli. Við það verður til ein saga, ein mynd af því sem gerðist. Og menn fá tækifæri á að játa mistök sem óhjákvæmilega verða og gera út um sektarkennd, þiggja hrós og uppörvun. Og þegar upp er staðið vita allir sem að málinu koma að þau voru hvorki ein á vettvangi né heldur ein um þau streitueinkenni sem alltaf fylgja erfiðum björgunaraðgerðum. 
Því er brýnt að áfallahjálp verði aldrei að einangruðu viðfangsefni hinna sérfróðu. Hún á að vera almenningseign fyrst og fremst, og svo er líka gott að eiga sérfræðinga um hana. 
Hér í Eyjum hefur sérstakur áfallahjálparhópur komið saman í safnaðarheimilinu í [[Landakirkja|Landakirkju]] því næst í hverjum mánuði í þrjú ár. Í hópnum eru fulltrúar þeirra stétta sem helst sinna leit eða björgun auk félagsráðgjafa, sérfræðings og presta. Hefur samstarf þetta skilað sér í skipulagðri áfallahjálp við ýmis tilefni sem vonandi hefur aftur leitt af sér bætta starfslíðan og aukna samstöðu milli stétta og samstarfsmanna. 
Ég trúi því að á vettvangi áfallahjálparinnar fáum við að reyna hversu „harðpraktískt" kærleikslögmál Jesú Krists er sem Páll postuli lýsti í meitluðum orðum: „Berið hver annars byrðar og uppfyllið þannig lögmál Krists".

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1996/ Berið hvers annars byrðar

2017-04-05T11:49:38Z

StefánBjörn:

<big><big><center>[[SR. BJARNI KARLSSON]]</center>

<big><big><big><center>„BERIÐ HVER ANNARS BYRÐAR"</center></big></big></big> 

Undanfarin misseri hefur margt verið rætt og ritað um hugtakið áfallahjálp.
Reynslan hefur gjarnan sýnt að því meiri athygli sem eitt málefni fær á opinberum vettvangi, því fleiri verða sérfræðingarnir og því fjarlægara verður viðkomandi málefni hinum venjulega manni. Hugsanlega örlar á slíku varðandi það brýna hagsmunamál okkar allra sem áfallahjálpin er. 
Áfallahjálp er ekki fólgin í hópi sérfræðinga sem þeysir af stað hvenær sem eitthvað hendir til þess að stumra yfir þeim sem lent hafa í hremmingum. Áfallahjálp er ekki „elskuvinafélag" þar sem menn reyna að ná úr sér hrollinum með því að nudda sér hver utan í annan og mæla upp vesældóminn hver í öðrum. Áfallahjálp byggist á þeirri einföldu uppgötvun að það er hægt að draga úr neikvæðum áhrifum af því yfirþyrmandi álagi sem oft fylgir björgun mannslífa og verðmæta. Björgunarfólk, lögregla, slökkvilið, sjómenn, læknar, hjúkrunarfólk og fleiri stéttir eru einkum útsettar fyrir áfalla-streitu, sökum þess að við störf sín kunna þau gjarnan að lenda í eldlínunni við leit eða björgun. Að veita eða þiggja áfallahjálp er í sjálfu sér jafn einfalt og að reima skóna sína. Hún byggir á þeirri ljósu staðreynd að fólk getur deilt byrðum sínum. Og reynslan sýnir að við það er fólk leitast við að deila reynslu sinni af erfiðum björgunaraðgerðum með hlnum sem unnu að málinu þá gerist eitthvað gott. Ekki eitthvað væmið eða kveifarlegt heldur eitthvað gott. 
Hópurinn, sem vann saman og lagði allt á sig á ögurstundu, sest einfaldlega niður og hver segir sína sögu, lýsir atburðinum frá sínum sjónarhóli. Við það verður til ein saga, ein mynd af því sem gerðist. Og menn fá tækifæri á að játa mistök sem óhjákvæmilega verða og gera út um sektarkennd, þiggja hrós og uppörvun. Og þegar upp er staðið vita allir sem að málinu koma að þau voru hvorki ein á vettvangi né heldur ein um þau streitueinkenni sem alltaf fylgja erfiðum björgunaraðgerðum. 
Því er brýnt að áfallahjálp verði aldrei að einangruðu viðfangsefni hinna sérfróðu. Hún á að vera almenningseign fyrst og fremst, og svo er líka gott að eiga sérfræðinga um hana. 
Hér í Eyjum hefur sérstakur áfallahjálparhópur komið saman í safnaðarheimilinu í [[Landakirkja|Landakirkju]] því næst í hverjum mánuði í þrjú ár. Í hópnum eru fulltrúar þeirra stétta sem helst sinna leit eða björgun auk félagsráðgjafa, sérfræðings og presta. Hefur samstarf þetta skilað sér í skipulagðri áfallahjálp við ýmis tilefni sem vonandi hefur aftur leitt af sér bætta starfslíðan og aukna samstöðu milli stétta og samstarfsmanna. 
Ég trúi því að á vettvangi áfallahjálparinnar fáum við að reyna hversu „harðpraktískt" kærleikslögmál Jesú Krists er sem Páll postuli lýsti í meitluðum orðum: „Berið hver annars byrðar og uppfyllið þannig lögmál Krists".

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1996/ Berið hvers annars byrðar

2017-04-05T11:48:56Z

StefánBjörn:

<big><big><center>[[SR. BJARNI KARLSSON]]</center>

<big><big><big><center>„BERIÐ HVER ANNARS BYRÐAR"</center></big></big> 

Undanfarin misseri hefur margt verið rætt og ritað um hugtakið áfallahjálp.
Reynslan hefur gjarnan sýnt að því meiri athygli sem eitt málefni fær á opinberum vettvangi, því fleiri verða sérfræðingarnir og því fjarlægara verður viðkomandi málefni hinum venjulega manni. Hugsanlega örlar á slíku varðandi það brýna hagsmunamál okkar allra sem áfallahjálpin er. 
Áfallahjálp er ekki fólgin í hópi sérfræðinga sem þeysir af stað hvenær sem eitthvað hendir til þess að stumra yfir þeim sem lent hafa í hremmingum. Áfallahjálp er ekki „elskuvinafélag" þar sem menn reyna að ná úr sér hrollinum með því að nudda sér hver utan í annan og mæla upp vesældóminn hver í öðrum. Áfallahjálp byggist á þeirri einföldu uppgötvun að það er hægt að draga úr neikvæðum áhrifum af því yfirþyrmandi álagi sem oft fylgir björgun mannslífa og verðmæta. Björgunarfólk, lögregla, slökkvilið, sjómenn, læknar, hjúkrunarfólk og fleiri stéttir eru einkum útsettar fyrir áfalla-streitu, sökum þess að við störf sín kunna þau gjarnan að lenda í eldlínunni við leit eða björgun. Að veita eða þiggja áfallahjálp er í sjálfu sér jafn einfalt og að reima skóna sína. Hún byggir á þeirri ljósu staðreynd að fólk getur deilt byrðum sínum. Og reynslan sýnir að við það er fólk leitast við að deila reynslu sinni af erfiðum björgunaraðgerðum með hlnum sem unnu að málinu þá gerist eitthvað gott. Ekki eitthvað væmið eða kveifarlegt heldur eitthvað gott. 
Hópurinn, sem vann saman og lagði allt á sig á ögurstundu, sest einfaldlega niður og hver segir sína sögu, lýsir atburðinum frá sínum sjónarhóli. Við það verður til ein saga, ein mynd af því sem gerðist. Og menn fá tækifæri á að játa mistök sem óhjákvæmilega verða og gera út um sektarkennd, þiggja hrós og uppörvun. Og þegar upp er staðið vita allir sem að málinu koma að þau voru hvorki ein á vettvangi né heldur ein um þau streitueinkenni sem alltaf fylgja erfiðum björgunaraðgerðum. 
Því er brýnt að áfallahjálp verði aldrei að einangruðu viðfangsefni hinna sérfróðu. Hún á að vera almenningseign fyrst og fremst, og svo er líka gott að eiga sérfræðinga um hana. 
Hér í Eyjum hefur sérstakur áfallahjálparhópur komið saman í safnaðarheimilinu í [[Landakirkja|Landakirkju]] því næst í hverjum mánuði í þrjú ár. Í hópnum eru fulltrúar þeirra stétta sem helst sinna leit eða björgun auk félagsráðgjafa, sérfræðings og presta. Hefur samstarf þetta skilað sér í skipulagðri áfallahjálp við ýmis tilefni sem vonandi hefur aftur leitt af sér bætta starfslíðan og aukna samstöðu milli stétta og samstarfsmanna. 
Ég trúi því að á vettvangi áfallahjálparinnar fáum við að reyna hversu „harðpraktískt" kærleikslögmál Jesú Krists er sem Páll postuli lýsti í meitluðum orðum: „Berið hver annars byrðar og uppfyllið þannig lögmál Krists".

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1996/ Berið hvers annars byrðar

2017-04-05T11:47:10Z

StefánBjörn:

<big><big><center>[[SR. BJARNI KARLSSON]]</center>

<big><big><big><center>„BERIÐ HVER ANNARS BYRÐAR"</center>

Undanfarin misseri hefur margt verið rætt og ritað um hugtakið áfallahjálp.
Reynslan hefur gjarnan sýnt að því meiri athygli sem eitt málefni fær á opinberum vettvangi, því fleiri verða sérfræðingarnir og því fjarlægara verður viðkomandi málefni hinum venjulega manni. Hugsanlega örlar á slíku varðandi það brýna hagsmunamál okkar allra sem áfallahjálpin er. 
Áfallahjálp er ekki fólgin í hópi sérfræðinga sem þeysir af stað hvenær sem eitthvað hendir til þess að stumra yfir þeim sem lent hafa í hremmingum. Áfallahjálp er ekki „elskuvinafélag" þar sem menn reyna að ná úr sér hrollinum með því að nudda sér hver utan í annan og mæla upp vesældóminn hver í öðrum. Áfallahjálp byggist á þeirri einföldu uppgötvun að það er hægt að draga úr neikvæðum áhrifum af því yfirþyrmandi álagi sem oft fylgir björgun mannslífa og verðmæta. Björgunarfólk, lögregla, slökkvilið, sjómenn, læknar, hjúkrunarfólk og fleiri stéttir eru einkum útsettar fyrir áfalla-streitu, sökum þess að við störf sín kunna þau gjarnan að lenda í eldlínunni við leit eða björgun. Að veita eða þiggja áfallahjálp er í sjálfu sér jafn einfalt og að reima skóna sína. Hún byggir á þeirri ljósu staðreynd að fólk getur deilt byrðum sínum. Og reynslan sýnir að við það er fólk leitast við að deila reynslu sinni af erfiðum björgunaraðgerðum með hlnum sem unnu að málinu þá gerist eitthvað gott. Ekki eitthvað væmið eða kveifarlegt heldur eitthvað gott. 
Hópurinn, sem vann saman og lagði allt á sig á ögurstundu, sest einfaldlega niður og hver segir sína sögu, lýsir atburðinum frá sínum sjónarhóli. Við það verður til ein saga, ein mynd af því sem gerðist. Og menn fá tækifæri á að játa mistök sem óhjákvæmilega verða og gera út um sektarkennd, þiggja hrós og uppörvun. Og þegar upp er staðið vita allir sem að málinu koma að þau voru hvorki ein á vettvangi né heldur ein um þau streitueinkenni sem alltaf fylgja erfiðum björgunaraðgerðum. 
Því er brýnt að áfallahjálp verði aldrei að einangruðu viðfangsefni hinna sérfróðu. Hún á að vera almenningseign fyrst og fremst, og svo er líka gott að eiga sérfræðinga um hana. 
Hér í Eyjum hefur sérstakur áfallahjálparhópur komið saman í safnaðarheimilinu í [[Landakirkja|Landakirkju]] því næst í hverjum mánuði í þrjú ár. Í hópnum eru fulltrúar þeirra stétta sem helst sinna leit eða björgun auk félagsráðgjafa, sérfræðings og presta. Hefur samstarf þetta skilað sér í skipulagðri áfallahjálp við ýmis tilefni sem vonandi hefur aftur leitt af sér bætta starfslíðan og aukna samstöðu milli stétta og samstarfsmanna. 
Ég trúi því að á vettvangi áfallahjálparinnar fáum við að reyna hversu „harðpraktískt" kærleikslögmál Jesú Krists er sem Páll postuli lýsti í meitluðum orðum: „Berið hver annars byrðar og uppfyllið þannig lögmál Krists".

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1989/ Færum Guði þakkir

2017-04-03T12:07:16Z

StefánBjörn:

<big><big>'''Færum Guði þakkir'''</big></big>

Veturinn, sem nú er að baki færði okkur stórviðri mikil og gerði sjósóknina harðsótta. Fyrir bæjarfélag, sem byggir afkomu síns eins mikið á sjósókn og okkar, þá fór ekki hjá því að við hefðum áhyggjur af framvindu mála. Það var raunar ekki bara afkoman, sem við höfðum áhyggjur af, heldur vildum við líka fá sjómennina okkar heila heim. Og í gegnum stórviðrin öll voru bænir okkar heyrðar. 
Auðvitað er það svo, að á sérhverri vertíð verða menn fyrir einhverjum áföllum, en þegar á heildina er litið í ár, þá höfum við upplifað margt, sem við getum verið þakklát fyrir. 
Frá fyrstu tíð hefur kirkjunni verið líkt við skip. Enn er talað um meginhluta kirkjunnar sem kirkjuskip. Þetta er auðvitað ekki að ástæðulausu. Allt frá því að Jesús kyrrði vind og sjó hafa lærisveinar Hans séð sjálfa sig sem á för um úfið lífsins haf. Öldur lífsreynslunnar og brotsjór erfiðleikanna skellur á fleyinu okkar. Þá er spurt hver heldur um stýrið. Þá reynir á hvort frelsarinn er með í för. 
Söfnuðurinn í kirkjuskipinu treystir á, að með Jesúm með í för munum við komast heilu og höldnu á áfangastað. 
Það er margt, sem við getum þakkað fyrir í ár. Þrátt fyrir margvíslega erfiðleika þá höfum við fengið að reyna, að við erum ekki ein á för okkar um lífsins ólgusjó. Meginhluta ævi minnar hef ég átt náið samband við sjómenn og tel það gæfu mína. Allt frá því að ég ólst upp á Akranesi og heyrði sögur gömlu sjómannanna, þá hef ég fundið tengsl milli trúar minnar og þeirra, sem sækja lífsbjörgina úr sjó. Ekki ætla ég að gorta af sjóferðum mínum í vetur. Lengsta sjóferð mín var 12 tíma ferð með [[Herjólfur|Herjólfi]], með fellibylinn Helenu á hælunum. Ekki sjóaðist ég mikið við það, hef enda kosið mér kirkjuskipið að starfsvettvangi. 
En við leggjum á djúp lífsins saman og treystum á, að Drottinn okkar sé með í för. Og með Hann með í för, þá treystum við því, að við munum ná áfangastað okkar. Megi sjómenn Eyjaflotans uppskera ríkulega á „akri" sínum og finna heimahöfn heilir á húíi. Og færum Guði þakkir fyrir samfylgdina hingað til. 
Skrifað í apríl 1989 
::'''Sr. Bragi Skúlason'''

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1996/ Berið hvers annars byrðar

2017-03-27T11:01:06Z

StefánBjörn:

<big><big><center>[[SR. BJARNI KARLSSON]]</center></big></big>

<big><big><big><center>„BERIÐ HVER ANNARS BYRÐAR"</center></big></big></big>

Undanfarin misseri hefur margt verið rætt og ritað um hugtakið áfallahjálp.
Reynslan hefur gjarnan sýnt að því meiri athygli sem eitt málefni fær á opinberum vettvangi, því fleiri verða sérfræðingarnir og því fjarlægara verður viðkomandi málefni hinum venjulega manni. Hugsanlega örlar á slíku varðandi það brýna hagsmunamál okkar allra sem áfallahjálpin er. 
Áfallahjálp er ekki fólgin í hópi sérfræðinga sem þeysir af stað hvenær sem eitthvað hendir til þess að stumra yfir þeim sem lent hafa í hremmingum. Áfallahjálp er ekki „elskuvinafélag" þar sem menn reyna að ná úr sér hrollinum með því að nudda sér hver utan í annan og mæla upp vesældóminn hver í öðrum. Áfallahjálp byggist á þeirri einföldu uppgötvun að það er hægt að draga úr neikvæðum áhrifum af því yfirþyrmandi álagi sem oft fylgir björgun mannslífa og verðmæta. Björgunarfólk, lögregla, slökkvilið, sjómenn, læknar, hjúkrunarfólk og fleiri stéttir eru einkum útsettar fyrir áfalla-streitu, sökum þess að við störf sín kunna þau gjarnan að lenda í eldlínunni við leit eða björgun. Að veita eða þiggja áfallahjálp er í sjálfu sér jafn einfalt og að reima skóna sína. Hún byggir á þeirri ljósu staðreynd að fólk getur deilt byrðum sínum. Og reynslan sýnir að við það er fólk leitast við að deila reynslu sinni af erfiðum björgunaraðgerðum með hlnum sem unnu að málinu þá gerist eitthvað gott. Ekki eitthvað væmið eða kveifarlegt heldur eitthvað gott. 
Hópurinn, sem vann saman og lagði allt á sig á ögurstundu, sest einfaldlega niður og hver segir sína sögu, lýsir atburðinum frá sínum sjónarhóli. Við það verður til ein saga, ein mynd af því sem gerðist. Og menn fá tækifæri á að játa mistök sem óhjákvæmilega verða og gera út um sektarkennd, þiggja hrós og uppörvun. Og þegar upp er staðið vita allir sem að málinu koma að þau voru hvorki ein á vettvangi né heldur ein um þau streitueinkenni sem alltaf fylgja erfiðum björgunaraðgerðum. 
Því er brýnt að áfallahjálp verði aldrei að einangruðu viðfangsefni hinna sérfróðu. Hún á að vera almenningseign fyrst og fremst, og svo er líka gott að eiga sérfræðinga um hana. 
Hér í Eyjum hefur sérstakur áfallahjálparhópur komið saman í safnaðarheimilinu í Landakirkju því næst í hverjum mánuði í þrjú ár. Í hópnum eru fulltrúar þeirra stétta sem helst sinna leit eða björgun auk félagsráðgjafa, sérfræðings og presta. Hefur samstarf þetta skilað sér í skipulagðri áfallahjálp við ýmis tilefni sem vonandi hefur aftur leitt af sér bætta starfslíðan og aukna samstöðu milli stétta og samstarfsmanna. 
Ég trúi því að á vettvangi áfallahjálparinnar fáum við að reyna hversu „harðpraktískt" kærleikslögmál Jesú Krists er sem Páll postuli lýsti í meitluðum orðum: „Berið hver annars byrðar og uppfyllið þannig lögmál Krists".

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ 150 ára minning Sigurðar Sigurfinnssonar

2017-03-21T12:53:19Z

StefánBjörn:

<center><big><big>'''HILMIR HÖGNASON'''</big></big></center> 
<center><big><big>'''150 ára minning Sigurðar Sigurfinnssonar, hreppstjóra, að Heiði, Vestmannaeyjum.'''</big></big></center> 
<center><big><big>'''Fæddur 6. 11. 1851.'''</big></big></center> 

Til þess að gera þessum framsýna atorkumanni full skil, þyrfti að skrifa heila bók. Hér verður aðeins tiplað á því markverðasta. 
Foreldrar hans voru [[Sigurfinnur Runólfsson]], bóndi í Ystabæliskoti og Ystabæli undir Eyjafjöllum og kona hans, [[Helga Jónsdóttir|Helga Jónsdóttir]]. Hann var ættaður frá Skagnesi í Mýrdal, hún frá Brekkum í Holtum. Sigurður var fimmti maður í beinan karllegg frá [[Högni Sigurðsson|Högna Sigurðssyni]], prófasti, að Breiðabólstað í Fljótshlíð. Sigurður ólst upp með foreldrum sínum en árið 1872 fluttist hann, þá 21 árs, að Görðum í Vestmannaeyjum og gerðist þar vinnumaður og sjómaður. Þeir Garðar voru í suðaustur af [[Kirkjubær|Kirkjubæjum]]. 
Snemma fór að bera á forystuhæfileikum Sigurðar. Allt sem hann tók sér fyrir hendur kláraði hann af einurð og áhuga og horfði þá jafnan til framtíðar. 
Árið 1883 var hann orðinn útvegsbóndi og var það til æviloka með öllum þeim störfum sem á hann hlóðust. Hann byrjaði ungur formennsku á áraskipum. Þá var hann með þilskipið [[Skeið|Skeið]], sem hann átti sjálfur, til þorsk- og hákarlaveiða og síðar með vélbáta. 
Hann var völundarsmiður en hafði þó ekkert lært. Til marks um það má nefna að hann tók þilskipið Skeið í sundur eitt haustið og stækkaði um 9 smálestir. Það þótti afrek af ólærðum manni á þessum tíma. Fékk hann verðlaun fyrir sem og allt hans framtak til eflingar búskap í Vestmannaeyjum. Þau voru 30 kr. eða sem samsvaraði kaupi fyrir 180 - 190 klukkutíma vinnu. Á þessum tíma og alla tíð var Sigurður í forystusveit bænda í ræktun túna og matjurtagarða. 
Nú skal rifja upp þau störf sem hann tók að sér og framfaramál, sem hann var hvatamaður að og var vakinn og sofinn yfir: 
Hreppstjóri frá 1895 og oddviti hreppsnefndar 1902. Einn af stofnendum K.f. Herjólfs. Stofnandi og formaður [[Framfarafélag Vestmannaeyja|Framfarafélagsins]] frá 1893-1914. Formaður Nautgripaábyrgðarfélagsins um langt skeið. Aðalhvatamaður að stofnun Ísfélagsins með [[Sveinn Jónsson|Sveini Jónssyni]], trésmiði og var reikningshaldari þess fra stofnun 1901. Formaður Bjargráðanefndar. Formaður Sundfélags Vestmannaeyja og nokkur sumur sundkennari. Var fyrstur manna í Vestmannaeyjum til að nota lýsi til að lægja sjó. Hafði forgöngu um stofnun sjóðs til styrktar ekkjum og börnum þeirra Vestmannaeyinga sem drukkna eða hrapa til bana og formaður hans lengi. Átti frumkvæði að stofnun styrktarsjóðs aldurhniginna og heilsubilaðra sjómanna, 1908 og lengi formaður hans. Starfaði mikið í I.O.G.T. og var stakur bindindismaður. Forseti Bátaábyrgðarfélagsins frá 1908 - 15. 
Um tíma var hann einn kunnasti hagyrðingur hér í Eyjum. Var fréttaritari Fjallkonunnar mörg ár og sendi fréttapistla oft á ári úr sveitarfélaginu. 
Einnig skrifaði hann í Lögréttu pistla frá Vestmannaeyjum. Um brimlendingar í Andvara 1915 undir dulnefninu [[Sæfinnur á Öldu]]. Gömul örnefni í Vestmannaeyjum í Árbók Fornleifafélagsins 1913. Um slysfarir á Íslandi í handriti. Árið 1890 komu út á prenti í Reykjavík tvö kver. Þau heita Leiðir og lendingar í fiskiverum Íslands. Það fyrra nefnist Frá Jökulsá á Sólheimasandi til Reykjaness og hið síðara við Faxaflóa. Það má leggja að því sterkar líkur að þau séu eftir [[Sigurður Sigurfinnsson (hreppstjóri)|Sigurð Sigurfinnsson]]. Hér læt ég fylgja sýnishorn, sem varðar Vestmannaeyjar. 
'''Leiðir og lendingar.''' 
Vestmannaeyjar. Í Vestmannaeyjum eru þrjár aðallendingar. 1.
[[Skipasandur|Skipasandur]], sunnan við þilskipaleguna (Botninn) og eru þar naust: 
a) Vestan við Garðsverzlunarbryggju 
b) Í Læknum, vestan við [[Nausthamar|Nausthamar]] (niður undan [[Godthaab|Godthaabsverzlun]]; er besta og fjölskipaðasta naustið); 
c) Nýjabæjar-Hella, austan við [[Nýborg|Nýborg]]; 
d) Vestan við Júlíushaabsbryggju (Tangabryggju). 
Þar að auki má lenda í Tangaviki (vestan við Júlíushaab), Skildingafjöru (nokkru vestar) og inni í botni. 
2. [[Þrælaeiði|Eiðið]], norðan á móti milli [[Heimaklettur|Heimakletts]] og [[Klif|Klifs]]. 3.
[[Höfðavík|Víkin]], sunnanvert á Heimaeynni (liggur móti vestri norðan við [[Stórhöfði|Stórhöfða]]). 
'''1. Skipasandur.''' 
Þegar komið er sunnan að eyjunum að austan, má aldrei fara mjög grunnt sökum brims á Urðunum og blindskerja hér og hvar fram með landinu, einkanlega ef austanvindur er; þá er fyrst stefnt á Bjarnarey, þangað til Helgafell er komið rúmlega þverskips á bakborða svo er beygt heim í Flóann, þangað til [[Helgafell|Helgafell]] er vel laust sunnan við Halldórsskoru (syðst á [[Dalfjall|Dalfjalli]]); er þá farið að stefna heim á Víkina og á [[Heimaklettur|Heimaklett]]. 
Þegar komið er austan að eyjunum, skal ætíð halda skammt sunnan við [[Klettsnef|Klettsnef]] (suður-land-suðurshorn Ystakletts) á miðja Víkina milli Klettsnefs og Urðanna (suðurlands). Sé farið sunnan við [[Bjarnarey]], er venjulega stefnt á Heimaklett vestanverðan. Sé farið sundið milli Bjarnareyjar og [[Elliðaey|Elliðaeyjar]], er stefnt vestan við Heimaklett, eða á [[Klif|Klifið]]; skal þá ætíð varast að fara nærri Bjarnarey ef mikið austanbrim er þar eð grunnið Breki liggur við hana landnorðursmegin og nær út í mitt sundið til landnorðurs. Á Breka er 4 faðma dýpi og getur iðulega fallið á honum þó Leiðin sé fær. Enn fremur er aðgæsluverð grynning eða urð sem er nýkomin þétt við Bjarnarey landnorðurs megin sem austanbrim fellur á. Sé komið vestan við [[Elliðaey|Elliðaey]] er ætíð stefnt fyrir sunnan Klettsnef og þá stundum á Helgafell til þess Víkin er opin. Auðvitað getur stefnan verið nokkuð breytt frá þessu, eftir vindstöðunni því sé beitivindur er venjulega haldið hærra en beina leið heim á Víkina, eins ef straumur er andstæður en það er mjög áríðandi að kynna sér strauminn við Vestmannaeyjar og hafa hann ætíð hugfastan. 
Þegar komið er norðan fyrir eyjar, er tíðast farið Faxasund (milli norðurlandnorðurhorns Ystakletts og [[Faxasker|Skersins]]); skal þá varast að fara nærri vesturhorni Skersins, því skammt út frá því liggur flúð eða blindsker, sem vestanbrim fellur á. Austan við Skerið liggur Skellir, stórt sker, sem optast brýtur á með hásjávuðu, en er upp úr með lágsjávuðu. Ef þörf krefur, má fara Skerssund (hið mjóa sund milli Skers og Skellis), er það hættulaust, þótt alltaf falli á Skelli ef þess er vandlega gætt að fara mitt sundið sem er alldjúpt. Skerssund er þó ekki farandi ef austanvindur er að mun. 
Þegar farið er austan við Skelli, skal varast að fara nærri honum. 
einkanlega ef austanbrim er eða hafbrim (hér almennt nefnt hornriði) því þá draga brimföllin á Skelli til sín. Straumur er líka oft ákaflega harður í kringum hann; austurstraumurinn (útfallið) ber ýmist til landnorðurs úr Faxasundi, eða til landnorðurs norðan við Skerið og fram með Skelli. Vesturstraumurinn liggur upp á Skelli en með breytilegri stefnu. ýmist sunnan fyrir [[Bjarnarey]]. milli Bjarnareyjar og [[Elliðaey|Elliðaeyjar]], eða norður fyrir Elliðaey. Þegar farið er austan við Skelli, er hann sjálfur að vísu hinn besti leiðarvísir en meðan bærinn Vesturhús (vestasti bær í hinni stærstu girðingu norðaustan við [[Helgafell|Helgafell]]) er laus austan við [[Klettsnef|Klettsnef]]. er maður vel frí við Skelli að austan. 
Þegar austanvindur er að mun og róa þarf fyrir Klettinn suður úr Faxasundi, er best að fara sem næst Faxa og berginu ef landfall er svo að gott árarúm sé þangað til komið er fyrir Lögmannssæti (austurlandnorðurhorn Ystakletts); skal svo stefnt suður austan við heimalandið eða Urðartangana, til þess að varast frákast og rugl frá Klettinum, þangað til Klettsnef er þverskips á stjórborða og hleypt verður undan inn á Víkina. 
Það er auðvitað að stefnur inn Víkina, inn að Leiðinni, eru margar, eptir því úr hverri átt er komið að henni en þess skal ætíð gætt ef mikið austanbrim (hornriði) er og ódrœgur austanvindur, að hleypa sér aldrei inn á Víkina ef Leiðin er ófær heldur fara fyrir austan Ystaklett, norður úr Faxasundi og svo vestur að Eiði. 
Það er ekki ætíð svo gott að vera viss um það á sjó hvort Leiðin er fær eða ófær en þegar alda gengur rétt af austri, verður hún miklu fyrr ófær en þegar alda gengur af landsuðri með jafnri ölduhæð. Þegar komið er rúmlega inn á miðjan Flóann, má ganga að því vísu að Leiðin sé ófær ef austanaldan (hornriðinn) hylur iðulega brúnina á Bjarnarey að vestan, einnig ef landsuðuraldan hylur oft alla Bjarnarey. En vel getur Leiðin verið fær þó ein eða tvær öldur taki úr á Bjarnarey það sem áður er sagt. 
Þegar skip eru á sjó og Leiðin er aðgœsluverð, er oftast dregið upp eitt einkennilegt flagg á stönginni sem stendur upp úr vörðu þeirri sem er á túninu austan við Gjábakka. Þegar Leiðin er ófœr eru dregin upp tvö einkennileg flögg á sömu stöng. 
Þegar Leiðin er aðgæsluverð (eða ólög falla stöku sinnum yfir hana), er oftast best að fara heldur sunnar en miðja vegu inn Víkina og er þá stefnt á Kleifar (bjargtanga þann sem skagar lengst vestur úr Heimakletti) þangað til Kerlingarhóll á Elliðaey er genginn að Klettsnefi, og flaggstöngin í vörðunni á Gjábakkatúninu ber í Axlarstein; er þá komið að Leiðinni. (Kerlingarhóll er grjóthaus nærri fremst á Elliðaey, og er hún þá næstum gengin undir Klettsnef. Axlarsteinn ber við loftið skammt austan við Helgafell). Nú er farið inn Leiðina og er sjálfsagt að sigla ef austanvindur er (eins þótt hún sé ekki góð) og skulu seglin liggja út á stjórborða ef mögulegt er og er þá stefnt á Skiphella, eða sunnan til á Klementseyri, þangað til flaggstöngin á [[Skansinn|Skansinum]] ber í Flagtir og [[Elliðaey]] er gengin undir [[Klettsnef|Klettsnef]]; er þá beygt lítið eitt til útsuðurs og stefnt á nyrsta húsið á [[Tangi (örnefni)|Tanganum]] sem þá skal bera í Hástein, þangað til Örn kemur vestur undan Kleifum; er þá komið yfir Leiðina. (Klementseyri (fyrr nefnd Hörgseyri) er allbreið um sig og áföst við Heimaklett; á hana sést með háföllnu. Skansinn er allhár garður á hæðinni austan við Garðverslunarhúsin. 
Flagtir er gijóthryggur rétt vestan við [[Helgafell]]. Hásteinn ber við loftið utan í brekkunni sunnan í Hánni. Örn er stór drangur liti í sjónum til útnorðurs af Eiðinu). 
Þegar komið er yfir Leiðina skal gjalda varhuga við Hnyklinum sem jafnt og þétt fellur á ef nokkur hornriði eða austanbrim er þó ekkert kreppi að leiðinni. Á Hnyklinum er ekki dýpra en 1 - 2 fet um stórstraumsfjöru. Verður því að fara allnærri Klementseyri (Hörgseyri), og stefna fyrir norðan Tangahúsin, til þess komið er rúmlega vestur á móts við Nausthamar; er þá beygt af suður í Lækinn. 
Sé Leiðin aðgæsluverð, skal ætíð legið á þeim stað sem um er getið og beðið eftir lagi. Leiðin getur verið alófær með lágsjávuðu þótt hún verði alfær með liðugt hálfföllnu að og flóði. 
Þegar farið er inn Leiðina, verða þessi sker á bakborða; fyrst [[Hringsker|Hringskerið]] (á það sést aðeins um smástraumsfjöru), fáum föðmum innar Hrognaskerið (það er í sjávarfletinum um stórstraumsfjöru), nokkrum föðmum innar er Steinninn (á honum er 3 feta dýpi um vanalega stórstraumsfjöru). Þegar austanbrim er nokkurt, fellur jafnt og þjett inn af öllum þessum skerjum og geta föllin á þeim að sunnan, og Klementseyri (Hörgseyri) að norðan verið til leiðbeiningar inn Leiðina fyrir ókunnuga. Þegar komið er á móts við Steininn, er hann undir árablöðunum á bakborða, en Klementseyri (Hörgseyri) út af kinnungi á stjórborða. Fallið á Steininum er því hættulegast, ef það tekur yfir Leiðina og norður í föllin á Klementseyri (Hörgseyri) þar eð ekki má halda alveg rétt undan falli þessu vegna hennar og er því allhætt við að skipinu snúi til annarrar hvorrar hliðar, einkanlega ef einhverjum verður það á að rista í með ári ef róið er og sjór reisir skipið að aftan enda er alltaf með austanbrimi (hornriða) harður útstraumur á Leiðinni sem liggur skáhallt út og upp á Heimaklett. Brimfall, sem tekur af skerjunum yfir Leiðina, og samlagast eyrarfallinu, er hverju opnu skipi óhreppandi. 
Hnykillinn er sandgrynningar, skammt innan við Leiðina, sem ná vestur á móts við Nausthamar og austur á móts við Klementseyri (Hörgseyri) að vestan svo milli Hnykilfallanna og hennar verður aðeins mjótt sund sem verður að fara. 
Grynningar þessar, sem hafa farið vaxandi á seinni árum ná fast suður að klöppunum vestan frá Nausthamri og austur fyrir Nýjubúð (steinhús sem stendur niður við sjóinn og snýr í norður og suður) og svo skáhalt út undir Klementseyri (Hörgseyri). 
Dýpra-Músarsund er sunnan við Hringskerið og hin önnur sker; það er svo mjótt að rétt er árarúm um fjöru og þegar fellur að mun á skerjunum báðum megin, fellur líka yfir sundið og er það þá ófært; enda er það óráðlegt fyrir ókunnuga að fara nokkurn tíma Músarsund þótt brimlaust sé. Þegar lagt er á Dýpra-Músarsund. er Kirkja á Elliðaey við Klettsnef og Gjábakkahjall ber í Axlarstein; er þá nefnt Básasker til þess Örn er laus við Kleifar; síðan er stefnt eins og fyrr segir þegar komið er inn fyrir Leiðina. (Gjábakkahjallur er einstakt hús sem stendur á túninu austan við Gjábakka, skammt frá flaggstöngínni. Kirkja á Elliðaey er óglöggur klettahaus sunnan til á henni miðri. Básaskerið er nyrsta skerið út af Tangahúsunum). 
Grynnra-Músarsund er rétt suður við klappirnar, það er sjaldan farið. og einungis í brimlausum sjó um flóð. 
'''2. [[Þrælaeiði|Eiðið]]''' 
Þegar lenda skal á Eiðinu, er legið til laga ef með þarf eða seilað hér um bil 12 - 14 faðma frá landi: er svo lent upp á sandinn skammt vestan við dranga þá sem standa úti í sjónum austast út af Eiðinu (en seilarnar eru gefnar út meðan róið er í land eins og tíðkast fyrir berum Söndum). Sé þá brim að mun, verður að varast að skipinu slái, sökum stórra steina, sem stundum eru upp úr sandinum ellegar ef brim gengur upp í grjóthrygg þann, sem liggur eftir endilöngu Eiðinu ofan við sandinn; verður því að fara út úr skipinu undir eins og það stendur og styðja það á réttum kili og setja það með sama undan. 
Lenda má einnig vestast á sandinum austan við Almenninginn (réttina) í brimlausu og heldur lágsjávuðu. En gangi brim upp í grjóthrygginn, eða um stórstraumsflóð, þó brimlaust sé, er þar ólendandi. 
Það er aðeins vestanbrim sem gengur að Eiðinu og gangi það með lágsjávuðu upp að grjóthryggnum, og upp í grjóthrygginn með hásjávuðu, er þar ólendandi. Sé vindur á norðan að mun, er þar líka ófært en þá mun sjaldan þörf að lenda þar. Venjulega eru skip sett suður yfir Eiðið og svo róið suður yfir höfnina (skipaleguna). Séu þá þilskip á henni skal varast að fara nærri þeim að austan eða vestan vegna festa þeirra sem liggja út frá þeim að framan og aptan. Þegar komið er vestan með eyjunum að norðan, þarf að sneiða hjá blindskeri því sem liggur í sjávarfletinum um stórstraumsfjöru laust utan við Gatið sem er lágur drangur norðan við [[Ufsaberg|Ufsaberg]] og [[Blátindur|Blátind]]. (Hann er hæsti hnúkur á Vestmannaeyjum vestanverðum). 
'''3. [[Höfðavík|Víkin]]''' 
Er allbreitt vík sem gengur austur í Heimaeyna sunnanverða, milli [[Stórhöfði|Stórhöfða]] (syðsta tanga Heimaeyjar) og [[Ofanleitishamar|Ofanleitishamars]]. Mjór sandhryggur tengir þar Stórhöfða við Heimaeyna. Syðst í Víkinni er lendingin, rétt norðan við stórgrýtisurð þá sem liggur fast við Höfðann og niður undan 3 fiskihjöllum er standa þar niður við naustin. Norðan til á Víkinni eru sker og boðar til og frá en syðst liggur allbreitt sker (í sjávarfletinum um stórstraumsfjöru). Milli þess og Stórhöfða er sund það sem fara skal þegar lent er í Víkinni; skal þá stefnt á landnorður inn mitt sundið milli Stórhöfða og flúðarinnar; sé þá mikið brim á flúðinni, verður að fara nokkuð nær Höfðanum. Sund þetta er djúpt og skerjalaust, enda er það fært öllu lengur en leggjandi er að sandinum. 
'''Þrautalendingar.''' 
1. Stafnes er norðvestan undir [[Dalfjall|Dalfjalli]] (útnorðurhomi Heimaeyjarinnar) andspænis Smáeyjum. Það er klappartangi nokkurra faðma hár og grasi vaxinn á sumum stöðum að ofan. Milli Dalfjalls og Stafness gengur mjótt vik inn á landnorður sem lent er í (ef lítið útsuðursbrim er) þegar ekki verður dregið austur með eyjunum að norðan og austur Eiðið. Utast í miðju sundinu er blindsker sem fellur á ef útsuðursbrim er að mun og gjörir sundið ófært; skal ætíð fara inn með Stafnesstanganum (en ekki með berginu sunnan við skerið) og lenda nyrst á sandinum þar eð blindsker liggur allnærri miðjum sandinum. Landtakan er brattur malarkambur og verður því að setja skipið þegar undan sjó án þess því slái. Andmarkar við lending í Stafnesi eru þrír: 
'''1. Skerið í sundkjapt''' 
'''VESTMANNAEYJAR 1903''' 
Kortið sýnir aðalbyggðina og höfnina við lok úraskipaiímans árið 1903 og er leiknað 1905. Þena er áður en nokkrar hafnarframkvœmdir eða dýpismœlingar voru gerðar i höfninni, sem Thonald Krabbe landverkfneðingur gerði fyrst í april 1907. Danska herforingjaráðið mœldi upp alli Ísland og gerði núkvœm kori aflandinu á fyrri hluta 20. aldar. Þessar landmœlingar hefjist af krafti 1903, þegar 15 danskir mœlingamenn komu til Íslands og urðu traust undirstaða sjómœlinga allt umhverfis landið. 
Á kortinu sjást gömlu jarðirnar innan Uppgirðingarinnar (Vilborgarslaðagirðingar), [[Stóragerði|Stóragerði]], [[Nýibær|Nýibær]], Búastaðir og traðir heim að [[Búastaðir|Búastöðum]]. sem stóðufram að eldgosinu 1973, [[Oddsstaðir|Oddstaðir]], [[Tún (hús)|Tún]], [[Kirkjubær|Kirkjubœr]], [[Vilborgarstaðir|Vilborgarstaðir]], [[Háigarður|Háigarður]] og [[Vesturhús|Vesturhús]]. Einnig sést Niðurgirðingin (Austurgirðingin) greinilega, en þar voni [[Gjábakki|Gjábakki]], [[Miðhús-vestri|Miðhús]], [[Kornhóll|Kornhóll]] eða [[Höfn|Höfn]]. sem var elst Ellireyjarjarða. Fyrir austan [[Skansinn|Skansinn]] sést [[Garðsfjós|Garðsfjósið]]. 
Vestan við [[Kirkjuvegur|Kirkjuveg]] er Slakagerði, sem slóð rétt norðan við núverandi [[Ráðhúsið|Ráðhús Vestmannaeyja]] og sjást þar vel túngarðar. Við suðvesturhorn túngarða Slakagerðis var kotbýlið [[Borg|Borg]], þar sem [[Ástgeir Guðmundsson|Ástgeir Guðmundsson]] skipasmiður i [[Litlibær|Litlabæ]] var fæddur, (afi Ásu i Bœ) en faðir huns var Guðmundur sonur Ögmundar Pálssonar í Aurasel, sem kinnti margt frrir sér og talinn var göldróllur. Guðmundur i Borg var lagtœkur og smíðaði handfœrakróka eða öngla fyrir Eyjasjómenn og var ofi kallaður Öngla-Gvendur. Þótti fiskast betur á þú krúka en önnur járn og voni því eftirsóttir. G.A.E.inum; 
2. Að stóru skipi verður ekki komið undan sjó svo óhætt sé ef mikið útsuðursbrim kemur áður en skip næst þaðan; 3. upp úr Stafnesi er leiður vegur, ef ill er færð og óveður. 
2. [[Eysteinsvík|Eysteinsvík]] er skammt austan við Gatið og gengur til útsuðurs. Norðan við hana liggur klappartangi. Verði ekki dregið austur á Eiði, má lenda í Eysteinsvík sem er skerjalaus og má því fara hana inn miðja vega og lenda við malarkambinn sem er innst í Víkinni en setja verður skipið upp með sama og varast, að láta því slá. Vestanbrim gengur að Eysteinsvík þótt ótrúlegt sé eptir afstöðu hennar. Vegur þaðan er hinn sami og úr Stafnesi. 
3. Hettusandur liggur norðan undir Heimakletti vestanverðum, austan við stórgrýtisurð þá sem er austast á Eiðinu við Heimaklett. Upp undir Hettusand má draga austan við Eiðisdrangana þótt ódrægt sé upp undir Eiðið í suðlægum vindi; má þar lenda ef lítið vestanbrim er, þó með því móti, að menn séu þar fyrir til leiðbeiningar því sker og boðar eru þar til og frá utan við sandinn. 
Eftir Þennan lestur, hlýtur maður að álykta að þar hafi farið maður hugmyndaríkur, atorku og dugnaðarforkur sem hugsaði ekki eingöngu um sjálfan sig. Það má segja með sanni að hann hafi verið langt á undan sinni samtíð. 
Styrktarsjóðirnir, sem hann hafði frumkvæði að, vil ég segja að hafi verið fyrstu skrefin að almannatryggingum nútímans. 
Í Bliki 1953 er sagt ítarlega frá [[Framfarafélag Vestmannaeyja|Framfararfélaginu]]. Því fylgdu miklar framfarir í sveitarfélaginu. Það keypti fyrstu skilvinduna sem sett var upp í búrinu á [[Stóra-Heiði|Heiði]] og þangað komu félagsmenn með mjólkina sína og húsmæðurnar kunnu sannarlega að meta hana. 
Þá keypti félagið fyrstu handvagnana og leigði félagsmönnum. Einnig keypti það herfi, plóg, ristuspaða, stunguskóflur og kvíslar. Einu, sem Sigurður stóð fyrir, má ekki gleyma en það er taka erlendra veiðiþjófa bæði á opnum skipum og vélbátum. Þar þurfti að beita kænsku og áræði og var það lífshættulegt. 
Nú víkur sögunni aftur að útgerð og sjómennsku því menn voru farnir að gæla við að eignast vélbáta. Sumarið 1905 fór Sigurður til Noregs ásamt Símoni Egilssyni frá Miðey hér í Eyjum og festu þeir kaup á 10 smálesta seglbáti. 
Þessum báti sigldu þeir félagar síðan til Friðrikshafnar í Danmörku og þar var sett í hann 8 hestafla Danvél. Fékk hann nafnið [[Knörr VE]] 73. Seint í ágúst var allt tilbúið til heimferðar. Um þessa siglingu skrifaði Sigurður í Óðin 1906. Hér verður birt það helsta um hana og látum við Sigurð sjálfan hafa orðið: 
„Á leiðinni var vöktum skift þannig að ekki svaf nema einn í einu 4 klst. Í senn ef hann þá gat sofnað og hlutum við því hver um sig að vera uppi 8 tíma í einu. Enga nótt svaf ég á leiðinni því ég var þá alltaf uppi og svo alltaf 8 tíma um miðjan daginn en oftast sofnaði ég kvölds og morgna. Óþægilegt þótti mér að eiga við kort og reikning á hnjánum á gólfinu, stundum alvotur af sjó eða þá af svita vegna hita frá vélinni. Ég hafði að sönnu „Oktant" með mér en gat ekki mælt sólarhæð því að oftast voru sólarlitlir dagar enda gerði það ekkert til. Ég hef oft áður verið miklu lengur á sjó án þess að sjá land og þó eigi villst, t.d. 1887 frá byrjun sept. til 8. okt. 
Mótvind höfðum við frá Friðrikshöfn til Jótlandsskaga. Allsterkan austanvind frá því miðja vegu milli Skagans og Mandals og alla leið norður fyrir Björgvin svo að við urðum að sigla með tvírifaðri stagfokku. Vélina notuðum við í logni milli Noregs og Séttlandseyja, 30 tíma samfleytt. Hér um bil 16 mílur norðaustur af Færeyjum fengum við mótvind, vestanvind. allsnarpan í rúma tvo sólarhringa (31. ágúst og 1. sept.) og rak okkur þá í 10 tíma. 
4. Sept. kl. 5 að morgni vorum við hér um bil 24 mílur frá Austurhorni. Var þá bjart veður og stinningskaldi við norður. En kl. 6 um kvöldið var hann orðinn svo hvass á norðaustan með úrferð að við urðum að sigla með þrírifuðu stórsegli og tvírifaðri stagfokku. Kl. 8 um kvöldið vorum við komnir á móts við Ingólfshöfða. Um nóttina sigldum við með þrírifaðri stagfokku aðeins. 
Var þá réttnefnt óveður og veltibrim. Kl. 3 um nóttina 5. sept. vorum við út af Kúðafljóti. Þá lygndi nokkra klukkutíma en hvessti þá aftur af sömu átt. 
Inn í [[Vestmannaeyjahöfn|Vestmannaeyjahöfn]] komum við kl. 6 um kvöldið (5.sept) eftir nokkra bið austan við Eyjar til þess að hásjávað yrði. 
Báturinn fór stundum 7-9 mílur á vökunni en vont var stundum að stýra honum, miklu verra en þilskipi. Einna aðgæsluverðast fannst mér það á heimletðinni að hann hafði sama sem ekkert skjólþil svo að ætíð varð að gæta varúðar til þess að hrökkva ekki út. Báturinn 36,5 fet á lengd, 12,5 á breidd og 6 fet á dýpt (mun vera um 10 smálestir nettó). Sannfærður er ég um að þessu líkir bátar eru vænlegri til aflabragða og áreiðanlegri fyrir líftóruna en opnu manndrápsbollarnir sem vaninn, heimskan og þekkingarleysið eru búin að negla íslenska og færeyiska sjómenn við hverja öldina eftir aðra." 
Í Bliki 1960 segir [[Þorsteinn Víglundsson|Þorsteinn Víglundsson]] um þessa siglingu þeirra félaga [[Sigurður Sigurfinnsson|Sigurðar Sigurfinnssonar]] og [[Símon Egilsson|Símonar Egilssonar]]: „Mér eru engar heimildir kunnar um það að fyrr hafi íslendingar siglt litlum vélbáti heim til Fróns yfir hina djúpu Atlantsála frá öðrum löndum. Álykta ég þess vegna að þessi sigling hafi verið sú fyrsta sinnar tegundar með þessari þjóð." 
Þessi ferð þeirra félaga sýnir að Sigurður var talsvert menntaður í siglingafræði og kunni að stinga út í kort og reikna út staðsetningu. Þetta hafði hann lært af eigin ramleik. 
Enn segir Þorsteinn Víglundsson: „Framtakið var afrek sem fáir hefðu þá haft kjark og dugnað til að inna af hendi nema afburðamenn eins og Sigurður Sigurfinnsson eins og allt var þá í hendur búið sjófarendum, siglingatæki og tök, vélar og voðir. Hann var afbragðs sjómaður, gætinn og hugrakkur og hin mesta aflakló." 
Eins og áður segir, var hann framsýnn maður og fylgdist grannt með öllum nýjungum sem til heilla horfðu. Þess vegna var hann með fyrstu mönnum sem fékk sér loftvog. Nú skyldi spá vísindalega og af skynsemi í veðrið, ekki eftir skýjafari og sjávarhljóðum. Loftvogin stendur á stormi en á er norðan kaldi. Allir róa nema Sigurður og enginn kom stormurinn. Þetta gekk þrjá daga í röð en þá þraut þolinmæðina og afi fór með loftvogina út á stakkstæði og grýtti henni þar svo hún fór í mél. 
Árið sem pabbi minn fermdist er hann var 14 ára gamall réri hann með pabba sínum á opnu skipi. Þessi saga sýnir hvað sjómennskan, aðgæslan og eftirtektin var rík í formennsku hans. Róið var undir Sand í blíðskaparveðri og nógur var fiskurinn. Farið var mjög grunnt, inn fyrir rif. Það var svo vitlaus fiskur að sakkan hoppaði á þeim gula og komst aldrei í botn. Allt í einu kallar hann að hafa uppi en eldmóðurinn og veiðigleðin er slík að þeir ansa engu og draga þann gula í gríð og erg. Þá stekkur hann upp á þóftuna og stappar niður löppunum og hrópar að hafa uppi og róa út eins og skot. Þá önsuðu þeir og gripu til ára og ekki mátti tæpara standa því ekki var búið að róa meira en 4-5 bátslengdir þegar sjór kolféll þar sem báturinn hafði verið. Þarna í hita veiðigleðinnar tók enginn eftir því að farið var að grynnka ískyggilega undir bátnum, nema sá gamli. Þarna hefði getað farið illa ef hann hefði ekki verið vakandi. Þessi róður var pabba minnisstæður en hann réri með pabba sínum þar til hann fór í Flensborgarskóla 19 ára 1893. 
Eina sögu sagði [[Ingi Sigurðsson (Merkisteini)|Ingi Sigurðsson]] í Merkisteini. Þeir voru systrasynir, [[Einar ríki|Einar á Heiði]], sonur Sigurðar og hann. Einar var inni í stofu hjá móður sinni og lék sér á gólfinu að dóti sínu. Kom þá Sigurður inn með nokkru fasi og tók ekkert eftir leikföngum sonar síns og steig á eitt þeirra svo það brotnaði. Þá reiðist drengurinn heiftarlega og ræðst á löpp föður síns og bítur hann. Þá sagði sá gamli aðeins: „A. Líkur pabba." 
Eina vísu lærði ég eftir gömlum Landeyingi. Hún er um foreldra afa þegar þau voru að draga sig saman. Helga mun hafa verið vinnustúlka í húsi verslunarstjórans í Austurbúðinni. Vísan er svona: 
Einn varð skaði æði stór Austanhöndlaninni, er Helga giftist heljar bjór
honum Sigurfinni. Pabbi sagði mér þessa sögu af hákarlalegu í Meðallandsbugt. Þeir voru á þilskipinu Skeið og höfðu veitt 2-3 hákarla þegar brestur á fárviðri af norðaustri. Þeir urðu höndum seinni að rifa segl og fella. Engin leið var að halda upp í vind og varð að hleypa undan. Blindbylur fylgdi þessu veðri og hörku frost. Í um tvo sólarhringa stóð þetta veður og stóð sá gamli allan tíman við stýrið. Nú var ekkert stýrishús á þessu skipi en þess í stað hola í dekkinu sem stýrimaður stóð í. Þegar búið var að fella öll segl nema stagfokku þrírifaða, skipar karlinn að taka lifrina og myrja hana og setja í strigapoka og binda við lunninguna. Þetta hjálpaði mikið til að lægja sjó. Allur sjór sem kom á dekk fraus og urðu þeir stanslaust að vera að brjóta af möstrum og stögum. Þegar loks lægði, var sá gamli frosinn fastur í holunni sinni og varð að brjóta í kring um hann til að losa hann upp. Í þessu veðri fórust franskar skútur á þessum slóðum. 
Síðustu árin tók giktin að herja óþyrmilega á þennan þrekskrokk. Einkum urðu fæturnir illa úti. Til að liðka og lækna, fór hann að stunda volg sjóböð niður í Íshúsi. Þar var faðir minn, elsti sonur Sigurðar, vélstjóri. Sjórinn var látinn kæla Kondensana og volgnaði drjúgt við það. Niður í íshús komst hann ekki gangandi en þá komu sér vel handvagnar Framfarafélagsins. Siggi í Vatnsdal bróðir minn, sem þá var á unglingsárum. gerðist ökumaður afa síns og nafna og fór vel á með þeim nöfnum. 
Hér verða ekki sagðar fleiri sögur af afa mínum þótt til séu. Lífshlaup hans hefur verið viðburðaríkt og stórkostlegt enda maðurinn stór í sniðum og stór i lund. Í einum gamanbrag, sem gerður var um togaratöku, er sagt um hreppstjórann að honum veltu engir fjórir. Ekki fór hjá því að slíkur maður ætti konu. Þær urðu frekar tvær en ein. Fyrri kona hans og amma mín var [[Þorgerður Gísladóttir|Þorgerður Gísladóttir]] í [[Garðar við Kirkjubæ|Görðum]] hér Andréssonar frá Bakkavöllum í Hvolhrepp. 
Síðar þekkt sem Gerða í Skel. Þau áttu tvö börn, Högna í Vatnsdal og Hildi sem dó á fimmta ári. Þorgerður og Sigurður skildu. Seinni kona Sigurðar var [[Guðríður Jónsdóttir]] frá Káragerði í Landeyjum. Þau áttu tvo syni, Einar á Heiði, sem seinna gekk undir nafninu ríki, og Baldur. Hann var jafnan kenndur við Heiði og var bifreiðarstjóri hjá bróður sínum í [[Hraðfrystistöð Vestmannaeyja|Hraðfrystistöðinni]] til margra ára. 
Eins og fyrr segir var Sigurður Sigurfinnson hagyrðingur góður og skal nú birta sýnishorn af kveðskap hans. 
Þegar Einar sonur hans var smáhnokki orti hann: 
Á koppnum eins og kerling situr kútur lágvaxinn. Hans er bjartur háralitur, hrokkinn kollurinn. 
Um [[Guðrún Magnúsdóttir|Guðrúnu Magnúsdóttur]]. látna, en hún hafði verið bústýra hjá honum er hann var milli kvenna, orti hann: 
Þín var heilög hugsjón ein hjálpfýsinni sinna. Vinna gagn og mýkja mein meðbræðranna þinna. 
Til dauðans varstu trú, tryggasta vinnuhjú. Farsæld færðir í bú. Fögur er minning sú. 
Um leiðina ofan af [[Dalfjall|Dalfjalli]] sunnan [[Blátindur|Blátinds]] fyrir ofan Tíkartær kvað hann:
Hæltóar er hallur vegur. Hugurinn þar áfram dregur. Þyngdarlögmál þar allt vegur. Það er hættan bundin við. Undir suðar sjávariðan. Sundla vekur dökka skriðan. Þar má enginn reika og riða. Rán þó veki hvin og klið. Bergmálið þar höfuð hæfir; hamar gnæfir klettarið, bergrisans við borgarhlið. 
Eftir Sigurð Sigurfinnsson látinn orti Örn Arnar: 
'''I.''' 
Þó að margt sé gleymt og glatað geymist fram á þessa stund innsti kjarni Íslendinga; ofurkapp og vikingslund. Þrátt fyrir harðstjórn, sult og seyru, svikamenning, kristindóm, bregður fyrir Egilsorku, Ófeigs hnefa, Gellis róm. 
Suðræn hræsni, austræn auðmýkt, ýmsar greinar hafa sýkt. Heill er stofninn, innsta eðlið Óðni, Þór og Freyju vígt. Ennþá mundi fáan fýsa að faðma og kyssa böðul sinn. Eftir högg á hægri vanga hver vill bjóða vinstri kinn?
Ennþá getur íslendinga, eilífðin, sem verður löng, hafi þeir það eitt að iðju englum með að kyrja söng. Ásatrú á hugann hálfan, hálfu fremur margur kýs einherji í Valhöll vera en vængjað þý í Paradís. 
'''II.''' 
Flestir þeir, er Sigurð sáu Sitja skrift og reikning við, heldur kusu að hafa séð hann herklæddan að fornum sið. Hörð var lundin, þung var þykkjan, þráði fremur tvísýnt stríð en að sinna sveitarmálum, sjá um börn og þurfalýð. 
Öllum þeim, er þekktu skapið þótti betur eiga við, að hann hjálm og brynju bæri, brand í mund og skjöld við hlið, dæmdi einn í sínum sökum, setti kosti um líf og grið, stæði í lyfting, stýrði dreka, strandhögg tæki að fornum sið. 
'''III.''' 
Oftast var hann einn á braut, eins og hendir margan landann, unni fáum, engum laut, óttaðist hvorki guð nje fjandann.
Sinna eigin ferða fór, fjötraðist ei af tízkuböndum. Kallaði ei á Krist né Þór, kæmi honum vandi að höndum. 
Flestum meir til þarfa þó þrekstörf lét af hendi rakna. Gekk til síðsta svefns með ró Og sagðist aldrei mundu vakna. 
'''IV.''' 
Vær sá blundur verði þér. Vafasöm eru himingæði. Fleiri óska og ætla sér Eins og þú að sofa í næði. 
Sigurður Sigurfinnsson lést 8. september 1916 tæplega 65 ára gamall. Trúlega var banamein hans kransæðastífla. Hann kenndi sér fyrst meins í smalamennsku á Dalfjalli. Þeir voru saman feðgarnir, Einar 8 ára, hann og hundurinn Bryde. Þeir gengu upp úr Herjólfsdal og áttu að smala fé upp úr Stafnesi. 
Sigurður komst aldrei lengra en í brekkubrún Dalsmegin. En slík var harkan að hann skipaði drengnum að klára smölunina og fara yfir hrygg, niður brekkurnar hinumegin og út á Nesið og reka féð upp og yfir hrygg. Sjálfur lá hann ósjálfbjarga eftir en tókst síðar að skríða niður á jafnsléttu. A meðan hann lá þarna í blómskrýddri brekkunni, hugsaði hann sinn gang og hefur trúlega talið skapadægur sitt upp runnið eins og vísan er hann gerði þarna bendir til. 
Bilar flugið brotinn væng. 
Boð kom: „Hættu að vinna". 
Meðal blóma banasæng best er sína að finna. Hér lýkur frásögn af einum framsýnasta atorku og kjarkmanni sinnar tíðar. Íslenska þjóðin hefur átt marga slíka menn sem vaxið hafa upp úr alþýðustétt og borið höfuð og herðar yfir aðra. 
Vestmannaeyjum, sprengidag, 27. 2. 2001. 
'''[[Hilmir Högnason]] frá [[Vatnsdalur|Vatnasdal]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ 150 ára minning Sigurðar Sigurfinnssonar

2017-03-21T12:49:25Z

StefánBjörn:

<center><big><big>'''HILMIR HÖGNASON'''</big></big></center> 
<center><big><big>'''150 ára minning Sigurðar Sigurfinnssonar, hreppstjóra, að Heiði, Vestmannaeyjum.'''</big></big></center> 
<center><big><big>'''Fæddur 6. 11. 1851.'''</big></big></center> 

Til þess að gera þessum framsýna atorkumanni full skil, þyrfti að skrifa heila bók. Hér verður aðeins tiplað á því markverðasta. 
Foreldrar hans voru [[Sigurfinnur Runólfsson]], bóndi í Ystabæliskoti og Ystabæli undir Eyjafjöllum og kona hans, [[Helga Jónsdóttir|Helga Jónsdóttir]]. Hann var ættaður frá Skagnesi í Mýrdal, hún frá Brekkum í Holtum. Sigurður var fimmti maður í beinan karllegg frá [[Högni Sigurðsson|Högna Sigurðssyni]], prófasti, að Breiðabólstað í Fljótshlíð. Sigurður ólst upp með foreldrum sínum en árið 1872 fluttist hann, þá 21 árs, að Görðum í Vestmannaeyjum og gerðist þar vinnumaður og sjómaður. Þeir Garðar voru í suðaustur af [[Kirkjubær|Kirkjubæjum]]. 
Snemma fór að bera á forystuhæfileikum Sigurðar. Allt sem hann tók sér fyrir hendur kláraði hann af einurð og áhuga og horfði þá jafnan til framtíðar. 
Árið 1883 var hann orðinn útvegsbóndi og var það til æviloka með öllum þeim störfum sem á hann hlóðust. Hann byrjaði ungur formennsku á áraskipum. Þá var hann með þilskipið [[Skeið|Skeið]], sem hann átti sjálfur, til þorsk- og hákarlaveiða og síðar með vélbáta. 
Hann var völundarsmiður en hafði þó ekkert lært. Til marks um það má nefna að hann tók þilskipið Skeið í sundur eitt haustið og stækkaði um 9 smálestir. Það þótti afrek af ólærðum manni á þessum tíma. Fékk hann verðlaun fyrir sem og allt hans framtak til eflingar búskap í Vestmannaeyjum. Þau voru 30 kr. eða sem samsvaraði kaupi fyrir 180 - 190 klukkutíma vinnu. Á þessum tíma og alla tíð var Sigurður í forystusveit bænda í ræktun túna og matjurtagarða. 
Nú skal rifja upp þau störf sem hann tók að sér og framfaramál, sem hann var hvatamaður að og var vakinn og sofinn yfir: 
Hreppstjóri frá 1895 og oddviti hreppsnefndar 1902. Einn af stofnendum K.f. Herjólfs. Stofnandi og formaður [[Framfarafélag Vestmannaeyja|Framfarafélagsins]] frá 1893-1914. Formaður Nautgripaábyrgðarfélagsins um langt skeið. Aðalhvatamaður að stofnun Ísfélagsins með [[Sveinn Jónsson|Sveini Jónssyni]], trésmiði og var reikningshaldari þess fra stofnun 1901. Formaður Bjargráðanefndar. Formaður Sundfélags Vestmannaeyja og nokkur sumur sundkennari. Var fyrstur manna í Vestmannaeyjum til að nota lýsi til að lægja sjó. Hafði forgöngu um stofnun sjóðs til styrktar ekkjum og börnum þeirra Vestmannaeyinga sem drukkna eða hrapa til bana og formaður hans lengi. Átti frumkvæði að stofnun styrktarsjóðs aldurhniginna og heilsubilaðra sjómanna, 1908 og lengi formaður hans. Starfaði mikið í I.O.G.T. og var stakur bindindismaður. Forseti Bátaábyrgðarfélagsins frá 1908 - 15. 
Um tíma var hann einn kunnasti hagyrðingur hér í Eyjum. Var fréttaritari Fjallkonunnar mörg ár og sendi fréttapistla oft á ári úr sveitarfélaginu. 
Einnig skrifaði hann í Lögréttu pistla frá Vestmannaeyjum. Um brimlendingar í Andvara 1915 undir dulnefninu [[Sæfinnur á Öldu]]. Gömul örnefni í Vestmannaeyjum í Árbók Fornleifafélagsins 1913. Um slysfarir á Íslandi í handriti. Árið 1890 komu út á prenti í Reykjavík tvö kver. Þau heita Leiðir og lendingar í fiskiverum Íslands. Það fyrra nefnist Frá Jökulsá á Sólheimasandi til Reykjaness og hið síðara við Faxaflóa. Það má leggja að því sterkar líkur að þau séu eftir [[Sigurður Sigurfinnsson (hreppstjóri)|Sigurð Sigurfinnsson]]. Hér læt ég fylgja sýnishorn, sem varðar Vestmannaeyjar. 
'''Leiðir og lendingar.''' 
Vestmannaeyjar. Í Vestmannaeyjum eru þrjár aðallendingar. 1.
[[Skipasandur|Skipasandur]], sunnan við þilskipaleguna (Botninn) og eru þar naust: 
a) Vestan við Garðsverzlunarbryggju 
b) Í Læknum, vestan við [[Nausthamar|Nausthamar]] (niður undan [[Godthaab|Godthaabsverzlun]]; er besta og fjölskipaðasta naustið); 
c) Nýjabæjar-Hella, austan við [[Nýborg|Nýborg]]; 
d) Vestan við Júlíushaabsbryggju (Tangabryggju). 
Þar að auki má lenda í Tangaviki (vestan við Júlíushaab), Skildingafjöru (nokkru vestar) og inni í botni. 
2. [[Þrælaeiði|Eiðið]], norðan á móti milli [[Heimaklettur|Heimakletts]] og [[Klif|Klifs]]. 3.
[[Höfðavík|Víkin]], sunnanvert á Heimaeynni (liggur móti vestri norðan við [[Stórhöfði|Stórhöfða]]). 
'''1. Skipasandur.''' 
Þegar komið er sunnan að eyjunum að austan, má aldrei fara mjög grunnt sökum brims á Urðunum og blindskerja hér og hvar fram með landinu, einkanlega ef austanvindur er; þá er fyrst stefnt á Bjarnarey, þangað til Helgafell er komið rúmlega þverskips á bakborða svo er beygt heim í Flóann, þangað til [[Helgafell|Helgafell]] er vel laust sunnan við Halldórsskoru (syðst á [[Dalfjall|Dalfjalli]]); er þá farið að stefna heim á Víkina og á [[Heimaklettur|Heimaklett]]. 
Þegar komið er austan að eyjunum, skal ætíð halda skammt sunnan við [[Klettsnef|Klettsnef]] (suður-land-suðurshorn Ystakletts) á miðja Víkina milli Klettsnefs og Urðanna (suðurlands). Sé farið sunnan við [[Bjarnarey]], er venjulega stefnt á Heimaklett vestanverðan. Sé farið sundið milli Bjarnareyjar og [[Elliðaey|Elliðaeyjar]], er stefnt vestan við Heimaklett, eða á [[Klif|Klifið]]; skal þá ætíð varast að fara nærri Bjarnarey ef mikið austanbrim er þar eð grunnið Breki liggur við hana landnorðursmegin og nær út í mitt sundið til landnorðurs. Á Breka er 4 faðma dýpi og getur iðulega fallið á honum þó Leiðin sé fær. Enn fremur er aðgæsluverð grynning eða urð sem er nýkomin þétt við Bjarnarey landnorðurs megin sem austanbrim fellur á. Sé komið vestan við [[Elliðaey|Elliðaey]] er ætíð stefnt fyrir sunnan Klettsnef og þá stundum á Helgafell til þess Víkin er opin. Auðvitað getur stefnan verið nokkuð breytt frá þessu, eftir vindstöðunni því sé beitivindur er venjulega haldið hærra en beina leið heim á Víkina, eins ef straumur er andstæður en það er mjög áríðandi að kynna sér strauminn við Vestmannaeyjar og hafa hann ætíð hugfastan. 
Þegar komið er norðan fyrir eyjar, er tíðast farið Faxasund (milli norðurlandnorðurhorns Ystakletts og [[Faxasker|Skersins]]); skal þá varast að fara nærri vesturhorni Skersins, því skammt út frá því liggur flúð eða blindsker, sem vestanbrim fellur á. Austan við Skerið liggur Skellir, stórt sker, sem optast brýtur á með hásjávuðu, en er upp úr með lágsjávuðu. Ef þörf krefur, má fara Skerssund (hið mjóa sund milli Skers og Skellis), er það hættulaust, þótt alltaf falli á Skelli ef þess er vandlega gætt að fara mitt sundið sem er alldjúpt. Skerssund er þó ekki farandi ef austanvindur er að mun. 
Þegar farið er austan við Skelli, skal varast að fara nærri honum. 
einkanlega ef austanbrim er eða hafbrim (hér almennt nefnt hornriði) því þá draga brimföllin á Skelli til sín. Straumur er líka oft ákaflega harður í kringum hann; austurstraumurinn (útfallið) ber ýmist til landnorðurs úr Faxasundi, eða til landnorðurs norðan við Skerið og fram með Skelli. Vesturstraumurinn liggur upp á Skelli en með breytilegri stefnu. ýmist sunnan fyrir [[Bjarnarey]]. milli Bjarnareyjar og [[Elliðaey|Elliðaeyjar]], eða norður fyrir Elliðaey. Þegar farið er austan við Skelli, er hann sjálfur að vísu hinn besti leiðarvísir en meðan bærinn Vesturhús (vestasti bær í hinni stærstu girðingu norðaustan við [[Helgafell|Helgafell]]) er laus austan við [[Klettsnef|Klettsnef]]. er maður vel frí við Skelli að austan. 
Þegar austanvindur er að mun og róa þarf fyrir Klettinn suður úr Faxasundi, er best að fara sem næst Faxa og berginu ef landfall er svo að gott árarúm sé þangað til komið er fyrir Lögmannssæti (austurlandnorðurhorn Ystakletts); skal svo stefnt suður austan við heimalandið eða Urðartangana, til þess að varast frákast og rugl frá Klettinum, þangað til Klettsnef er þverskips á stjórborða og hleypt verður undan inn á Víkina. 
Það er auðvitað að stefnur inn Víkina, inn að Leiðinni, eru margar, eptir því úr hverri átt er komið að henni en þess skal ætíð gætt ef mikið austanbrim (hornriði) er og ódrœgur austanvindur, að hleypa sér aldrei inn á Víkina ef Leiðin er ófær heldur fara fyrir austan Ystaklett, norður úr Faxasundi og svo vestur að Eiði. 
Það er ekki ætíð svo gott að vera viss um það á sjó hvort Leiðin er fær eða ófær en þegar alda gengur rétt af austri, verður hún miklu fyrr ófær en þegar alda gengur af landsuðri með jafnri ölduhæð. Þegar komið er rúmlega inn á miðjan Flóann, má ganga að því vísu að Leiðin sé ófær ef austanaldan (hornriðinn) hylur iðulega brúnina á Bjarnarey að vestan, einnig ef landsuðuraldan hylur oft alla Bjarnarey. En vel getur Leiðin verið fær þó ein eða tvær öldur taki úr á Bjarnarey það sem áður er sagt. 
Þegar skip eru á sjó og Leiðin er aðgœsluverð, er oftast dregið upp eitt einkennilegt flagg á stönginni sem stendur upp úr vörðu þeirri sem er á túninu austan við Gjábakka. Þegar Leiðin er ófœr eru dregin upp tvö einkennileg flögg á sömu stöng. 
Þegar Leiðin er aðgæsluverð (eða ólög falla stöku sinnum yfir hana), er oftast best að fara heldur sunnar en miðja vegu inn Víkina og er þá stefnt á Kleifar (bjargtanga þann sem skagar lengst vestur úr Heimakletti) þangað til Kerlingarhóll á Elliðaey er genginn að Klettsnefi, og flaggstöngin í vörðunni á Gjábakkatúninu ber í Axlarstein; er þá komið að Leiðinni. (Kerlingarhóll er grjóthaus nærri fremst á Elliðaey, og er hún þá næstum gengin undir Klettsnef. Axlarsteinn ber við loftið skammt austan við Helgafell). Nú er farið inn Leiðina og er sjálfsagt að sigla ef austanvindur er (eins þótt hún sé ekki góð) og skulu seglin liggja út á stjórborða ef mögulegt er og er þá stefnt á Skiphella, eða sunnan til á Klementseyri, þangað til flaggstöngin á [[Skansinn|Skansinum]] ber í Flagtir og [[Elliðaey]] er gengin undir [[Klettsnef|Klettsnef]]; er þá beygt lítið eitt til útsuðurs og stefnt á nyrsta húsið á [[Tangi (örnefni)|Tanganum]] sem þá skal bera í Hástein, þangað til Örn kemur vestur undan Kleifum; er þá komið yfir Leiðina. (Klementseyri (fyrr nefnd Hörgseyri) er allbreið um sig og áföst við Heimaklett; á hana sést með háföllnu. Skansinn er allhár garður á hæðinni austan við Garðverslunarhúsin. 
Flagtir er gijóthryggur rétt vestan við [[Helgafell]]. Hásteinn ber við loftið utan í brekkunni sunnan í Hánni. Örn er stór drangur liti í sjónum til útnorðurs af Eiðinu). 
Þegar komið er yfir Leiðina skal gjalda varhuga við Hnyklinum sem jafnt og þétt fellur á ef nokkur hornriði eða austanbrim er þó ekkert kreppi að leiðinni. Á Hnyklinum er ekki dýpra en 1 - 2 fet um stórstraumsfjöru. Verður því að fara allnærri Klementseyri (Hörgseyri), og stefna fyrir norðan Tangahúsin, til þess komið er rúmlega vestur á móts við Nausthamar; er þá beygt af suður í Lækinn. 
Sé Leiðin aðgæsluverð, skal ætíð legið á þeim stað sem um er getið og beðið eftir lagi. Leiðin getur verið alófær með lágsjávuðu þótt hún verði alfær með liðugt hálfföllnu að og flóði. 
Þegar farið er inn Leiðina, verða þessi sker á bakborða; fyrst [[Hringsker|Hringskerið]] (á það sést aðeins um smástraumsfjöru), fáum föðmum innar Hrognaskerið (það er í sjávarfletinum um stórstraumsfjöru), nokkrum föðmum innar er Steinninn (á honum er 3 feta dýpi um vanalega stórstraumsfjöru). Þegar austanbrim er nokkurt, fellur jafnt og þjett inn af öllum þessum skerjum og geta föllin á þeim að sunnan, og Klementseyri (Hörgseyri) að norðan verið til leiðbeiningar inn Leiðina fyrir ókunnuga. Þegar komið er á móts við Steininn, er hann undir árablöðunum á bakborða, en Klementseyri (Hörgseyri) út af kinnungi á stjórborða. Fallið á Steininum er því hættulegast, ef það tekur yfir Leiðina og norður í föllin á Klementseyri (Hörgseyri) þar eð ekki má halda alveg rétt undan falli þessu vegna hennar og er því allhætt við að skipinu snúi til annarrar hvorrar hliðar, einkanlega ef einhverjum verður það á að rista í með ári ef róið er og sjór reisir skipið að aftan enda er alltaf með austanbrimi (hornriða) harður útstraumur á Leiðinni sem liggur skáhallt út og upp á Heimaklett. Brimfall, sem tekur af skerjunum yfir Leiðina, og samlagast eyrarfallinu, er hverju opnu skipi óhreppandi. 
Hnykillinn er sandgrynningar, skammt innan við Leiðina, sem ná vestur á móts við Nausthamar og austur á móts við Klementseyri (Hörgseyri) að vestan svo milli Hnykilfallanna og hennar verður aðeins mjótt sund sem verður að fara. 
Grynningar þessar, sem hafa farið vaxandi á seinni árum ná fast suður að klöppunum vestan frá Nausthamri og austur fyrir Nýjubúð (steinhús sem stendur niður við sjóinn og snýr í norður og suður) og svo skáhalt út undir Klementseyri (Hörgseyri). 
Dýpra-Músarsund er sunnan við Hringskerið og hin önnur sker; það er svo mjótt að rétt er árarúm um fjöru og þegar fellur að mun á skerjunum báðum megin, fellur líka yfir sundið og er það þá ófært; enda er það óráðlegt fyrir ókunnuga að fara nokkurn tíma Músarsund þótt brimlaust sé. Þegar lagt er á Dýpra-Músarsund. er Kirkja á Elliðaey við Klettsnef og Gjábakkahjall ber í Axlarstein; er þá nefnt Básasker til þess Örn er laus við Kleifar; síðan er stefnt eins og fyrr segir þegar komið er inn fyrir Leiðina. (Gjábakkahjallur er einstakt hús sem stendur á túninu austan við Gjábakka, skammt frá flaggstöngínni. Kirkja á Elliðaey er óglöggur klettahaus sunnan til á henni miðri. Básaskerið er nyrsta skerið út af Tangahúsunum). 
Grynnra-Músarsund er rétt suður við klappirnar, það er sjaldan farið. og einungis í brimlausum sjó um flóð. 
'''2. [[Þrælaeiði|Eiðið]]''' 
Þegar lenda skal á Eiðinu, er legið til laga ef með þarf eða seilað hér um bil 12 - 14 faðma frá landi: er svo lent upp á sandinn skammt vestan við dranga þá sem standa úti í sjónum austast út af Eiðinu (en seilarnar eru gefnar út meðan róið er í land eins og tíðkast fyrir berum Söndum). Sé þá brim að mun, verður að varast að skipinu slái, sökum stórra steina, sem stundum eru upp úr sandinum ellegar ef brim gengur upp í grjóthrygg þann, sem liggur eftir endilöngu Eiðinu ofan við sandinn; verður því að fara út úr skipinu undir eins og það stendur og styðja það á réttum kili og setja það með sama undan. 
Lenda má einnig vestast á sandinum austan við Almenninginn (réttina) í brimlausu og heldur lágsjávuðu. En gangi brim upp í grjóthrygginn, eða um stórstraumsflóð, þó brimlaust sé, er þar ólendandi. 
Það er aðeins vestanbrim sem gengur að Eiðinu og gangi það með lágsjávuðu upp að grjóthryggnum, og upp í grjóthrygginn með hásjávuðu, er þar ólendandi. Sé vindur á norðan að mun, er þar líka ófært en þá mun sjaldan þörf að lenda þar. Venjulega eru skip sett suður yfir Eiðið og svo róið suður yfir höfnina (skipaleguna). Séu þá þilskip á henni skal varast að fara nærri þeim að austan eða vestan vegna festa þeirra sem liggja út frá þeim að framan og aptan. Þegar komið er vestan með eyjunum að norðan, þarf að sneiða hjá blindskeri því sem liggur í sjávarfletinum um stórstraumsfjöru laust utan við Gatið sem er lágur drangur norðan við [[Ufsaberg|Ufsaberg]] og [[Blátindur|Blátind]]. (Hann er hæsti hnúkur á Vestmannaeyjum vestanverðum). 
'''3. [[Höfðavík|Víkin]]''' 
Er allbreitt vík sem gengur austur í Heimaeyna sunnanverða, milli [[Stórhöfði|Stórhöfða]] (syðsta tanga Heimaeyjar) og [[Ofanleitishamar|Ofanleitishamars]]. Mjór sandhryggur tengir þar Stórhöfða við Heimaeyna. Syðst í Víkinni er lendingin, rétt norðan við stórgrýtisurð þá sem liggur fast við Höfðann og niður undan 3 fiskihjöllum er standa þar niður við naustin. Norðan til á Víkinni eru sker og boðar til og frá en syðst liggur allbreitt sker (í sjávarfletinum um stórstraumsfjöru). Milli þess og Stórhöfða er sund það sem fara skal þegar lent er í Víkinni; skal þá stefnt á landnorður inn mitt sundið milli Stórhöfða og flúðarinnar; sé þá mikið brim á flúðinni, verður að fara nokkuð nær Höfðanum. Sund þetta er djúpt og skerjalaust, enda er það fært öllu lengur en leggjandi er að sandinum. 
'''Þrautalendingar.''' 
1. Stafnes er norðvestan undir [[Dalfjall|Dalfjalli]] (útnorðurhomi Heimaeyjarinnar) andspænis Smáeyjum. Það er klappartangi nokkurra faðma hár og grasi vaxinn á sumum stöðum að ofan. Milli Dalfjalls og Stafness gengur mjótt vik inn á landnorður sem lent er í (ef lítið útsuðursbrim er) þegar ekki verður dregið austur með eyjunum að norðan og austur Eiðið. Utast í miðju sundinu er blindsker sem fellur á ef útsuðursbrim er að mun og gjörir sundið ófært; skal ætíð fara inn með Stafnesstanganum (en ekki með berginu sunnan við skerið) og lenda nyrst á sandinum þar eð blindsker liggur allnærri miðjum sandinum. Landtakan er brattur malarkambur og verður því að setja skipið þegar undan sjó án þess því slái. Andmarkar við lending í Stafnesi eru þrír: 
'''1. Skerið í sundkjapt''' 
'''VESTMANNAEYJAR 1903''' 
Kortið sýnir aðalbyggðina og höfnina við lok úraskipaiímans árið 1903 og er leiknað 1905. Þena er áður en nokkrar hafnarframkvœmdir eða dýpismœlingar voru gerðar i höfninni, sem Thonald Krabbe landverkfneðingur gerði fyrst í april 1907. Danska herforingjaráðið mœldi upp alli Ísland og gerði núkvœm kori aflandinu á fyrri hluta 20. aldar. Þessar landmœlingar hefjist af krafti 1903, þegar 15 danskir mœlingamenn komu til Íslands og urðu traust undirstaða sjómœlinga allt umhverfis landið. 
Á kortinu sjást gömlu jarðirnar innan Uppgirðingarinnar (Vilborgarslaðagirðingar), [[Stóragerði|Stóragerði]], [[Nýibær|Nýibær]], Búastaðir og traðir heim að [[Búastaðir|Búastöðum]]. sem stóðufram að eldgosinu 1973, [[Oddsstaðir|Oddstaðir]], [[Tún (hús)|Tún]], [[Kirkjubær|Kirkjubœr]], [[Vilborgarstaðir|Vilborgarstaðir]], [[Háigarður|Háigarður]] og [[Vesturhús|Vesturhús]]. Einnig sést Niðurgirðingin (Austurgirðingin) greinilega, en þar voni [[Gjábakki|Gjábakki]], [[Miðhús-vestri|Miðhús]], [[Kornhóll|Kornhóll]] eða [[Höfn|Höfn]]. sem var elst Ellireyjarjarða. Fyrir austan [[Skansinn|Skansinn]] sést [[Garðsfjós|Garðsfjósið]]. 
Vestan við [[Kirkjuvegur|Kirkjuveg]] er Slakagerði, sem slóð rétt norðan við núverandi [[Ráðhúsið|Ráðhús Vestmannaeyja]] og sjást þar vel túngarðar. Við suðvesturhorn túngarða Slakagerðis var kotbýlið [[Borg|Borg]], þar sem [[Ástgeir Guðmundsson|Ástgeir Guðmundsson]] skipasmiður i [[Litlibær|Litlabæ]] var fæddur, (afi Ásu i Bœ) en faðir huns var Guðmundur sonur Ögmundar Pálssonar í Aurasel, sem kinnti margt frrir sér og talinn var göldróllur. Guðmundur i Borg var lagtœkur og smíðaði handfœrakróka eða öngla fyrir Eyjasjómenn og var ofi kallaður Öngla-Gvendur. Þótti fiskast betur á þú krúka en önnur járn og voni því eftirsóttir. G.A.E.inum; 
2. Að stóru skipi verður ekki komið undan sjó svo óhætt sé ef mikið útsuðursbrim kemur áður en skip næst þaðan; 3. upp úr Stafnesi er leiður vegur, ef ill er færð og óveður. 
2. [[Eysteinsvík|Eysteinsvík]] er skammt austan við Gatið og gengur til útsuðurs. Norðan við hana liggur klappartangi. Verði ekki dregið austur á Eiði, má lenda í Eysteinsvík sem er skerjalaus og má því fara hana inn miðja vega og lenda við malarkambinn sem er innst í Víkinni en setja verður skipið upp með sama og varast, að láta því slá. Vestanbrim gengur að Eysteinsvík þótt ótrúlegt sé eptir afstöðu hennar. Vegur þaðan er hinn sami og úr Stafnesi. 
3. Hettusandur liggur norðan undir Heimakletti vestanverðum, austan við stórgrýtisurð þá sem er austast á Eiðinu við Heimaklett. Upp undir Hettusand má draga austan við Eiðisdrangana þótt ódrægt sé upp undir Eiðið í suðlægum vindi; má þar lenda ef lítið vestanbrim er, þó með því móti, að menn séu þar fyrir til leiðbeiningar því sker og boðar eru þar til og frá utan við sandinn. 
Eftir Þennan lestur, hlýtur maður að álykta að þar hafi farið maður hugmyndaríkur, atorku og dugnaðarforkur sem hugsaði ekki eingöngu um sjálfan sig. Það má segja með sanni að hann hafi verið langt á undan sinni samtíð. 
Styrktarsjóðirnir, sem hann hafði frumkvæði að, vil ég segja að hafi verið fyrstu skrefin að almannatryggingum nútímans. 
Í Bliki 1953 er sagt ítarlega frá [[Framfarafélag Vestmannaeyja|Framfararfélaginu]]. Því fylgdu miklar framfarir í sveitarfélaginu. Það keypti fyrstu skilvinduna sem sett var upp í búrinu á [[Stóra-Heiði|Heiði]] og þangað komu félagsmenn með mjólkina sína og húsmæðurnar kunnu sannarlega að meta hana. 
Þá keypti félagið fyrstu handvagnana og leigði félagsmönnum. Einnig keypti það herfi, plóg, ristuspaða, stunguskóflur og kvíslar. Einu, sem Sigurður stóð fyrir, má ekki gleyma en það er taka erlendra veiðiþjófa bæði á opnum skipum og vélbátum. Þar þurfti að beita kænsku og áræði og var það lífshættulegt. 
Nú víkur sögunni aftur að útgerð og sjómennsku því menn voru farnir að gæla við að eignast vélbáta. Sumarið 1905 fór Sigurður til Noregs ásamt Símoni Egilssyni frá Miðey hér í Eyjum og festu þeir kaup á 10 smálesta seglbáti. 
Þessum báti sigldu þeir félagar síðan til Friðrikshafnar í Danmörku og þar var sett í hann 8 hestafla Danvél. Fékk hann nafnið [[Knörr VE]] 73. Seint í ágúst var allt tilbúið til heimferðar. Um þessa siglingu skrifaði Sigurður í Óðin 1906. Hér verður birt það helsta um hana og látum við Sigurð sjálfan hafa orðið: 
„Á leiðinni var vöktum skift þannig að ekki svaf nema einn í einu 4 klst. Í senn ef hann þá gat sofnað og hlutum við því hver um sig að vera uppi 8 tíma í einu. Enga nótt svaf ég á leiðinni því ég var þá alltaf uppi og svo alltaf 8 tíma um miðjan daginn en oftast sofnaði ég kvölds og morgna. Óþægilegt þótti mér að eiga við kort og reikning á hnjánum á gólfinu, stundum alvotur af sjó eða þá af svita vegna hita frá vélinni. Ég hafði að sönnu „Oktant" með mér en gat ekki mælt sólarhæð því að oftast voru sólarlitlir dagar enda gerði það ekkert til. Ég hef oft áður verið miklu lengur á sjó án þess að sjá land og þó eigi villst, t.d. 1887 frá byrjun sept. til 8. okt. 
Mótvind höfðum við frá Friðrikshöfn til Jótlandsskaga. Allsterkan austanvind frá því miðja vegu milli Skagans og Mandals og alla leið norður fyrir Björgvin svo að við urðum að sigla með tvírifaðri stagfokku. Vélina notuðum við í logni milli Noregs og Séttlandseyja, 30 tíma samfleytt. Hér um bil 16 mílur norðaustur af Færeyjum fengum við mótvind, vestanvind. allsnarpan í rúma tvo sólarhringa (31. ágúst og 1. sept.) og rak okkur þá í 10 tíma. 
4. Sept. kl. 5 að morgni vorum við hér um bil 24 mílur frá Austurhorni. Var þá bjart veður og stinningskaldi við norður. En kl. 6 um kvöldið var hann orðinn svo hvass á norðaustan með úrferð að við urðum að sigla með þrírifuðu stórsegli og tvírifaðri stagfokku. Kl. 8 um kvöldið vorum við komnir á móts við Ingólfshöfða. Um nóttina sigldum við með þrírifaðri stagfokku aðeins. 
Var þá réttnefnt óveður og veltibrim. Kl. 3 um nóttina 5. sept. vorum við út af Kúðafljóti. Þá lygndi nokkra klukkutíma en hvessti þá aftur af sömu átt. 
Inn í [[Vestmannaeyjahöfn|Vestmannaeyjahöfn]] komum við kl. 6 um kvöldið (5.sept) eftir nokkra bið austan við Eyjar til þess að hásjávað yrði. 
Báturinn fór stundum 7-9 mílur á vökunni en vont var stundum að stýra honum, miklu verra en þilskipi. Einna aðgæsluverðast fannst mér það á heimletðinni að hann hafði sama sem ekkert skjólþil svo að ætíð varð að gæta varúðar til þess að hrökkva ekki út. Báturinn 36,5 fet á lengd, 12,5 á breidd og 6 fet á dýpt (mun vera um 10 smálestir nettó). Sannfærður er ég um að þessu líkir bátar eru vænlegri til aflabragða og áreiðanlegri fyrir líftóruna en opnu manndrápsbollarnir sem vaninn, heimskan og þekkingarleysið eru búin að negla íslenska og færeyiska sjómenn við hverja öldina eftir aðra." 
Í Bliki 1960 segir [[Þorsteinn Víglundsson|Þorsteinn Víglundsson]] um þessa siglingu þeirra félaga [[Sigurður Sigurfinnsson|Sigurðar Sigurfinnssonar]] og [[Símon Egilsson|Símonar Egilssonar]]: „Mér eru engar heim�ildir kunnar um það að fyrr hafi íslendingar siglt litlum vélbáti heim til Fróns yfir hina djúpu Atlantsála frá öðrum löndum. Álykta ég þess vegna að þessi sigling hafi verið sú fyrsta sinnar tegundar með þessari þjóð." 
Þessi ferð þeirra félaga sýnir að Sigurður var talsvert menntaður í siglingafræði og kunni að stinga út í kort og reikna út staðsetningu. Þetta hafði hann lært af eigin ramleik. 
Enn segir Þorsteinn Víglundsson: „Framtakið var afrek sem fáir hefðu þá haft kjark og dugnað til að inna af hendi nema afburðamenn eins og Sigurður Sigurfinnsson eins og allt var þá í hendur búið sjófarendum, siglingatæki og tök, vélar og voðir. Hann var afbragðs sjómaður, gætinn og hugrakkur og hin mesta aflakló." 
Eins og áður segir, var hann framsýnn maður og fylgdist grannt með öllum nýjungum sem til heilla horfðu. Þess vegna var hann með fyrstu mönnum sem fékk sér loftvog. Nú skyldi spá vísindalega og af skynsemi í veðrið, ekki eftir skýjafari og sjávarhljóðum. Loftvogin stendur á stormi en á er norðan kaldi. Allir róa nema Sigurður og enginn kom stormurinn. Þetta gekk þrjá daga í röð en þá þraut þolinmæðina og afi fór með loftvogina út á stakkstæði og grýtti henni þar svo hún fór í mél. 
Árið sem pabbi minn fermdist er hann var 14 ára gamall réri hann með pabba sínum á opnu skipi. Þessi saga sýnir hvað sjómennskan, aðgæslan og eftirtektin var rík í formennsku hans. Róið var undir Sand í blíðskaparveðri og nógur var fiskurinn. Farið var mjög grunnt, inn fyrir rif. Það var svo vitlaus fiskur að sakkan hoppaði á þeim gula og komst aldrei í botn. Allt í einu kallar hann að hafa uppi en eldmóðurinn og veiðigleðin er slík að þeir ansa engu og draga þann gula í gríð og erg. Þá stekkur hann upp á þóftuna og stappar niður löppunum og hrópar að hafa uppi og róa út eins og skot. Þá önsuðu þeir og gripu til ára og ekki mátti tæpara standa því ekki var búið að róa meira en 4-5 bátslengdir þegar sjór kolféll þar sem báturinn hafði verið. Þarna í hita veiðigleðinnar tók enginn eftir því að farið var að grynnka ískyggilega undir bátnum, nema sá gamli. Þarna hefði getað farið illa ef hann hefði ekki verið vakandi. Þessi róður var pabba minnisstæður en hann réri með pabba sínum þar til hann fór í Flensborgarskóla 19 ára 1893. 
Eina sögu sagði [[Ingi Sigurðsson (Merkisteini)|Ingi Sigurðsson]] í Merkisteini. Þeir voru systrasynir, [[Einar ríki|Einar á Heiði]], sonur Sigurðar og hann. Einar var inni í stofu hjá móður sinni og lék sér á gólfinu að dóti sínu. Kom þá Sigurður inn með nokkru fasi og tók ekkert eftir leikföngum sonar síns og steig á eitt þeirra svo það brotnaði. Þá reiðist drengurinn heiftarlega og ræðst á löpp föður síns og bítur hann. Þá sagði sá gamli aðeins: „A. Líkur pabba." 
Eina vísu lærði ég eftir gömlum Landeyingi. Hún er um foreldra afa þegar þau voru að draga sig saman. Helga mun hafa verið vinnustúlka í húsi verslunarstjórans í Austurbúðinni. Vísan er svona: 
Einn varð skaði æði stór Austanhöndlaninni, er Helga giftist heljar bjór
honum Sigurfinni. Pabbi sagði mér þessa sögu af hákarlalegu í Meðallandsbugt. Þeir voru á þilskipinu Skeið og höfðu veitt 2-3 hákarla þegar brestur á fárviðri af norðaustri. Þeir urðu höndum seinni að rifa segl og fella. Engin leið var að halda upp í vind og varð að hleypa undan. Blindbylur fylgdi þessu veðri og hörku frost. Í um tvo sólarhringa stóð þetta veður og stóð sá gamli allan tíman við stýrið. Nú var ekkert stýrishús á þessu skipi en þess í stað hola í dekkinu sem stýrimaður stóð í. Þegar búið var að fella öll segl nema stagfokku þrírifaða, skipar karlinn að taka lifrina og myrja hana og setja í strigapoka og binda við lunninguna. Þetta hjálpaði mikið til að lægja sjó. Allur sjór sem kom á dekk fraus og urðu þeir stanslaust að vera að brjóta af möstrum og stögum. Þegar loks lægði, var sá gamli frosinn fastur í holunni sinni og varð að brjóta í kring um hann til að losa hann upp. Í þessu veðri fórust franskar skútur á þessum slóðum. 
Síðustu árin tók giktin að herja óþyrmilega á þennan þrekskrokk. Einkum urðu fæturnir illa úti. Til að liðka og lækna, fór hann að stunda volg sjóböð niður í Íshúsi. Þar var faðir minn, elsti sonur Sigurðar, vélstjóri. Sjórinn var látinn kæla Kondensana og volgnaði drjúgt við það. Niður í íshús komst hann ekki gangandi en þá komu sér vel handvagnar Framfarafélagsins. Siggi í Vatnsdal bróðir minn, sem þá var á unglingsárum. gerðist ökumaður afa síns og nafna og fór vel á með þeim nöfnum. 
Hér verða ekki sagðar fleiri sögur af afa mínum þótt til séu. Lífshlaup hans hefur verið viðburðaríkt og stórkostlegt enda maðurinn stór í sniðum og stór i lund. Í einum gamanbrag, sem gerður var um togaratöku, er sagt um hreppstjórann að honum veltu engir fjórir. Ekki fór hjá því að slíkur maður ætti konu. Þær urðu frekar tvær en ein. Fyrri kona hans og amma mín var [[Þorgerður Gísladóttir|Þorgerður Gísladóttir]] í [[Garðar við Kirkjubæ|Görðum]] hér Andréssonar frá Bakkavöllum í Hvolhrepp. 
Síðar þekkt sem Gerða í Skel. Þau áttu tvö börn, Högna í Vatnsdal og Hildi sem dó á fimmta ári. Þorgerður og Sigurður skildu. Seinni kona Sigurðar var [[Guðríður Jónsdóttir]] frá Káragerði í Landeyjum. Þau áttu tvo syni, Einar á Heiði, sem seinna gekk undir nafninu ríki, og Baldur. Hann var jafnan kenndur við Heiði og var bifreiðarstjóri hjá bróður sínum í [[Hraðfrystistöð Vestmannaeyja|Hraðfrystistöðinni]] til margra ára. 
Eins og fyrr segir var Sigurður Sigurfinnson hagyrðingur góður og skal nú birta sýnishorn af kveðskap hans. 
Þegar Einar sonur hans var smáhnokki orti hann: 
Á koppnum eins og kerling situr kútur lágvaxinn. Hans er bjartur háralitur, hrokkinn kollurinn. 
Um [[Guðrún Magnúsdóttir|Guðrúnu Magnúsdóttur]]. látna, en hún hafði verið bústýra hjá honum er hann var milli kvenna, orti hann: 
Þín var heilög hugsjón ein hjálpfýsinni sinna. Vinna gagn og mýkja mein meðbræðranna þinna. 
Til dauðans varstu trú, tryggasta vinnuhjú. Farsæld færðir í bú. Fögur er minning sú. 
Um leiðina ofan af [[Dalfjall|Dalfjalli]] sunnan [[Blátindur|Blátinds]] fyrir ofan Tíkartær kvað hann:
Hæltóar er hallur vegur. Hugurinn þar áfram dregur. Þyngdarlögmál þar allt vegur. Það er hættan bundin við. Undir suðar sjávariðan. Sundla vekur dökka skriðan. Þar má enginn reika og riða. Rán þó veki hvin og klið. Bergmálið þar höfuð hæfir; hamar gnæfir klettarið, bergrisans við borgarhlið. 
Eftir Sigurð Sigurfinnsson látinn orti Örn Arnar: 
'''I.''' 
Þó að margt sé gleymt og glatað geymist fram á þessa stund innsti kjarni Íslendinga; ofurkapp og vikingslund. Þrátt fyrir harðstjórn, sult og seyru, svikamenning, kristindóm, bregður fyrir Egilsorku, Ófeigs hnefa, Gellis róm. 
Suðræn hræsni, austræn auðmýkt, ýmsar greinar hafa sýkt. Heill er stofninn, innsta eðlið Óðni, Þór og Freyju vígt. Ennþá mundi fáan fýsa að faðma og kyssa böðul sinn. Eftir högg á hægri vanga hver vill bjóða vinstri kinn?
Ennþá getur íslendinga, eilífðin, sem verður löng, hafi þeir það eitt að iðju englum með að kyrja söng. Ásatrú á hugann hálfan, hálfu fremur margur kýs einherji í Valhöll vera en vængjað þý í Paradís. 
'''II.''' 
Flestir þeir, er Sigurð sáu Sitja skrift og reikning við, heldur kusu að hafa séð hann herklæddan að fornum sið. Hörð var lundin, þung var þykkjan, þráði fremur tvísýnt stríð en að sinna sveitarmálum, sjá um börn og þurfalýð. 
Öllum þeim, er þekktu skapið þótti betur eiga við, að hann hjálm og brynju bæri, brand í mund og skjöld við hlið, dæmdi einn í sínum sökum, setti kosti um líf og grið, stæði í lyfting, stýrði dreka, strandhögg tæki að fornum sið. 
'''III.''' 
Oftast var hann einn á braut, eins og hendir margan landann, unni fáum, engum laut, óttaðist hvorki guð nje fjandann.
Sinna eigin ferða fór, fjötraðist ei af tízkuböndum. Kallaði ei á Krist né Þór, kæmi honum vandi að höndum. 
Flestum meir til þarfa þó þrekstörf lét af hendi rakna. Gekk til síðsta svefns með ró Og sagðist aldrei mundu vakna. 
'''IV.''' 
Vær sá blundur verði þér. Vafasöm eru himingæði. Fleiri óska og ætla sér Eins og þú að sofa í næði. 
Sigurður Sigurfinnsson lést 8. september 1916 tæplega 65 ára gamall. Trúlega var banamein hans kransæðastífla. Hann kenndi sér fyrst meins í smalamennsku á Dalfjalli. Þeir voru saman feðgarnir, Einar 8 ára, hann og hundurinn Bryde. Þeir gengu upp úr Herjólfsdal og áttu að smala fé upp úr Stafnesi. 
Sigurður komst aldrei lengra en í brekkubrún Dalsmegin. En slík var harkan að hann skipaði drengnum að klára smölunina og fara yfir hrygg, niður brekkurnar hinumegin og út á Nesið og reka féð upp og yfir hrygg. Sjálfur lá hann ósjálfbjarga eftir en tókst síðar að skríða niður á jafnsléttu. A meðan hann lá þarna í blómskrýddri brekkunni, hugsaði hann sinn gang og hefur trúlega talið skapadægur sitt upp runnið eins og vísan er hann gerði þarna bendir til. 
Bilar flugið brotinn væng. 
Boð kom: „Hættu að vinna". 
Meðal blóma banasæng best er sína að finna. Hér lýkur frásögn af einum framsýnasta atorku og kjarkmanni sinnar tíðar. Íslenska þjóðin hefur átt marga slíka menn sem vaxið hafa upp úr alþýðustétt og borið höfuð og herðar yfir aðra. 
Vestmannaeyjum, sprengidag, 27. 2. 2001. 
'''[[Hilmir Högnason]] frá [[Vatnsdalur|Vatnasdal]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Sjómannadagurinn 2000

2017-01-24T14:07:42Z

StefánBjörn:

<center><big><big>'''[[Valmundur Valmundsson|VALMUNDUR VALMUNDSSON]]'''</big></big></center> 
<center><big><big>'''Sjómannadagurinn 2000'''</big></big></center> 

Undirbúningur dagsins hófst að venju skömmu eftir áramót með alls konar reddingum, s.s. ráða skemmtikrafta hljómsveitir o.s.frv. í maí fór allt á fullt og er farsíminn nú orðinn þarfasti þjónninn í þessum undirbúningi. 
Samkvæmt símareikningi var talað rúma fimm klukkutíma í maí og fram að sjómannadegi, einungis í minn síma og bólgið eyra fylgdi með. 
Síðustu vikuna fyrir Sjómannadag voru undirritaður og gjaldkeri ráðsins, [[Grettir I. Guðmundsson]], í landi til að koma öllu á hreint fyrir helgina og gekk það nokkuð vel. 
Föstudagurinn var frábær gott veður og enn þá betri knattspyrnukeppni sem [[Jói Ben]]. stýrði af mikilli röggsemi. Sáust þar gamlir taktar og nýir hjá mörgum sjómanninum hvort sem hann var í kjörþyngd eða með dálítið varadekk um sig miðjan. Um kvöldið var dansiball fyrir unglingana í
[[Týsheimilið|Týsheimilinu]] með hljómsveitinni Skítamóral. Þar var fjölmenni og skemmtan góð. Þetta ball kom vel út og verður örugglega framhald á. 
Laugardagurinn var með hefðbundnu sniði. Dagskrá hófst í [[Friðarhöfn|Friðarhöfn]] kl. 13.30. Kappróður var fyrst á dagskrá og reyndar eina atriðið á vegum Sjómannadagsráðs vegna ónógrar þáttöku í öðrum atriðum. Það virðist vera orðið þannig að sjómenn vilja ekki reyna sig í hinum hefðbundnu Sjómannadagsgreinum s.s. reiptogi, netabætingu o.s.frv. og verður að fara að endurskoða þessi artiði og finna ný sem menn nenna að spreyta sig á. 
Bylgjulestin var með dagskrá í Friðarhöfn og á [[Stakkagerðistún|Stakkó]]. I Friðarhöfn var fitnesskeppni þar sem sterkir strákar og stæltar stelpur reyndu með sér undir stjórn hins handstóra [[Andrés Guðmundsson|Andrésar Guðmundssonar]]. Á Stakkó fjölbreytt dagskrá hjá Bylgjumönnum sem tókst mjög vel. 
Þessir menn voru heiðraðir af félögum straum, t.f.v. [[Sveinn Valdimarsson]] s.s. [[Skipstjóra- og stýrimannafélag Verðandi|Verðandi]], [[Bergþór Guðjónsson|Bergþór Guðjónsson]] s.s. Verðandi, [[Guðmundur Ólafsson]] Vélstórafélagi Vm. og [[Guðni Pálsson]], [[Sjómannafélagið Jötunn|Sjómannafélaginu Jötni]]. 
Um kvöldið var svo aðalskemmtunin. Borðhald á tveimur stöðum, í Týsheimili og í [[Alþýðuhúsið|Alþýðuhúsi]]. Í Týsheimilinu vom alls konar skemmtiatriði, K.K. og Maggi Eiríks sýndu hvað í þeim býr og Sigurjón á [[Þórunn Sveinsdóttir VE-401|Þórunni Sveins]] og hans fólk fór á kostum og dró margan manninn og konuna út á gólf í alls konar sprell. Síðan tóku [[Björgvin Halldórsson]] og hljómsveit til hendinni og spiluðu fram undir morgun. 
Sunnudagurinn byrjaði eins og ávallt, fánar dregnir að húni kl. 10.00. Sjómannamessa var kl, 13.00, ákaflega hátíðleg í alla staði og ungur einsöngvari frá Siglufirði, Hlöðver Sigurðsson, söng með kórnum. Eftir messu var safnast saman við minnisvarða hrapaðra og drukknaðra við [[Landakirkja|Landakirkju]] og minntist [[Snorri Óskarsson|Snorri Óskarsson]], Betelkjerkur, hraustra drengja og kvenna, sem hafið og björgin hafa tekið, af sínum alkunna skörungskap og orðsnilld í öllu því sem snýr að almættinu. 
Hátíðardagskrá hófst á [[Stakkagerðistún|Stakkó]] síðar um daginn með leik [[Lúðrasveit Vestmannaeyja|Lúðrasveitar Vestmannaeyja]] og ræðumaður dagsins var [[Guðmundur Árni Stefánsson]] alþingismaður. Verðlun fyrir keppnisatriði voru veitt og aldraðir sjómenn voru heiðraðir og mærðir af Betelkjerki, [[Snorri Óskarsson|Snorra Óskarssyni]]. Á eftir léku K.K. og Maggi Eiríks af fingrum fram. Var nú hefðbundinni dagskrá lokið og tími kominn til að pakka saman og taka til eftir helgina og gekk það ágætlega. 
Kappróðrasveit st. [[Vestmannaey VE-54|Vestmannaeyjar VE 54]]. 

Að lokum vil ég geta þess að hagnaður Sjómannadagsins árið 1999, 250.000 krónur, rann til [[Hraunbúðir|Hraunbúða]] til uppbyggingar á æfingaaðstöðu fyrir vistmenn. 
Ég vil þakka öllum þeim sem komu að undirbúningi dagsins og vinnu helgarinnar fyrir vel unnin störf, einnig þar sem þetta er síðasta ár mitt í ráðinu vil ég þakka öllum félögum mínum fyrir góða viðkynningu á liðnum árum og fyrir samstarfið. Síðast óska ég nýju ráði velfarnaðar í starfí og megi Guð blessa sjómannsstarfið. 
:::::::::::'''[[Valmundur Valmundsson]].''' 

'''Eftirtaldir sjómenn voru heiðraðir af félögum sínum árið 2000''' 
[[Sveinn Valdimarsson]] s.s. Verðandi 
[[Bergþór Guðjónsson|Bergþór Guðjónsson]] s.s. Verðandi 
[[Guðmundur Ólafsson]] Vélstjórafélagi Vestmannaeyja. 
[[Guðni Pálsson]] Sjómannafélaginu Jötni

'''Björgun''' 
[[Magnús Bragason]] og [[Eggert Björgvinsson]] voru heiðraðir fyrir að bjarga barni úr sjálfheldu í [[Ofanleitishamar|Ofanleitishamri]]. 

'''Kappróður''' 
[[Skipstjóra- og stýrimannafélag Verðandi|Verðandi]] sigraði á tímanum 2 mín 5 sek. 
[[Vélstjórafélag Vestmannaeyja|Vélstjórafélag Ve]]. varð i öðru sæti á 2 mín 8 sek. 
[[Jötun]] varð í því þriðja á 2 mín 9 sek. 
Af áhöfnum vann Vestmannaey á tímanum 2 mín 28 sek. og af landverkafólki voru Stálbikkjur með besta tímann 2 mín 37 sek.. Í hinni sívinsælu knattspymukeppni sigraði Ahöfnin á [[Huginn VE|Hugni VE]]. Varnarmaður mótsins var [[Arnór Páll Valdimarsson]] á [[Sighvatur Bjarnason VE|Sighvati Bjarnasyni VE]], sóknarmaður [[Páll Grétarsson]] á [[Huginn VE|Hugni VE]] og framkvæmdastjóri mótsins var [[Sigurjón Óskarsson|Sigurjón Óskarsson]] [[Þórunn Sveinsdóttir VE|Þórunni Sveinsdóttur VE]]. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Sjómannadagurinn 2000

2017-01-24T14:07:20Z

StefánBjörn:

<center><big><big>'''[[Valmundur Valmundsson|VALMUNDUR VALMUNDSSON]]'''</big></big></center> 
<center><big><big>'''Sjómannadagurinn 2000'''</big></big></center> 

Undirbúningur dagsins hófst að venju skömmu eftir áramót með alls konar reddingum, s.s. ráða skemmtikrafta hljómsveitir o.s.frv. í maí fór allt á fullt og er farsíminn nú orðinn þarfasti þjónninn í þessum undirbúningi. 
Samkvæmt símareikningi var talað rúma fimm klukkutíma í maí og fram að sjómannadegi, einungis í minn síma og bólgið eyra fylgdi með. 
Síðustu vikuna fyrir Sjómannadag voru undirritaður og gjaldkeri ráðsins, [[Grettir I. Guðmundsson]], í landi til að koma öllu á hreint fyrir helgina og gekk það nokkuð vel. 
Föstudagurinn var frábær gott veður og enn þá betri knattspyrnukeppni sem [[Jói Ben]]. stýrði af mikilli röggsemi. Sáust þar gamlir taktar og nýir hjá mörgum sjómanninum hvort sem hann var í kjörþyngd eða með dálítið varadekk um sig miðjan. Um kvöldið var dansiball fyrir unglingana í
[[Týsheimilið|Týsheimilinu]] með hljómsveitinni Skítamóral. Þar var fjölmenni og skemmtan góð. Þetta ball kom vel út og verður örugglega framhald á. 
Laugardagurinn var með hefðbundnu sniði. Dagskrá hófst í [[Friðarhöfn|Friðarhöfn]] kl. 13.30. Kappróður var fyrst á dagskrá og reyndar eina atriðið á vegum Sjómannadagsráðs vegna ónógrar þáttöku í öðrum atriðum. Það virðist vera orðið þannig að sjómenn vilja ekki reyna sig í hinum hefðbundnu Sjómannadagsgreinum s.s. reiptogi, netabætingu o.s.frv. og verður að fara að endurskoða þessi artiði og finna ný sem menn nenna að spreyta sig á. 
Bylgjulestin var með dagskrá í Friðarhöfn og á [[Stakkagerðistún|Stakkó]]. I Friðarhöfn var fitnesskeppni þar sem sterkir strákar og stæltar stelpur reyndu með sér undir stjórn hins handstóra [[Andrés Guðmundsson|Andrésar Guðmundssonar]]. Á Stakkó fjölbreytt dagskrá hjá Bylgjumönnum sem tókst mjög vel. 
Þessir menn voru heiðraðir af félögum straum, t.f.v. [[Sveinn Valdimarsson]] s.s. [[Skipstjóra- og stýrimannafélag Verðandi|Verðandi]], [[Bergþór Guðjónsson|Bergþór Guðjónsson]] s.s. Verðandi, [[Guðmundur Ólafsson]] Vélstórafélagi Vm. og [[Guðni Pálsson]], [[Sjómannafélagið Jötunn|Sjómannafélaginu Jötni]]. 
Um kvöldið var svo aðalskemmtunin. Borðhald á tveimur stöðum, í Týsheimili og í [[Alþýðuhúsið|Alþýðuhúsi]]. Í Týsheimilinu vom alls konar skemmtiatriði, K.K. og Maggi Eiríks sýndu hvað í þeim býr og Sigurjón á [[Þórunn Sveinsdóttir VE-401|Þórunni Sveins]] og hans fólk fór á kostum og dró margan manninn og konuna út á gólf í alls konar sprell. Síðan tóku [[Björgvin Halldórsson]] og hljómsveit til hendinni og spiluðu fram undir morgun. 
Sunnudagurinn byrjaði eins og ávallt, fánar dregnir að húni kl. 10.00. Sjómannamessa var kl, 13.00, ákaflega hátíðleg í alla staði og ungur einsöngvari frá Siglufirði, Hlöðver Sigurðsson, söng með kórnum. Eftir messu var safnast saman við minnisvarða hrapaðra og drukknaðra við [[Landakirkja|Landakirkju]] og minntist [[Snorri Óskarsson|Snorri Óskarsson]], Betelkjerkur, hraustra drengja og kvenna, sem hafið og björgin hafa tekið, af sínum alkunna skörungskap og orðsnilld í öllu því sem snýr að almættinu. 
Hátíðardagskrá hófst á [[Stakkagerðistún|Stakkó]] síðar um daginn með leik [[Lúðrasveit Vestmannaeyja|Lúðrasveitar Vestmannaeyja]] og ræðumaður dagsins var [[Guðmundur Árni Stefánsson]] alþingismaður. Verðlun fyrir keppnisatriði voru veitt og aldraðir sjómenn voru heiðraðir og mærðir af Betelkjerki, [[Snorri Óskarsson|Snorra Óskarssyni]]. Á eftir léku K.K. og Maggi Eiríks af fingrum fram. Var nú hefðbundinni dagskrá lokið og tími kominn til að pakka saman og taka til eftir helgina og gekk það ágætlega. 
Kappróðrasveit st. [[Vestmannaey VE-54|Vestmannaeyjar VE 54]]. 

Að lokum vil ég geta þess að hagnaður Sjómannadagsins árið 1999, 250.000 krónur, rann til [[Hraunbúðir|Hraunbúða]] til uppbyggingar á æfingaaðstöðu fyrir vistmenn. 
Ég vil þakka öllum þeim sem komu að undirbúningi dagsins og vinnu helgarinnar fyrir vel unnin störf, einnig þar sem þetta er síðasta ár mitt í ráðinu vil ég þakka öllum félögum mínum fyrir góða viðkynningu á liðnum árum og fyrir samstarfið. Síðast óska ég nýju ráði velfarnaðar í starfí og megi Guð blessa sjómannsstarfið. 
:::::::::'''[[Valmundur Valmundsson]].''' 

'''Eftirtaldir sjómenn voru heiðraðir af félögum sínum árið 2000''' 
[[Sveinn Valdimarsson]] s.s. Verðandi 
[[Bergþór Guðjónsson|Bergþór Guðjónsson]] s.s. Verðandi 
[[Guðmundur Ólafsson]] Vélstjórafélagi Vestmannaeyja. 
[[Guðni Pálsson]] Sjómannafélaginu Jötni

'''Björgun''' 
[[Magnús Bragason]] og [[Eggert Björgvinsson]] voru heiðraðir fyrir að bjarga barni úr sjálfheldu í [[Ofanleitishamar|Ofanleitishamri]]. 

'''Kappróður''' 
[[Skipstjóra- og stýrimannafélag Verðandi|Verðandi]] sigraði á tímanum 2 mín 5 sek. 
[[Vélstjórafélag Vestmannaeyja|Vélstjórafélag Ve]]. varð i öðru sæti á 2 mín 8 sek. 
[[Jötun]] varð í því þriðja á 2 mín 9 sek. 
Af áhöfnum vann Vestmannaey á tímanum 2 mín 28 sek. og af landverkafólki voru Stálbikkjur með besta tímann 2 mín 37 sek.. Í hinni sívinsælu knattspymukeppni sigraði Ahöfnin á [[Huginn VE|Hugni VE]]. Varnarmaður mótsins var [[Arnór Páll Valdimarsson]] á [[Sighvatur Bjarnason VE|Sighvati Bjarnasyni VE]], sóknarmaður [[Páll Grétarsson]] á [[Huginn VE|Hugni VE]] og framkvæmdastjóri mótsins var [[Sigurjón Óskarsson|Sigurjón Óskarsson]] [[Þórunn Sveinsdóttir VE|Þórunni Sveinsdóttur VE]]. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Sjómannadagurinn 2000

2017-01-24T14:06:55Z

StefánBjörn:

<center><big><big>'''[[Valmundur Valmundsson|VALMUNDUR VALMUNDSSON]]'''</big></big></center> 
<center><big><big>'''Sjómannadagurinn 2000'''</big></big></center> 

Undirbúningur dagsins hófst að venju skömmu eftir áramót með alls konar reddingum, s.s. ráða skemmtikrafta hljómsveitir o.s.frv. í maí fór allt á fullt og er farsíminn nú orðinn þarfasti þjónninn í þessum undirbúningi. 
Samkvæmt símareikningi var talað rúma fimm klukkutíma í maí og fram að sjómannadegi, einungis í minn síma og bólgið eyra fylgdi með. 
Síðustu vikuna fyrir Sjómannadag voru undirritaður og gjaldkeri ráðsins, [[Grettir I. Guðmundsson]], í landi til að koma öllu á hreint fyrir helgina og gekk það nokkuð vel. 
Föstudagurinn var frábær gott veður og enn þá betri knattspyrnukeppni sem [[Jói Ben]]. stýrði af mikilli röggsemi. Sáust þar gamlir taktar og nýir hjá mörgum sjómanninum hvort sem hann var í kjörþyngd eða með dálítið varadekk um sig miðjan. Um kvöldið var dansiball fyrir unglingana í
[[Týsheimilið|Týsheimilinu]] með hljómsveitinni Skítamóral. Þar var fjölmenni og skemmtan góð. Þetta ball kom vel út og verður örugglega framhald á. 
Laugardagurinn var með hefðbundnu sniði. Dagskrá hófst í [[Friðarhöfn|Friðarhöfn]] kl. 13.30. Kappróður var fyrst á dagskrá og reyndar eina atriðið á vegum Sjómannadagsráðs vegna ónógrar þáttöku í öðrum atriðum. Það virðist vera orðið þannig að sjómenn vilja ekki reyna sig í hinum hefðbundnu Sjómannadagsgreinum s.s. reiptogi, netabætingu o.s.frv. og verður að fara að endurskoða þessi artiði og finna ný sem menn nenna að spreyta sig á. 
Bylgjulestin var með dagskrá í Friðarhöfn og á [[Stakkagerðistún|Stakkó]]. I Friðarhöfn var fitnesskeppni þar sem sterkir strákar og stæltar stelpur reyndu með sér undir stjórn hins handstóra [[Andrés Guðmundsson|Andrésar Guðmundssonar]]. Á Stakkó fjölbreytt dagskrá hjá Bylgjumönnum sem tókst mjög vel. 
Þessir menn voru heiðraðir af félögum straum, t.f.v. [[Sveinn Valdimarsson]] s.s. [[Skipstjóra- og stýrimannafélag Verðandi|Verðandi]], [[Bergþór Guðjónsson|Bergþór Guðjónsson]] s.s. Verðandi, [[Guðmundur Ólafsson]] Vélstórafélagi Vm. og [[Guðni Pálsson]], [[Sjómannafélagið Jötunn|Sjómannafélaginu Jötni]]. 
Um kvöldið var svo aðalskemmtunin. Borðhald á tveimur stöðum, í Týsheimili og í [[Alþýðuhúsið|Alþýðuhúsi]]. Í Týsheimilinu vom alls konar skemmtiatriði, K.K. og Maggi Eiríks sýndu hvað í þeim býr og Sigurjón á [[Þórunn Sveinsdóttir VE-401|Þórunni Sveins]] og hans fólk fór á kostum og dró margan manninn og konuna út á gólf í alls konar sprell. Síðan tóku [[Björgvin Halldórsson]] og hljómsveit til hendinni og spiluðu fram undir morgun. 
Sunnudagurinn byrjaði eins og ávallt, fánar dregnir að húni kl. 10.00. Sjómannamessa var kl, 13.00, ákaflega hátíðleg í alla staði og ungur einsöngvari frá Siglufirði, Hlöðver Sigurðsson, söng með kórnum. Eftir messu var safnast saman við minnisvarða hrapaðra og drukknaðra við [[Landakirkja|Landakirkju]] og minntist [[Snorri Óskarsson|Snorri Óskarsson]], Betelkjerkur, hraustra drengja og kvenna, sem hafið og björgin hafa tekið, af sínum alkunna skörungskap og orðsnilld í öllu því sem snýr að almættinu. 
Hátíðardagskrá hófst á [[Stakkagerðistún|Stakkó]] síðar um daginn með leik [[Lúðrasveit Vestmannaeyja|Lúðrasveitar Vestmannaeyja]] og ræðumaður dagsins var [[Guðmundur Árni Stefánsson]] alþingismaður. Verðlun fyrir keppnisatriði voru veitt og aldraðir sjómenn voru heiðraðir og mærðir af Betelkjerki, [[Snorri Óskarsson|Snorra Óskarssyni]]. Á eftir léku K.K. og Maggi Eiríks af fingrum fram. Var nú hefðbundinni dagskrá lokið og tími kominn til að pakka saman og taka til eftir helgina og gekk það ágætlega. 
Kappróðrasveit st. [[Vestmannaey VE-54|Vestmannaeyjar VE 54]]. 

Að lokum vil ég geta þess að hagnaður Sjómannadagsins árið 1999, 250.000 krónur, rann til [[Hraunbúðir|Hraunbúða]] til uppbyggingar á æfingaaðstöðu fyrir vistmenn. 
Ég vil þakka öllum þeim sem komu að undirbúningi dagsins og vinnu helgarinnar fyrir vel unnin störf, einnig þar sem þetta er síðasta ár mitt í ráðinu vil ég þakka öllum félögum mínum fyrir góða viðkynningu á liðnum árum og fyrir samstarfið. Síðast óska ég nýju ráði velfarnaðar í starfí og megi Guð blessa sjómannsstarfið. 
::::::::::::'''[[Valmundur Valmundsson]].''' 

'''Eftirtaldir sjómenn voru heiðraðir af félögum sínum árið 2000''' 
[[Sveinn Valdimarsson]] s.s. Verðandi 
[[Bergþór Guðjónsson|Bergþór Guðjónsson]] s.s. Verðandi 
[[Guðmundur Ólafsson]] Vélstjórafélagi Vestmannaeyja. 
[[Guðni Pálsson]] Sjómannafélaginu Jötni

'''Björgun''' 
[[Magnús Bragason]] og [[Eggert Björgvinsson]] voru heiðraðir fyrir að bjarga barni úr sjálfheldu í [[Ofanleitishamar|Ofanleitishamri]]. 

'''Kappróður''' 
[[Skipstjóra- og stýrimannafélag Verðandi|Verðandi]] sigraði á tímanum 2 mín 5 sek. 
[[Vélstjórafélag Vestmannaeyja|Vélstjórafélag Ve]]. varð i öðru sæti á 2 mín 8 sek. 
[[Jötun]] varð í því þriðja á 2 mín 9 sek. 
Af áhöfnum vann Vestmannaey á tímanum 2 mín 28 sek. og af landverkafólki voru Stálbikkjur með besta tímann 2 mín 37 sek.. Í hinni sívinsælu knattspymukeppni sigraði Ahöfnin á [[Huginn VE|Hugni VE]]. Varnarmaður mótsins var [[Arnór Páll Valdimarsson]] á [[Sighvatur Bjarnason VE|Sighvati Bjarnasyni VE]], sóknarmaður [[Páll Grétarsson]] á [[Huginn VE|Hugni VE]] og framkvæmdastjóri mótsins var [[Sigurjón Óskarsson|Sigurjón Óskarsson]] [[Þórunn Sveinsdóttir VE|Þórunni Sveinsdóttur VE]]. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Starf vélstjórnarbrautar FÍV 2000-2001

2017-01-23T13:06:40Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Starf vélstjórnarbrautar Framhaldsskólans í Vestmannaeyjum 2000-2001</big></big></center> Starfið á haustönn var með nokkuð hefðbundnum hætti miða...

<center><big><big>'''Starf vélstjórnarbrautar Framhaldsskólans í Vestmannaeyjum 2000-2001</big></big></center> 
Starfið á haustönn var með nokkuð hefðbundnum hætti miðað við undanfarin ár. 
Það er að á haustönn hefur verið boðið upp á nám á fyrstu önn, véla-varðarnám og einnig hefur verið boðið upp á áfanga á einhverri af hinum önnunum sem þarf til að ljúka 2. stigi. 
Í vélavarðarnám innrituðust 8 nemendur og að auki voru 4 nemendur skráðir utan skóla. í áfanga á 2. stigi voru skráðir 5 nemendur og að auki voru 3 nemar í vélvirkjun í vélfræðiáfanga. 
Kennarar í faggreinum við brautina, voru allir stundakennarar, utan eins fastráðins kennara sem er sá sami og undanfarin ár, [[Karl Marteinsson]]. 
Stundakennarar voru þeir sömu og undanfarin ár: [[Eyþór Harðarson]], [[Guðmundur Elíasson]] og [[Ólafur Guðmundsson]]. Almennir bóklegir áfangar eru þeir sömu og hjá öðrum nemendum skólans og þá kenna hinir ýmsu fastráðnu kennarar skólans. Lok annanna báru nokkurn keim af því ástandi sem skapaðist í kjölfar verkfalls framhaldsskólakennara og ekki einfaldaði það hlutina að hluti stundakennaranna hélt áfram kennslu þó fastráðnir kennarar væru í verkfalli. Fyrir bragðið urðu lokin nokkuð laus í reipunum og varð uppskeran ef til vill að einhverjum hluta í samræmi við það. 
Vélavarðarnámi luku aðeins 4 nemendur, þar af 3 utanskólanemar. Enginn lauk námi 2. stigs á haustönn. 
Vorönn hófst ekki fyrr en í febrúar, af sömu ásæðum og að framan eru raktar. 
Á vorönn voru skráðir 5 nemendur í áfanga á 2. stigi og að auki voru 2 vélvirkjanemar skráðir í vélfræðiáfanga. Ekki er útlit fyrir að nokkur brautskráist af 2. stigi í vor. 
Rétt er að geta þess hér að við útskrift á vorönn síðastliðið vor, var veitt viðurkenning þeim nemanda sem útskrifaðist af 2. stigi, skólaárið '99 -'00, með bestan árangur í vélfræðigreinum. Viðurkenninguna, sem er Vélstjóraúrið, gefið af [[Vélstjórafélag Vestmannaeyja|Vélstjórafélagi]] Vestmannaeyja, hlaut [[Ragnar Benediktsson]]. 
Ég hef áður minnst á það hér í þessum pistlum, hver nauðsyn hljóti að vera þessu byggðarlagi, að hægt sé að halda úti verknámi og þá ekki hvað síst námi sem lýtur að útgerðinni. Síðastliðin 2 ár hefur enginn nemandi innritast í. 
[[Ragnar Benediktsson]] hlaut vélstjóraúrið frá [[Vélstjórafélag Vestmannaeyja|Vélstjórafélagi Vestmannaeyja]]. fyrir hestan árangur i vélfrœðigreinum i' 2. stigi 1999-2000
sjávarútvegsbraut, sem er undanfari stýrimannanáms, og er það umhugsunarefni fyrir bæ sem vill kalla sig útgerðarbæ. í ljósi þess má þykja gott, hve vel hefur tekist til við að halda úti vélstjómarnámi sem boðið er upp á hér við skólann. Einn af þeim þáttum sem hefur styrkt það er sú tenging, sem hefur verið milli þess, og þess málm - og rafiðnaðarnáms sem verið hefur við skólann. Drjúgan þátt í því á sjálfsagt uppbygging sem varð við byg-gingu verknámsálmu skólans. En betur má ef duga skal og ekki mega menn láta staðar numið, við svo búið við að ná því sem stefnt er að. Ég hef oft verið spurður að því hve margir af þessum nemendum skili sér á sjó sem vélstjórar. Spumingin er ekki undarleg miðað við það að alltaf virðist vera skortur á réttindamönnum og þá ekki hvað síst mönnum með réttindi sem eru meiri en hægt er að afla sér hér við skólann. En alltaf er samt eitthvað af þessum nemendum, sem heldur áfram og lýkur námi við Vélskólann í Reykjavík. 
Til dæmis ljúka tveir nemendur sem hófu nám sitt hér við skólann 4. stigi nú í vor. Hvort þeir skila sér á sjó veit ég ekki en eftir því sem fleiri hefja námið, þeim mun meiri líkur eru á að fleiri ljúki því og skili sér á sjó. Og óvíst er hve margir af þessum nemendum hefðu hafið nám í vélstjórn ef ekki væri boðið upp á þetta nám hér við skólann. 

'''Vestmannaeyjum 9. apríl 2001.''' 
'''[[Ólafur Guðmundsson]], vélstjóri.''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Vélbátar, formenn og útgerðannenn á vetrarvertíð ´35

2017-01-18T15:42:48Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Vélbátar, formenn og útgerðar-menn á vetrarvertíðinni 1935'''</big></big></center> '''Atlantis''' 13,45 smál. skipstj. Ragnar Þorvaldsson [[H...

<center><big><big>'''Vélbátar, formenn og útgerðar-menn á vetrarvertíðinni 1935'''</big></big></center> 
'''[[Atlantis]]''' 13,45 smál. skipstj. [[Ragnar Þorvaldsson]] [[Hvammur|Hvammi]]. eig. [[Árni Sigfússon]] [[Heimagata|Heimagötu]] 1, áhöfn 5 menn. 
'''[[Auður]]''' 15 smál. skipstj. [[Ásbjörn Þórðarson]] [[Bergholt|Bergholti]] eig. [[Helgi Benediktsson|Helgi Benediktsson]] [[Grímsstaðir|Grímsstöðum]], áh. 5 menn. 
'''[[Ágústa]]''' 36 smál. skipstjóri: [[Guðni Jóhannsson]] [[Brekka|Brekku]], eigandi [[Eggert Jónsson]] [[Heimagata|Heimagötu]] 25, áh. 5 menn. 
'''[[Ásdís]]''' 13,64 smál, skipstj.: [[Jónas Bjarnason]] [[Boðaslóð|Boðaslóð]] 5, eig. [[Lúðvík Lúðvíksson]] [[Kirkjuvegur|Kirkjuvegi]] 72, áh. 4 menn. 
'''[[Blik|Bliki]]''' 21 smál. skipstj. [[Júlíus Sigurðsson|Júlíus Sigurðsson]] [[Skjaldbreið|Skjaldbreið]], eig. [[Sigurður Ingimundarson (Skjaldbreið)|Sigurður Ingimundarson Skjaldbreið]], áh. 5 menn. 
'''[[Emma]]''' 16 smál. skipstj. [[Eiríkur Ásbjörnsson]] [[Eirikshús|Eiríkshúsi]], eig. sami, áh. 5 menn. 
'''[[Erlingur VE|Erlingur]]''' 23 smál. skipstj. [[Sighvatur Bjarnason (Ási)|Sighvatur Bjarnason]] [[Ás|Ási]], eig. sami og [[Gunnar Marel Jónsson|Gunnar M. Jónsson]] [[Brúarhús|Brúarhúsi]]. 
'''[[Freyja VE|Freyja]]''' 23,85 smál. skipstj. [[Guðjón Jónsson (Heiði)|Guðjón Jónsson]] [[Stóra-Heiði|Heiði]], eig. [[Hannes Hansson|Hannes Hansson]] Hvoli, [[Jón Hinriksson]] [[Garðurinn|Garðinum]] o.fl. áh. 6 menn. 
'''[[Friðþjófur]]''' 13,30 smál. skipstj. [[Willum Andersen|Willum Andersen]] [[Kiðjaberg|Kiðabergi]], eig. [[Friðrik Svipmundsson|Friðrik Svipmundsson]] [[Lönd|Löndum]]. áh. 5 menn. 
'''[[Frigg VE|Frigg]]''' 21,07 smál. skipstj. [[Sigurður Bjarnason|Sigurður Bjarnason]] [[Svanhóll|Svanhóli]], eig. Kaupfélagið Fram, áh. 8 menn. 
'''[[Fylkir]]''' 39,84 smál. skipstj. [[Guðjón Tómasson (Gerði)|Guðjón Tómasson Gerði]], eig. [[Sigurður Bjarnason|Sigurður Bjarnason]] [[Svanhóll|Svanhóli]] o.fl. áh. 5 menn. 
'''[[Garðar VE|Garðar]]''' 59,51 smál. skipstj. [[Óskar Gíslason (Skálholti)|Óskar Gíslason]] [[Skálholt-yngra|Skálholti]], eig. sami og [[Gísli Magnússon|Gísli Magnússon]] [[Skálholt-yngra|Skálholti]], áh. 5 menn. 
'''[[Geir Goði|Geir goði]]''' 20,80 smál. skipstj. [[Sigurjón K. Ólafsson]] Víðivöllum, eig. [[Gunnar Ólafsson]] & co. Tanganum áh. 5 menn. 
'''[[Gissur hvíti VE|Gissur hvíti]]''' 18,61 smál. skipstj. [[Alexander Gíslason|Alexander Gíslason]] [[Landamót|Landamótum]], eig. [[Gunnar Ólafsson]] & co. Tanganum o.fl. áh. 5 menn. 
'''[[Glaður]]''' 15,91 smál. skipstj. [[Eyjólfur Gíslason (Bessastöðum)|Eyjólfur Gíslason]] [[Bessastaðir|Bessastöðum]], eig. [[Guðlaugur Brynjólfsson|Guðlaugur Brynjólfsson]] Lundi, áh. 4 menn. 
'''[[Gotta]]''' 34,71 smál. skipstj. [[Björgvin Jónsson|Björgvin Jónsson]] [[Úthlíð|Úthlíð]], eig. [[Árni Böðvarsson]] [[Bifröst]], áh. 4 menn. 
'''[[Gulltoppur]]''' 21,99 smál skipstj. [[Binni í Gröf|Benóný Friðriksson]] [[Gröf|Gröf]], eig. [[Sæmundur Jónsson]] [[Gimli]], [[Jóhann Vilhjálmsson (Selalæk)|Jóhann Vilhjálmsson Selalæk]] o.fl. áh. 5 menn. 
'''[[Gunnar Hámundarson]]''' 20 smál. skipstj. [[Magnús Jónsson (Sólvangi)|Magnús Jónsson]] [[Sólvangur|Sólvangi]], eig. [[Vigfús Sigurðsson (Pétursborg)|Vigfús Sigurðsson]] [[Pétursborg|Pétursborg]], áh. 5 menn. 
'''[[Happasæll]]''' 12,06 smál. skipstj. [[Einar Jónsson (Moldnúpi)|Einar Jónsson Moldnúpi]] Vestur-Eyjafjöllum, eig. [[Þorbjörn Guðjónsson|Þorbjörn Guðjónsson]] [[Kirkjubær|Kirkjubæ]], áh. 4 menn. 
'''[[Herjólfur]]''' 21,82 smál. skipstj. [[Sigurjón Sigurðsson]] [[Þingeyri|Þingeyri]], eig, [[Peter Andersen]] [[Sólbakki|Sólbakka]], [[Lúðvík Lúðvíksson]] [[Kirkjuvegur|Kirkjuvegi]] 72 o.fl. áh. 4 menn. 
'''[[Halkion]]''' 14,08 smál. skipstj, [[Stefán Guðlaugsson|Stefán Guðlaugsson]] [[Gerði-litla|Gerði]], eig. sami o.fl. áh. 5 menn. 
'''[[Hilmir]]''' 37,91 smál. skipstj. [[Haraldur Hannesson|Haraldur Hannesson]] [[Fagurlyst|Fagurlist]], eig. [[Runólfur Sigfússon|Runólfur Sigfússon]] [[Breiðavík|Breiðuvík]], [[Jón Hinriksson]] Garðinum og [[Gunnar Ólafsson]] & co. [[Tanginn|Tanganum]], áh. 5 menn. 
'''[[Hjálpari]]''' 12,65 smál. skipstj. [[Þórður Þórðarson (Sléttabóli)|Þórður Þórðarson]] [[Sléttaból|Sléttabóli]]. eig. [[Guðjón Runólfsson]] o.fl. áh.5 menn. 
'''[[Höfrungur]]''' 12,60 smál. skipstj. Þórarinn Guðmundsson Jaðri, eig. Jón Einarsson Höfðabrekku, áh. 4 menn. 
'''[[Ísleifur VE|Ísleifur]]''' 29,96 smál. skipstj. [[Andrés Einarsson]] [[Einbúi|Einbúa]], eig. [[Ársæll Sveinsson (Fögrubrekku)|Ársæll Sveinsson]] [[Fagrabrekka|Fögrubrekku]], áh. 5 menn. 
'''[[Kap VE|Kap]]''' 27 smál. skipstj. [[Guðjón Valdason|Guðjón P. Valdason]] [[Dyrhólar|Dyrhólum]], eig. [[Jón Jónsson (Hlíð)|Jón Jónsson]] [[Hlíð|Hlíð]], áh. 5 menn. 
'''[[Karl VE|Karl]]''' 16,40 smál, skipstj. [[Ólafur Ingileifsson|Ólafur Ingileifsson]] [[Heiðarbær|Heiðarbæ]], eig. sami o. fl. áh. 5 menn. 
'''[[Kristbjörg VE|Kristbjörg]]''' 15,41 smál. skipstj. [[Grímur Gíslason|Grímur Gíslason]] [[Haukaberg|Haukabergi]], eig. sami, [[Magnús Magnússon (Felli)|Magnús Magnússon]] [[Fell|Felli]] og [[Jón Guðjónsson|Jón Guðjónsson]] [[Hvanneyri|Hvanneyri]], áh. 5 menn. 
'''[[Lagarfoss]]''' 22 smál. skipstj. [[Þorsteinn Gíslason|Þorsteinn Gíslason]] [[Arnarfell|Arnarfelli]], eig. [[Tómas M. Guðjónsson|Tómas Guðjónsson]] [[Höfn]], áh. 5 menn. 
'''[[Loki]]''' 12,90 smál. skipstj. [[Björgvin Vilhjálmsson]], eig. [[Símon Guðmundsson]] [[Eyri]], áh. 4 menn. 
'''[[Lundi VE|Lundi]]''' 13,46 smál. skipstj. [[Þorgeir Jóelsson|Þorgeir Jóelsson]] [[Sælundur|Sælundi]], eig. [[Jóel Eyjólfsson|Jóel Eyjólfsson]] [[Sælundur|Sælundi]], áh. 5 menn. 
'''[[Maggý VE|Maggý]]''' 16,98 smál. skipstj. [[Guðni Grímsson]] [[Helgafellsbraut|Helgafellsbraut]] 8, eig. sami o.fl áh. 4 menn. 
'''[[Mai]]''' 21,53 smál. skipstj. [[Jóhann Pálsson]] [[Helgafellsbraut]] 19, eig. [[Sigfús Scheving]] [[Heiðarhvammur|Heiðarhvammi]] o. fl. áh. 4 menn. 
'''[[Mars]]''' 14,99 smál. skipstj. [[Sigurð Mikkelsen]] [[Hásteinsvegur|Hásteinsvegi]] 22, eig. [[Markús Sæmundsson (Fagurhól)|Markús Sæmundsson]] [[Fagurhóll|Fagurhól]], áh. 5 menn. 
'''[[Muggur]]''' 25,16 smál. skipstj. [[Páll Sigurgeir Jónasson|Páll Jónasson]] [[Þingholt|Þingholti]], eig [[Helgi Benediktsson|Helgi Benediktsson]] [[Grímsstaðir|Grímsstöðum]], áh. 5 menn. 
'''[[Mýrdælingur]]''' 16,53 smál. skipstj. [[Guðjón Hafliðason|Guðjón Hafliðason]], [[Skaftafell|Skaftafelli]], eig. sami og [[Ingvar Þórólfsson|Ingvar Þórólfsson]] [[Birtingarholt|Birtingarholti]], áh. 5 menn. 
'''[[Njörður]]''' 14,64 smál. skipstj. [[Árni Finnbogason|Árni Finnbogason]] [[Hvammur|Hvammi]] eig. [[Gunnar Ólafsson]] & co. [[Tanginn|Tanganum]], áh. 5 menn. 
'''[[Olga]]''' 13,91 smál. skipstj. [[Guðmundur Jónsson]]
[[Háeyri|Háeyri]], eig. sami o.fl. áh. 5 menn. 
'''[[Óðinn]]''' 21 smál. skipstj. [[Ólafur Ísleifsson]] [[Miðgarður|Miðgarði]], eig. Kaupfélagið Fram. áh. 5 menn. 
'''[[Óskar]]''' 15,89 smál. skipstj. [[Karl Ó Guðmundsson]]
[[Viðey|Viðey]], eig sami og [[Ármann Guðmundsson]] [[Viðey|Viðey]], áh. 4 menn. 
'''[[Pipp VE|Pipp]]''' 15,18 smál skipstj. [[Kristinn Magnússon|Kristinn Magnússon]] [[Sólvangur|Sólvangi]], eig. [[Bjarni Jónsson (Svalbarði)|Bjarni Jónsson]] [[Svalbarð|Svalbarði]] og [[Magnús Jónsson (Sólvangi)|Magnús Jónsson]] [[Sólvangur|Sólvangi]], áh. 5 menn. 
'''[[Sísí]]''' 13,17 smál. skipstj. [[Sigurjón Jónsson]] [[Bjarmi|Bjarma]], eig. [[Ársæll Sveinsson (Fögrubrekku)|Ársæll Sveinsson]] [[Fagrabrekka|Fögrubrekku]], áh. 5 menn. 
'''[[Skallagrímur]]''' 14,02 smál. skipstj. [[Ólafur Sigurðsson (Skuld)|Ólafur Sigurðsson]] [[Skuld]], eig. [[Stefán Björnsson (Skuld)|Stefán Björnsson]] [[Skuld]], áh. 5 menn. 
'''[[Skíðblanir]]''' 16,32 smál. skipstj. [[Guðmundur Tómasson|Guðmundur Tómasson]] [[Bergstaðir|Bergstöðum]], eig. [[Helgi Benediktsson|Helgi Benediktsson]] [[Grímsstaðir|Grímsstöðum]], áh. 5 menn. 
'''[[Skógarfoss VE|Skógarfoss]]''' 13,10 smál. skipstj. [[Jónas Sigurðsson]], eig. [[Peter Andersen]] [[Sólbakki|Sólbakka]], áh. 5 menn. 
'''[[Skuld 2]].''' skipstj. [[Jón Benónýsson|Jón Benónýsson]] [[Búrfell|Búrfelli]], eig. [[Gunnlaugur Sigurðsson]] o.fl. áh. 5 menn. 
'''[[Snyg]]''' 25,55 smál. skipstj. [[Runólfur Sigfússon|Runólfur Sigfússon]] [[Breiðavík|Breiðuvík]], eig. [[Gunnar Ólafsson]] & co. Tanganum, [[Björn Guðmundsson]] o.fl. áh. 6 menn. 
'''[[Snorri goði]]''' 23,62 smál. skipstj. [[Kristján Einarsson]], [[Brekastígur|Brekastíg]] 21, eig. [[Gunnar Ólafsson]] & co.
Tanganum, áh. 5 menn. 
'''[[Stakksárfoss]]''' 12,36 smál. skipstj. [[Ingibergur Gíslason|Ingibergur Gíslason]] [[Sandfell|Sandfelli]], eig. [[Jón Hinriksson]] [[Garðurinn|Garðinum]], áh. 5 menn. 
'''[[Stígandi VE|Stígandi]]''' 21 smál. skipstj. [[Oddur Sigurðsson|Oddur Sigurðsson]] [[Dalur|Dal]], eig. [[Kristmann Þorkelsson|Kristmann Þorkelsson]] [[Steinholt|Steinholti]], áh. 5 menn. 
'''[[Tjaldur VE|Tjaldur]]''' 14,98 smál. skipstj. [[Gísli Gíslason]] [[Heiðardalur|Heiðardal]], eig. [[Halldór Jón Einarsson]] [[Skólavegur|Skólavegi]] o.fl. áh. 5 menn. 
'''[[Unnur VE|Unnur]]''' 13,80 smál. skipstj. [[Þorsteinn Jónsson (Laufási)|Þorsteinn Jónsson]] [[Laufás|Laufási]], eig. sami og [[Þorleifur Einarsson|Þorleifur Einarsson]] [[Túnsberg|Túnsbergi]], áh. 4 menn. 
'''[[Valdimar]]''' 13,14 smál. skipstj. [[Haraldur Gíslason]] [[Garðar|Görðum]], eig. [[Auðunn Oddsson|Auðunn Oddsson]] [[Sólheimar|Sólheimum]] o.fl. áh. 5 menn. 
'''[[Veiga]]''' 23,83 smál. skipstj. [[Finnbogi Finnbogason]] [[Vallartún|Vallatúni]], eig. [[Ólafur Auðunsson|Ólafur Auðunsson]] [[Þinghóll|Þinghól]], áh. 5 menn. 
'''[[Ver]]''' 20,45 smál. skipstj. [[Jón Guðmundsson|Jón Guðmundsson]] [[Goðaland|Goðalandi]], eig. sami, [[Karl Guðmundsson]] [[Reykholt|Reykholti]], [[Guðjón Sveinsson]] [[Sólhlíð|Sólhlíð]] og [[Tómas Sveinsson]] [[Faxastígur|Faxastíg]], áh. 5 menn. 
'''[[Viggó]]''' 21,15 smál. skipstj. [[Guðjón Jónsson (Sandfelli)|Guðjón Jónsson]] [[Sandfell|Sandfelli]], eig. [[Þorvaldur Guðjónsson|Þorvaldur Guðjónsson]] [[Sandfell|Sandfelli]], áh. 5 menn. 
'''[[Vinur]]''' 14,34 smál. skipstj. [[Hannes Hansson|Hannes Hansson]] [[Hvol|Hvoli]], eig. sami, áh. 6 menn.
'''[[Víkingur VE|Víkingur]]''' 12,94 smál. skipstj. [[Gísli Jónsson (Arnarhóli)|Gísli Jónsson]] [[Arnarhóll|Arnarhóli]], eig. sami, [[Snorri Tómasson (Hlíðarenda)|Snorri Tómasson]] [[Hlíðarendi|Hlíðarenda]] áh. 5 menn. 
'''[[Von VE|Vonin]]''' 25 smál. skipstj. [[Guðmundur Vigfússon (Holti)|Guðmundur Vigfússon]] [[Holt|Holti]], eig. [[Vigfús Jónsson|Vigfús Jónsson]] [[Holt|Holti]] og synir hans Guðlaugur, Guðmundur og Jón. áh. 4 menn. 
'''[[Þorgeir goði VE|Þorgeir goði]]''' 37,84 smál. skipstj. [[Karl Sigurðsson|Karl Sigurðsson]] [[Litlaland|Litlalandi]], eig. [[Gunnar Ólafsson]] & co. Tanganum, áh. 5 menn. 
'''[[Þristur]]''' 15,35 smál. skipstj. [[Jón Magnússon]] [[Kirkjubær|Kirkjubæ]], eig. [[Ástþór Matthíasson|Ástþór Matthíasson]] [[Sóli|Sóla]] og [[Gísli Friðrik Johnsen|Gísli Fr. Johnsen]] [[Brekka|Brekku]], áh. 5 menn. 

''Heimild [[Saga Vestmannaeyja|Saga Vestmannaeyja]] 2. bindi bls. 119 eftir [[Sigfús Maríus Johnsen|Sigfús M. Johnsen]] bœjarfógeta.'' 

'''AÐ AUKI VORU EFTIRTALDIR BÁTAR TRYGGÐIR ÞETTA ÁR HJÁ [[Bátaábyrgðarfélag Vestmannaeyja|BÁTAÁBYRGÐARFÉLAGI VESTMANNAEYJA]]''' 

'''[[Enok VE|Enok]]''' 10,25 smál. skipstj. [[Þórður Jónsson (Bergi)|Þórður Jónsson]] [[Berg|Bergi]], eig, [[Helgi Benediktsson|Helgi Benediktsson]] [[Grímsstaðir|Grímsstöðum]]. 
'''[[Ester ve|Ester]]''' 4,46 smál. skipstj. [[Sigvaldur Benjamínsson|Sigvaldi Benjamínsson]] [[Hjálmholt|Hjálmholti]], eig. [[Þorgeir Eiríksson (Skel)|Þorgeir Eiríksson]] [[Skel|Skel]] og
[[Ísleifur Jónsson]] [[Nýjahús|Nýjahúsi]]. 
'''[[Gammur]]''' 8,33 smál. skipstj. [[Valdimar Árnason]] [[Vallanes|Vallanesi]], eig. [[Torfi Einarsson|Torfi Einarsson]] [[Áshóll|Áshól]] og [[Jón Sigurðsson|Jón Sigurðsson]] [[Ártún|Ártúni]]. 
'''[[Garðar VE|Garðar]]''' 6 smál. skipstj. [[Jón Sigurbjörnsson]] [[Ekra|Ekru]] eig. [[Sverrir Matthíasson]] [[Sóli|Sóla]]. 
'''[[Glaður]]''' 5 smál. skipstj. [[Magnús Tómasson (Hrafnabjörgum)|Magnús Tómasson]] [[Hrafnabjörg|Hrafnabjörgum]], eig. sami.
'''[[Guðrún VE|Guðrún]]''' 9,14 smál. skipstj. [[Einar Steingrímsson (Reynistaður)|Einar Steingrímsson]] [[Reynistaður|Reynistað]], eig. [[Sveinn Jónsson|Sveinn Jónsson]] [[Brekka|Brekku]]. 
'''[[Hansína VE|Hansína]]''' 11,25 smál. skipstj. [[Björn Halldórsson|Björn Halldórsson]], eig. [[Þórunn Snorradóttir]] [[Hlíð|Hlíð]]. 
'''[[Hebron]]''' 8,25 smál. skipstj. [[Guðjón Jónsson (Hlíðardal)|Guðjón Jónsson]] [[Hlíðardalur|Hlíðardal]], eig. sami og [[Guðmann Guðmundsson]]
[[Sandprýði|Sandprýði]]. 
'''[[Huginn VE|Huginn]]''' 4 smál. skipstj. [[Jóhann Björnsson|Jóhann Björnsson]] [[Höfðahús|Höfðahúsi]], eig. sami.
'''[[Ingólfur ve|Ingólfur]]''' 11,86 smál. skipstj. [[Runólfur Jóhannsson|Runólfur Jóhannsson]] [[Hilmisgata|Hilmisgötu]] 7, eig. [[Gunnar Ólafsson]] & co. Tanganum. 
'''[[Kári VE|Kári]]''' 1. 7,56 smál. skipstj. [[Sigurður Þorsteinsson (Nýjabæ)|Sigurður Þorsteinsson]] [[Nýibær|Nýjabæ]], eig. sami o.fl. 
'''[[V.b. Lítillátur|Lítillátur]]''' 12,47 smál. skipstj. [[Þórður Stefánsson|Þórður Stefánsson]] [[Fagrafell|Fagrafelli]], eig. sami.
'''[[Neptúnus]]''' 9,79 smál. skipstj. [[Daníel Sigurðsson]], eig. [[Stefán Finnbogason|Stefán Finnbogason]] [[Framtíð (Hásteinsvegur)|Framtíð]]. 
'''[[Ófeigur]]''' 11,51 smál. skipstj. [[Magnús Karl Guðmundsson|Karl Guðmundsson]] [[Reykholt (yngra)|Reykholti]], eig. [[Jón Ólafsson (Hólmi)|Jón Ólafsson]] [[Hólmur|Hólmi]] og [[Hjörleifur Sveinsson]] [[Skálholt|Skálholti]]. 
'''[[Skuld 1]].''' 8,96 smál. skipstj. [[Gunnlaugur Sigurðsson (Gjábakka)|Gunnlaugur Sigurðsson]] [[Gjábakki|Gjábakka]], eig. sami. 
'''[[Skúli fógeti VE|Skúli fógeti]]''' 11,76 smál. skipstj. [[Ólafur Vigfússon|Ólafur Vigfússon]] [[Gíslholt|Gíslholti]], eig. [[Jón Ólafsson (Hólmi)|Jón Ólafsson]] [[Hólmur|Hólmi]], [[Magnús Valtýsson]] [[Lambhagi|Lambhaga]], [[Ólafur Eyjólfsson|Ólafur Eyjólfsson]] [[Garðstaðir|Garðstöðum]] og [[Vilhjálmur Guðmundsson]] [[Sæberg|Sæbergi]]. 
'''[[Sleipnir]]''' 10,67 smál. skipstj. [[Ólafur Davíðsson]] [[Minninúpur|Minnanúpi]], eig. [[Gísli Ingvarsson]] [[Uppsalir|Uppsölum]] o.fl. 
'''[[Svanur]]''' 8,28 smál. skipstj. [[Ögmundur Ólafsson (Litlalandi)|Ögmundur Ólafsson]] [[Litlaland|Litlalandi]], eig. sami. 
'''[[Sæbjörg VE|Sæbjörg]]''' 10,55 smál. skipstj. [[Sigurður Sigurjónsson|Sigurður Sigurjónsson]] [[Þingeyri|Þingeyri]], eig. [[Ágúst Jónsson (Varmahlíð)|Ágúst Jónsson]] [[Varmahlíð|Varmahlíð]] og [[Guðjón Karlsson]] [[Sólheimatunga|Sólheimatungu]]. 
'''[[Valdimar]]''' 13,14 smál. skipstj. [[Auðunn Oddsson|Auðunn Oddsson]] [[Sólheimar|Sólheimum]], eig. sami og [[Haraldur Þorsteinsson]] [[Nykhól]]. 
'''[[Þór]]''' 9,27 smál. skipstj. [[Sveinn Sigurhansson|Sveinn Sigurhansson]] [[Garðurinn|Garðinum]], eig. [[Marinó Jóhannsson]] [[Sjávargata|Sjávargötu]] o.fl. 
'''[[Örn]]''' 10,00 smál. skipstj. [[Ólafur Davíðsson]] [[Minni-Núpur|Minnanúpi]], eig. [[Magnús Guðmundsson (Hlíðarási)|Magnús Guðmundsson]] [[Hlíðarás|Hlíðarási]]. 
Flestir þessara báta voru gerðir út á línu fyrripart vertíðar, og net seinni partinn, aðeins fáir og þá þeir minnstu voru á línu alla vertíðina. Búast má við að á flestum stærri bátanna hafi fimm róið á línunni og fjórir beitt. 
Þeir komu um borð á netunum. Á minni bátunum voru færri, oftast um 7 samtals. Það má því telja að á þessum 84 bátum, sem réru hér á vetrarvertíð 1935, hafi verið um það bil 700 sjómenn. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Varnek Nikulásson

2016-11-30T15:20:30Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Varnek Nikulásson'''</big></big></center> Varnek Nikulásson fæddist árið 1936 á Sunba í Færeyjum. Sunba er syðsta byggðin á Suðurey, og því sy...

<center><big><big>'''Varnek Nikulásson'''</big></big></center> 

Varnek Nikulásson fæddist árið 1936 á Sunba í Færeyjum. Sunba er syðsta byggðin á Suðurey, og því syðsti bær Færeyja, suður undir Akrabergi. Þegar Varnek átti heima á Sunba voru þar um 500 íbúar en núna hefur þeim fækkað eitthvað. Þarna er lítil trillubátahöfn og hefur trillubátaútgerð verið aðalatvinnuvegurinn, mest með handfæri. Allur afli er unninn í salt í landi. Að auki áttu flestir kú og kindur sér til lífsviðurværis. Hafnarskilyrði eru slæm og háir það sjósókninni. 
Næsta byggð við Sunba er Vogur. Þar búa um 1800 manns. Þangað er nú ekið í gegnum jarðgöng á 15 mínútum. Aður en jarðgöngin komu var þetta klukkustundar akstur og yfir fjall að fara.
Varnek byrjaði 12 ára að róa með pabba sínum á trillu og 13 ára fór hann á Vestur-Grænland á skútu. Hún hét Salteyra, var 100 rúmlestir með 100 hestafla vél sem kom henni 7 sjómílur í logni. Auðvitað notuðu Færeyingarnir að auki segl. Með þeim og vélinni tók siglingin frá Vogi til Rafns-stóreyjar, sem er um 70 sjómílur fyrir sunnan Færeyingahöfn á Vestur-Grænlandi, 14 sólarhringa. 
Salteyra var móðurskip fyrir 2 trillur sem þeir fluttu með sér til Grænlands. Ahöfnin var 20 manns og lagðist skútan fyrir akkeri við fyrrnefnda eyju. Á hvorri trillu voru 3 og 4 karlar sem fiskuðu með handfærum, með gamla laginu, sísal, sökku, ballansi, taumum og önglum. Oft lönduðu trillurnar tvisvar á dag og stundum fullfermi. Varnek vann oftast um borð í skútunni þar sem allur aflinn, sem var þorskur, var flattur í salt og umsaltaður. Stundum var fiskurinn svo ofarlega í sjónum að rétt þurfti að slaka ballansinum niður fyrir yfirborðið þar sem hann tók. 
Einu sinni þetta sumar lönduðu þeir úr skútunni í fraktskip sem kom til Færeyingahafnar. 
Úthaldið tók um 3 mánuði og var aflinn um 150 tonn af fullstöðnum saltfiski.
Næstu 3 ár á eftir var Varnek á skútunni Suðurlandi frá Porkeri. Porkeri er næsti bær við Vog, utar með Vogsfirði. Á veturna voru þeir á handfærum við suðurströnd íslands og söltuðu um borð. Mest voru þeir á Selvogsbankanum og hér við Eyjar. Hingað til Eyja kom Varnek í fyrsta skipti 1950 þegar hann var á þessari skútu, og þá á hverjum sunnudegi. Aldrei var staðið við færi á færeysku skútunum á sunnudögum. Þá var legið hér frá laugardagskvöldi til sunnudagskvölds. Hér leist honum strax vel á sig. „Allt fullt af fiski og lífi," eins og hann segir. Hér heimsótti hann alltaf Jóhann móðurbróður sinn og Guðlínu í Framnesi. Einnig Bettý systur Jóhanns og Stefán í Akurey. Hann hitti þó sjaldnast nógu vel þá Jóhann og Stefán því næg var vinnan í [[Vinnslustöðin hf|Vinnslustöðinni]]. Hann heimsótti líka Lása Færeying og Steinunni á Vesturveginum. Lási var frá Sunba. Á sumrin voru þeir á þessu skipi á færum við vestur Grænland og söltuðu allt um borð. Ahöfnin á Suðurlandinu var 18 menn. 
Varnek kom til íslands í nóvember 1955, ásamt fleiri Færeyingum sem réðu sig á salt á síðutogarann Jón Þorláksson RE. Þeir voru stutt þar og fóru á annan síðutogara, Mars RE, sem einnig fiskaði í salt. 
Á honum lentu þeir í miklu flottrollsfiskiríi á Selvogsbankanum. Aðalfiskiríið var á nóttinni og svo var legið í aðgerð allan daginn þar sem 12 menn flöttu. 
Í febrúar 1957 kom Varnek til Eyja. Þar réði hann sig á Björgu, 17 tonna handfærabát, sem Haraldur Jóhannsson frá Grímsey átti og var með. Hann var þá búsettur hér. Ahöfnin auk Haralds voru 4 Færeyingar. Þessa vertíð fengu þeir 230 tonn, þorsk og ufsa, sem öllu var landað hér í Eyjum. Í vertíðarlok keypti Haraldur aðra Björgu 27 tonn að stærð. Varnek var samtals hjá honum í 3 ár. Þeir voru hérna í Eyjum á veturna en norðanlands á sumrin. Á þessum báti söltuðu þeir aflann um borð bæði fiskinn og hrognin í tunnur. 
Hér í Eyjum kynntist Varnek Maríönnu, konunni sinni. Hún var þá afgreiðslustúlka í vefnaðarvöru-verslunni [[Framtíðin|Framtíðinni]]. Hún er frá Gjögv sem er nyrst í Færeyjum svo Eyjarnar allar voru á milli þeirra þar til þau komu hingað og hittust í fyrsta skipti. Hér hafa þau búið sæl og hamingjusöm síðan, að undanteknum gostímanum, þegar þau áttu heima í Grindavík. Þau eru mikil fyrirmyndarhjón sem eiga 2 börn, löngu uppkomin og barnabörnin eru 7. 
Maríanna kom um svipað leyti og Varnek til íslands árið 1955. Fyrsta árið vann hún á Vífilsstöðum en skrapp ein í vikufrí til Vestmannaeyja sumarið 1956. Hér leist henn svo vel á sig að hún sótti um vinnu á Sjúkrahúsinu í þessari ferð. Það gekk eftir og fór hún þá suður og lauk veru sinni á Vífilsstöðum. Frá fyrstu tíð hefur hún ekkert séð nema Eyjarnar eins og hún segir og getur engan annan stað hugsað sér til að búa á. Það var mikið lán fyrír Eyjarnar að þau Varnek settust hér að. 
Eftir 5 ára búsetu fengu þau íslenskan ríkisborgararétt. 
Eftir veruna á Björgu var Varnek í 7 ár á Ófeigi 2. hjá [[Ólafur Sigurðsson (Skuld)|Óla í Skuld]], einnig á [[Gideon]], [[Gullberg VE|Gullbergi]], [[Sigurbára|Sigurbáru]], [[Klakki]] og síðustu 16 árin bátsmaður á skuttogaranum [[Breki VE|Breka]]. Hann var 2 ár á [[Sæbjörg|Sæbjörgu]] hjá [[Hilmar Rósmundsson|Hilmari Rós]]. Annað árið, árið 1969, fiskuðu þeir á vetrarvertíðinni 1655 tonn í 74 róðrum, að meðaltali rúm 22 tonn í róðri. 
Þeir hófu róðra 2. janúar á línu, verkfall skall á 19. janúar og stóð í mánuð. Fengu þeir 60 tonn á línuna. Byrjuðu á netum 26. febrúar og voru að til 14. mai. Þeir voru með netin á [[Eyjólfsklöpp]] fram í miðjan mars og fengu þar 400 tonn af ufsa. Síðan á Þjórsárhrauni og vestan við Þjórsárósa. Enduðu svo á Jónshrygg. Þessi mikli netaafli um 1600 tonn fékkst í 8, 15 neta trossur. 
Allir um borð í Breka segja að Færeyingurinn sé frábær karl. Varla hægt að fara út í sjó án þess að hafa hann með bæta þeir við. Þessir rúmlega tvítugu standast honum hvergi snúning og svo er hann mikið góður félagi. Þeim ber saman um að hann uni sér helst aldrei hvíldar. Fyrir nokkrum árum tók hann sig til og parketlagði öll gólf í skipinu, klefa, ganga, borðsal og biú. 
Þetta vann hann allt á snöpum og stímum þegar enga vinnu var að hafa í veiðarfærum eða á annan hátt við rekstur skipsins. Það hlýtur að vera mikils virði fyrir útgerðina, að hafa svona mann um borð og Eyjunum eru svona karlar mikil verðmæti. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Síðasti róðurinn

2016-11-15T15:00:54Z

StefánBjörn:

<center><big><big>'''Síðasti róðurinn'''</big></big></center> 

Fátt hefur snert mig meira, allt frá því er ég var smástrákur í Vestmannaeyjum, en fregnir af sjóslysum. Ég minnist þess frá bernskuárum mínum að hafa lesið fréttir dagblaða af sjóslysum aftur og aftur, eins og ég tryði því að glíman við prentsvertuna gerði mig að raunverulegum þátttakanda í þeim atburðum sem verið var að lýsa hverju sinni. Hið ritaða orð var lykillin að sýndarveruleika eftirstríðsáranna og mannlífið snérist um hafið og átökin við það. Ég er auðvitað ekki einn um þessa reynslu; það hef ég sannreynt á jafnöldrum mínum og æskufélögum. Sjóslys hvíldu á árum áður eins og þungur skuggi yfir flestum sjávarplássum við Norður-Atlantshaf, og raunar miklu víðar. Og enn tekur sjórinn sinn toll. Augljóslega hefur þó persónuleg saga sitt að segja í þessum efnum. Sjálfur hef ég ekki orðið beint vitni að sjóslysi, en tvö sjóslys, sem ég rifjaði nýlega upp með föður mínum, hafa stundum sótt á mig. Skáldsaga [[Einar Már Guðmundsson|Einars Más Guðmundssonar]] Draumar á jörðu og bókin The Perfect Storm (ásamt samnefndri kvikmynd) áttu sinn þátt í að ég festi þessar hugrenningar á blað. 
Faðir minn, [[Páll Gíslason]], ólst upp á Norðfirði þar sem hann tók snemma að stunda sjóinn. Sautján ára gamall hélt hann ásamt heilli skipshöfn á vetrarvertíð til Sandgerðis. Þá var hann ráðinn upp á hálfan hlut. Nokkru síðar réri hann frá Neskaupstað og nú sem fullgildur háseti. Og hér var það sem hann slapp naumlega úr greipum Ægis og það fyrir nánast einskæra tilviljun. 
Pabba segist svo frá fyrra slysinu, haustið 1942, sem við rifjuðum upp: 
„Við vorum búnir að tala okkur saman um það, við [[Jóhann Sigurðsson]] frændi minn, að við skyldum taka okkur frí á miðri haustvertíð 1942 og fara til Eyja. Við ætluðum að heilsa upp á fólkið okkar. Ég hugðist gista hjá Mæju systur minni og Villa, manni hennar, á [[Burstafell|Burstafelli]], en Jói hjá Önnu systur sinni á [[Oddsstaðir|Oddsstöðum]]. Ég hafði aldrei farið til Eyja og Mæja systir var mikið búin að nauða í mér að koma. Hún gerði mikið að því að skrifa mér austur að láta nú verða af því að koma í heimsókn. Þetta haustið var ég á 14 tonna bát frá Norðfirði, Gandi NK. Við vorum fimm á: auk mín þeir [[Valdimar Runólfsson]], skipstjóri, [[Óskar Svenssen]], [[Sigurður Jónsson]] og [[Herjólfur Magnússon]]. Síðan er það að við erum að koma úr róðri, staddir stutt frá Norðfjarðarhorni. Við erum að enda haustvertíðina og eigum aðeins einn róður eftir. Við komum í land í indælu veðri og við erum búnir að landa og eigum ekki að róa fyrr en um fjögur að morgni. Það var erfitt að róa á þessum tíma vegna tundurdufla sem voru víða á reki. Við vorum alltaf með lífið í lúkunum. Urðum að fara þetta snemma út á morgnana til að hafa sæmilegt útsýni, en nú um haustið vorum við að verða ónæmir fyrir þessu þótt alltaf yrði einhver að vera með augun opin. Morguninn eftir skyldi haldið í síðasta róður þessarar haustvertíðar. 
Nú, nú, við erum búnir að ganga frá bát og öllu og svo er bara morgundagurinn eftir. Þá kemur þar maður hlaupandi eftir bryggjunni og er þar kominn Jói frændi minn sem hermir þetta upp á mig að fara nú til Vestmannaeyja. Ég spyr hann hvenær það gæti orðið og hann segir að strandferðaskipið Súðin fari nú bara kl. 6 í fyrramálið. Ég segi að mér lítist ekki vel á þetta. Ég geti varla verið þekktur fyrir að skerast úr leik í síðasta róðri, það verði ekkert róið ef það vanti mann. Jói nauðar í mér: „Talaðu við Valda skipstjóra og vittu hvort þú getur ekki fengið þig lausan!" Ég fer til Valda, segi að það sé verið að æsa mig upp í það að fara til Eyja. Valdi segir að það sé nú allt í besta lagi, hann fái bara tengdaföður sinn, [[Bjarni Vilhjálmsson|Bjarna Vilhjálmsson]], sem var landverkamaður og yfirleitt á lausu, til að hlaupa í skarðið. 
Svo er ekkert með það, það er farið með Súðinni í sömu blíðunni og verið hafði næstu daga á undan og komið við á Reyðarfirði, Eskifirði og Djúpavogi og aðeins hinkrað við út af Hornafirði. Svo er haldið áfram. Við erum staddir austur undan Meðallandinu um kvöldið og þá er búið að kalla í mat og við erum komnir upp í borðsal um það leyti sem útvarpsfréttir voru að hefjast. Og þá er það fyrsta fréttin sem við heyrum að Gandurinn hafi farist. Mér brá óskaplega mikið við að heyra þetta og missti alla matarlyst. 
Ég hafði fengið mann til að róa fyrir mig og hann hafði farist. Þessi hálfsmánaðarferð mín til Eyja varð hálfgerð vandræðaferð. Slysið skyggði á allt." Samt var pabbi aftur kominn til Eyja nokkrum árum síðar, og nú til lengri dvalar. Forlögin höfðu ætlað honum að deila kjörum með heimasætunni á Bólstað, [[Bára Sigurðardóttir|Báru Sigurðardóttur]]. Fyrst stundaði hann sjóinn, en mestallan starfsaldur sinn í Eyjum vann hann í fiskvinnslu eða ók vörubíl. Eflaust hefur slysið vakið áleitnar tilvistarspurningar hjá föður mínum, sem eðli málsins samkvæmt eru nokkuð frábrugðnar þeim spurningum sem rannsóknarnefnd sjóslysa þarf að svara, þótt augljóslega eigi þær margt sammerkt. Af hverju var honum forðað frá síðasta róðrinum með Gandi? Af hverju þurfti Gandur að hverfa í djúpið? Hefði Gandi kanski verið forðað ef hann hefði verið um borð? Svipaðar tilvistarspurningar sóttu raunar á mig þegar pabbi sagði mér fyrst frá þessari sjóferð. Væri ég til frásagnar ef Jói frændi hefði ekki „æst" pabba upp í að taka sér frí? 
Fjölskyldur þeirra sem fórust með Gandi áttu um sárt að binda, ekki síst konan sem missti bæði mann sinn og föður í sama róðri. Þótt slys sem þessi minni okkur á þá kaldranalegu staðreynd að stundum er eins dauði annars brauð og sektarkenndin nagi gjarna þá sem hafa betur, ef svo má að orði komast, er næsta tilgangslaust að leita að sökudólgum í mannheimi. Mörg slys verka á mann sem handahófskenndir atburðir þar sem tilviljun ein ræður því hverjir verða fyrir þeim. Menn greindi annars á um hvernig Gandsslysið hefði borið að, en sennilega fórst báturinn af völdum stríðsins. Sumir töldu að hann hefði orðið fyrir dufli, en aðrir töldu sig sjá för eftir sprengikúlur í braki sem fannst úr bátnum. 
Í 5. bindi íslenskra skipa eftir Jón í Bólstaðarhlíð segir um Gand: 
„Umbyggður í Mjóafirði 1925. Fura, 5 brl. 8 ha. Hein vél. Eig. Sveinn Ólafsson Mjóafirði, frá árinu 1925. Báturinn var endurbyggður og lengdur í Mjóafirði 1925 og mældist þá 9 brl. Seldur 31. okt. 1931 [[Magnús Tómasson|Magnúsi Tómassyni]] og [[Ólafur Jón Ólafsson|Ólafi Jóni Ólafssyni]], Mjóafirði. 1932 var sett í bátinn 16 ha. Wichmann vél. Seldur 18. jan. 1941 [[Svavar Víglundsson|Svavari Víglundssyni]] og [[Haraldur Hjálmarsson|Haraldi Hjálmarssyni]], Neskaupstað, báturinn hét Gandur NK 85. Hann fórst í róðri 4. okt. 1942 með allri áhöfn, 5 mönnum." Skáldsaga [[Einar Már Guðmundsson|Einars Más Guðmundssonar]] Draumar á jörðu segir frá svipuðum atburðum og þeim sem pabbi lýsti fyrir mér. Faðir þess sem er látinn segja sögu Einars Más, háseti á togaranum Rex Hammerton, fékk leyfi skipstjórans til að vera í landi einn túr á Vestfjarðamiðum þar sem honum bauðst að leysa af leigubílstjóra í höfuðborginni, en hann hugðist gera akstur að atvinnu sinni í framtíðinni. „Og togarinn Rex Hammerton heldur á veiðar, en pabbi verður eftir í borginni og keyrir leigubíl." Annar skipverji, Baldur, var settur í land á Patreksfirði skömmu síðar þar sem hann veiktist á leiðinni á Halamiðin. Togarinn kom aftur til Patreksfjarðar tveimur dögum síðar til að sækja Baldur og lýsistunnur sem höfðu verið skildar eftir. Í sögu Einars Más segir áfram: 
„Nítjánda október klukkan fimm síðdegis berst útgerðinni svohljóðandi skeyti frá Jóhanni skipstjóra: „Kem um eða eftir miðnætti." 
Seinna um kvöldið berst annað skeyti: „Kem ekki fyrr en á morgun." 
Síðan hefur ekkert til skipsins spurst; og þetta var skömmu eftir stríð. 
Nóttina eftir að skeytin bárust útgerðinni komu Jóhann skipstjóri og Gunnar sonur hans til pabba í draumi. Öll áhöfnin stóð á bak við þá. undarlega þögul og föl. 
Þegar pabbi vaknaði var hann ekki í nokkrum vafa um hvað hefði gerst. 
Næstu daga leituðu þrjú skip og margar flugvélar að togaranum Rex Hammerton. 
Fjörur voru gengnar en aldrei hefur neitt fundist sem gefið gæti upplýsingar um hver urðu afdrif togarans. 
Mörgum árum síðar fréttir faðir sögumannsins af manni „undarlegum í háttum": 
Var þar kominn Baldur stýrimaður sem siglt hafði með öðru skipi frá Patreksfirði. 
Afdrif Rex Hammerton höfðu lagst þungt á huga hans. Hann ásakaði sjálfan sig, í fyrsta lagi fyrir að hafa veikst en líka fyrir að hafa ekki farið aftur um borð." 
Hitt sjóslysið, sem ég ritjaði upp með föður mínum, gerðist við Eyjar 21. febrúar 1959. Að þessu sinni vorum við feðgarnir báðir býsna nærri vettvangi þótt hvorugur okkar væri á sjó. Ég var níu ára gamall þegar hér var komið sögu. Dag einn birtist ungur skipstjóri frá Neskaupstað inni á heimili okkar á Bólstað og fékk að gista í nokkra daga. Pabbi kom með hann heim fatalausan, en hann hafði misst allt sitt með bát sínum, Langanesi NK, sem sökk við Eyjar þennan sama dag. Og amma mín, Auðbjörg, sem hafði stærra hjarta en flestir aðrir, gekk í það að útvega föt á manninn í verslunum í bænum og hjá grönnum og vinafólki. Ef ég man rétt færði hún honum m.a. gljafægða Gefjunarskó úr Kaupfélaginu. Þessi maður var [[Einar Guðmundsson|Einar G. Guðmundsson]], kunningi pabba að austan. Einar hafði oft komið til okkar þegar bátur hans var í landi. Pabbi náði stundum í hann niður í bát, sérstaklega um helgar. 
Mannbjörg varð þegar Langanesið sökk, en nærvera skipsbrotsmannsins á heimilinu, umkomuleysi hans og vissan um að miklu verr hefði getað farið. Minnti nöturlega á þann toll sem hafið tók nánast hverja vertíð. 
Leki hafði skyndilega komið að Langanesinu í besta veðri þennan örlagaríka dag og áhöfnin bjargast naumlega. Í einni af bókum [[Steinar Lúðvíksson|Steinars J. Lúðvíkssonar]], Þrautgóðir á raunarstund, segir svo frá slysinu: 
„Um kl. tvö 21. febrúar 1959 sendi vélbáturinn Langanes frá Neskaupstað neyðarskeyti út, en baturinn var þá staddur um 18 sjómílur norðvestur af Vestmannaeyjum, en þaðan var báturinn gerður út á vetrarvertíðinni. Sex manna áhöfn var á Langanesinu og voru skipverjar allir á þilfari við línudrátt." [[Smári Geirsson]] skráði viðtal við skipstjórann („Ég hef alltaf verið bátamaður: Einar G. Guðmundsson segir frá sjómannsferli sínum," Sjómannadagsblaö Neskaupstaðar 1984), þar sem m.a. er vikið að hinstu sjóferð Langanessins: 
„Þegar við vorum að kanna hve mikill sjór væri kominn í bátinn lenti hann hliðflatur í ólduna. Ég var hræddur um að hann myndi einfaldlega rúlla yfir og því var ákveðið að fara í gúmmíbjörgunarbátinn. Við vorum sex á bátnum og fórum allir í björgunarbátinn og það var síðan Goðaborg NK sem bjargaði okkur, en all� margir bátar voru þá komnir á staðinn. Þetta mun hafa verið í fyrsta sinn sem norðfirskir sjómenn notuðu gúmmíbjörgunarbát til að bjarga sér." 
Mörgum árum eftir að Langanesið hvarf í sæinn og Goðaborg kom með áhöfnina til Eyja gefur sig á tal við mig ungur mannfræðinemi þar sem ég var við kennslu í Háskóla íslands, en ég hafði þá nýlega hafið störf við þá stofnun. 
Nemandinn hét Níels og reyndist vera sonur Einars G. Guðmundssonar, sjómannsins sem bjargaðist naumlega við Eyjar forðum og gist hafði hjá foreldrum mínum á Bólstað nokkra daga, áður en hann hélt aftur austur á Norðfjörð á glansandi Gefjunarskóm. Á undanförnum árum höfum við Níels starfað náið saman á vettvangi fræða okkar, en Níels veitir nú forstöðu Stofnun Vilhjálms Stefánssonar á Akureyri. Kannski er það ekki tilviljun að við höfum báðir haft gaman af því að fjalla um fiskveiðar og sjómennsku. 
Hafið heggur sín skörð, tortímir og sundrar vinum og fjölskyldum, en það er jafnframt skapandi þáttur í mannheimi sem tengir fólk nánum böndum, oft með óvæntum hætti. 

'''Gullborgin''' 
Á síðasta ári seldu bræðurnir Benóný og [[Friðrik Benónýsson|Friðrik Benónýssynir]] [[Gullborg VE|Gullborgina]]. 
Kaupandi var Menningarsjóður stafkirkjusvæðis, Utvegsbændafélag Vestmannaeyja og Vestmannaeyjahöfn. 
Fyrirhugað var að koma skipinu fyrir við Skanssvæðið til sýnis og minningar um liðna tíma. Frá því hefur nú verið horfið, og óákveðið er hver framtíð Gullborgarinnar verður. Útvegsbændafélagið gaf Menningarsjóði stafkirkjusvæðis sinn hlut skömmu eftir kaupin. sem aftur afhenti Vestmannaeyjahöfn skipið, og er höfnin nú eigandi þess. 
[[Guðmundur Sigfússon]] fór með þessu fræga aflaskipi í síðasta róðurinn, þegar það var í eigu bræðranna. 
'''[[Friðrik Ásmundsson|Friðrik Ásmundsson]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Síðasti róðurinn

2016-11-15T15:00:10Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Síðasti róðurinn'''</big></big><center> Fátt hefur snert mig meira, allt frá því er ég var smástrákur í Vestmannaeyjum, en fregnir af sjóslysum....

<center><big><big>'''Síðasti róðurinn'''</big></big><center> 

Fátt hefur snert mig meira, allt frá því er ég var smástrákur í Vestmannaeyjum, en fregnir af sjóslysum. Ég minnist þess frá bernskuárum mínum að hafa lesið fréttir dagblaða af sjóslysum aftur og aftur, eins og ég tryði því að glíman við prentsvertuna gerði mig að raunverulegum þátttakanda í þeim atburðum sem verið var að lýsa hverju sinni. Hið ritaða orð var lykillin að sýndarveruleika eftirstríðsáranna og mannlífið snérist um hafið og átökin við það. Ég er auðvitað ekki einn um þessa reynslu; það hef ég sannreynt á jafnöldrum mínum og æskufélögum. Sjóslys hvíldu á árum áður eins og þungur skuggi yfir flestum sjávarplássum við Norður-Atlantshaf, og raunar miklu víðar. Og enn tekur sjórinn sinn toll. Augljóslega hefur þó persónuleg saga sitt að segja í þessum efnum. Sjálfur hef ég ekki orðið beint vitni að sjóslysi, en tvö sjóslys, sem ég rifjaði nýlega upp með föður mínum, hafa stundum sótt á mig. Skáldsaga [[Einar Már Guðmundsson|Einars Más Guðmundssonar]] Draumar á jörðu og bókin The Perfect Storm (ásamt samnefndri kvikmynd) áttu sinn þátt í að ég festi þessar hugrenningar á blað. 
Faðir minn, [[Páll Gíslason]], ólst upp á Norðfirði þar sem hann tók snemma að stunda sjóinn. Sautján ára gamall hélt hann ásamt heilli skipshöfn á vetrarvertíð til Sandgerðis. Þá var hann ráðinn upp á hálfan hlut. Nokkru síðar réri hann frá Neskaupstað og nú sem fullgildur háseti. Og hér var það sem hann slapp naumlega úr greipum Ægis og það fyrir nánast einskæra tilviljun. 
Pabba segist svo frá fyrra slysinu, haustið 1942, sem við rifjuðum upp: 
„Við vorum búnir að tala okkur saman um það, við [[Jóhann Sigurðsson]] frændi minn, að við skyldum taka okkur frí á miðri haustvertíð 1942 og fara til Eyja. Við ætluðum að heilsa upp á fólkið okkar. Ég hugðist gista hjá Mæju systur minni og Villa, manni hennar, á [[Burstafell|Burstafelli]], en Jói hjá Önnu systur sinni á [[Oddsstaðir|Oddsstöðum]]. Ég hafði aldrei farið til Eyja og Mæja systir var mikið búin að nauða í mér að koma. Hún gerði mikið að því að skrifa mér austur að láta nú verða af því að koma í heimsókn. Þetta haustið var ég á 14 tonna bát frá Norðfirði, Gandi NK. Við vorum fimm á: auk mín þeir [[Valdimar Runólfsson]], skipstjóri, [[Óskar Svenssen]], [[Sigurður Jónsson]] og [[Herjólfur Magnússon]]. Síðan er það að við erum að koma úr róðri, staddir stutt frá Norðfjarðarhorni. Við erum að enda haustvertíðina og eigum aðeins einn róður eftir. Við komum í land í indælu veðri og við erum búnir að landa og eigum ekki að róa fyrr en um fjögur að morgni. Það var erfitt að róa á þessum tíma vegna tundurdufla sem voru víða á reki. Við vorum alltaf með lífið í lúkunum. Urðum að fara þetta snemma út á morgnana til að hafa sæmilegt útsýni, en nú um haustið vorum við að verða ónæmir fyrir þessu þótt alltaf yrði einhver að vera með augun opin. Morguninn eftir skyldi haldið í síðasta róður þessarar haustvertíðar. 
Nú, nú, við erum búnir að ganga frá bát og öllu og svo er bara morgundagurinn eftir. Þá kemur þar maður hlaupandi eftir bryggjunni og er þar kominn Jói frændi minn sem hermir þetta upp á mig að fara nú til Vestmannaeyja. Ég spyr hann hvenær það gæti orðið og hann segir að strandferðaskipið Súðin fari nú bara kl. 6 í fyrramálið. Ég segi að mér lítist ekki vel á þetta. Ég geti varla verið þekktur fyrir að skerast úr leik í síðasta róðri, það verði ekkert róið ef það vanti mann. Jói nauðar í mér: „Talaðu við Valda skipstjóra og vittu hvort þú getur ekki fengið þig lausan!" Ég fer til Valda, segi að það sé verið að æsa mig upp í það að fara til Eyja. Valdi segir að það sé nú allt í besta lagi, hann fái bara tengdaföður sinn, [[Bjarni Vilhjálmsson|Bjarna Vilhjálmsson]], sem var landverkamaður og yfirleitt á lausu, til að hlaupa í skarðið. 
Svo er ekkert með það, það er farið með Súðinni í sömu blíðunni og verið hafði næstu daga á undan og komið við á Reyðarfirði, Eskifirði og Djúpavogi og aðeins hinkrað við út af Hornafirði. Svo er haldið áfram. Við erum staddir austur undan Meðallandinu um kvöldið og þá er búið að kalla í mat og við erum komnir upp í borðsal um það leyti sem útvarpsfréttir voru að hefjast. Og þá er það fyrsta fréttin sem við heyrum að Gandurinn hafi farist. Mér brá óskaplega mikið við að heyra þetta og missti alla matarlyst. 
Ég hafði fengið mann til að róa fyrir mig og hann hafði farist. Þessi hálfsmánaðarferð mín til Eyja varð hálfgerð vandræðaferð. Slysið skyggði á allt." Samt var pabbi aftur kominn til Eyja nokkrum árum síðar, og nú til lengri dvalar. Forlögin höfðu ætlað honum að deila kjörum með heimasætunni á Bólstað, [[Bára Sigurðardóttir|Báru Sigurðardóttur]]. Fyrst stundaði hann sjóinn, en mestallan starfsaldur sinn í Eyjum vann hann í fiskvinnslu eða ók vörubíl. Eflaust hefur slysið vakið áleitnar tilvistarspurningar hjá föður mínum, sem eðli málsins samkvæmt eru nokkuð frábrugðnar þeim spurningum sem rannsóknarnefnd sjóslysa þarf að svara, þótt augljóslega eigi þær margt sammerkt. Af hverju var honum forðað frá síðasta róðrinum með Gandi? Af hverju þurfti Gandur að hverfa í djúpið? Hefði Gandi kanski verið forðað ef hann hefði verið um borð? Svipaðar tilvistarspurningar sóttu raunar á mig þegar pabbi sagði mér fyrst frá þessari sjóferð. Væri ég til frásagnar ef Jói frændi hefði ekki „æst" pabba upp í að taka sér frí? 
Fjölskyldur þeirra sem fórust með Gandi áttu um sárt að binda, ekki síst konan sem missti bæði mann sinn og föður í sama róðri. Þótt slys sem þessi minni okkur á þá kaldranalegu staðreynd að stundum er eins dauði annars brauð og sektarkenndin nagi gjarna þá sem hafa betur, ef svo má að orði komast, er næsta tilgangslaust að leita að sökudólgum í mannheimi. Mörg slys verka á mann sem handahófskenndir atburðir þar sem tilviljun ein ræður því hverjir verða fyrir þeim. Menn greindi annars á um hvernig Gandsslysið hefði borið að, en sennilega fórst báturinn af völdum stríðsins. Sumir töldu að hann hefði orðið fyrir dufli, en aðrir töldu sig sjá för eftir sprengikúlur í braki sem fannst úr bátnum. 
Í 5. bindi íslenskra skipa eftir Jón í Bólstaðarhlíð segir um Gand: 
„Umbyggður í Mjóafirði 1925. Fura, 5 brl. 8 ha. Hein vél. Eig. Sveinn Ólafsson Mjóafirði, frá árinu 1925. Báturinn var endurbyggður og lengdur í Mjóafirði 1925 og mældist þá 9 brl. Seldur 31. okt. 1931 [[Magnús Tómasson|Magnúsi Tómassyni]] og [[Ólafur Jón Ólafsson|Ólafi Jóni Ólafssyni]], Mjóafirði. 1932 var sett í bátinn 16 ha. Wichmann vél. Seldur 18. jan. 1941 [[Svavar Víglundsson|Svavari Víglundssyni]] og [[Haraldur Hjálmarsson|Haraldi Hjálmarssyni]], Neskaupstað, báturinn hét Gandur NK 85. Hann fórst í róðri 4. okt. 1942 með allri áhöfn, 5 mönnum." Skáldsaga [[Einar Már Guðmundsson|Einars Más Guðmundssonar]] Draumar á jörðu segir frá svipuðum atburðum og þeim sem pabbi lýsti fyrir mér. Faðir þess sem er látinn segja sögu Einars Más, háseti á togaranum Rex Hammerton, fékk leyfi skipstjórans til að vera í landi einn túr á Vestfjarðamiðum þar sem honum bauðst að leysa af leigubílstjóra í höfuðborginni, en hann hugðist gera akstur að atvinnu sinni í framtíðinni. „Og togarinn Rex Hammerton heldur á veiðar, en pabbi verður eftir í borginni og keyrir leigubíl." Annar skipverji, Baldur, var settur í land á Patreksfirði skömmu síðar þar sem hann veiktist á leiðinni á Halamiðin. Togarinn kom aftur til Patreksfjarðar tveimur dögum síðar til að sækja Baldur og lýsistunnur sem höfðu verið skildar eftir. Í sögu Einars Más segir áfram: 
„Nítjánda október klukkan fimm síðdegis berst útgerðinni svohljóðandi skeyti frá Jóhanni skipstjóra: „Kem um eða eftir miðnætti." 
Seinna um kvöldið berst annað skeyti: „Kem ekki fyrr en á morgun." 
Síðan hefur ekkert til skipsins spurst; og þetta var skömmu eftir stríð. 
Nóttina eftir að skeytin bárust útgerðinni komu Jóhann skipstjóri og Gunnar sonur hans til pabba í draumi. Öll áhöfnin stóð á bak við þá. undarlega þögul og föl. 
Þegar pabbi vaknaði var hann ekki í nokkrum vafa um hvað hefði gerst. 
Næstu daga leituðu þrjú skip og margar flugvélar að togaranum Rex Hammerton. 
Fjörur voru gengnar en aldrei hefur neitt fundist sem gefið gæti upplýsingar um hver urðu afdrif togarans. 
Mörgum árum síðar fréttir faðir sögumannsins af manni „undarlegum í háttum": 
Var þar kominn Baldur stýrimaður sem siglt hafði með öðru skipi frá Patreksfirði. 
Afdrif Rex Hammerton höfðu lagst þungt á huga hans. Hann ásakaði sjálfan sig, í fyrsta lagi fyrir að hafa veikst en líka fyrir að hafa ekki farið aftur um borð." 
Hitt sjóslysið, sem ég ritjaði upp með föður mínum, gerðist við Eyjar 21. febrúar 1959. Að þessu sinni vorum við feðgarnir báðir býsna nærri vettvangi þótt hvorugur okkar væri á sjó. Ég var níu ára gamall þegar hér var komið sögu. Dag einn birtist ungur skipstjóri frá Neskaupstað inni á heimili okkar á Bólstað og fékk að gista í nokkra daga. Pabbi kom með hann heim fatalausan, en hann hafði misst allt sitt með bát sínum, Langanesi NK, sem sökk við Eyjar þennan sama dag. Og amma mín, Auðbjörg, sem hafði stærra hjarta en flestir aðrir, gekk í það að útvega föt á manninn í verslunum í bænum og hjá grönnum og vinafólki. Ef ég man rétt færði hún honum m.a. gljafægða Gefjunarskó úr Kaupfélaginu. Þessi maður var [[Einar Guðmundsson|Einar G. Guðmundsson]], kunningi pabba að austan. Einar hafði oft komið til okkar þegar bátur hans var í landi. Pabbi náði stundum í hann niður í bát, sérstaklega um helgar. 
Mannbjörg varð þegar Langanesið sökk, en nærvera skipsbrotsmannsins á heimilinu, umkomuleysi hans og vissan um að miklu verr hefði getað farið. Minnti nöturlega á þann toll sem hafið tók nánast hverja vertíð. 
Leki hafði skyndilega komið að Langanesinu í besta veðri þennan örlagaríka dag og áhöfnin bjargast naumlega. Í einni af bókum [[Steinar Lúðvíksson|Steinars J. Lúðvíkssonar]], Þrautgóðir á raunarstund, segir svo frá slysinu: 
„Um kl. tvö 21. febrúar 1959 sendi vélbáturinn Langanes frá Neskaupstað neyðarskeyti út, en baturinn var þá staddur um 18 sjómílur norðvestur af Vestmannaeyjum, en þaðan var báturinn gerður út á vetrarvertíðinni. Sex manna áhöfn var á Langanesinu og voru skipverjar allir á þilfari við línudrátt." [[Smári Geirsson]] skráði viðtal við skipstjórann („Ég hef alltaf verið bátamaður: Einar G. Guðmundsson segir frá sjómannsferli sínum," Sjómannadagsblaö Neskaupstaðar 1984), þar sem m.a. er vikið að hinstu sjóferð Langanessins: 
„Þegar við vorum að kanna hve mikill sjór væri kominn í bátinn lenti hann hliðflatur í ólduna. Ég var hræddur um að hann myndi einfaldlega rúlla yfir og því var ákveðið að fara í gúmmíbjörgunarbátinn. Við vorum sex á bátnum og fórum allir í björgunarbátinn og það var síðan Goðaborg NK sem bjargaði okkur, en all� margir bátar voru þá komnir á staðinn. Þetta mun hafa verið í fyrsta sinn sem norðfirskir sjómenn notuðu gúmmíbjörgunarbát til að bjarga sér." 
Mörgum árum eftir að Langanesið hvarf í sæinn og Goðaborg kom með áhöfnina til Eyja gefur sig á tal við mig ungur mannfræðinemi þar sem ég var við kennslu í Háskóla íslands, en ég hafði þá nýlega hafið störf við þá stofnun. 
Nemandinn hét Níels og reyndist vera sonur Einars G. Guðmundssonar, sjómannsins sem bjargaðist naumlega við Eyjar forðum og gist hafði hjá foreldrum mínum á Bólstað nokkra daga, áður en hann hélt aftur austur á Norðfjörð á glansandi Gefjunarskóm. Á undanförnum árum höfum við Níels starfað náið saman á vettvangi fræða okkar, en Níels veitir nú forstöðu Stofnun Vilhjálms Stefánssonar á Akureyri. Kannski er það ekki tilviljun að við höfum báðir haft gaman af því að fjalla um fiskveiðar og sjómennsku. 
Hafið heggur sín skörð, tortímir og sundrar vinum og fjölskyldum, en það er jafnframt skapandi þáttur í mannheimi sem tengir fólk nánum böndum, oft með óvæntum hætti. 

'''Gullborgin''' 
Á síðasta ári seldu bræðurnir Benóný og [[Friðrik Benónýsson|Friðrik Benónýssynir]] [[Gullborg VE|Gullborgina]]. 
Kaupandi var Menningarsjóður stafkirkjusvæðis, Utvegsbændafélag Vestmannaeyja og Vestmannaeyjahöfn. 
Fyrirhugað var að koma skipinu fyrir við Skanssvæðið til sýnis og minningar um liðna tíma. Frá því hefur nú verið horfið, og óákveðið er hver framtíð Gullborgarinnar verður. Útvegsbændafélagið gaf Menningarsjóði stafkirkjusvæðis sinn hlut skömmu eftir kaupin. sem aftur afhenti Vestmannaeyjahöfn skipið, og er höfnin nú eigandi þess. 
[[Guðmundur Sigfússon]] fór með þessu fræga aflaskipi í síðasta róðurinn, þegar það var í eigu bræðranna. 
'''[[Friðrik Ásmundsson|Friðrik Ásmundsson]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Í frystihúsum í 40 ár

2016-11-12T17:01:14Z

StefánBjörn: Ný síða: <big><big>'''Helgi Bernódusson'''</big></big> <center><big><big>'''Í frystihúsum í 40 ár'''</big></big></center> '''Viðtal við [[Sigríður Friðriksdóttir|Sigrí...

<big><big>'''[[Helgi Bernódusson]]'''</big></big> 
<center><big><big>'''Í frystihúsum í 40 ár'''</big></big></center> 

'''Viðtal við [[Sigríður Friðriksdóttir|Sigríði Friðriksdóttur]] fískverkakonu''' 
Flestir Vestmanneyingar, a.m.k. þeir sern erit komnir upp úr skóla, kannast við Sigríði Friðriksdóttur og mitna eftir henni, „Sigga Friðriks", sem lengi var verkstjóri í Ísfélaginu. Hún var þekkt fyrir skörulega framkomu, reisulegan líkamsburð, hvella rödd og ákveðna og feiknalega mikinn dttgnað og ósérhlífni við öll störf. Hún hefur þó ekki átt heimili í Eyjum eftir eldgosið 1973, en vann eigi að síðan hér í [[Ísfélag Vestmannaeyja|Ísfélaginu]] fram undir 1980 og bjó í verbúð. Þá hafði hún verið 40 ár við fiskverkastörf, lengst af í Vestmannaeyjum. 
Hún er að verða 93 ára. Hver skyldi tríta því sem sér hana eða heyrir?
Hreyfingarnar eru mjúkar en ákveðnar, röddin enn hvell og há, augun snör og athugul, minnið óbrenglað og hvergi bilbug á henni að finna í skoðunum eða afstöðu til lífsins. Og það er eins og 25 úr haft týnst einhvers staðar! 

'''Stór og kraftmikil fjölskylda.''' 
Sigríður er fædd 3. júlí 1908 á Rauðhálsi í Mýrdal og þar ólst hún upp til 8 ára aldurs. Foreldrar hennar voru Mýrdælingar, [[Þórunn Oddsdóttir (Rauðhálsi)|Þórunn Oddsdóttir]] frá [[Pétursey|Pétursey]] og [[Friðrik Vigfússon]] frá [[Sólheimar|Sólheimum]]. Þau bjuggu fyrst á Ytri-Sólheimum en fluttust síðar að Rauðhálsi. Þar var tvíbýli. Þaðan blasir [[Blik 1976/Dyrhólaey|Dyrhólaey]] við til suðurs og Reynishverfið til austurs. 
Sigga er úr stórum barnahópi. Haustið 1916, um miðjan nóvember, þegar Sigga var 8 ára gömul, lágu báðir foreldrar hennar í lungnabólgu og svo fór að faðir hennar lést, aðeins 41 árs gamall. Móðir hennar hafði það af, en gekk þá með sautjánda barnið. [[Sigurjón Pétursson]], faðir Þórarins þingmanns í Laugardælum, þá innan við tvítugt, vakti yfir henni og sendi eftir meðulum á Stórólfshvol til læknisins þar. Sigurjón og Þórunn voru systrabörn. 
Að þeirrar tíðar hætti var heimilið leyst upp og börnin fóru hvert í sína áttina. 
Sigga kom til Eyja 1917, til [[Jenný Guðmundsdóttir (Mosfelli)
|Jennýjar Guðmundsdóttur]] og [[Jón Guðmundsson (Mosfelli)|Jóns Guðmundssonar]] sem lengst bjuggu á [[Mosfell|Mosfelli]] og voru kennd við þann stað. Þar ólst hún upp og átti meira að segja heima þar fyrstu búskaparár sín. 
Svo fór að mörg systkina Sigríðar komu til Eyja og settu svip sinn á atvinnulíf og bæjarbrag í Vestmannaeyjum um miðbik aldarinnar. Sigurður, bróðir hennar, kom til Eyja 1918, fyrst sem vinnumaður til [[Gunnar Ólafsson|Gunnars Ólafssonar]], en var síðar lengi verkstjóri í [[Vinnslustöðin hf|Vinnslustöðinni]], enn fremur Högni, annar bróðir hennar. sem lést aðeins 22 ára gamall. Síðar komu Oddsteinn sem var sjómaður og síðar vélstjóri í Vinnslustöðinni, Þórunn í Birtingaholti, Ragnhildur, Ragnheiður (Alla í Björk) og Þórhalla (Halla). 
Sigga átti mörg fleiri systkini. Eitt þeirra var [[Þorbergur Friðriksson]] sem drukknaði í desember 1941 af togaranum Sviða frá Hafnarfirði en hann
Myndin er tekin á heimili Sigriðar þegar móðir hennar varð sjötug 1945. Standandi. frá vinstri: Halla (Þórhalla), bjó framan af í Eyjum, giftist fyrst [[Þorvaldur Guðjónsson|Þorvaldi Guðjónssyni]] skipstjóra, síðar [[Ásmundur Friðriksson|Ásmundi Friðrikssyni]] skipstjóra á [[Lönd|Löndum]] og loks [[Brynjólfur Hallgrímsson|Brynjólfi Hallgrímssyni]] skrifstofumanni. Oddsteinn, kvœntur [[Þorgerður Hallgrímsdóttir|Þorgerði Hallgrímsdóttur]] frá Felli i Mýrdal. Arþóra, gift Bœringi Elíssyni, bjó um tíma í Bjarnarhöfn, síðar í Stykkishólmi. Sigga. Sigurður, kvœntur [[Elísabet Hallgrímsdóttir|Elísabetu Hallgrimsdóttur]]. Kristín, gift [[Kristján Bjarnason|Kristjáni Bjarnasyni]], þau bjuggu á Hvoli i Mýrdal. Alla (Ragnheiður), gift [[Haraldur Þorkelsson|Haraldi Þorkelssyni]] vélsmið, bjuggu í Björk við [[Vestmannabraut|Vestmannabraut]]. 
Sitjandi, frá vinstri: Ragna (Ragnhildur), gift [[Guðlaug Halldórsson|Guðlaugi Halldórssyni]] skipstjóra (föður Friðþórs, föður Guðlaugs sundkappa), bjuggu við [[Brekastígur|Brekastíg]]. 
[[Þórunn Oddsdóttir]], móðir Siggu. [[Þórunn Friðriksdóttir]], gift [[Ingvar Þórólfsson|Ingvari Þórólfssyni]] trésmið, bjuggu í [[Birtingarholt|Birtingaholti]]. 
Á myndina vantar af systkinum Sigríðar: Berg (Þorberg), drukknaði 1941, Högna, lést úr berklum 22 círa, Ólaf, bjó á Selfossi, Halla (Þórhall), bjó í Skógum, og Vigfús. lést úr berklum 22 ára gamall. Auk þess eignaðist Þórunn Oddsdóttir þrjú börn sem létust í frumbernsku. 
Fórst með allri áhöfn, 25 manns, í aftakaveðri vestan við landið. Bergur var stýrimaður, þá 41 árs gamall. Hann var faðir Guðrúnar Katrínar forsetafrúar sem lést fyrir nokkru. [[Guðrún Katrín]], eða „Kata" eins og Sigríður fékk ein að kalla hana, var hjá Siggu tvö sumur í æsku og síðar vann hún hjá Siggu á skólaárunum. Á heimili Siggu er falleg mynd af forsetafrúnni sem [[Auður Þorbergsdóttir]], borgardómari, systir hennar, færði frænku sinni, og það leynir sér ekki aðdáun Siggu á þessum frænkum sínum, ekki heldur á forsetanum, Ólafi Ragnari Grímssyni, sem Sigga segir að sé „perla". 

'''Á Rauðhálsi.''' 
Sigga á margar góðar minníngar úr æsku sinni í Mýrdalnum. Föðurafi Siggu, [[Vigfús Þórarinsson]], var frá Seljalandi í Fljótshverfi, þekktur karl, „Mála-Fúsi" kallaður. Hann bjó á Ytri-Sólheimum og var glæsimenni, lögfróður og þótti halda vel á sínu. Hann var hjálplegur mönnum sem þurftu að standa í málastappi við ofríkismenn og gaf þeim sem til hans leituðu góð ráð. Hann var barnakennari og bólusetti krakkana við kúabólu, en það þótti óvenjulegt á þeim tíma. Hnífurinn, sem hann notaði til að krota í krakkana, er á safninu í Skógum. Vigfús var um tíma í Eyjum, hjá Sigga sonarsyni sínum, en síðar í Reykjavík. Hann lést háaldraður 1934. 
Þórunn, móðir Siggu, var afar dugleg kona. Foreldrar hennar voru [[Oddur Jónsson]], ættaður frá Síðu, og [[Steinunn Sigurðardóttir]], föðursystir sr. [[Sveinbjörn Högnason|Sveinbjörns Högnasonar]] prests á Breiðabólstað og alþingismanns. Þórunn fluttist síðar til Vestmannaeyja, árið 1921, með tvær dætur sínar, Öllu og Höllu, með sér, og bjó síðustu 20 árin hjá Siggu, dó í Eyjum 1959, 84 ára gömul. 
Á Rauðhálsi var tvíbýli, á hinum bænum bjuggu [[Þorsteinn Pétursson|Þorsteinn Pétursson]] og [[Bergljót Gunnarsdóttir]]. Þau voru foreldrar Guðbjargar sem giftist [[Guðjón Valdason|Guðjóni Valdasyni]]. „Samkomulagið var gott og þau voru góð við okkur krakkana. Ég var stundum að berjast við að vera fyrst á fætur til að sækja kýrnar hennar Beggu, þá fékk ég fjórðung af flatköku hjá henni." 
Friðrik, faðir Siggu, byggði nýtt íbúðarhús 1912 og það stendur enn, með nokkrum viðbótum. 
„Við höfðum ær og kýr. eins og þá gerðist og gekk. En faðir minn reri á vetrum frá sandinum ef gaf. Það hélt lífinu í okkur. Ég man aldrei eftir svengd. Sennilega hefur heimilið verið sæmilega statt því að við fengum 70 kr. hvert barnanna þegar búið var gert upp eftir að faðir minn lést. Þá var allt selt á uppboði, hugsaðu þér! Og þessar krónur voru lagðar á bók og geymdar þangað til við urðum fullveðja. Þá var lambsverðið 3 kr., svo það komu u.þ.b. 25 lambsverð í hlut hvers, en mamma fékk auðvitað helming búsins. Kristín systir mín á enn bókina sem lagt var inn á. 
Það var stutt á næstu bæi, Brekkur, Ketilsstaði og Skeiðflöt, en við lékum okkur mest saman krakkarnir á Rauðhálsi. Gestakomur voru ekki tíðar en húsfreyjurnar á þessum bæjum komu þó alloft að finna móður mína. Og Eyjólfur Guðmundsson kom alltaf við hjá okkur þegar hann var á leið í Vík. Hann bjó á Hvoli sem var stórbýli að okkur fannst, kóngsríki í okkar augum. Hann var umhyggjusamur maður og góður við móður mína." 
Eyjólfur varð allþekktur rithöfundur og þjóðfræðingur, skrifaði mikið um Mýrdalinn og fólkið þar. 
„Við bjuggum ekki stórt, drottinn minn dýri! Við vorum þrjú saman í bæli, sváfum öll í bastofunni, (svo!) á heydýnu, þurrkuðu heyi sem var kallað hroði. Og okkur var þvegið á aðfangadag upp úr vaskarafati, annars var ekki mikið um þvotta. Það rann lækur rétt fyrir ofan bæinn og pabbi klappaði dæld fyrir fötu undir einni bununni. Þangað sóttum við vatn, og þar þvoðum við sokka! Það voru auðvitað engin þægindi, ekkert rafurmagn, bara olíulampar, ekki einu sinni kamar, fólk fór bara út í haga erinda sinna! 
Jólin voru eftirminnilegur tími, þá var gert svo vel við okkur í mat, maður átti skammtinn sinn í marga daga. Jólagjafir voru eiginlega engar, en Steini og Begga, á hinum bænum, gáfu okkur kerti og kandísmola. 
Við lékum okkur úti, krakkarnir. Okkur kom vel saman, systkinunum. En Kristín systir mín var ákveðin og frökk og tók stundum í mig. „Taktu á móti, Sigga," sagði Vigfús, elsti bróðir minn, en ég fékk mig ekki til þess. fannst það ómögulegt. 
Pabbi skar út fugla handa okkur úr ýsubeini, en annars vorum við með leggi og kjálka. Við tíndum rauða steina. bleyttum þá og lituðum kjálkana, svona til að hafa tilbreytingu. Skammt frá bænum er Oddnýjartjörn, þangað rákum við kýrnar og fórum svo að veiða hornsíli. 
Já, þetta eru góðar minningar. 
En vorið eftir að pabbi dó var ég send áleiðis til Eyja. Fyrst til Víkur og þar beið ég í viku eftir leiði til Eyja. Ég var hjá [[Loftur Ólafsson|Lofti Ólafssyni]], landpósti, frá Hörgslandi, en Siggi bróðir minn hjá séra [[Þorvarður Þorvarðsson|Þorvarði Þorvarðarsyni]]. Mér leið svo illa og grét allan tímann, 8 ára stúlkukind. Svo fékk ég að fara til Sigga bróður. og það var skárra. Eftir allmarga daga kom Ólöf í Hrífunesi til okkar og kenndi ósköp í brjósti um mig og sagðist ætla að taka mig með sér heim ef ekki gæfi leiði næsta dag til Eyja. En þegar við vöknuðum að morgni var bátur frá Eyjum fyrir utan Vík. Þá voru mín örlög ráðin. Og ég grét aldrei í Eyjum!" 

'''Á Mosfelli.''' 
Í Eyjum bjó frændfólk Siggu og þess vegna var henni komið þangað þegar æskuheimili hennar var leyst upp. Hún fór til þeirra hjóna [[Jenný Guðmundsdóttir (Mosfelli)|Jennýjar Guðmundsdóttur]] og [[Jón Guðmundsson (Mosfelli)|Jóns Guðmundssonar]]. Þau bjuggu þá í [[Breiðholt|Breiðholti]] en keyptu ári síðar, 1918, Mosfell af Sigurjóni í [[Brekkuhús|Brekkuhúsi]] og bjuggu þar æ síðan. 
Móðir Jennýjar Guðmundsdóttur var [[Kristín Jónsdóttir|Kristín Jónsdóttir]], afasystir Siggu, og hún var í heimilinu á Mosfelli. Þær Jenný og Þórunn Oddsdóttir voru því systkinadætur. 
Einkasonur þeirra hjóna, Jennýjar og Jóns, Kristinn, síðar póstur í Vestmannaeyjum, var myndugur orðinn þegar Sigga kom þangað. Aðrir heimilismenn voru [[Þórður Arnfinnsson|Þórður Arnfinnsson]], hann var sex árum yngri en Sigga, fór síðar austur á land til föður síns, 11 ára, dótturbarn Kristínar gömlu, hafði misst móður sína. Svo [[Leifur Þórðarson (Mosfelli)|Leifur Þórðarson]], árinu eldri en Sigga. Hann var sonur [[Gróa Einarsdóttir|Gróu Einarsdóttur]] í [[Gróuhús|Gróuhúsi]] við [[Kirkjuvegur|Kirkjuveg]] (næsta húsi fyrir sunnan London) sem margir muna eftir og þótti allsérkennileg í hátt og framkomu. 
Leifur varð ekki langlífur. Hann byrjaði að læra fatasaum hjá Andrési Andréssyni, en dó ungur og barnlaus. 
„Á Mosfelli var myndarheimili og vel stætt, en vinnuharkan var mikil. Á hæðinni voru þrjú herbergi og eldhús, en í kjallara voru herbergi fyrir sjómenn yfir vertíðina. Í risinu var herbergi fyrir vinnukonur austan megin en geymsla vestan megin. 
Jenný var ströng húsmóðir og mótuð af fátækt og örbirgð sem flestir máttu búa við á þessum tíma. Vinnusemin var mikil. En hún var merk kona, náði háum aldri, varð 106 ára. Hún var fróðleiksfús, og ég man að hún fékk sér útvarp strax og það kom. Hún var mikil hannyrðakona og heklaði fram á síðustu ár sín en þá var hún á Vífilsstöðum þar sem [[Hrafnkell Helgason]] systursonur hennar réð ríkjum. Eitt sinn, þegar ég leit til hennar, hún var þá 104 ára, sagði hún við mig: „Sigríður mín! Taktu hekludótið því að ég sé að ég er farin að gera vitleysur. Ég hekla ekki framar, ég vil ekki að það sjáist neitt svoleiðis eftir mig." Það eru margir sem eiga fallega heklaða dúka eftir Jennýju á Mosfelli. 
Jón maður hennar var hins vegar hlýr og góður karl. Hann var með búskap og útgerð, gerði m.a. út Skógafoss með Danska-Pétri, var landmaður og hirti fiskinn." 
Þegar Sigga var 18 ára dó Jón fóstri hennar, 1926, úr berklum. Þá fór Sigga að vinna fyrir sér utan heimilis. Hún var m.a. tvö sumur í kaupavinnu í Syðstu-Mörk undir Eyjafjöllum hjá [[Ólafur Ólafsson|Ólafi Ólafssyni]] og [[Halla Guðjónsdóttir|Höllu Guðjónsdóttur]] frá Hamra-görðum. „Þetta var öndvegisfólk, Ólafur var bróðir Ingibjargar í [[Bólstaðarhlíð|Bólstaðarhlíð]]. Vinnan stóð í átta vikur, frá því seinni partinn í júlí og fram í September. Mig minnir að vikukaupið hafi verið 12 kr." 
Haustið 1926 fór Sigga að vinna stuttan tíma á saumastofu í Reykjavfk og bjó þá hjá systur Jennýjar, þeirri frægu konu [[Kristín Guðmundsdóttir|Kristínu Guðmundardóttur]] (kallaði sig svo), á Spítalastíg 7, á loftinu þar, konu [[Hallbjörn Halldórsson|Hallbjörns Halldórssonar]] prentara, en frá þeim segja margir rithöfundar í bókum sínum, m.a. Halldór Laxness og [[Þórbergur Þórðarson]]. 
„Kristín var yndisleg kona. Mér fannst auðvitað gaman að þessum körlum sem til hennar komu, sérstaklega var Þórbergur skemmtilegur, en dálítið skrípildi var hann! En mér er líka minnisstætt að við fórum í Unuhús að kvöldi jóladags. Erlendur í Unuhúsi kom stundum til Kristínar. Hann var sérkennilegur og góðlegur maður, með axlarsítt hár og stór blá augu. Hann var eins og falleg mynd af frelsaranum. 
Ég hafði keypt mér fyrir krónur, sem ég átti á bók, kápu og hatt, ég hef alltaf verið svo glysgjörn. En nú sá ég í einni búð í Reykjavík svo fallegan hatt sem mig langaði mikið í. Kristín hvatti mig til að kaupa hann. „Brenndu svo gamla hattinn, þá kemst ekkert upp!" Hún vissi að Jenný systir hennar kynni ekki að meta svona peningasóun!" 

'''Unglingsár í Eyjum.''' 
„Já, það er mikill munur á hvernig unglingarnir hafa það nú og þegar ég og mínir jafnaldrar voru að alast upp í Eyjum á þriðja áratug aldarinnar. Vinnuharkan var mikil, bara vinna og aftur vinna. T.d. þvottarnir, frá morgni og fram á kvöld, sérstaklega þegar við vorum að skrúbba af sjómönnunum. Vitaskuld fengum við líka að leika okkur en vorum annars eins og þrælar. Ekkert útstáelsi! 
Ég var í skóla hjá [[Páll Bjarnason|Páli Bjarnasyni]] og [[Dýrfinna Gunnarsdóttir|Dýrfinnu]] konu hans, og hjá [[Halldór Guðjónsson|Halldóri Guðjónssyni]]. Mér gekk bara vel að læra og hefði alveg getað lært eitthvað ef þess hefði verið kostur. En það ætla ég að gera í næsta lífi! Ég beiddi Jón fóstra minn að lofa mér að fara í Kvennaskólann í Reykjavík, en hann tímdi ekki að sjá af mér þangað. 
[[Oddgeir Þórðarson Guðmundsen|Séra Oddgeir Guðmundsen]] fermdi mig og 30 önnur börn haustið 1922. Jenný og Jón gáfu mér kommóðu, Bergur og Siggi bræður mínir gáfu mér úr, [[Anna Bjarnadóttir]] á [[Svalbarði|Svalbarða]] silkisvuntu og móðir mín gaf mér silfurskeið og gaffal, með skeiðinni borða ég enn, en gaffallinn týndist í gosinu. 
Krakkarnir reyktu hvorki né drukku vín. það kom seinna með menningunni! Og mér fannst ekki mikil óregla í Eyjum þá, einstaka karlar sem voru oft fullir. Bærinn bar þess merki að vera útgerðarpláss, mikið slabb á götunum, alveg þangað til malbikið kom. En það voru mörg myndarheimili í Eyjum á þessum tíma; ég man í svipinn eftir [[Magnús Ísleifsson (London)|Magnúsi Ísleifssyni]] í [[London|London]], Tómasi á Miðhúsum, hjá Jórunni og Magnúsi á Vesturhúsum, og á fleiri stöðum. Þetta var sterkríkt fólk sem hugsaði vel um sitt. En snyrtimennskan var svona upp og ofan, eins og gengur. Á þessum tíma notuðu margir niðursoðna mjólk í dósum. Og mér var sagt að einhverjar fínar frúr hefðu látið vinnukonurnar fága dósirnar og stillt þeim upp í hillu til skrauts! 
Þetta breyttist allt svo mikið í stríðinu. Fram að því var ægileg eymd í Eyjum, eins og annars staðar, atvinnuleysi og fátækt. En með stríðinu fengu allir vinnu, rífandi vinnu. En það fór þó ekkert fyrir hernum í Eyjum, við höfðum eiginlega engin samskipti við hermennina, þeir voru mest úti á [[Urðir|Urðum]] og uppi í [[Höfði|Höfða]]." 

'''Gifting, barn og búskapur.''' 
Árið 1929 giftist Sigga Halldóri [[Elías Halldórsson|Elíasi Halldórssyni]] frá [[Sjónarhóll|Sjónarhól]] á [[Stokkseyri]]. Hann var fæddur 23. júlí 1902 en dó í október 1975, tveimur árum eftir að þau fluttust til Reykjavíkur. Þau kynntust þegar Dóri var vertíðarmaður hjá Sigga, bróður hennar. 
„Við trúlofuðum okkur ári áður, settum upp hringana eins og það var kallað. 
En það var ekkert verið að hafa við á þessum tíma. Ég man að daginn sem við giftum okkur var ég að bursta jarðslaga úr fiski allan daginn, það gat komið brúnn faur í saltfiskinn þegar verið var að þurrka hann. En svo fórum við upp að Ofanleiti um kvöldið til sr. [[Sigurjón Þorvaldur Árnason|Sigurjóns Þ. Árnasonar]] og hann pússaði okkur saman. 
Dóri var líka fátækur, hann hafði unnið hjá foreldrum sínum og átti ekki neitt. En svo fór hann á sjóinn, var einu sinni fiskilóðs hjá Færeyingum á skútu og svo við vertíðarróðra." 
Fyrsta hjúskaparárið voru þau um tíma í Innri-Njarðvík þar sem Dóri var á sjó en Sigga var ráðskona með tíu karla í fæði í bragga. 
„Við lögðum af stað frá Eyjum á nýárskvöld 1930, í vondu veðri, með Snorra goða, skipstjóri var [[Jónas Bjarnason|Jónas Bjarnason]]. Það má segja að þetta hafi verið brúðkaupsferðin! Við vorum þrjá sólarhringa á leiðinni, og ég lá hreyfingarlaus í koju alla leiðina. Við urðum svo að fara inn til Reykjavfkur. Ég skjögraði heim til systur minnar á Ránargötu, náði að heilsa en var svo við að hníga niður. En þá var drifin í mig kjötsúpa og ég hresstist fljótt!" 
Í Njarðvík voru þau Sigga og Dóri þrjá mánuði. Fimm karlar voru á sjó og fimm í landi. „Ég hugsaði um matinn, setti í bitakassana og þreif fötin þeirra. Við sváfum í bragga, öll í einum opnum gámi!" 
Sigga og Dóri hófu búskap í Eyjum á [[Mosfell|Mosfelli]], hjá Jennýju, voru þar í fimm ár. Þau fluttust síðan að [[Heimagata|Heimagötu]] 22, í hús það sem [[Jón Hjaltason]] lögmaður átti síðar, en byggðu sér svo 1942 hús á [[Helgafellsbraut|Helgafellsbraut]] 23 þar sem þau bjuggu alveg fram að eldgosinu en þá eyðilagðist húsið. 
Sigga var fyrstu árin eftir að hún gifti sig í vinnumennsku hjá systur sinni en var svo með karla í fæði yfir vertíðina. Halldór, maður hennar, stundaði sjómennsku í Vestmannaeyjum, var á vertíð og síðan öll sumur á síld fyrir norðan. 
Haustið 1960, þegar hann kom af síldinni á [[Baldur VE|Baldri]], fékk hann bráðaberkla og lá fársjúkur í eitt ár á Landspítalanum. Hann gekkst undir uppskurði og var stundum á milli heims og helju, og var síðar tvö ár á Vífilsstöðum, um tíma við dauðans dyr. Einkennilegar tilviljanir ollu því að hann komst yfir veikindin en varð aldrei samur maður á ný. Hann gat ekki stundað sjó framar, en fyrir tilstuðlan [[Freymóður Þorsteinsson|Freymóðs Þorsteinssonar]] bæjarfógeta fékk hann störf við embættið við innheimtu og gat þá oftast reitt sig á aðstoð lögreglunnar með akstur ef á þurfti að halda. 
Barn kom ekki í hjónabandinu, en 1935 verður til tíðinda að ung kona, [[Björg Jónsdóttir]] frá Vattarnesi við Fáskrúðsfjörð, sem gift var [[Magnús Tómasson (Hrafnabjörgum)|Magnúsi Tómassyni]] sjómanni á [[Hrafnabjörg|Hrafnabjörgum]], deyr frá nýfæddu barni, 36 ára gömul. Sigga tók barnið og ól það upp sem sitt eigið og það var mikil hamingjugjöf. 
„Þetta hafði sinn aðdraganda. Jóna ljósmóðir, sú góða kona, hafði um þetta milligöngu, og Magnús var auðvitað tregur að gefa barnið. Ég símaði til bónda míns, sem var á síld fyrir Norðurlandi, og hann lagði málið í mínar hendur. Þetta voru raunalegar aðstæður hjá þeim. Barnið fæddist 1. júlí og Björg deyr eftir veikindi 17. september. Fyrirokkur var þetta líka talsverð óvissa um tíma. Ég er ekkert sérstaklega draumspök, en mig dreymdi eina nóttina að ég væri með strákinn að láta skíra hann. Jón Hamar! Um morguninn er svo bankað hjá mér og mér borin þau skilaboð að Magnús biðji mig að taka drenginn en áskildi þó að hann bæri nafn móður sinnar. Og það var sjálfsagt. 
Hann heitir Jón, eftir fóstra mínum á Mosfelli, og svo Berg eftir móður sinni. 
Ég er svo óskaplega heppin með hann Nonna minn. Hann hefur alla tíð verið vinnufús. Ég vildi ekkert sérstaklega að hann yrði sjómaður en það komst ekkert annað að hjá honum þegar hann var barn og unglingur. Hann byrjaði að vinna 7 ára gamall. Hann fékk greitt út í ávísun, og veistu hvað hann gerði við það? Hann keypti hníf handa pabba sínum og kastarollu handa mömmu sinni! Heldurðu að þetta mundi gerast í dag? 
Við höfum alltaf verið náin og ég skynjaði svo vel móðurást hans strax í byrjun. Hann kallaði mig Siggu fyrstu árin, en síðan alltaf mömmu. 
Ég var einu sinni austur í Mýrdal, var í kaupamennsku eitt sumar á Sólheimum, þegar Jón Berg var tveggja ára. Ég fór svo einn dag í heimsókn til Kristínar systur minnar a Hvoli, og auðvitað komin út á engjar til vinnu er leið á dag, en blessað barnið var heima. Honum hafði verið gefinn tertubiti með mjólkinni síðdegis og honum þótti hann svo óskaplega góður. 
Þegar ég kom heim klukkan níu um kvöldið og hann heyrir í mér kemur hann fram til mín, réttir fram höndina, opnar lófann og segir: „Borðaðu þetta, Sigga mín!" Hálfan tertubitann hafði hann geymt í lófa sínum, fannst að þetta yrði ekki fullkomin ánægja nema ég fengi líka að smakka á kræsingunum!" 

'''Eldgos og annað rask.''' 
Þau Halldór og Sigga flúðu eins og aðrir frá Vestmannaeyjum undan jarðeldunum í janúarlok 1973. Þá varð mikil breyting á lífi þeirra og í augum Siggu líka mikil breyting á Vestmannaeyjum. Henni finnst sárt að vita hve margir töpuðust upp á land í gosinu og saknar augljóslega mikið þess gamla Eyjalífs sem hún ólst upp við og var þátttakandi í svo lengi. „Þá þekkti maður alla," segir Sigga, „og tók þátt í gleði og sorg annarra í kringum sig." 
Henni er eins og öðrum minnisstæð gosnóttin. 
„Við höfðum farið snemma að sofa, það var mikil vinna. Ég vaknaði svo eftir stuttan svefn við greinilegan titring sem ég skildi ekki af hverju gæti stafað. Ég vakti Halldór og hann hélt að bílskrjóður væri að fara hjá húsinu okkar. Þetta hætti ekki, svo ég fór fram og svo verður mér stuttu seinna litið út um austurgluggann og sé þá bálið. Í því hringdi Nonni minn. Halldór, sonur Jóns Bergs, svaf hjá okkur, og þegar ég vek barnið og segi því tíðindin, segir strákur: „Já, en amma, þú sagðir mér að það kæmi aldrei framar eldgos í Helgafelli!" 
Ég sagði bónda mínum að taka með sér sparisjóðsbækurnar, en ég tók með mér ávexti úr ísskápnum! Svo fórum við af stað, en ég gat skotist aðeins aftur heim, áður en við sigldum brott til Þorlákshafnar, og þá setti ég silfrið mitt í poka. Mér fannst gott að hafa það með ef harðnaði á dalnum! En þetta varð minnisstætt, ekki síst að sjá ungu mæðurnar, sumar berfættar í skónum, með slopp yfir sér og börnin í fanginu. Ekkert æðruorð, ekki einu sinni barnsgrátur. Og svo voru móttökurnar svo einstaklega hlýlegar og vel við okkur gert." 
Sigga og Dóri fóru til Höllu, systur hennar, en hálfum mánuði síðar er Sigga komin í Sjöstjörnuna í Keflavík þar sem hún vann vertíðina 1973. Það sagði hún að hefði verið erfiður tími. Þau keyptu fljótlega íbúð í Reykjavík, mjög vistlega fbúð í Efstalandi 14 þar sem Sigga býr enn og hefur hreiðrað vel um sig. „En þetta var erfiður tími fyrst í stað svo að mér fannst stundum að ég væri ekki í lagi. Eg var eiginlega við að örmagnast." 
Sigga og Dóri ætluðu sér að flytjast á ný til Vestmannaeyja, höfðu fengið vilyrði fyrir siglfirsku timburhúsi fyrir tilstilli Einars Sigurjónssonar. 
En ekkert varð úr því. Þau gátu ekki hugsað sér að byggja sér nýtt hús vestur á eyju, vildu vera sem næst gömlum slóðum en það fékkst ekki samþykkt á þessum tíma. 
„Síðan, þegar Ísfélagsmenn keyptu Kirkjusand, talaði [[Einar Sigurjónsson]] framkvæmdastjóri við mig og bað mig um að koma til þeirra og auðvitað gerði ég það því að mér þótti alltaf gott að vera hjá þeim." Þetta var 1. júní 1973. [[Ísfélag Vestmannaeyja|Ísfélagið]] flutti starfsemi sína út í Eyjar ári síðar „og þeir báðu mig enn að koma með þangað og ég sló til. Halldór varð eftir í Reykjavík og ég reyndi að fara á milli, eins oft og ég gat, en eftir að hann dó var viðvera mín lengri úti í Eyjum. Þar bjó ég á verbúð í Ísfélaginu og það fór ósköp vel um mig. Aldrei ónáðaði mig nokkur maður, ekki unglingarnir sem þar bjuggu með mér, þegar þeir voru að koma heim af skemmtunum, nei, aldrei!
Þannig hafði ég þetta í fimm ár en þá hætti ég að vinna. Það var komið nóg, 40 ár í frystihúsum. 
Þeir ætluðu ekki að vilja sleppa mér, en mér fannst komið nóg, orðin 71 árs, en ég þurfti ekkert að vinna lengur, átti moð af peningum!" 

'''Byrjaði hjá Einari Sigurðssyni.''' 
„Ég byrjaði að vinna í fiski hjá Einari Sigurðssyni sumarið 1939 í Vöruhúsinu. Þetta voru einhverjar tilraunir hjá honum með flökun og frystingu. Við vorum þarna í þrjá mánuði. En veturinn 1940 byrjaði Einar með rekstur frystihúss niðri á bryggju, á [[Godthaab|Godthaabs]] lóðinni sem hann var þá nýbúinn að kaupa af bankanum, í gömlum hjalli þarna niður frá. 
Þetta var, að mig minnir, um mánaðamótin febrúar og mars. Það komu sjö persónur úr Reykjavík, sennilega á vegum fiskimálanefndar, til þess að kenna okkur að flaka og ég man vel þegar ég flakaði fyrstu ýsuna. Það var heiðursmaður á vegum nefndarinnar sem flakaði fyrir mig eina ýsu og lagði svo fyrir mig aðra, rétti mér hnífinn og sagði mér að ná flakinu af. Ég tók hnífinn og flakaði og ég ætla ekki að hrósa mér af því verki, en lagði svo hnífinn frá mér þegar ég var búin og bað hann líta á, en fékk ekki hrós fyrir. Það líkaði mér illa og spurði hann hvort hann gæti ekki skilið að þetta væri fyrsta ýsan sem ég flakaði. 
En það varð ekki síðasta ýsan, öðru nær!" segir Sigga og hlær. „Þær urðu margar, skal ég segja þér!" 
Þeim sem unnu með Siggu ber saman um að hún hafi verið óvenjufljót við flökun, einstaklega velvirk og vandvirk. 
„Nei, það er engin sérstök kúnst að flaka ýsu, fjögur handtök! En það skiptir máli að fá góða nýtingu, ná öllu flakinu án þess að fá bein með. Ég varð lagin við flökun, flakaði bæði bolfisk og flatfisk, og meira að segja hef ég flakað háf. Hann kom stundum í netin og var þá hengdur upp, þurrkaður og notaður í eldivið." 
Þetta ár Siggu hjá Einari Sigurðssyni reyndist henni eftirminnilegt. 
„Hann Einar var merkilegur maður en líka mjög duttlungafullur, fannst mér. 
Það var stórkostlegt fyrir Vestmanneyinga að hafa slíkan mann með þessa miklu drift og þennan mikla framfarahug sem hann hafði. Það munaði svo sannarlega um hann! En mér líkaði ekki alltaf við hann. Hann réð nokkrar stúlkur til starfa þennan vetur en beitti nokkuð hörðum brögðum við að halda uppi vinnu aga meðal starfsfólksins, vildi hafa okkur sem þræla. Hann rak nokkrar stúlkur, sumar ágætar, en nokkrar fengu að koma aftur. Loks kom að mér að fá reisupassann. Ég var eina kerlingin, hitt voru stelpuskott. Hann sagði mér upp. Uppsögnin fór eins og eldur í sinu um vinnustaðinn. Með Einari vann ágætur maður, aðstoðarmaður hans, [[Guðni Ásgeirsson]], utanbæjarmaður. Hann spyr mig hvort það sé satt sem hann hafi heyrt. „Já," sagði ég. „Þú mætir eftir sem áður," sagði Guðni og Einar rak mig ekki aftur eftir það. 
Og ekki máttum við fara á verkalýðsfund hjá [[Helga Rafnsdóttir|Helgu Rafnsdóttur]]! Nei, Einar sagði að ef eitthvað bjátaði á ætti að tala við hann. 
En þrátt fyrir þessa árekstra get ég ekki sagt annað en gott um Einar. Þetta sumar, 1940, bauð hann öllu starfsfólki sínu í skemmtiferð upp á Skógasand, við Skógafoss. Þetta var mjög eftirminnileg ferð. Og það var í þeirri ferð sem Einar synti úr landi út í vélbát. Í gegnum brimölduna við [[Sandur|Sandinn]]. Bát var ekki hægt að leggja að Sandinum því að veður hafði versnað, en honum lá svo á að komast til Eyja. Hópurinn varð hins vegar að fara til Reykjavíkur og taka skip þaðan til Eyja, 110 manns! 
Svo reyndist Einar mér auðvitað sem höfðingi því að þegar nær dró jólum kom hann til mín og afhenti mér þriggja mánaða kaup og sagði að þetta væri uppbót á það sem ég hefði unnið fyrir hann á árinu. Þar á ofan fékk ég í jólagjöf skemmtilegan bækling sem hann hafði látið prenta um ferðina með innlímdum ljósmyndum. Með þeirri sendingu, sem barst á aðfangadag jóla 1940, fylgdu að auki 50 kr. Svona var hann Einar, stórhöfðingi. Maður getur oft mælt mennina á því hvernig þeir koma fram við börn, og ég sá oft hvað hann Einar var góður við hann Nonna minn, leiddi hann stundum með sér, ef hann fann hann á götu, og fór með hann niður eftir þar sem hann var með rekstur sinn." 

'''Rekin fyrir stjórnmálaskoðanir.''' 
„Eftir þetta ár hjá [[Einar ríki|Einari ríka]] fór ég að vinna í fiskvinnslu þar sem síðar reis hús [[Vinnslustöðin hf|Vinnslustöðvarinnar]], upp af Friðhafnarbryggju, stundum í kerskni kallað „Skítur og svað"! Þeirri fiskvinnslu stjórnaði [[Magnús Guðbjartsson|Magnús Guðbjartsson]], ágætur maður. Hann bauð mér karlmannskaup og þar var ég í níu ár. Þá voru aðrir herrar komnir til sögunnar. Endirinn á því var sá að ég ákvað að ganga í Framsóknarflokkinn 1949. Það spurðist fljótt út og strax daginn eftir kom forráðamaður fyrirtækisins til mín og sagði mér að ég ætti að fara að vinna á kvenmannskaupi. Ég sneri upp á mig og þakkaði fyrir og sagði að þeir þyrftu ekki að hafa áhyggjur af því að tapa á mér og kvaddi. Ég leit á þetta sem uppsögn og hún stóð í sambandi við pólitísk afskipti. Þannig var það!
Ég þoldi aldrei fhaldið í Eyjum. Mér fannst að það kæmi ekki vel fram við verkafólk og þá sem áttu undir högg að sækja. Eg þoli ekki að það sé troðið á smælingjunum. Ég heillaðist af þeim [[Þorsteinn Víglundsson|Þorsteini Víglundssyni]] skólastjóra og [[Helgi Benediktsson|Helga Benediktssyni]] og mér fannst þeir vera miklir driftarmenn og stóð með þeim. En mér rann til rifja hvað þeir áttu erfitt með að vinna saman, Þorsteinn og Helgi, og ég skal ekkert leyna því að ég stóð fremur með Helga. Helgi var enginn engill, og það er enginn svo góður að ekki finnist einhver galli, en hann var minn maður! En ég gat aldrei fellt mig við kommana eða kratana og ekki hugsað mér að ganga í þeirra raðir. Ég tók 5. sætið á lista Framsóknarflokksins í bæjarstjórnarkosningunum í ársbyrjun 1950. Ég var oftast á listanum eftir það, í 3. sæti 1958, en síðar í neðri sætunum, svona til að sýna stuðning minn við flokkinn! Ég hreifst líka af Eysteini Jónssyni. Hann var góður maður, það mátti merkja á því hvernig hann kom fram við börnin hans Bergs heitins bróður míns, en þeir höfðu verið nágrannar. 
Ég skal segja þér það að ég veit að ég kem aftur í þetta líf og ég er alveg ráðin í því hvað ég ætla þá að taka mér fyrir hendur. Ég ætla að verða stjórnmálamaður. Það hef ég ekki getað í þessu lífi því að mér finnst ég ekki hafa nógu mikið í kollinum til þess. Það er alveg plága að hafa ekki nógu mikið í kollinum. En ég er alveg sannfærð um að ég fæ stærri skammt næst!" í Ísfélaginu í 30 ár. 
„Ég réð mig svo 1949 hjá Ísfélaginu og vann þar upp frá því, það urðu víst um 30 ár. Þar varð mikil breyting 1956 hjá félaginu þegar nýir menn komu til sögunnar og tóku við rekstri þess. Ég hafði mest af [[Sigurjón Auðunsson|Sigurjóni Auðunssyni]] að segja. Það var gott að vinna hjá honum. 
Hann var afbragðsgóður verkstjóri. Svo var [[Einar Sigurjónsson]] framkvæmdastjóri vakinn og sofinn yfir vinnslunni og mér líkaði afskaplega vel við Einar. Hann reyndist mér alla tíð vel. 
Lengst af flakaði ég eða pakkaði á borði en svo varð ég verkstjdri, í 14 ár, og það verð ég að segja að það átti vel við mig! Eg stjórnaði bæði konum við pökkun og líka krökkum, þau voru látin slíta humar, sum alveg frá 7 ára aldri. 
Ég sagði konunum að tala við mig ef þær hefðu yfir einhverju að kvarta. En ég var aldrei skömmuð þótt ég væri sett yfir 80 konur. Þetta gekk allt vel, með einni eða tveimur undantekningum sem ég er ekkert að rifja upp! 
Sæmileg hef ég verið því að þeir í Ísfélaginu vildu ekki sleppa mér. Og þegar ég kvaddi konumar í Sjöstjörnunni í Keflavík eftir vertíðina 1973 færðu þær mér fallegan vasa, fullan af blómum. Það þdtti mér vænt um.
Ég hef auðvitað kynnst mörgum góðum samstarfsmönnum. Í Ísfélaginu, fyrir utan Sigga og Einar, voru t.d. Finnur biskupsbróðir og [[Ólafur Gíslason|Ólafur Gíslason]] frá [[Héðinshöfði|Héðinshöfða]], harðduglegir menn. Það var líka afbragðsgott að vinna með [[Egill Jónsson|Agli Jónssyni]], við vorum verkstjórar lengi saman. Og svo líkaði mér alltaf afskaplega vel við hann [[Gísli Ásmundsson|Gísla Ásmundsson]], mikið lipunnenni. Og ekki má ég gleyma henni [[Anna Erlendsdóttir|Önnu Erlendsdóttur]]. Við vorum svo miklar vinkonur og unnum svo lengi saman. Mér líkaði svo vel við hana, hún var framsóknarmaður eins og
ég!" 

'''Vinnuaðstæður.''' 
„En vinnuaðstæður á þessum tíma voru miklu erfiðari en þær em í dag. Við þurftum t.d. að standa á steingólfi vestur í [[Vinnslustöðin hf|Vinnslustöð]] og þá var okkur sagt að vera á tréhnöllum með yfirleðri sem náði upp að hné. Þannig stóð maður allan daginn, frá kl. 8 á morgnana og fram á kvöld. Og á þessum hnöllum stormaði ég heiman frá mér inn í Vinnslustöð og til baka nokkrum sinnum á dag. Það tók 12 mínútur hver ferð. Já, maður hefur verið frýnilegur á þeirri göngu! Síðan fengum við trégrindur til að standa á en þetta gat verið ósköp þreytandi þegar lengi var unnið. 
Oftast var unnið í 10 tíma, frá kl. 8 og fram að kvöldmat. Við höfðum kaffitíma klukkan hálftíu og þrjú og fengum okkur oftast kaffisopa klukkan fimm. Stundum var unnið fram á nótt og um helgar, og fyrir kom að ég var ræst um miðja nótt til að ísa í kassa. Í síldinni var það þannig að við unnum stundum heilu vikumar án þess að ná lengri svefni en svona fjórum tímum, bara yfir blánóttina. Já, og um páska var iðulega unnið fram að hádegi á páskadag. Það varð að bjarga þeim verðmætum sem komu að landi, það var ekki annað að gera! 
Við vorum aldrei þreyttar, þessar kerlingar. Það átti að taka af okkur bónusinn, eða hætta að mæla afköstin, eftir kvöldmat, því það þótti komið nóg eftir 10 tíma, en konurnar tóku það ekki í mál, og aldrei var bónusinn betri en eftir kvöldmat! 
En það breyttist auðvitað margt eftir að ég varð verkstjóri. Ég þurfti að mæta fyrr á morgnana, helst fyrst, til að stilla vigtirnar, sjá um að umbúðir væru á borðunum og þess háttar. Svo varð maður að sjá um að allt væri hreint, spúla út og klórþvo. Og svo varð ég að sjá um að konurnar væru ekki að svíkjast um eða slóra! Já, maður fór oftast síðastur úr salnum." 

'''Félagslífíð.''' 
„Félagslífið, skemmtanir og þess háttar, var nú ekki margbreytilegt í Eyjum áður fyrr. Það var helst eitthvað um að vera á haustin, en ég var ekki mikið fyrir það. Maður var alltaf að vinna! Við vorum einu sinni, hjónin, að búa okkur á ball hjá sjálfstæðisfélögunum, en þá var Dóri ræstur á sjó, svona var þetta! 
Ég hef ekki verið mikil þjóðhátíðarkona. Jenný og Jón á Mosfelli tjölduðu aldrei í Dalnum, en við krakkarnir, ég og Leifur, fórum með brekán og breiddum á steina uppi við Fiskhella! En eftir að ég giftist var maðurinn minn oftast á síld yfir sumarið, svo ég hafði hægt um mig yfir þjóðhátíðina. 
En ég starfaði í Slysavarnafélaginu þótt ég væri ekki alltaf ánægð þar því að íhaldskonurnar réðu öllu, það var aldrei hlustað á [[Marta Þorleifsdóttir|Mörtu Þorleifsdóttur]] eða [[Helga Rafnsdóttir|Helgu Rafnsdóttur]] þótt þær kæmu með góðar tillögur. 
Lengst starfaði ég þó í Kvenfélagi Landakirkju, þar var gott að vera. Við Dóri vorum kirkjurækin og mér líkaði vel við prestana sem þá vom, sr. [[Sigurjón Þorvaldur Árnason|Sigurjón Þ. Árnason]] og síðar sr. [[Halldór Kolbeinsson|Halldór Kolbeins]]. Ég söng þó aldrei með kórnum, við höfum ekki getað sungið mikið, systkinin! Sr. Sigurjón stofnaði [[KFUM & K|KFUK]] og þar vorum við Alla systir mín með. Sr. Fimmtug 1958. Myndin er tekin heima í stofu ú [[Helgafellsbraut|Helgafellsbraut]]. 
Sigurjón var sannur guðsmaður og var oft með okkur á fundunum og hans góða kona. Trúin hefur verið mér mikils virði, ég hef svo oft rekið mig á það gegnum lífið. 
Svo starfaði ég dálítið í verkakvennafélaginu, var meira að segja í samninganefnd. Þá kynntist ég dálítið Torfa sáttasemjara og Sighvati Bjarnasyni í Asi sem var fyrir vinnuveitendum í Eyjum. Þetta voru ágætiskarlar! 
Aldrei fórum við í sumarfrí, eins og nú er alsiða, enda karlinn minn alltaf á síld. En við fórum oft á haustin, skömmu fyrir jólin, til Reykjavíkur að kaupa inn, og þá gistum við alltaf hjá Gunnu mágkonu, Guðrúnu Beck." 

'''Fallegt heimili.''' 
Þegar komið er á heimili Sigríðar í Efstalandi, sem er afar snyrtilegt og hlýlegt, blasa við á borðum og veggjum hannyrðir húsfreyjunnar. Hún hefur málað, saumað út og unnið fleira sem prýðir heimilið. Hún sat ekki auðum höndum þegar hún kom heim eftir slarksaman og langan vinnudag. 
„Ég lærði dálítið í hannyrðum í gamla daga, það var hjá Margréti Konráðsdóttur. Hún var ættuð að norðan en var í Eyjum um tíma hjá Önnu, systur sinni, sem kenndi við [[Barnaskóli Vestmannaeyja|Barnaskólann]]. Margrét lærði í Danmörku og kenndi ýmislegt, hún kenndi mér kóngsbróderingu. Og þar lærði ég svolítið að mála. Ég hef aldrei prjónað mikið, en heklað svolítið og flosað. 
Fjölskyldan hefur alla tíð verið mér mikils virði. Við vorum mörg systkinin í Eyjum og héldum vel saman, og systkinabörn mín hafa alla tíð haft gott samband við mig. Það voru aldrei nein leiðindi. Mér þykir vænt um það. Við systurnar fimm höfðum með okkur saumaklúbb, einu sinni í viku yfir veturinn, kl. 8 á fimmtudögum. Það var skemmtilegt. 
Sumarfríin voru stutt í gamla daga, ef nokkur. Ég notaði þau aldrei til ferðalaga, fannst best að vera heima, naut þess, og vann svo kannski dálítið í garðinum. 
Við vorum með matjurtagarð, rófur, blómkál, gulrætur og að sjálfsögðu kartöflur, bæði heima við og í smástykki sem við höfðum vestur í [[Hraun|Hrauni]]. 
Þetta voru mikil búdrýgindi, og mér þótt gaman að eiga við þetta. Svo tíndum við ber í hrauninu vestur frá og söl í [[Torfmýri|Torfmýri]]. Já, stundum fórum við upp á Sólheimasand til berjatínslu. Það var allt nýtt! 
Við vorum aldrei með fé, en áttum kú með öðrum. Ég mjólkaði hana, í kofa við [[Ásbyrgi|Ásbyrgi]]. Og svo höfðum við hænsn og fengum ný egg. 
En svo fóru þægindin að koma eftir stríð. Við fengum ísskáp frá [[Helgi Benediktsson|Helga Ben]]., um 1950, en hann stóð ónotaður í tvö ár því að það var skortur á rafurmagni í Eyjum. Það var jafnstraumur en þessi tæki þurftu riðstraum. Það lagaðist upp úr 1950. Þá gat maður farið að þvo í vélum, það var mikil framför. Svo ég tali ekki um vatnið frá landi. Aður fyrr söfnuðum við rigningarvatni af húsþakinu, eins og allir aðrir, og maður varð að passa upp á það að taka rennurnar frá eftir þurrka svo að vatnið væri sæmilega hreint. Dóri byggði mikinn brunn við húsið okkar og undir því. Þegar við vorum að byggja þótti einhverjum brunnurinn svo stór að hann spurði hvað þetta væri eiginlega. „Ja, þetta er sundlaug handa frúnni," sagði Dóri! 
Ég hef aldrei farið til útlanda. Mér hefur oft verið boðið að fara, t.d. á afmælum, og Högna bróður-dóttir mín, sem er arkitekt í París og margir kannast við, hefur margsinnis boðið mér að koma, en æ, ég veit það ekki, mig langar ekki. Eg vil helst vera hérna heima. 
En það hefur margt breyst á langri ævi, finnst mér. Það var allt annað yfirbragð á hlutunum hérna áður fyrr. Allt rólegra, fólk samviskusamt og vann hlutina svikalaust, en nú finnst mér mikil lausung á öllu, spenna og sumt alveg kolvitlaust!" 

'''Ævikvöld.''' 
„Ég er alveg sátt við hlutskipti mitt. Ég er auðvitað þakklát fyrir það hvað ég held góðri heilsu, komin á tíunda áratuginn, hugsaðu þér! Ég hef eiginlega aldrei fundið til í skrokknum, er ekki með einn æðahnút eftir allar þessar stöður og plamp. 
Það spurði mig virðuleg verslunardama um það fyrir nokkru hvernig ég færi að því að verða svona langlíf og halda góðri heilsu og lífskrafti þetta lengi. Ég sagði henni að ég gæti skýrt það og ég gæti kennt henni ráð til þess, og þeim sem kynnu að öfunda mig: Það væri að fara í frystihús og vinna þar í 40 ár! 
Já, en ég ætla að vera betur útbúin þegar ég kem aftur. Ég er forlagatrúar, það hef ég beinlínis sannreynt, t.d. þegar ég fékk hann Nonna minn. Ég trúi líka á framhald og er alveg tilbúin í það að stökkva yftr þegar kallið kemur. Ég meira að segja hlakka til þess. Það er ekki alltaf gaman að verða svona gömul, en ég hef ekki yfir neinu að kvarta, og aldrei verið í illdeilum við nokkurn mann á lífsleiðinni. 
Og ég er ekki á leiðinní á ellíheímílí skal ég segja þér!" 
'''[[Gísli Pálsson]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Eftirminnileg sjóferð

2016-10-31T14:31:00Z

StefánBjörn: Ný síða: '''JÓN GUNNLAUGSSON''' <center><big><big>'''Eftirminnileg sjóferð'''</big></big></center> Ef við kynnum okkur þær breytingar sem orðið hafa sí...

'''[[Jón Gunnlaugsson|JÓN GUNNLAUGSSON]]''' 

<center><big><big>'''Eftirminnileg sjóferð'''</big></big></center> 
Ef við kynnum okkur þær breytingar sem orðið hafa síðustu 60 árin sjáum við að á flestum sviðum hafa þær orðið mjög miklar. Hér í Eyjum var það nær eingöngu sjósókn og vinnsla aflans sem voru uppistaða alls athafnalífsins. 
Þar hafa framfarir orðið stórtækar. Rétt um það leyti skall á síðari heimstyrjöldin sem olli gagngerri breytingu á öllu hér á landi. Fljótlega gætti hennar á mörgum sviðum. Þar á meðal á útflutningi á fiski frá Íslandi, ekki síst frá Vestmannaeyjum, til Englands. Það var ekki eins og nú að ftskurinn væri unninn í neytendaumbúðir. Nei, hann var ísaður, með haus og hala, án allra umbúða, beint í lest skipsins. Í þessum ferðum var fjöldi íslenskra skipa, ég held allur togarafloti landsins og fjöldi af færeyiskum skútum. Eitt þessara skipa var [[Helgi VE-333|Helgi VE 333]]. Það yrði of langt mál að segja alla sögu Helga sem áreiðanleg er litrík á köflum. Enda kunna aðrir þá sögu betur en ég. Í stað þess verður reynt að segja, aðallega, frá einni ferð sem Helgi fór áleiðis til Englands. En vegna óhapps endaði ferðin aftur heima í Eyjum án þess að komast til áfangastaðar sem var Fleetwood í Englandi. 
M.s. Helgi var um 115 smálestir að stærð. Byggður í Vestmannaeyjum 1939. Eigandi Helgi Benediktsson, útgerðarmaður og kaupmaður. Helgi var gjarnan á síldveiðum fyrir Norðurlandi á sumrin. Mikið í vöruflutningum milli Vestmannaeyja og Reykjavíkur. Svo í flutningum fyrir herliðið þegar það var hér á landi á stríðsárunum. Það sem eftirminnilegast er af sjóferðasögu Helga, held ég megi segja séu fiskútflutningar hans til Englands og með vörur aftur heim, á styrjaldarárunum. Helgi Ben var drífandi maður. Hann átti þó nokkra báta sem gerðir voru út frá Eyjum. Var það mikli lyftistöng fyrir atvinnulífið hér. Hann átti Skaftfelling, sem á merka sögu að baki. 
Hann var líka í þessum fiskútflutningum til Englands. Frásögn af einni frægðarför hans hefur birtst á prenti. Þegar Helgi kom af síldveiðum þetta haust, 1941, fór hann í vöruflutninga milli Vestmannaeyja og Reykjavíkur. En þann 20. okt. var tekið á móti fiski í Helga til útflutnings á England. I þessari ferð var skipstjóri [[Ásmundur Friðriksson|Ásmundur Friðriksson]] frá [[Lönd|Löndum]]. Stýrimaður [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur Júlíusson]]. Aðrir í skipshöfn voru: [[Eðvald Valdórsson]] 1. vélstjóri, [[Ágúst Ólafsson]] 2. vélstjóri, [[Hjörtur Gunnlaugsson]] matsveinn, [[Brynjólfur Guðlaugsson]] háseti og [[Jón Gunnlaugsson]] háseti. Vegna óljósra gagna um nöfn annarra en skipstjóra og stýrimanns, er birtingin án ábyrgðar. 
Þessi ferð sem farin var til Fleetwood, gekk að óskum. að öðru leyti en því að eftir rúmlega sólarhrings ferð, gerði suðaustan hvassan vind, mótvind, með þeim afleiðingum að tvær rúður í stýrishúsi brotnuðu. Maðurinn. sem við stýrið stóð, skarst lítillega á andliti af glerbrotum. Eftir að neglt hafði verið fyrir gluggana, var ferðinni haldið áfram, með góðum endi í Fleetwood. 
Úr þessari ferð var komið 2. nóv. í þessari ferð voru vörur fluttar heim, einkum sement í lest og kol á dekki. Eitt skiptið var skipið svo sigið þó inni í höfn væri að sjór flaut inn á dekk svo að vandræði urðu við að taka olíu, sem tekin var um op á dekki. Það var því ekki mikið borð fyrir báru, frekar en oft áður. 
Það sem eftir var ársins var ekki tekið á móti fiski í Helga enda lítið um róðra á þessum árstíma. 
Um áramótin tekur við skipstjórn [[Ásgeir Ásgeirsson]] og stýrímaður [[Páll Þorbjörnsson]]. Þann 5. janúar 1942 var tekið á móti fiski í Helga, og átti að fara með fiskinn til Englands. Heldur gekk vel að fylla lestina. Við það var ekki látið sitja, heldur var fiskur ísaður í trékassa, þeim komið fyrir á hekkið og í ganga til hliðar við stýrishús. Ekki var hætt við svo búið því í lúkarinn var einnig ísaður fiskur. Helgi var því vel lestaður þegar úr höfn var látið. Þann 9. janúar voru landfestar leystar og haldið áleiðis til Fleetwood í Englandi. Í tvo sólarhringa, í góðu veðri, brunaði Helgi kunna leið í suðaustur átt. En þá, án sýnilegrar ástæðu, hætti skipið snögglega að láta að stjórn. Einhver bilun í stýrisbúnaði líklegust. 
Til að komast að stýrisleiðslunum varð að forfæra fiskikassa bæði á hekki og í göngum. Ekkert óeðlilegt var þar að sjá. Bilunin hlaut því að vera neðansjávar. Yfirmenn báru nú saman bækur sínar um til hvaða bragðs skyldi gripið. Á þessum slóðum og við þessar aðstæður var talstöð ekki notuð, nema í ítrustu neyð. Þegar sýnt þótti að hjálp væri ekki á næstu grösum, var gripið til þess ráðs að útbúa neyðarstýri í von um að komast áleiðis heim. 
Um borð var dálítið af tógi sem átti að selja í Englandi. Úr tóginu var gerður nokkuð stór köggull. Hann var settur í sjóinn aftur af skipinu. Tveir taumar frá honum hvor sínu megin á skipinu og inn á spil. Böggulinn átti að færa til þeirrar hliðar sem beygja átti skipinu. Þetta reyndist ónothæft. 
Skipið rak því áfram stjórnlaust fyrir vindi og sjó. Um nóttina kom upp að síðu Helga ensk freigáta. Með ljóskösturum lýstu þeir Helga upp. Haft var samband við freigátumenn og þeim tilkynnt að stýri skipsins væri bilað og þyrftum við aðstoð. Ekki sinntu þeir okkur á neinn hátt. Aftur réði dimman ríkjum og hvarf freigátan út í sortann. Nú þótti ástæða til að reyna að ná sambandi við Vestmannaeyjar. en ekkert svar kom. Ekki voni ljós höfð ofandekks. Því var ekki hægt um hönd að vinna úti á dekki í skammdegismyrkri sem var meirihluta sólarhringsins á þessum árstíma. Þrátt fyrir það var unnið að annarri tilraun með annars konar neyðarstýri. Nú var notuð bóma. 
Til þess að halda henni þversum í sjónum var hafður „hanafótur" á henni. Þessu komið fyrir í taug nokkru aftan við skipið. Taumum í það og inn á spil, svo sem í fyrri tilraun. Þetta reyndist einnig ónothæft. Nú var sjór tekinn að ýfast nokkuð. Þegar verið var að taka bómuna inn á hekkið, kom sjór á skipið með því óhappi að stýrimaðurinn. [[Páll Þorbjörnsson]], varð fyrir höggi af bómunni og slasaðist. Já, oft er talað um að ekki sé ein báran stök. Veðrið versnaði allmjög. svo skipið lá undir áföllum. Vegna þess hvað veðrið var orðið slæmt, var útbúið drifakkeri til að milda sjóinn. Í drifakkerið var notaður seglpoki. Í hann var sett töluvert af tvisti og öðru dóti. Í þetta var hellt olíu. Þessu var slakað út með taug um mitt skip, vindmegin, spölkorn frá skipi. Við þetta varð sjórinn ekki eins harður. Í þessu veðri reyndi ansi mikið á skipið. Því var í annað sinn reynt að hafa samband við land í gegnum Reykjavik, því árangurslaust virtist að ná sambandi við Vestmannaeyjar. Að lokum náðist samband við Reykjavík og einnig við togarann [[Rán]]. Litlu síðar kom samband við Vestmannaeyjar. 
Þegar þær aðstæður skapast að maður stendur frammi fyrir að náttúruöflin svona hve mikinn mátt þau eiga til ef svo ber undir þá finnur maðurinn hve lítils hann má sín gagnvart þeim. Það gerist því óafvitandi að hugurinn hvarlar til þess sem þennan mikla mátt hefur látið verða til. Hugsunin til hans endar því með bæn. Þegar þessu veðri slotaði, var enn tekist á við að útbúa neyðarstýri. Þá aðferð má nefna rófustýri. Aftur var fyrrnefnd bóma notuð. Annar endi hennar boltaður lauslega við hekkið. Á hinn endann, sem í sjó fer, er festur hleri og hann þyngdur með járni. Taumar frá neðri enda hlerans lágu hvoru sínu megin og inn a spil sem maður var við að stýra. Ekki hefði verið eftirsóknarvert að vera þar í mikilli ágjöf. Já allt er þá þrennt er. Þessi þriðja tilraun heppnaðist það vel að skipið lét þokkalega að stjórn. Það er ekki að ástæðulausu, þegar sagt er: „Neyðin kenni naktri konu að spinna." 
Í góðum byr og á leikandi léttum ránardætrum var stefnt í áttina heim. Sjá mátti á brosmildum svip manna að vondeyfð hafði breytst í vongleði. Eftir fjögurra sólarhringa hrakning birtist tilefni til að anda léttar því í augsýn var land fyrir stafni. Það reyndist vera [[Hjörleifshöfði]]. Haldið var vestur með landi til Eyja. Haft var samband við Eyjar og tilkynnt um komutíma, svo og að bátur kæmi til móts við [[Helgi VE|Helga]] að draga hann inn í höfnina. M.b. [[Muggur VE|Muggur]] tók Helga í tog. 
Þrátt fyrir allt sem á undan er gengið er ekki hægt að segja annað, en að lánið hafi fylgt okkur, þegar til baka er litið. Það er afrek skipshafnar að takast að yfirstíga lítt þekktan vanda eftir að óhappið reið yfir og undir svona kringumstæðum. Vandinn fólst einnig í því að aðstæður voru mjög erfiðar. Ekki var það síður mikið lán að vera komnir í höfn þetta snemma. 
Því nokkru eftir að við komum heim, skall á vont veður með miklum óróa í höfninni. Flutningaskip, sem í höfninni var, sleit landfestar sínar og bátar urðu fyrir skemmdum í höfninni. Að vera í óveðri í hafi úti með ófullnægan stýrisútbúnað sem þoldi auðvitað takmarkað hnjask, hefði auðvitað getað brugðið til beggja vona. Daginn eftir að í höfn var komið, var skipshöfninni boðið heim til þeirra hjóna Helga og Guðrúnar sem veittu af rausn. Beðið var þar til sogadrátturinn af völdum veðursins minnkaði í höfninni. 
Kafarar úr Reykjavík voru tilbúnir að hefja vinnu við viðgerð á stýrinu. Hún gekk að óskum. Ekki var beðið boðanna því daginn eftir var látið úr höfn, í annað sinn, með sama farminn. Páll Þorbjörnsson varð eftir vegna meiðslanna og við tók [[Bernódus Benediktsson]]. Stefnan sett sem fyrr á Fleetwood. Eins og fyrr var sagt, var fiskur í kössum á dekki, hann reyndist ónýtur. 
Eftir þetta fór Helgi margar ferðir til Englands með fisk. Eins og æfinlega þegar siglt er um Norður-Atlantshaf, einkum að vetri til, getur atburðarrásin orðið með ýmsu móti eins og sagt var frá í Ríkisútvarpinu í desember 2000. Þar var sagt frá ferð sem Helgi fór til Englands árið 1943. I þeirri ferð hreppti Helgi eitt óveðrið, sýnilega enn verra en árinu áður. I stríði leynast hættur víða. Í einni ferðinni, að degi til, sást kafbátur nokkuð nálægt. Ekki var vitað hverrar þjóðar hann var. Sem betur fór hvarf hann sjónum okkar nokkuð fljótt. Var það í eina skiptið sem þeim mönnum sem á frívakt voru, var sagt að afklæða sig ekki. þó í koju færu. í annað skipti var eitthvað óvenjulegt á ferðinni. Í dimmunni sást ljósafár mikið á himni, allt var á ferð og flugi. Ekki virtist þetta í mikilli fjarlægð að sjá, líklega var þetta flugvélahópur á ferðinni. Ekki treystum við okkur til að spá hvað um var að vera. 
Hér er rétt að setja punkt en þó má segja: „Svona lor um sjóferð þá." 
'''[[Jón Gunnlaugsson]] á [[Gjábakki|Gjábakka]].''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ 150 ára minning Sigurðar Sigurfinnssonar

2016-10-20T14:12:44Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''HILMIR HÖGNASON'''</big></big></center> <center><big><big>'''150 ára minning Sigurðar Sigurfinnssonar, hreppstjóra, að Heiði, Vestmannaeyjum.'''</big></...

<center><big><big>'''HILMIR HÖGNASON'''</big></big></center> 
<center><big><big>'''150 ára minning Sigurðar Sigurfinnssonar, hreppstjóra, að Heiði, Vestmannaeyjum.'''</big></big></center> 
<center><big><big>'''Fæddur 6. 11. 1851.'''</big></big></center> 

Til þess að gera þessum framsýna atorkumanni full skil, þyrfti að skrifa heila bók. Hér verður aðeins tiplað á því markverðasta. 
Foreldrar hans voru [[Sigurfinnur Runólfsson]], bóndi í Ystabæliskoti og Ystabæli undir Eyjafjöllum og kona hans, [[Helga Jónsdóttir|Helga Jónsdóttir]]. Hann var ættaður frá Skagnesi í Mýrdal, hún frá Brekkum í Holtum. Sigurður var fimmti maður í beinan karllegg frá [[Högni Sigurðsson|Högna Sigurðssyni]], prófasti, að Breiðabólstað í Fljótshlíð. Sigurður ólst upp með foreldrum sínum en árið 1872 fluttist hann, þá 21 árs, að Görðum í Vestmannaeyjum og gerðist þar vinnumaður og sjómaður. Þeir Garðar voru í suðaustur af [[Kirkjubær|Kirkjubæjum]]. 
Snemma fór að bera á forystuhæfileikum Sigurðar. Allt sem hann tók sér fyrir hendur kláraði hann af einurð og áhuga og horfði þá jafnan til framtíðar. 
Árið 1883 var hann orðinn útvegsbóndi og var það til æviloka með öllum þeim störfum sem á hann hlóðust. Hann byrjaði ungur formennsku á áraskipum. Þá var hann með þilskipið [[Skeið|Skeið]], sem hann átti sjálfur, til þorsk- og hákarlaveiða og síðar með vélbáta. 
Hann var völundarsmiður en hafði þó ekkert lært. Til marks um það má nefna að hann tók þilskipið Skeið í sundur eitt haustið og stækkaði um 9 smálestir. Það þótti afrek af ólærðum manni á þessum tíma. Fékk hann verðlaun fyrir sem og allt hans framtak til eflingar búskap í Vestmannaeyjum. Þau voru 30 kr. eða sem samsvaraði kaupi fyrir 180 - 190 klukkutíma vinnu. Á þessum tíma og alla tíð var Sigurður í forystusveit bænda í ræktun túna og matjurtagarða. 
Nú skal rifja upp þau störf sem hann tók að sér og framfaramál, sem hann var hvatamaður að og var vakinn og sofinn yfir: 
Hreppstjóri frá 1895 og oddviti hreppsnefndar 1902. Einn af stofnendum K.f. Herjólfs. Stofnandi og formaður [[Framfarafélag Vestmannaeyja|Framfarafélagsins]] frá 1893-1914. Formaður Nautgripaábyrgðarfélagsins um langt skeið. Aðalhvatamaður að stofnun Ísfélagsins með [[Sveinn Jónsson|Sveini Jónssyni]], trésmiði og var reikningshaldari þess fra stofnun 1901. Formaður Bjargráðanefndar. Formaður Sundfélags Vestmannaeyja og nokkur sumur sundkennari. Var fyrstur manna í Vestmannaeyjum til að nota lýsi til að lægja sjó. Hafði forgöngu um stofnun sjóðs til styrktar ekkjum og börnum þeirra Vestmannaeyinga sem drukkna eða hrapa til bana og formaður hans lengi. Átti frumkvæði að stofnun styrktarsjóðs aldurhniginna og heilsubilaðra sjómanna, 1908 og lengi formaður hans. Starfaði mikið í I.O.G.T. og var stakur bindindismaður. Forseti Bátaábyrgðarfélagsins frá 1908 - 15. 
Um tíma var hann einn kunnasti hagyrðingur hér í Eyjum. Var fréttaritari Fjallkonunnar mörg ár og sendi fréttapistla oft á ári úr sveitarfélaginu. 
Einnig skrifaði hann í Lögréttu pistla frá Vestmannaeyjum. Um brimlendingar í Andvara 1915 undir dulnefninu [[Sæfinnur á Öldu]]. Gömul örnefni í Vestmannaeyjum í Árbók Fornleifafélagsins 1913. Um slysfarir á Íslandi í handriti. Árið 1890 komu út á prenti í Reykjavík tvö kver. Þau heita Leiðir og lendingar í fiskiverum Íslands. Það fyrra nefnist Frá Jökulsá á Sólheimasandi til Reykjaness og hið síðara við Faxaflóa. Það má leggja að því sterkar líkur að þau séu eftir [[Sigurður Sigurfinnsson (hreppstjóri)|Sigurð Sigurfinnsson]]. Hér læt ég fylgja sýnishorn, sem varðar Vestmannaeyjar. 
'''Leiðir og lendingar.''' 
Vestmannaeyjar. Í Vestmannaeyjum eru þrjár aðallendingar. 1.
[[Skipasandur|Skipasandur]], sunnan við þilskipaleguna (Botninn) og eru þar naust: 
a) Vestan við Garðsverzlunarbryggju 
b) Í Læknum, vestan við [[Nausthamar|Nausthamar]] (niður undan [[Godthaab|Godthaabsverzlun]]; er besta og fjölskipaðasta naustið); 
c) Nýjabæjar-Hella, austan við [[Nýborg|Nýborg]]; 
d) Vestan við Júlíushaabsbryggju (Tangabryggju). 
Þar að auki má lenda í Tangaviki (vestan við Júlíushaab), Skildingafjöru (nokkru vestar) og inni í botni. 
2. [[Þrælaeiði|Eiðið]], norðan á móti milli [[Heimaklettur|Heimakletts]] og [[Klif|Klifs]]. 3.
[[Höfðavík|Víkin]], sunnanvert á Heimaeynni (liggur móti vestri norðan við [[Stórhöfði|Stórhöfða]]). 
'''1. Skipasandur.''' 
Þegar komið er sunnan að eyjunum að austan, má aldrei fara mjög grunnt sökum brims á Urðunum og blindskerja hér og hvar fram með landinu, einkanlega ef austanvindur er; þá er fyrst stefnt á Bjarnarey, þangað til Helgafell er komið rúmlega þverskips á bakborða svo er beygt heim í Flóann, þangað til [[Helgafell|Helgafell]] er vel laust sunnan við Halldórsskoru (syðst á [[Dalfjall|Dalfjalli]]); er þá farið að stefna heim á Víkina og á [[Heimaklettur|Heimaklett]]. 
Þegar komið er austan að eyjunum, skal ætíð halda skammt sunnan við [[Klettsnef|Klettsnef]] (suður-land-suðurshorn Ystakletts) á miðja Víkina milli Klettsnefs og Urðanna (suðurlands). Sé farið sunnan við [[Bjarnarey]], er venjulega stefnt á Heimaklett vestanverðan. Sé farið sundið milli Bjarnareyjar og [[Elliðaey|Elliðaeyjar]], er stefnt vestan við Heimaklett, eða á [[Klif|Klifið]]; skal þá ætíð varast að fara nærri Bjarnarey ef mikið austanbrim er þar eð grunnið Breki liggur við hana landnorðursmegin og nær út í mitt sundið til landnorðurs. Á Breka er 4 faðma dýpi og getur iðulega fallið á honum þó Leiðin sé fær. Enn fremur er aðgæsluverð grynning eða urð sem er nýkomin þétt við Bjarnarey landnorðurs megin sem austanbrim fellur á. Sé komið vestan við [[Elliðaey|Elliðaey]] er ætíð stefnt fyrir sunnan Klettsnef og þá stundum á Helgafell til þess Víkin er opin. Auðvitað getur stefnan verið nokkuð breytt frá þessu, eftir vindstöðunni því sé beitivindur er venjulega haldið hærra en beina leið heim á Víkina, eins ef straumur er andstæður en það er mjög áríðandi að kynna sér strauminn við Vestmannaeyjar og hafa hann ætíð hugfastan. 
Þegar komið er norðan fyrir eyjar, er tíðast farið Faxasund (milli norðurlandnorðurhorns Ystakletts og [[Faxasker|Skersins]]); skal þá varast að fara nærri vesturhorni Skersins, því skammt út frá því liggur flúð eða blindsker, sem vestanbrim fellur á. Austan við Skerið liggur Skellir, stórt sker, sem optast brýtur á með hásjávuðu, en er upp úr með lágsjávuðu. Ef þörf krefur, má fara Skerssund (hið mjóa sund milli Skers og Skellis), er það hættulaust, þótt alltaf falli á Skelli ef þess er vandlega gætt að fara mitt sundið sem er alldjúpt. Skerssund er þó ekki farandi ef austanvindur er að mun. 
Þegar farið er austan við Skelli, skal varast að fara nærri honum. 
einkanlega ef austanbrim er eða hafbrim (hér almennt nefnt hornriði) því þá draga brimföllin á Skelli til sín. Straumur er líka oft ákaflega harður í kringum hann; austurstraumurinn (útfallið) ber ýmist til landnorðurs úr Faxasundi, eða til landnorðurs norðan við Skerið og fram með Skelli. Vesturstraumurinn liggur upp á Skelli en með breytilegri stefnu. ýmist sunnan fyrir [[Bjarnarey]]. milli Bjarnareyjar og [[Elliðaey|Elliðaeyjar]], eða norður fyrir Elliðaey. Þegar farið er austan við Skelli, er hann sjálfur að vísu hinn besti leiðarvísir en meðan bærinn Vesturhús (vestasti bær í hinni stærstu girðingu norðaustan við [[Helgafell|Helgafell]]) er laus austan við [[Klettsnef|Klettsnef]]. er maður vel frí við Skelli að austan. 
Þegar austanvindur er að mun og róa þarf fyrir Klettinn suður úr Faxasundi, er best að fara sem næst Faxa og berginu ef landfall er svo að gott árarúm sé þangað til komið er fyrir Lögmannssæti (austurlandnorðurhorn Ystakletts); skal svo stefnt suður austan við heimalandið eða Urðartangana, til þess að varast frákast og rugl frá Klettinum, þangað til Klettsnef er þverskips á stjórborða og hleypt verður undan inn á Víkina. 
Það er auðvitað að stefnur inn Víkina, inn að Leiðinni, eru margar, eptir því úr hverri átt er komið að henni en þess skal ætíð gætt ef mikið austanbrim (hornriði) er og ódrœgur austanvindur, að hleypa sér aldrei inn á Víkina ef Leiðin er ófær heldur fara fyrir austan Ystaklett, norður úr Faxasundi og svo vestur að Eiði. 
Það er ekki ætíð svo gott að vera viss um það á sjó hvort Leiðin er fær eða ófær en þegar alda gengur rétt af austri, verður hún miklu fyrr ófær en þegar alda gengur af landsuðri með jafnri ölduhæð. Þegar komið er rúmlega inn á miðjan Flóann, má ganga að því vísu að Leiðin sé ófær ef austanaldan (hornriðinn) hylur iðulega brúnina á Bjarnarey að vestan, einnig ef landsuðuraldan hylur oft alla Bjarnarey. En vel getur Leiðin verið fær þó ein eða tvær öldur taki úr á Bjarnarey það sem áður er sagt. 
Þegar skip eru á sjó og Leiðin er aðgœsluverð, er oftast dregið upp eitt einkennilegt flagg á stönginni sem stendur upp úr vörðu þeirri sem er á túninu austan við Gjábakka. Þegar Leiðin er ófœr eru dregin upp tvö einkennileg flögg á sömu stöng. 
Þegar Leiðin er aðgæsluverð (eða ólög falla stöku sinnum yfir hana), er oftast best að fara heldur sunnar en miðja vegu inn Víkina og er þá stefnt á Kleifar (bjargtanga þann sem skagar lengst vestur úr Heimakletti) þangað til Kerlingarhóll á Elliðaey er genginn að Klettsnefi, og flaggstöngin í vörðunni á Gjábakkatúninu ber í Axlarstein; er þá komið að Leiðinni. (Kerlingarhóll er grjóthaus nærri fremst á Elliðaey, og er hún þá næstum gengin undir Klettsnef. Axlarsteinn ber við loftið skammt austan við Helgafell). Nú er farið inn Leiðina og er sjálfsagt að sigla ef austanvindur er (eins þótt hún sé ekki góð) og skulu seglin liggja út á stjórborða ef mögulegt er og er þá stefnt á Skiphella, eða sunnan til á Klementseyri, þangað til flaggstöngin á [[Skansinn|Skansinum]] ber í Flagtir og [[Elliðaey]] er gengin undir [[Klettsnef|Klettsnef]]; er þá beygt lítið eitt til útsuðurs og stefnt á nyrsta húsið á [[Tangi (örnefni)|Tanganum]] sem þá skal bera í Hástein, þangað til Örn kemur vestur undan Kleifum; er þá komið yfir Leiðina. (Klementseyri (fyrr nefnd Hörgseyri) er allbreið um sig og áföst við Heimaklett; á hana sést með háföllnu. Skansinn er allhár garður á hæðinni austan við Garðverslunarhúsin. 
Flagtir er gijóthryggur rétt vestan við [[Helgafell]]. Hásteinn ber við loftið utan í brekkunni sunnan í Hánni. Örn er stór drangur liti í sjónum til útnorðurs af Eiðinu). 
Þegar komið er yfir Leiðina skal gjalda varhuga við Hnyklinum sem jafnt og þétt fellur á ef nokkur hornriði eða austanbrim er þó ekkert kreppi að leiðinni. Á Hnyklinum er ekki dýpra en 1 - 2 fet um stórstraumsfjöru. Verður því að fara allnærri Klementseyri (Hörgseyri), og stefna fyrir norðan Tangahúsin, til þess komið er rúmlega vestur á móts við Nausthamar; er þá beygt af suður í Lækinn. 
Sé Leiðin aðgæsluverð, skal ætíð legið á þeim stað sem um er getið og beðið eftir lagi. Leiðin getur verið alófær með lágsjávuðu þótt hún verði alfær með liðugt hálfföllnu að og flóði. 
Þegar farið er inn Leiðina, verða þessi sker á bakborða; fyrst [[Hringsker|Hringskerið]] (á það sést aðeins um smástraumsfjöru), fáum föðmum innar Hrognaskerið (það er í sjávarfletinum um stórstraumsfjöru), nokkrum föðmum innar er Steinninn (á honum er 3 feta dýpi um vanalega stórstraumsfjöru). Þegar austanbrim er nokkurt, fellur jafnt og þjett inn af öllum þessum skerjum og geta föllin á þeim að sunnan, og Klementseyri (Hörgseyri) að norðan verið til leiðbeiningar inn Leiðina fyrir ókunnuga. Þegar komið er á móts við Steininn, er hann undir árablöðunum á bakborða, en Klementseyri (Hörgseyri) út af kinnungi á stjórborða. Fallið á Steininum er því hættulegast, ef það tekur yfir Leiðina og norður í föllin á Klementseyri (Hörgseyri) þar eð ekki má halda alveg rétt undan falli þessu vegna hennar og er því allhætt við að skipinu snúi til annarrar hvorrar hliðar, einkanlega ef einhverjum verður það á að rista í með ári ef róið er og sjór reisir skipið að aftan enda er alltaf með austanbrimi (hornriða) harður útstraumur á Leiðinni sem liggur skáhallt út og upp á Heimaklett. Brimfall, sem tekur af skerjunum yfir Leiðina, og samlagast eyrarfallinu, er hverju opnu skipi óhreppandi. 
Hnykillinn er sandgrynningar, skammt innan við Leiðina, sem ná vestur á móts við Nausthamar og austur á móts við Klementseyri (Hörgseyri) að vestan svo milli Hnykilfallanna og hennar verður aðeins mjótt sund sem verður að fara. 
Grynningar þessar, sem hafa farið vaxandi á seinni árum ná fast suður að klöppunum vestan frá Nausthamri og austur fyrir Nýjubúð (steinhús sem stendur niður við sjóinn og snýr í norður og suður) og svo skáhalt út undir Klementseyri (Hörgseyri). 
Dýpra-Músarsund er sunnan við Hringskerið og hin önnur sker; það er svo mjótt að rétt er árarúm um fjöru og þegar fellur að mun á skerjunum báðum megin, fellur líka yfir sundið og er það þá ófært; enda er það óráðlegt fyrir ókunnuga að fara nokkurn tíma Músarsund þótt brimlaust sé. Þegar lagt er á Dýpra-Músarsund. er Kirkja á Elliðaey við Klettsnef og Gjábakkahjall ber í Axlarstein; er þá nefnt Básasker til þess Örn er laus við Kleifar; síðan er stefnt eins og fyrr segir þegar komið er inn fyrir Leiðina. (Gjábakkahjallur er einstakt hús sem stendur á túninu austan við Gjábakka, skammt frá flaggstöngínni. Kirkja á Elliðaey er óglöggur klettahaus sunnan til á henni miðri. Básaskerið er nyrsta skerið út af Tangahúsunum). 
Grynnra-Músarsund er rétt suður við klappirnar, það er sjaldan farið. og einungis í brimlausum sjó um flóð. 
'''2. [Þrælaeiði|Eiðið]]''' 
Þegar lenda skal á Eiðinu, er legið til laga ef með þarf eða seilað hér um bil 12 - 14 faðma frá landi: er svo lent upp á sandinn skammt vestan við dranga þá sem standa úti í sjónum austast út af Eiðinu (en seilarnar eru gefnar út meðan róið er í land eins og tíðkast fyrir berum Söndum). Sé þá brim að mun, verður að varast að skipinu slái, sökum stórra steina, sem stundum eru upp úr sandinum ellegar ef brim gengur upp í grjóthrygg þann, sem liggur eftir endilöngu Eiðinu ofan við sandinn; verður því að fara út úr skipinu undir eins og það stendur og styðja það á réttum kili og setja það með sama undan. 
Lenda má einnig vestast á sandinum austan við Almenninginn (réttina) í brimlausu og heldur lágsjávuðu. En gangi brim upp í grjóthrygginn, eða um stórstraumsflóð, þó brimlaust sé, er þar ólendandi. 
Það er aðeins vestanbrim sem gengur að Eiðinu og gangi það með lágsjávuðu upp að grjóthryggnum, og upp í grjóthrygginn með hásjávuðu, er þar ólendandi. Sé vindur á norðan að mun, er þar líka ófært en þá mun sjaldan þörf að lenda þar. Venjulega eru skip sett suður yfir Eiðið og svo róið suður yfir höfnina (skipaleguna). Séu þá þilskip á henni skal varast að fara nærri þeim að austan eða vestan vegna festa þeirra sem liggja út frá þeim að framan og aptan. Þegar komið er vestan með eyjunum að norðan, þarf að sneiða hjá blindskeri því sem liggur í sjávarfletinum um stórstraumsfjöru laust utan við Gatið sem er lágur drangur norðan við [[Ufsaberg|Ufsaberg]] og [[Blátindur|Blátind]]. (Hann er hæsti hnúkur á Vestmannaeyjum vestanverðum). 
'''3. [[Höfðavík|Víkin]]''' 
Er allbreitt vík sem gengur austur í Heimaeyna sunnanverða, milli [[Stórhöfði|Stórhöfða]] (syðsta tanga Heimaeyjar) og [[Ofanleitishamar|Ofanleitishamars]]. Mjór sandhryggur tengir þar Stórhöfða við Heimaeyna. Syðst í Víkinni er lendingin, rétt norðan við stórgrýtisurð þá sem liggur fast við Höfðann og niður undan 3 fiskihjöllum er standa þar niður við naustin. Norðan til á Víkinni eru sker og boðar til og frá en syðst liggur allbreitt sker (í sjávarfletinum um stórstraumsfjöru). Milli þess og Stórhöfða er sund það sem fara skal þegar lent er í Víkinni; skal þá stefnt á landnorður inn mitt sundið milli Stórhöfða og flúðarinnar; sé þá mikið brim á flúðinni, verður að fara nokkuð nær Höfðanum. Sund þetta er djúpt og skerjalaust, enda er það fært öllu lengur en leggjandi er að sandinum. 
'''Þrautalendingar.''' 
1. Stafnes er norðvestan undir [[Dalfjall|Dalfjalli]] (útnorðurhomi Heimaeyjarinnar) andspænis Smáeyjum. Það er klappartangi nokkurra faðma hár og grasi vaxinn á sumum stöðum að ofan. Milli Dalfjalls og Stafness gengur mjótt vik inn á landnorður sem lent er í (ef lítið útsuðursbrim er) þegar ekki verður dregið austur með eyjunum að norðan og austur Eiðið. Utast í miðju sundinu er blindsker sem fellur á ef útsuðursbrim er að mun og gjörir sundið ófært; skal ætíð fara inn með Stafnesstanganum (en ekki með berginu sunnan við skerið) og lenda nyrst á sandinum þar eð blindsker liggur allnærri miðjum sandinum. Landtakan er brattur malarkambur og verður því að setja skipið þegar undan sjó án þess því slái. Andmarkar við lending í Stafnesi eru þrír: 
'''1. Skerið í sundkjapt''' 
'''VESTMANNAEYJAR 1903''' 
Kortið sýnir aðalbyggðina og höfnina við lok úraskipaiímans árið 1903 og er leiknað 1905. Þena er áður en nokkrar hafnarframkvœmdir eða dýpismœlingar voru gerðar i höfninni, sem Thonald Krabbe landverkfneðingur gerði fyrst í april 1907. Danska herforingjaráðið mœldi upp alli Ísland og gerði núkvœm kori aflandinu á fyrri hluta 20. aldar. Þessar landmœlingar hefjist af krafti 1903, þegar 15 danskir mœlingamenn komu til Íslands og urðu traust undirstaða sjómœlinga allt umhverfis landið. 
Á kortinu sjást gömlu jarðirnar innan Uppgirðingarinnar (Vilborgarslaðagirðingar), [[Stóragerði|Stóragerði]], [[Nýibær|Nýibær]], Búastaðir og traðir heim að [[Búastaðir|Búastöðum]]. sem stóðufram að eldgosinu 1973, [[Oddsstaðir|Oddstaðir]], [[Tún (hús)|Tún]], [[Kirkjubær|Kirkjubœr]], [[Vilborgarstaðir|Vilborgarstaðir]], [[Háigarður|Háigarður]] og [[Vesturhús|Vesturhús]]. Einnig sést Niðurgirðingin (Austurgirðingin) greinilega, en þar voni [[Gjábakki|Gjábakki]], [[Miðhús-vestri|Miðhús]], [[Kornhóll|Kornhóll]] eða [[Höfn|Höfn]]. sem var elst Ellireyjarjarða. Fyrir austan [[Skansinn|Skansinn]] sést [[Garðsfjós|Garðsfjósið]]. 
Vestan við [[Kirkjuvegur|Kirkjuveg]] er Slakagerði, sem slóð rétt norðan við núverandi [[Ráðhúsið|Ráðhús Vestmannaeyja]] og sjást þar vel túngarðar. Við suðvesturhorn túngarða Slakagerðis var kotbýlið [[Borg|Borg]], þar sem [[Ástgeir Guðmundsson|Ástgeir Guðmundsson]] skipasmiður i [[Litlibær|Litlabæ]] var fæddur, (afi Ásu i Bœ) en faðir huns var Guðmundur sonur Ögmundar Pálssonar í Aurasel, sem kinnti margt frrir sér og talinn var göldróllur. Guðmundur i Borg var lagtœkur og smíðaði handfœrakróka eða öngla fyrir Eyjasjómenn og var ofi kallaður Öngla-Gvendur. Þótti fiskast betur á þú krúka en önnur járn og voni því eftirsóttir. G.A.E.inum; 
2. Að stóru skipi verður ekki komið undan sjó svo óhætt sé ef mikið útsuðursbrim kemur áður en skip næst þaðan; 3. upp úr Stafnesi er leiður vegur, ef ill er færð og óveður. 
2. [[Eysteinsvík|Eysteinsvík]] er skammt austan við Gatið og gengur til útsuðurs. Norðan við hana liggur klappartangi. Verði ekki dregið austur á Eiði, má lenda í Eysteinsvík sem er skerjalaus og má því fara hana inn miðja vega og lenda við malarkambinn sem er innst í Víkinni en setja verður skipið upp með sama og varast, að láta því slá. Vestanbrim gengur að Eysteinsvík þótt ótrúlegt sé eptir afstöðu hennar. Vegur þaðan er hinn sami og úr Stafnesi. 
3. Hettusandur liggur norðan undir Heimakletti vestanverðum, austan við stórgrýtisurð þá sem er austast á Eiðinu við Heimaklett. Upp undir Hettusand má draga austan við Eiðisdrangana þótt ódrægt sé upp undir Eiðið í suðlægum vindi; má þar lenda ef lítið vestanbrim er, þó með því móti, að menn séu þar fyrir til leiðbeiningar því sker og boðar eru þar til og frá utan við sandinn. 
Eftir Þennan lestur, hlýtur maður að álykta að þar hafi farið maður hugmyndaríkur, atorku og dugnaðarforkur sem hugsaði ekki eingöngu um sjálfan sig. Það má segja með sanni að hann hafi verið langt á undan sinni samtíð. 
Styrktarsjóðirnir, sem hann hafði frumkvæði að, vil ég segja að hafi verið fyrstu skrefin að almannatryggingum nútímans. 
Í Bliki 1953 er sagt ítarlega frá [[Framfarafélag Vestmannaeyja|Framfararfélaginu]]. Því fylgdu miklar framfarir í sveitarfélaginu. Það keypti fyrstu skilvinduna sem sett var upp í búrinu á [[Stóra-Heiði|Heiði]] og þangað komu félagsmenn með mjólkina sína og húsmæðurnar kunnu sannarlega að meta hana. 
Þá keypti félagið fyrstu handvagnana og leigði félagsmönnum. Einnig keypti það herfi, plóg, ristuspaða, stunguskóflur og kvíslar. Einu, sem Sigurður stóð fyrir, má ekki gleyma en það er taka erlendra veiðiþjófa bæði á opnum skipum og vélbátum. Þar þurfti að beita kænsku og áræði og var það lífshættulegt. 
Nú víkur sögunni aftur að útgerð og sjómennsku því menn voru farnir að gæla við að eignast vélbáta. Sumarið 1905 fór Sigurður til Noregs ásamt Símoni Egilssyni frá Miðey hér í Eyjum og festu þeir kaup á 10 smálesta seglbáti. 
Þessum báti sigldu þeir félagar síðan til Friðrikshafnar í Danmörku og þar var sett í hann 8 hestafla Danvél. Fékk hann nafnið [[Knörr VE]] 73. Seint í ágúst var allt tilbúið til heimferðar. Um þessa siglingu skrifaði Sigurður í Óðin 1906. Hér verður birt það helsta um hana og látum við Sigurð sjálfan hafa orðið: 
„Á leiðinni var vöktum skift þannig að ekki svaf nema einn í einu 4 klst. Í senn ef hann þá gat sofnað og hlutum við því hver um sig að vera uppi 8 tíma í einu. Enga nótt svaf ég á leiðinni því ég var þá alltaf uppi og svo alltaf 8 tíma um miðjan daginn en oftast sofnaði ég kvölds og morgna. Óþægilegt þótti mér að eiga við kort og reikning á hnjánum á gólfinu, stundum alvotur af sjó eða þá af svita vegna hita frá vélinni. Ég hafði að sönnu „Oktant" með mér en gat ekki mælt sólarhæð því að oftast voru sólarlitlir dagar enda gerði það ekkert til. Ég hef oft áður verið miklu lengur á sjó án þess að sjá land og þó eigi villst, t.d. 1887 frá byrjun sept. til 8. okt. 
Mótvind höfðum við frá Friðrikshöfn til Jótlandsskaga. Allsterkan austanvind frá því miðja vegu milli Skagans og Mandals og alla leið norður fyrir Björgvin svo að við urðum að sigla með tvírifaðri stagfokku. Vélina notuðum við í logni milli Noregs og Séttlandseyja, 30 tíma samfleytt. Hér um bil 16 mílur norðaustur af Færeyjum fengum við mótvind, vestanvind. allsnarpan í rúma tvo sólarhringa (31. ágúst og 1. sept.) og rak okkur þá í 10 tíma. 
4. Sept. kl. 5 að morgni vorum við hér um bil 24 mílur frá Austurhorni. Var þá bjart veður og stinningskaldi við norður. En kl. 6 um kvöldið var hann orðinn svo hvass á norðaustan með úrferð að við urðum að sigla með þrírifuðu stórsegli og tvírifaðri stagfokku. Kl. 8 um kvöldið vorum við komnir á móts við Ingólfshöfða. Um nóttina sigldum við með þrírifaðri stagfokku aðeins. 
Var þá réttnefnt óveður og veltibrim. Kl. 3 um nóttina 5. sept. vorum við út af Kúðafljóti. Þá lygndi nokkra klukkutíma en hvessti þá aftur af sömu átt. 
Inn í [[Vestmannaeyjahöfn|Vestmannaeyjahöfn]] komum við kl. 6 um kvöldið (5.sept) eftir nokkra bið austan við Eyjar til þess að hásjávað yrði. 
Báturinn fór stundum 7-9 mílur á vökunni en vont var stundum að stýra honum, miklu verra en þilskipi. Einna aðgæsluverðast fannst mér það á heimletðinni að hann hafði sama sem ekkert skjólþil svo að ætíð varð að gæta varúðar til þess að hrökkva ekki út. Báturinn 36,5 fet á lengd, 12,5 á breidd og 6 fet á dýpt (mun vera um 10 smálestir nettó). Sannfærður er ég um að þessu líkir bátar eru vænlegri til aflabragða og áreiðanlegri fyrir líftóruna en opnu manndrápsbollarnir sem vaninn, heimskan og þekkingarleysið eru búin að negla íslenska og færeyiska sjómenn við hverja öldina eftir aðra." 
Í Bliki 1960 segir [[Þorsteinn Víglundsson|Þorsteinn Víglundsson]] um þessa siglingu þeirra félaga [[Sigurður Sigurfinnsson|Sigurðar Sigurfinnssonar]] og [[Símon Egilsson|Símonar Egilssonar]]: „Mér eru engar heim�ildir kunnar um það að fyrr hafi íslendingar siglt litlum vélbáti heim til Fróns yfir hina djúpu Atlantsála frá öðrum löndum. Álykta ég þess vegna að þessi sigling hafi verið sú fyrsta sinnar tegundar með þessari þjóð." 
Þessi ferð þeirra félaga sýnir að Sigurður var talsvert menntaður í siglingafræði og kunni að stinga út í kort og reikna út staðsetningu. Þetta hafði hann lært af eigin ramleik. 
Enn segir Þorsteinn Víglundsson: „Framtakið var afrek sem fáir hefðu þá haft kjark og dugnað til að inna af hendi nema afburðamenn eins og Sigurður Sigurfinnsson eins og allt var þá í hendur búið sjófarendum, siglingatæki og tök, vélar og voðir. Hann var afbragðs sjómaður, gætinn og hugrakkur og hin mesta aflakló." 
Eins og áður segir, var hann framsýnn maður og fylgdist grannt með öllum nýjungum sem til heilla horfðu. Þess vegna var hann með fyrstu mönnum sem fékk sér loftvog. Nú skyldi spá vísindalega og af skynsemi í veðrið, ekki eftir skýjafari og sjávarhljóðum. Loftvogin stendur á stormi en á er norðan kaldi. Allir róa nema Sigurður og enginn kom stormurinn. Þetta gekk þrjá daga í röð en þá þraut þolinmæðina og afi fór með loftvogina út á stakkstæði og grýtti henni þar svo hún fór í mél. 
Árið sem pabbi minn fermdist er hann var 14 ára gamall réri hann með pabba sínum á opnu skipi. Þessi saga sýnir hvað sjómennskan, aðgæslan og eftirtektin var rík í formennsku hans. Róið var undir Sand í blíðskaparveðri og nógur var fiskurinn. Farið var mjög grunnt, inn fyrir rif. Það var svo vitlaus fiskur að sakkan hoppaði á þeim gula og komst aldrei í botn. Allt í einu kallar hann að hafa uppi en eldmóðurinn og veiðigleðin er slík að þeir ansa engu og draga þann gula í gríð og erg. Þá stekkur hann upp á þóftuna og stappar niður löppunum og hrópar að hafa uppi og róa út eins og skot. Þá önsuðu þeir og gripu til ára og ekki mátti tæpara standa því ekki var búið að róa meira en 4-5 bátslengdir þegar sjór kolféll þar sem báturinn hafði verið. Þarna í hita veiðigleðinnar tók enginn eftir því að farið var að grynnka ískyggilega undir bátnum, nema sá gamli. Þarna hefði getað farið illa ef hann hefði ekki verið vakandi. Þessi róður var pabba minnisstæður en hann réri með pabba sínum þar til hann fór í Flensborgarskóla 19 ára 1893. 
Eina sögu sagði [[Ingi Sigurðsson (Merkisteini)|Ingi Sigurðsson]] í Merkisteini. Þeir voru systrasynir, [[Einar ríki|Einar á Heiði]], sonur Sigurðar og hann. Einar var inni í stofu hjá móður sinni og lék sér á gólfinu að dóti sínu. Kom þá Sigurður inn með nokkru fasi og tók ekkert eftir leikföngum sonar síns og steig á eitt þeirra svo það brotnaði. Þá reiðist drengurinn heiftarlega og ræðst á löpp föður síns og bítur hann. Þá sagði sá gamli aðeins: „A. Líkur pabba." 
Eina vísu lærði ég eftir gömlum Landeyingi. Hún er um foreldra afa þegar þau voru að draga sig saman. Helga mun hafa verið vinnustúlka í húsi verslunarstjórans í Austurbúðinni. Vísan er svona: 
Einn varð skaði æði stór Austanhöndlaninni, er Helga giftist heljar bjór
honum Sigurfinni. Pabbi sagði mér þessa sögu af hákarlalegu í Meðallandsbugt. Þeir voru á þilskipinu Skeið og höfðu veitt 2-3 hákarla þegar brestur á fárviðri af norðaustri. Þeir urðu höndum seinni að rifa segl og fella. Engin leið var að halda upp í vind og varð að hleypa undan. Blindbylur fylgdi þessu veðri og hörku frost. Í um tvo sólarhringa stóð þetta veður og stóð sá gamli allan tíman við stýrið. Nú var ekkert stýrishús á þessu skipi en þess í stað hola í dekkinu sem stýrimaður stóð í. Þegar búið var að fella öll segl nema stagfokku þrírifaða, skipar karlinn að taka lifrina og myrja hana og setja í strigapoka og binda við lunninguna. Þetta hjálpaði mikið til að lægja sjó. Allur sjór sem kom á dekk fraus og urðu þeir stanslaust að vera að brjóta af möstrum og stögum. Þegar loks lægði, var sá gamli frosinn fastur í holunni sinni og varð að brjóta í kring um hann til að losa hann upp. Í þessu veðri fórust franskar skútur á þessum slóðum. 
Síðustu árin tók giktin að herja óþyrmilega á þennan þrekskrokk. Einkum urðu fæturnir illa úti. Til að liðka og lækna, fór hann að stunda volg sjóböð niður í Íshúsi. Þar var faðir minn, elsti sonur Sigurðar, vélstjóri. Sjórinn var látinn kæla Kondensana og volgnaði drjúgt við það. Niður í íshús komst hann ekki gangandi en þá komu sér vel handvagnar Framfarafélagsins. Siggi í Vatnsdal bróðir minn, sem þá var á unglingsárum. gerðist ökumaður afa síns og nafna og fór vel á með þeim nöfnum. 
Hér verða ekki sagðar fleiri sögur af afa mínum þótt til séu. Lífshlaup hans hefur verið viðburðaríkt og stórkostlegt enda maðurinn stór í sniðum og stór i lund. Í einum gamanbrag, sem gerður var um togaratöku, er sagt um hreppstjórann að honum veltu engir fjórir. Ekki fór hjá því að slíkur maður ætti konu. Þær urðu frekar tvær en ein. Fyrri kona hans og amma mín var [[Þorgerður Gísladóttir|Þorgerður Gísladóttir]] í [[Garðar við Kirkjubæ|Görðum]] hér Andréssonar frá Bakkavöllum í Hvolhrepp. 
Síðar þekkt sem Gerða í Skel. Þau áttu tvö börn, Högna í Vatnsdal og Hildi sem dó á fimmta ári. Þorgerður og Sigurður skildu. Seinni kona Sigurðar var [[Guðríður Jónsdóttir]] frá Káragerði í Landeyjum. Þau áttu tvo syni, Einar á Heiði, sem seinna gekk undir nafninu ríki, og Baldur. Hann var jafnan kenndur við Heiði og var bifreiðarstjóri hjá bróður sínum í [[Hraðfrystistöð Vestmannaeyja|Hraðfrystistöðinni]] til margra ára. 
Eins og fyrr segir var Sigurður Sigurfinnson hagyrðingur góður og skal nú birta sýnishorn af kveðskap hans. 
Þegar Einar sonur hans var smáhnokki orti hann: 
Á koppnum eins og kerling situr kútur lágvaxinn. Hans er bjartur háralitur, hrokkinn kollurinn. 
Um [[Guðrún Magnúsdóttir|Guðrúnu Magnúsdóttur]]. látna, en hún hafði verið bústýra hjá honum er hann var milli kvenna, orti hann: 
Þín var heilög hugsjón ein hjálpfýsinni sinna. Vinna gagn og mýkja mein meðbræðranna þinna. 
Til dauðans varstu trú, tryggasta vinnuhjú. Farsæld færðir í bú. Fögur er minning sú. 
Um leiðina ofan af [[Dalfjall|Dalfjalli]] sunnan [[Blátindur|Blátinds]] fyrir ofan Tíkartær kvað hann:
Hæltóar er hallur vegur. Hugurinn þar áfram dregur. Þyngdarlögmál þar allt vegur. Það er hættan bundin við. Undir suðar sjávariðan. Sundla vekur dökka skriðan. Þar má enginn reika og riða. Rán þó veki hvin og klið. Bergmálið þar höfuð hæfir; hamar gnæfir klettarið, bergrisans við borgarhlið. 
Eftir Sigurð Sigurfinnsson látinn orti Örn Arnar: 
'''I.''' 
Þó að margt sé gleymt og glatað geymist fram á þessa stund innsti kjarni Íslendinga; ofurkapp og vikingslund. Þrátt fyrir harðstjórn, sult og seyru, svikamenning, kristindóm, bregður fyrir Egilsorku, Ófeigs hnefa, Gellis róm. 
Suðræn hræsni, austræn auðmýkt, ýmsar greinar hafa sýkt. Heill er stofninn, innsta eðlið Óðni, Þór og Freyju vígt. Ennþá mundi fáan fýsa að faðma og kyssa böðul sinn. Eftir högg á hægri vanga hver vill bjóða vinstri kinn?
Ennþá getur íslendinga, eilífðin, sem verður löng, hafi þeir það eitt að iðju englum með að kyrja söng. Ásatrú á hugann hálfan, hálfu fremur margur kýs einherji í Valhöll vera en vængjað þý í Paradís. 
'''II.''' 
Flestir þeir, er Sigurð sáu Sitja skrift og reikning við, heldur kusu að hafa séð hann herklæddan að fornum sið. Hörð var lundin, þung var þykkjan, þráði fremur tvísýnt stríð en að sinna sveitarmálum, sjá um börn og þurfalýð. 
Öllum þeim, er þekktu skapið þótti betur eiga við, að hann hjálm og brynju bæri, brand í mund og skjöld við hlið, dæmdi einn í sínum sökum, setti kosti um líf og grið, stæði í lyfting, stýrði dreka, strandhögg tæki að fornum sið. 
'''III.''' 
Oftast var hann einn á braut, eins og hendir margan landann, unni fáum, engum laut, óttaðist hvorki guð nje fjandann.
Sinna eigin ferða fór, fjötraðist ei af tízkuböndum. Kallaði ei á Krist né Þór, kæmi honum vandi að höndum. 
Flestum meir til þarfa þó þrekstörf lét af hendi rakna. Gekk til síðsta svefns með ró Og sagðist aldrei mundu vakna. 
'''IV.''' 
Vær sá blundur verði þér. Vafasöm eru himingæði. Fleiri óska og ætla sér Eins og þú að sofa í næði. 
Sigurður Sigurfinnsson lést 8. september 1916 tæplega 65 ára gamall. Trúlega var banamein hans kransæðastífla. Hann kenndi sér fyrst meins í smalamennsku á Dalfjalli. Þeir voru saman feðgarnir, Einar 8 ára, hann og hundurinn Bryde. Þeir gengu upp úr Herjólfsdal og áttu að smala fé upp úr Stafnesi. 
Sigurður komst aldrei lengra en í brekkubrún Dalsmegin. En slík var harkan að hann skipaði drengnum að klára smölunina og fara yfir hrygg, niður brekkurnar hinumegin og út á Nesið og reka féð upp og yfir hrygg. Sjálfur lá hann ósjálfbjarga eftir en tókst síðar að skríða niður á jafnsléttu. A meðan hann lá þarna í blómskrýddri brekkunni, hugsaði hann sinn gang og hefur trúlega talið skapadægur sitt upp runnið eins og vísan er hann gerði þarna bendir til. 
Bilar flugið brotinn væng. 
Boð kom: „Hættu að vinna". 
Meðal blóma banasæng best er sína að finna. Hér lýkur frásögn af einum framsýnasta atorku og kjarkmanni sinnar tíðar. Íslenska þjóðin hefur átt marga slíka menn sem vaxið hafa upp úr alþýðustétt og borið höfuð og herðar yfir aðra. 
Vestmannaeyjum, sprengidag, 27. 2. 2001. 
'''[[Hilmir Högnason]] frá [[Vatnsdalur|Vatnasdal]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Hagleiksmenn

2016-10-14T12:40:48Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Hagleiksmenn'''</big></big></center> Bræðurnir Andrés og Tryggvi Sigurðssynir hafa smíðað líkön af n...

<center><big><big>'''Hagleiksmenn'''</big></big></center> 

Bræðurnir [[Andrés Sigurðsson|Andrés]] og [[Tryggvi Sigurðsson|Tryggvi Sigurðssynir]] hafa smíðað líkön af nótaskipinu Sigurði og birtast hér myndir af snilldarhandbragði þeirra. [[Gunnar Marel Jónsson]], sem var þekktur skipasmíðameistari hér í tugi ára á síðustu öld, var langafi þeirra bræðra. 
Andrés var stýrimaður á Sigurði þegar hann smíðaði sitt líkan. Hann var 3 ár að smíða það og vann það allt þar um borð. Þetta var líkan no. 1 hjá Andrési. Frá október s.l er Andrés skiptstjóri á [[Harpa VE-25|Hörpu VE 25]]. 
Tryggvi smíðaði sitt líkan fyrir [[Sigurður Einarsson|Sigurð]] heitinn Einarsson, útgerðarmann skipsins og tók það líka 3 ár. 
Á sama tíma var hann með 5 önnur líkön í smíðum: [[Muggur VE|Mugg]], [[Skíðblani]], [[Hildingur|Hilding]] og [[Helgi Helgason|Helga Helgason]] fyrir [[Sigtryggur Helgason|Sigtrygg Helgason]], og Beiti NK fyrir SÚN á Neskaupstað. Sigurður er líkanasmíði no. 31 hjá Tryggva. Hann er vélstjóri á Frá og eru líkönin að hluta til smíðuð þar um borð þegar hinir liggja á bekkjunum eins og Tryggvi segir en að hluta til í landi. 
Tryggvi segir að smíði Andrésar sé afrek hjá honum vegna þess að um fyrsta verk af þessu tagi sé að ræða. 
Sigurður var smíðaður í Bremerhaven í Þýskalandi 1960, sem síðutogari fyrir Ísfell á Flateyri, eigandi [[Einar Sigurðsson]] frá [[Stóra-Heiði|Heiði]] í Vestmannaeyjum. Lengi var hann gerður út frá Reykjavík og hafði einkennisstafina RE 4. Sem síðutogari var hann lengst af aflahæsta skip togaraflotans. 
Árið 1974 lét Einar breyta Sigurði í nótaskip og hefur hann á sama hátt reynst mikið aflaskip síðan. Frá þeim tíma hefur [[Kristbjörn Arnason]] verið skipstjóri á skipinu. Fyrir nokkrum árum fékk Sigurður einkennisstafina VE 15. 
Á sl loðnuvertíð, sem hófst á Sigurði 10. janúar og stóð til 28. mars, fiskuðust á skipið 31,233,775 kg. af loðnu. 
Stóru loðnunótinni var kastað 65 sinnum og aflinn í hana var 11,684,137 kg. 
Litlu loðnunótinni var kastað 63 sinnum og aflinn í hana var 19,549.638 kg. 
Köst samtals 128 afli samtals 31.233,775 kg. 
Aflaverðmæti um 150 miljónir. 
Skipt var um nót 22. febrúar. 
Á þessum tíma var Sigurður aflahæsta nótaskipið eins og oft áður, undir stjórn Kristbjörns Arnasonar. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Nýtt veiðarfæri á Íslandsmiðum

2016-10-12T14:06:41Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Nýtt veiðarfæri á Íslandsmiðum Upphaf veiða með skötuselsnetum'''</center></big></big> Í byrjun árs 2000 óskuðu þeir Hallgrímur Pétursson, sk...

<center><big><big>'''Nýtt veiðarfæri á Íslandsmiðum Upphaf veiða með skötuselsnetum'''</center></big></big> 

Í byrjun árs 2000 óskuðu þeir Hallgrímur Pétursson, skipstjóri og [[Ragnar Guðmundsson]], vélstjóri eftir að fá gamla [[Glófaxi VE|Glófaxa]], sem þá hét orðið [[Sæfaxi VE|Sæfaxi VE]] 30, leigðan til skötuselsveiða. Þeir höfðu kynnst þessum veiðiskap í Færeyjum. Niðurstaðan varð sú að [[Bergvin Oddsson]], skipstjóri og útgerðarmaður bátsins gerði hann út, en Hallgrímur var skipstjóri og Ragnar vélstjóri. Í febrúar fóru þeir á bátnum til Færeyja, tóku þar veiðarfæri og búnað, að öllu leyti eins og Færeyingarnir nota. Byrjað var fljótlega eftir heimkomuna og voru netin lögð á Kötlugrunnið. Þar var verið með þau allan tímann meðan Hallgrímur og Ragnar voru um borð. Upphafið lofaði góðu að öðru leyti en því, að þarna var um tilraunaveiðar að ræða og gekk því illa að ráða og halda mannskap. 
Þeir voru með lítið af veiðarfærum í sjó, 400 til 500 net, en fiskuðu vel fyrstu tvo mánuðina, um 30 tonn af aðgerðum skötusel. 
Nýir menn keyptu þá Sæfaxa og fóru strax á þennan veiðiskap. Það var í júní í fyrra og voru þeir á þessum veiðum eingöngu til síðustu áramóta. 
Um miðjan september s.l. fór Bergvin á báti sínum Glófaxa VE 300 á skötuselsnet. Síðar bættust við [[Guðrún VE|Guðrún VE]], hún var einnig með þorskanet samtímis skötuselsnetunum, Bjarni, Byr og Lilja, allir frá Vestmannaeyjum. Hafnarröst frá Þorlákshöfn fór líka á þessar veiðar og e.t.v. fleiri. 
Allir vou þeir að til áramóta nema Hafnarröstin sem var að fram að verkfallinu núna í mars sl. en með litlum árangri frá áramótum. Lítill afli var hjá þeim öllum milli jóla og nýárs. 
Veiðisvæðið var á Kötlugrunni, Síðugrunni, Holtshrauni og Öræfagrunni. Á þessum svæðum var hann uppi á grunnunum, en lítið niðri í köntunum. Talið er að hann fari í janúarbyrjun niður í dýpin til að hrygna. Annars er lítið vitað um þennan fisk og margt ókannað um atferli hans. Stofnstærð og útbreiðsla óþekkt en talið er að hann verði kynþroska 3 ára. 
Netin. slöngurnar, eru með 12 til 14 tommu möskvastærð, 0,7 mm. að ummáli. 
Neðri teinninn er 16 mm. blýteinn, og sá efri er úr filmuefni 14 mm. án flots. Slöngurnar eru saumaðar á teinana með sérstakri saumavél. María Friðriksdóttir, eiginkona Bergvins, hefur saumað öll netin á Glófaxa. Hvert net, uppsett, er 15 faðma langt, dýptin tæpir 2 faðmar og höfð eru 80 net í trossu. Þeir á Glófaxa voru með 19 trossur í sjó, samtals 1520 net. Ef trossurnar væru lagðar endakast hver af annarri, næðu þær meira en 20 sjómílur. 
Fljótt kom í ljós að netin þurftu að liggja í sjó að minnsta kosti í 4 til 5 daga og það verði fiskinum ekkert þótt þau lægju í 6 til 7 daga. Ásættanlegt var að draga 7 trossur á dag og tók drátturinn um 12 klukkustundir. 
Aflinn hefur aðallega farið ísaður í gámum til Englands, Danmerkur og Færeyja, einnig á [[Fiskmarkaður Vestmannaeyja|Fiskmarkað Vestmannaeyja]], enda herramannsmatur. Fiskiðjan Bylgja í Ólafsvík hefur keypt töluvert af honum þaðan. Þar var hann flakaður, frystur og seldur til Belgíu. 
Veiðarfærið tekur mikið svæði í sjónum eins og kom áður fram. Þeir sem hafa stundað þennan veiðiskap segja að náið samstarf þurfi að hafa á sjónum svo árekstrar verði ekki á slóðinn hverju sinni. Það þurfi því skipulagningar við gagnvart öðrum veiðarfærum. 
Eins og áður kom fram er stofnstærð og útbreiðsla skötuselsins óþekkt. Þess vegna telja menn óráðlegt að leyfa fleiri en nú eru á þessum veiðum að hefja veiði. 
Lágmarkskostnaður í byrjun er 10 til 12 miljónir. 
Fyrir nokkrum árum hófu Norðmenn skötuselsveiðar og hleyptu ótakmörkuðum flota á veiðarnar með slæmum afleiðingum. Miklir árekstrar við hin ýmsu veiðarfæri voru á miðunum og stofninn veiddist upp á 2 til 3 árum. 
Vonandi verður skynsamlega að þessum veiðiskap staðið hér, sátt ríki á miðunum og stofninn verði ekki veiddur upp á fáum árum. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/ Kojuvaktin

2016-10-11T13:49:10Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Kojuvaktin'''</big></big></center> Sigurður Gissurarson er öllum kunnur sem í Eyjum búa. Þekktur sjómaður um langt árabil, duglegur og skemmtileg...

<center><big><big>'''Kojuvaktin'''</big></big></center> 

[[Sigurður Gissurarson]] er öllum kunnur sem í Eyjum búa. Þekktur sjómaður um langt árabil, duglegur og skemmtilegur félagi sem hafði „húmorinn" í lagi. 
Og það var eins og honum fylgdi aflasæld og oft var hann í toppskiprúmi með afla. Hann var orðheppinn og sá ávallt spaugilegu hliðina á tilverunni. 
Eftirfarandi er honum eignað, ég sel ekki dýrara en ég keypti, en þessu var logið að mér. 
Það mun hafa verið í íslenskutíma, að Siggi var beðinn að beygja orðið bók. 
Ekki lá ljóst fyrir hvernig það skyldi gerast. Því svaraði Siggi: „Hvernig bók meinar þú, stílabók eða kannski símaskrána?" Þar með var það afgreitt. 
Kennd var almenn heilsufræði ásamt hjálp í viðlögum sem hverjum sjómanni er nauðsyn að vita sem best skil á. Kennarinn spurði eitt sinn Sigga eftirfarandi spumingar. „Hvort er ungu fólki eða fullorðnu hættara við beinbrotum?" Ekki stóð á svarinu. „Gömlu" sagði Siggi. „Rétt, sagði kennarinn en hvers vegna". „Ég veit það ekki. mér finnst bara önnur hver kerling vera lapparbrotin," svaraði Siggi. 
Eitt sinn er Siggi var á togara, kemur nýr maður um borð. Þegar þeir hittast spyr Siggi: 
„Hvað heitir þú góði?" „Magnús" svarar hinn. 
„Magnús, já það er ekki nógu gott." „Hvað er að því," spyr Magnús. „Jú sjáðu til," segir Siggi. „Við erum með tvo Magnúsa um borð svo þetta verður tómur ruglingur. Væri þér ekki sama þótt þú værir kallaður annað þennan túr, t.d. Brandur?" 
Magnús taldi þetta ekkert mál og gekk undir þessu nafni, meðan hann var á skipinu. 
Það sanna var, að um borð var enginn Magnús, hvað þá tveir. Það er ótrúlegt hvað mönnum dettur í hug til að gera lífið léttara um borð í einu skipi. 
[[Gísli Jónasson skipstjóri|Gísli Jónasson]] skipstjóri á [[Gidion]] átti við heyrnarvanda að stríða, en fékk góða bót á þeim kvilla. 
Ég spurði Sigga hvort þetta væri ekki allt betra núna. „Jú, en sá galli er þó á að svo heyrir hann vel núna, að hann heyrir hvað maður hugsar, og það er ekki nógu gott," sagði Siggi. 
[[Magnús Magnússon (Felli)|Magnús Magnússon]] á [[Fell|Felli]] í Vestmannaeyjum (1874^- 1940). 
Afi [[Magnús Grímsson|Magnúsar Grímssonar]], skipstjóra, á Felli og hans systkina var mikill aflamaður á síðustu árum áraskipanna og síðan í mörg ár eftir að vélbátarnir komu. Átti þá lengi [[Kristbjörg VE 112|Kristbjörgu VE 112]] og var með hana. Hann var sagður mjög veðurglöggur. 
Einhverju sinni eftir að farið var að útvarpa veðurfregnum og skipstjórar voru að ræða slæmt tíðarfar, sagði Magnús: „Það fer ekki milli mála að tíðin hefur versnað til muna eftir að þessar lægðir fóru að koma." Fyrir lestur útvarpsfregna höfðu menn auðvítað aldrei heyrt talað um lægðir. 
Fyrir nokkrum árum var í Fréttum, falleg mynd sem tekin var um borð í fiskibáti. Myndin sýndi sólaruppkomu og undir henni stóð. „Sólaruppkoma á Selvogsbanka." 
Þegar góðborgari einn hafði skoðað myndina sagði hann með fyrirlitningu: 
„Bölvaðir asnar eru þetta á Fréttum, vita þeir ekki að sólin kemur upp fyrir austan Vestmannaeyjar," og bætti svo við spekingslega: „Ég gæti betur trúað að hún settist á Selvogsbankanum eða þar í kring." 
[[Sveinn Hjörleifsson]] frá [[Skálholt-eldra|Skálholti]] var lengi útgerðarmaður og skipstjóri á Kristbjörgu VE 70. Hann fiskaði alltaf mikið, harðduglegur og gætinn skipstjóri. Margar sögur era til af allskonar uppákomum og fjöri þar um borð, sérstaklega þegar æringinn [[Jón Berg Halldórsson|Jón Berg Halldórsson]] var stýrimaður. 
Einhvern tímann eftir 1960 voru þeir á Suðurlandssíld, skömmu eftir áramótin við Reykjanesið. Þeir voru að háfa, [[Garðar Ásbjörnsson]] vélstjóri var á spilinu, [[Björgvin Magnússon]] og [[Hilmir Þorvarðarson]] (Himmi í [[Ólafshús|Ólafshúsum]]) hvor á sínu háfsbandinu og Maggi á [[Hólmur|Hólmi]] uppi á stýrishúsi í háfsbandinu þar. 
Þegar búið var að fylla þannig að síldin rann yfir meramar bæði á stjór og bak, eftir veltum skipsins og búið að lempa í alla kassa fulla og slatti var eftir í nótinni, kallaði Sveinn út um stýrishússglugga: 
„Hættum þessu strákar sleppum því niður sem eftir er í nótinni." Þá sneri Himmi sér við og kallaði til Sveins: „Þorirðu ekki að hlaða bátinn meira?" Sveinn svaraði að bragði: „Haltu kjafti. Garðar 1 háf enn." Aftur bætti hann einum við enn og nokkrir voru hífðir til viðbótar en allt rann út jafnóðum sem háfað var. Þegar hætt var og restinni sleppt úr nótinni, kallaði Sveinn út á dekk: „Ég þori vel að hlaða hana miklu meira." 
Á s.l. vetri myndaðist gat niðri við sjó á nýja hrauninu sunnan við [[Urðaviti|Urðavitann]]. 
[[Kristján Egilsson|Kristján Egilsson]], safnvörður á [[Fiska- og náttúrugripasafnið|Náttúrugripasafninu]], hafði áhuga á að mynda gatið áður en það brotnaði niður en því átti hann von á hvað úr hverju. Hann fékk vin sinn, [[Svavar Steingrímsson]] húsvörð, með sér. Svavar átti að standa í gatinu og vera viðmiðun á stærð þess. Einstaka skvettur komu í gegnum gatið en ekki til skaða. Allt í einu kom stór alda sem fyllti út í gatið. 
Kiddi gat með naumindum forðað sér. Þegar hann leit til gatsins aftur, brá honum illa, sjórinn var að renna út en Svavar sást hvergi. Allt í einu reis hann upp af botni gatsins, blautur og útataður í sandi frá toppi til táar. 
Um leið sagði hann: „Náðirðu ekki mynd af þessu?" Þarna fór betur en á horfðist. Yfirvegaður og rólegur hafði hann náð sér í handfestu niðri undir botni gatsins og haldið sér þar föstum. Það bjargaði honum. Svavar er vanur sjó og fjallamaður og æðruleysið uppmálað. 
Og að síðustu úr gullkornabók Stýrimannaskólans í Vestmannaeyjum. Texti úr enskuprófi í undirbúningsdeild sem átti að þýða yfir á íslensku: 
„In Iceland we have several kinds of fishing vessels." 
Þýðing: „Á Íslandi höfum við kindurjiska og víxla." 
Úr sama prófi: „A dog is barking somewhere in the distance. Is it a police dog perhaps?" 
Þýðing: „Barnið sefur í vöggunni. Það var lögreglan sem passaði það." 
Texti til þýðingar úr dönskuprófi í undirbúningsdeild: 
„Han stak hovedet ned I suppeterrinen og labbe-de den op med tungen". 
Þýðing: „Hann stökk hátt með súpuna uppi í sér og labbaði með tungunni." 
Úr sama prófi: „De kunne tydeligt höre hvor han lappede suppe i sig derinde." 
Þýðing: „Hann titraði svo mikið af að labba með súpuna í sínum munni." 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/„Ég trúi því að Guð sé með mér sama hvað á dynur“

2016-10-11T11:25:26Z

StefánBjörn:

<center><big><big>'''„Ég trúi því að Guð sé með mér sama hvað á dynur"'''</big></big></center> 
Ég fæddist á Siglufirði á stríðsárunum eða þann 06.07.1944. Pabbi hafði flest styrjaldarárin verið í siglingum til Englands og reynt ýmislegt svo hættur sjómannsins í sinni fullkomnu mynd, voru heimilishagir mínir. Ég minnist þó þess ekki að hafa upplifað ógnirnar heldur aðeins ævintýralegar sögur sem pabbi sagði af sjómennsku sinni. 
Ein var um hann á rórvakt er þeir nálguðust Íslandsstrendur. Skipið var seglskip og allgóður byr. Vegna stríðsins var alls staðar ljóslaust og ekkert fjarskiptasamband. Skyndilega sá hann hvíta rönd fyrir stafni. Hann rýndi og hugleiddi hvað þetta gæti verið. Þegar hann áttaði sig á því að hér voru grunnbrotin við ströndina, kúventi hann skipinu. Hann sagði það vera ógleymanlega lífsreynslu þegar sló í bakseglin. Skipið nötraði og brakaði í því með miklum hljóðum enda hætti skriðurinn snarlega. En vegna árvekni bjargaðist bæði skip og áhöfn. 
Hann var sá fyrsti sem ég fór til sjós með. Ég var ekki nema 8-10 ára þegar ég fór í trilluróðra með pabba. Hann átti [[Guðrún VE|Guðrúnu]] 3Vz tonn. Síðar eignaðist hann [[Guðmundur VE|Guðmund]], 5 tonn. Við rérum aðallega á fiskimiðin kringum Ólafsfjörð, Látrabjörg, Héðinsfjörð, Hvanndal, Hrólfssker, austur yfir Eyjafjörðinn og að Grímsey. Þetta reyndist mér hinn besti skóli. Ég var aðeins fram að 14 ára aldri í skóla, kom við í Vestmannaeyjum hjá [[Þorsteinn Víglundsson|Þorsteini Þ. Víglundssyni]] en kláraði skylduna í Ólafsfirði. 
Það atvikaðist þannig að pabbi réði sig á Erling IV og þa flutti fjölskyldan til Vestmannaeyja yfir vertíðina. Um vorið keypti hann Tanga-Ingólf og með því hófst mín eiginlega sjómennska. Ég réði mig sem háseta um borð og vorum við á ufsanót við Kolbeinsey og Grímsey. Þetta hefur verið 1957. Árið eftir fór ég á annan bát, 150t, sem gerður var út af Hraðfrystihúsi Ólafsfjarðar. 
Ekki gaf sú sjómennska alltaf mikið af sér. Ég var hjá þeim til 19 ára aldurs. Síðasta úthaldið vorum við þar 4 unglingar um borð og ekki var hægt að gera upp við okkur nema með 500 krónum sem áttu að skiptast í 4 staði. Við voru sammála í því að hafna greiðslunni og halda annað. 
Sennilega var fleiri boðin slík smánargreiðsla vegna þess að ég minnist þeirrar sögu sem gekk um Ólafsfjörð að bræður tveir tóku vertíðarhlut sinn út í fiskimjöli sem þeir sekkjuðu og keyrðu síðan út um sveitir og seldu bændum. Það voru viðskipti sem þeir sættu sig vel við. Trúlega áskotnaðist þeim aðeins meira en okkur. En ég fór til Patreksfjarðar. Við bræðurnir hringdum í útgerðarmann á Sæborgu og föluðumst eftir plássi. Hann réði okkur um leið og sendi fyrirframgreiðslu, tíu þúsund krónur. Þannig komumst við með strandferðarskipinu og áttum töluverðan afgang sem kom sér vel því við vorum að byggja raðhús í Ólafsfirði. Báturinn, sem við rérum á, varð það úthald þriðji aflahæsti bátur yfir landið. Ég skildi fljótt hvernig í því lá. Hann sótti á Lænumar inn af Ólafsvík. Þangað var 8 klst. stím frá Patreksfirði. Sá var háttur á að um leið og búið var að landa fórum við að nýju út á miðin. Á leiðinni út smúluðum við lestina og gengum frá eins og með þurfti. Þó að vetrarhluturinn hafi verið góður (lok febr til 1.maí), eða 62000 kr., sóttist ég ekki eftir áframhaldandi plássi. Mannskapurinn komst einu sinni í land á þessu netaúthaldi. Hörður, bróðir skipstjórans, var með 1100 tonn yfir þetta úthald. 
Ég kom til Vestmannaeyja 1964 og réði mig þá á flökunarvélarnar hjá mági mínum, [[Stefán einarsson|Stefáni Einarssyni]]. Sú ráðning entist kannski í 2 klst. Þá var ég biiinn að fara niður á bryggju og hitta [[Sveinn Hjörleifsson|Svenna á Krissunni]] (Svein Hjörleifsson) og ráða mig sem háseta. Þá hófst eitt skemmtilegasta tímabil í sjómannasögu minni. Ég var þar með öðlingsmönnum s.s. [[Garðar ásbjörnsson|Garðari Ásbjörnssyni]] og [[Jón Berg|Jóni Berg]]. Allir sem þekktu Jón Berg fundu grallaraskapinn í honum og eiga sínar sælu minningar um uppátækin hans. 
Sem dæmi þá vorum við á gangi framhjá Kaupangri við [[Vestmannabraut|Vestmannabraut]]. Þar sáum við [[Bjarnhéðinn Elíasson|Bjarnhéðin Elíasson]] í rakarastólnum hjá Einari rakara. Jón Berg bað mig að fara inn og verða vitni að atburðinum. Ég vissi ekki til hvaða bragðs hann ætlaði að taka. Þegar ég var búinn að heilsa köppunum hringdi síminn. 
Einar svaraði. Röddin í símanum spurði hvort Bjarnhéðinn væri á stofunni, þetta væri nefnilega Landhelgisgæslan. „Jú hann er hérna í stólnum hjá mér". 
„Viltu gera okkur greiða, viltu snoðann um hálft höfuðið svo við getum þekkt hann auðveldlega þegar hann stingur hausnum út um gluggann? Við erum alltaf að taka hann í landhelgi. En ef þú klippir hann eins og við biðjum um þá losnum við undan ómakinu að þurfa að fara um borð". 
Einar varð alveg undrandi og bar erindið upp við Bjarnhéðin. Bjarnhéðinn leit á Einar og Iét blótsyrðin fjúka. „Þetta er enginn annar en hann Jón Berg"!!! Þá brast allt í hlátrasköll. 
Einna best fór þó um mig hjá [[Guðmundur Ingi Guðmundsson|Guðmundi Inga]] á [[Huginn Ve]] 55. Þar voru jafnbestar tekjur og örugg stjórnun mála. 
Samt var stærsti vendipunktur í mínu lífi hin sterka trúarreynsla sem ég fékk og leiddi til þess að ég gekk til liðs við Betelsöfnuðinn. Mestu sýnilegu breytingarnar voru að ég hætti allri víndrykkju og sömuleiðis reykingum. Ég fann að þessir þættir yrðu að fara út úr lífi mínu. Ég tel það vera bænasvar er ég lagði tóbakið á hilluna. Ég reykti 2 pakka á dag og eftir fjóra daga var öll löngun horfin og ég hef aldrei tekíð smók eftir það þó að mikið hafi verið reykt í kringum mig. Ýmsir aðrir ósiðir fóru úr lífsmunstri mínu. Við tók t.d. ný bókmenntastefna eða lestur Biblíunnar og bænahald. Þannig varð Bók sannleikans alltaf hjá. svæflinum. Auðvitað reyndist það mér ómetanlegur styrkur að kona mín, sem ég kynntist 1973 varð mér samferða í trúmálunum. 
Samt hef ég ekki upplifað drauma og vitranir um fiskigengd eða fyrirboða um óhöpp. Þó hef reynt bæði súrt og sætt í slíkum efnum. En ég fullyrði það að ég hef bjargast nokkrum sinnum þannig að ekkert annað heiti er yfir það en kraftaverk. Ég veit ekki önnur dæmi þess að menn hafi farið tvisvar í spil án þess að missa limi eða verða örkumla. Segja má lfka að réttu mennirnir hafi komið að málunum á réttum tíma. Ég lít á það sem Guðs handleiðslu. Ég stunda enn sjóinn og er við góða heilsu. Það hafa engir menn gefið mér heldur Guð einn. 
Ég vil ekki skipta á þessari afstöðu minni til Jesú Krists og ýmiss konar hjátrú sem oft vill fylgja sjómennskunni. Við margar trúmálaumræðurnar hef ég verið titlaður öfgamaður en hvernig á að skilgreina öfgar í þessum efnum? Það að geta ekki byrjað úthald nema á ákveðnum dögum eða verða að vera í ákveðnum fötum við upphaf róðra, er það ekki í ætt við öfgar? Ég trúi því að Guð sé með mér sama hvað á dynur því að hann segist vera með okkur alla daga allt til enda veraldarinnar það er gott samfélag. 
'''[[Bragi Fannberg]] skipstjóri á [[Narfi VE-108|Narfa Ve 108]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2001/„Ég trúi því að Guð sé með mér sama hvað á dynur“

2016-10-11T11:24:38Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''„Ég trúi því að Guð sé með mér sama hvað á dynur"'''</big></big></center> Ég fæddist á Siglufirði á stríðsárunum eða þann 06.07.1944. P...

<center><big><big>'''„Ég trúi því að Guð sé með mér sama hvað á dynur"'''</big></big></center> 
Ég fæddist á Siglufirði á stríðsárunum eða þann 06.07.1944. Pabbi hafði flest styrjaldarárin verið í siglingum til Englands og reynt ýmislegt svo hættur sjómannsins í sinni fullkomnu mynd, voru heimilishagir mínir. Ég minnist þó þess ekki að hafa upplifað ógnirnar heldur aðeins ævintýralegar sögur sem pabbi sagði af sjómennsku sinni. 
Ein var um hann á rórvakt er þeir nálguðust Íslandsstrendur. Skipið var seglskip og allgóður byr. Vegna stríðsins var alls staðar ljóslaust og ekkert fjarskiptasamband. Skyndilega sá hann hvíta rönd fyrir stafni. Hann rýndi og hugleiddi hvað þetta gæti verið. Þegar hann áttaði sig á því að hér voru grunnbrotin við ströndina, kúventi hann skipinu. Hann sagði það vera ógleymanlega lífsreynslu þegar sló í bakseglin. Skipið nötraði og brakaði í því með miklum hljóðum enda hætti skriðurinn snarlega. En vegna árvekni bjargaðist bæði skip og áhöfn. 
Hann var sá fyrsti sem ég fór til sjós með. Ég var ekki nema 8-10 ára þegar ég fór í trilluróðra með pabba. Hann átti [[Guðrún VE|Guðrúnu]] 3Vz tonn. Síðar eignaðist hann [[Guðmundur VE|Guðmund]], 5 tonn. Við rérum aðallega á fiskimiðin kringum Ólafsfjörð, Látrabjörg, Héðinsfjörð, Hvanndal, Hrólfssker, austur yfir Eyjafjörðinn og að Grímsey. Þetta reyndist mér hinn besti skóli. Ég var aðeins fram að 14 ára aldri í skóla, kom við í Vestmannaeyjum hjá [[Þorsteinn Víglundsson|Þorsteini Þ. Víglundssyni]] en kláraði skylduna í Ólafsfirði. 
Það atvikaðist þannig að pabbi réði sig á Erling IV og þa flutti fjölskyldan til Vestmannaeyja yfir vertíðina. Um vorið keypti hann Tanga-Ingólf og með því hófst mín eiginlega sjómennska. Ég réði mig sem háseta um borð og vorum við á ufsanót við Kolbeinsey og Grímsey. Þetta hefur verið 1957. Árið eftir fór ég á annan bát, 150t, sem gerður var út af Hraðfrystihúsi Ólafsfjarðar. 
Ekki gaf sú sjómennska alltaf mikið af sér. Ég var hjá þeim til 19 ára aldurs. Síðasta úthaldið vorum við þar 4 ung�lingar um borð og ekki var hægt að gera upp við okkur nema með 500 krónum sem áttu að skiptast í 4 staði. Við voru sammála í því að hafna greiðslunni og halda annað. 
Sennilega var fleiri boðin slík smánargreiðsla vegna þess að ég minnist þeirrar sögu sem gekk um Ólafsfjörð að bræður tveir tóku vertíðarhlut sinn út í fiskimjöli sem þeir sekkjuðu og keyrðu síðan út um sveitir og seldu bændum. Það voru viðskipti sem þeir sættu sig vel við. Trúlega áskotnaðist þeim aðeins meira en okkur. En ég fór til Patreksfjarðar. Við bræðurnir hringdum í útgerðarmann á Sæborgu og föluðumst eftir plássi. Hann réði okkur um leið og sendi fyrirframgreiðslu, tíu þúsund krónur. Þannig komumst við með strandferðarskipinu og áttum töluverðan afgang sem kom sér vel því við vorum að byggja raðhús í Ólafsfirði. Báturinn, sem við rérum á, varð það úthald þriðji aflahæsti bátur yfir landið. Ég skildi fljótt hvernig í því lá. Hann sótti á Lænumar inn af Ólafsvík. Þangað var 8 klst. stím frá Patreksfirði. Sá var háttur á að um leið og búið var að landa fórum við að nýju út á miðin. Á leiðinni út smúluðum við lestina og gengum frá eins og með þurfti. Þó að vetrarhluturinn hafi verið góður (lok febr til 1.maí), eða 62000 kr., sóttist ég ekki eftir áframhaldandi plássi. Mannskapurinn komst einu sinni í land á þessu netaúthaldi. Hörður, bróðir skipstjórans, var með 1100 tonn yfir þetta úthald. 
Ég kom til Vestmannaeyja 1964 og réði mig þá á flökunarvélarnar hjá mági mínum, [[Stefán einarsson|Stefáni Einarssyni]]. Sú ráðning entist kannski í 2 klst. Þá var ég biiinn að fara niður á bryggju og hitta [[Sveinn Hjörleifsson|Svenna á Krissunni]] (Svein Hjörleifsson) og ráða mig sem háseta. Þá hófst eitt skemmtilegasta tímabil í sjómannasögu minni. Ég var þar með öðlingsmönnum s.s. [[Garðar ásbjörnsson|Garðari Ásbjörnssyni]] og [[Jón Berg|Jóni Berg]]. Allir sem þekktu Jón Berg fundu grallaraskapinn í honum og eiga sínar sælu minningar um uppátækin hans. 
Sem dæmi þá vorum við á gangi framhjá Kaupangri við [[Vestmannabraut|Vestmannabraut]]. Þar sáum við [[Bjarnhéðinn Elíasson|Bjarnhéðin Elíasson]] í rakarastólnum hjá Einari rakara. Jón Berg bað mig að fara inn og verða vitni að atburðinum. Ég vissi ekki til hvaða bragðs hann ætlaði að taka. Þegar ég var búinn að heilsa köppunum hringdi síminn. 
Einar svaraði. Röddin í símanum spurði hvort Bjarnhéðinn væri á stofunni, þetta væri nefnilega Landhelgisgæslan. „Jú hann er hérna í stólnum hjá mér". 
„Viltu gera okkur greiða, viltu snoðann um hálft höfuðið svo við getum þekkt hann auðveldlega þegar hann stingur hausnum út um gluggann? Við erum alltaf að taka hann í landhelgi. En ef þú klippir hann eins og við biðjum um þá losnum við undan ómakinu að þurfa að fara um borð". 
Einar varð alveg undrandi og bar erindið upp við Bjarnhéðin. Bjarnhéðinn leit á Einar og Iét blótsyrðin fjúka. „Þetta er enginn annar en hann Jón Berg"!!! Þá brast allt í hlátrasköll. 
Einna best fór þó um mig hjá [[Guðmundur Ingi Guðmundsson|Guðmundi Inga]] á [[Huginn Ve]] 55. Þar voru jafnbestar tekjur og örugg stjórnun mála. 
Samt var stærsti vendipunktur í mínu lífi hin sterka trúarreynsla sem ég fékk og leiddi til þess að ég gekk til liðs við Betelsöfnuðinn. Mestu sýnilegu breytingarnar voru að ég hætti allri víndrykkju og sömuleiðis reykingum. Ég fann að þessir þættir yrðu að fara út úr lífi mínu. Ég tel það vera bænasvar er ég lagði tóbakið á hilluna. Ég reykti 2 pakka á dag og eftir fjóra daga var öll löngun horfin og ég hef aldrei tekíð smók eftir það þó að mikið hafi verið reykt í kringum mig. Ýmsir aðrir ósiðir fóru úr lífsmunstri mínu. Við tók t.d. ný bókmenntastefna eða lestur Biblíunnar og bænahald. Þannig varð Bók sannleikans alltaf hjá. svæflinum. Auðvitað reyndist það mér ómetanlegur styrkur að kona mín, sem ég kynntist 1973 varð mér samferða í trúmálunum. 
Samt hef ég ekki upplifað drauma og vitranir um fiskigengd eða fyrirboða um óhöpp. Þó hef reynt bæði súrt og sætt í slíkum efnum. En ég fullyrði það að ég hef bjargast nokkrum sinnum þannig að ekkert annað heiti er yfir það en kraftaverk. Ég veit ekki önnur dæmi þess að menn hafi farið tvisvar í spil án þess að missa limi eða verða örkumla. Segja má lfka að réttu mennirnir hafi komið að málunum á réttum tíma. Ég lít á það sem Guðs handleiðslu. Ég stunda enn sjóinn og er við góða heilsu. Það hafa engir menn gefið mér heldur Guð einn. 
Ég vil ekki skipta á þessari afstöðu minni til Jesú Krists og ýmiss konar hjátrú sem oft vill fylgja sjómennskunni. Við margar trúmálaumræðurnar hef ég verið titlaður öfgamaður en hvernig á að skilgreina öfgar í þessum efnum? Það að geta ekki byrjað úthald nema á ákveðnum dögum eða verða að vera í ákveðnum fötum við upphaf róðra, er það ekki í ætt við öfgar? Ég trúi því að Guð sé með mér sama hvað á dynur því að hann segist vera með okkur alla daga allt til enda veraldarinnar það er gott samfélag. 
'''[[Bragi Fannberg]] skipstjóri á [[Narfi VE-108|Narfa Ve 108]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2000/Minning látinna

2016-10-10T13:41:02Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''MINNING LÁTINNA'''</big></big></center> '''Ármann Bjarnason frá Laufholti.''' '''F. 10. nóv. 1911 - D. 11. okt. 1999''' Foreldra...

<center><big><big>'''MINNING LÁTINNA'''</big></big></center> 

'''[[Ármann Bjarnason]] frá [[Laufholt|Laufholti]].''' 
'''F. 10. nóv. 1911 - D. 11. okt. 1999''' 
Foreldrar hans voru [[Bjarni Hildibrandsson]] fæddur í Parti í Sandvík 1862 og [[Halldóra Bjarnadóttir]], fædd í Ormsstaðahjáleigu, ofan Eskifjarðar 1879. 
Ármann var yngstur systkina sinna en þau sem fædd voru áður en farin nú, voru Gunnar Jónsson, hálfbróðir, lengi bóndi í Nesi á Hellu. Ármann sem dó aðeins sjö ára gamall og [[Sveina Sigríður]], sem andaðist 12 ára að aldri. Sú sem eftir lifir var næst henni að aldri, [[Sigurbjörg Bjarnadóttir]]. Hún býr á Norðfirði. 
Þegar Ármann var aðeins 9 ára gamall féll móðir hans frá og honum var komið fyrir í fóstri hjá frændfólki sínu, [[Marteinn Magnússon|Marteini Magnússyni]] og [[María Steindórsdóttir|Maríu Steindórsdóttur]] sem kennd er við Sjónarhól á Norðfirði. Fyriráttu þau 13 börn. Hann varð fósturbróðir þeirra 13 og annarra systkina þeirra, sem fæddust þeim Marteini og Maríu eftir það. Þarna er hann heimilisfastur allt til tvírugs. Um fimmtán ára aldur réri hann fyrst á vertíð frá Höfn í Hornafirði. Hann kom víða við í sjómennsku og öðru er til féll um fimm ára skeið. Meðal þess má nefna að hann var þjónn á Hótel Borg og um borð í Dettifossi. Eftir þennan tíma lá leið hans til Eyja, árið 1931, til að sækja sjóinn á vertíð. Hann varð kostgangari hjá [[Jónína Einarsdóttir|Jónínu Einarsdóttur]], kenndri við Seljaland, og seinni manni hennar Ísak Arnasyni. Þar kynnist hann strax Guðmundu Margréti. Hinn 19. okt. árið 1935 gekk Ármann að eiga Guðmundu. Þau hófu búskap sinn í [[Seljaland|Seljalandi]] en kaupa síðan [[Laufholt]]. Hann er áfram til sjós, þá aðallega sem matsveinn. Hann sótti síðar, '37, matreiðslunámskeið til að mennta sig frekar, en talað var um það hvernig matseldin lék í höndum hans alla tíð. 
Fjölskyldan stækkaði strax á fyrsta hjúskaparári þeirra Guðmundu. Fyrsta barn þeirra, Halldóra, sem á fimm börn, býr á Selfossi. Sonur Guðmundu og Ármanns, Herbert að nafni er næstur. Hann býr í Kópavogi. Þá kom Jónína, sem látin er fyrir fimmtán árum. Börn hennar urðu þrjú. Yngst er María, sem á fjögur börn og býr hér í Eyjum, gift [[Grímur Magnússon|Grími Magnússyni]]. 
Ármann var matsveinn á [[Skaftfellingur VE-33|Skaftfellingi VE 33]] árið 1940. 
Hann var á [[Helgi Helgason ve|Helga Helgasyni VE]] 47 fram á mitt ár 1953 sem matsveinn. Helgi fórst 6. janúar 1950. Ármann átti að vera í þeim túr líka eins og mörgum áður. Eina skýringin var sú að ekki verður ófeigum í hel komið. Minnast mátti hann þess í þökk alla tíð, eftir það hörmulega slys. Hann harmaði örlög félaga sinna. Árið 1958 bynaði hann á [[Bergur VE-44
|Berg VE 44]], sem háseti en fór fljótt í matseldina. Hann var á Bergi VE 44 fram á haust 1960, en fór þá að vinna í landi. Meðal þess var vinna hans í þvottahúsinu og hjá [[Ísfélag Vestmannaeyja|Ísfélaginu]] þar sem hann lét ekki af störfum fyrr en 79 ára að aldri. Hin síðari ár dvöldu þau hjónin á [[Hraunbúðir|Hraunbúðum]] og voru þau bæði virkir þátttakendur í Félagi eldriborgara. 
'''[[Margrét Helgadóttir]]''' 

'''[[Friðrik Ingvarsson]].''' 
'''F. 16. des. 1950 - D. 21. ágúst 1999''' 
Friðrik Ingvarsson fæddist 16. desember 1950. Hann lést í Sjúkrahúsi Vestmannaeyja 21. ágúst síðastliðinn. Foreldrar Friðriks voru [[Soffía Axelsdóttir]] og [[Ingvar Oddsson]]. Bræður Friðriks eru Axel, Oddur, Ingvar, Agúst og Ómar. Eiginkona Friðriks er Hólmfríður Guðlaug Júíusdóttir, f. 7. febrúar 1955 í Vestmannaeyjum. Hólmfriður og Friðrik giftu sig í Vestmanaeyjum hinn 24.11. 1974. Börn þeirra urðu 4. Júlía Elsa, María Rós, Sigurður Oddur og Birgir Már. Friðrik og Hólmfríðurbyrjuðu búskap sinn í Keflavík 1973 en árið 1981 fluttu þau til Vestmannaeyja og hafa búið þar síðan. Friðrik stundaði sjóinn frá 17 ára aldri og lauk síðar prófi frá Vélskóla Vestmannaeyja. 
Hann byrjaði á Hörpu RE 342 en lengstum var hann þó á Erninum RE 13, [[Andvari VE|Andvara VE]] 100 og [[Álsey VE|Álsey VE]] 502. 
Okkur langar að minnast skipsfélaga okkar, Friðriks lngvarssonar með fáeinum orðum og minnast á hvers konar maður hann var, glaðlegur, hress og kátur. 
Hann var ótrúlega naskur á báta og skip og þau voru ófá skiptin sem hann rakti sögu skips eða báts alveg frá því að hann var smíðaður og ef hann sá mastur á gömlum báti sem sigldi fram hjá gat hann sagt okkur nafnið á honum. Friðrik var líka veðurglöggur maður og þegar hann kom á dekk heyrðist það á söngnum hans hvort bræla væri að koma eða ekki. Ef hann söng hátt og skýrt var að koma bræla en ef hann söng í hálfum hljóðum varð yfirleitt ágætis veður. 
Friðrik var stór og stæðilegur maður en átti í miklum veikindum sl. ár. Hann gerði það eins oft og hann gat að koma um borð og kíkja á félagana. Þá spurði hann yfirleitt um nálakörfuna sem hann hugsaði svo vel um að það hálfa væri nóg. Við netamennirnir höfðum oft orð á því hvað gott væri að hafa hann til að sjá um þetta. Hann passaði svo vel upp á nálarnar að þegar við hentum þeim til hans og þær lentu e.t.v. útbyrðis, þá skammaði hann okkur mikið fyrir að bruðla svona með nálamar. En svona var hann í öllu sem hann tók að sér, skilaði því vel frá sér. Þegar í borðsalinn var komið voru oft líflegar umræður um helstu mál líðandi stundar, svo sem þjóðmál og menningarmál. Þá hafði Frikki mikinn áhuga á fótbolta en þegar inn í þá umræðu var komið var oft erfitt fyrir hann að velja hvort hann héldi með Eyjamönnum eða Keflvíkingum þar sem hann var borinn og barnfæddur Keflvíkingur. Þannig mynduðust oft líflegar umræður. 
Ekki getum við látið hjá líða að minnast fjölskyldu Friðriks, sem hann var mjög stoltur af, barna hans fjögurra, þeirra Júlíu, Maríu Rósar, Sigurðar og Birgis Más, og barnabarnanna, Írisar og Friðriks Hólms. Okkur er minnisstætt eitt skiptið fyrir nokkrum árum, þegar hann minntist á að Sigurður, sonur hans, hefði byrjað garðslátt, auglýst í bæjarblöðunum og fengið mjög góðar viðtökur. Þá hafði hann orð á því að hann þyrfti ekki að hafa áhyggjur af honum Sigurði syni sínum, hann reddaði sér. Nú er yngsti sonurinn, Birgir Már, að feta í fótspor eldri bróðurins og lýsir það fjölskyldu Friðriks vel og hversu allt hans fólk er duglegt og ábyggilegt. Við félagarnir minnumst Friðriks með hlýhug og söknuði. 
Elsku Hólmfríður, við vitum að söknuður þinn er mikill og ykkar elskulegu barna og barnabarna en ykkar sterka trú veitir ykkur allan þann styrk sem þarf á þessari stundu. Við félagarnir sendum ykkur okkar innilegustu samúðarkveðjur. Megi algóður Guð styrkja ykkur og blessa. 
Margs er að minnast, margs er þér að þakka. Guði sé lof fyrir liðna tíð. Margs er að minnast, margs er að sakna. Guð þerri tregatárin stríð. 
Margs er að minnast margs er hér að þakka. Guði sé lof fyrir liðna tíð. Margs er að minnast, margs er að sakna. Guð þerri tregatárin stríð. 
Far þú í friði, 
friður Guðs þig blessi, 
hafðu þökk fyrir allt og allt. 
Gekkst þú með Guði, 
Guð þér nú fylgi, 
hans dýrðarhnoss þá hljóta skalt. 
_ (V. Briem\ 
Áhöfnin á Álsey VE 502, 
Grettir, Heimir, Oddgeir, Hörður, Sigurður Sveinsson, Elías, Sigarður Þór og Kristinn. 

'''[[Guðjón Björnsson (Gerði) (Gerði)|Guðjón Björnsson]] frá [[Norður-Gerði|Gerði]]''' 
'''F. 10. maí 1908 - D. 28. nóv. 1999''' 
Guðjón Björnsson var fæddur í Norður Gerði í Vestmannaeyjum 10. maí 1908, sonur hjónanna [[Jónína Ingibjörg Jónsdóttir (Norður-Gerði)|Jónínu Jónsdóttur]] í Gerði og [[Björn Erlendsson (Gerði)|Björns Erlendssonar]] sem ættaður var úr Mýrdal. Björn Erlendsson fórst með vélbátnum Adólf í aftaka suðaustan veðri hinn 3. mars 1918, sennilega á Rófuboða austan við [[Elliðaey|Ellirey]]. í þessu veðri fórust tveir bátar, Adólf og Frí, og með þeim 9 menn. Björn, faðir Guðjóns, var formaður með Adólf, tólf tonna bát, sem hann átti ásamt [[Friðrik Svipmundsson|Friðriki Svipmundssyni]] á [[Lönd-vestri|Löndum]] og [[Bergsteinn Erlendsson|Bergsteini]] bróður sínum, sem var vélamaður og fórst einnig með Adólf. Björn var aðeins 29 ára gamall, þegar hann fórst og hafði þá verið fjórar vertíðir formaður og með mestu aflamönnum í Eyjum. Guðjón var þá 9 ára gamall, einkasonur þeirra hjóna og mikið eftirlætisbarn móður sinnar. Jónína í Gerði var dóttir [[Jón Jónsson|Jóns Jónssonar]], bróður Guðlaugs, föður Stefáns í Gerði, sem var þekktur formaður með Halkiona í tugi ár. Kona Jóns var [[Guðbjörg Björnsdóttir (Norður-Gerði)|Guðbjörg Björnsdóttir Einarssonar]] á [[Kirkjubær|Kirkjubæ]], systir Finnboga í [[Norðurgarður|Norðurgarði]], sem var þekktur sjómaður og skipstjóri og allir synir hans og Guðjóns á [[Kirkjuból|Kirkjubóli]]. 
Guðjón Björnsson átti því ættir að rekja til mikilla sjósóknara og Vestmannaeyinga í ættir fram. Afi hans, Jón í Gerði, var formaður með sexæringinn Halkion og tók við formennsku á Halkion í forföllum fóður síns aðeins sextán ára gamall og varð viðurkenndur sjómaður. 
Guðjón Björnsson, sem hér er minnst og var yfirleitt aldrei kallaður annað en Gaui í Gerði, átti því ekki langt að sækja að hann var hneigður fyrir sjóinn. Hann fór ungur að róa með Stefáni frænda sínum í Gerði eða aðeins 15 ára gamall og var upp frá því meira og minna við sjóinn. Ungur fór hann í fjöll og úteyjar og var ágætur lundaveiðimaður, síkátur og skemmtilegur félagi, og skrapp með háfinn suður í Lambaskorur og í Raufina, norðan í [[Stórhöfði|Stórhöfða]], fram undir nírætt. 
Guðjón lauk hinu minna vélstjórnarnámskeiði, sem Fiskifélag Íslands hélt fyrr á árum víðs vegar um landið og einnig lauk hann skipstjórnarnámskeiði hjá [[Sigfús Scheving|Sigfúsi Scheving]] í [[Heiðarhvammur|Heiðarhvammi]]. Gaui í Gerði hafði skipað allar stöður til sjós; formaður, vélstjóri, háseti og kokkur og var alls staðar vel liðinn og traustur sjómaður. 
Hann var með mörgum þekktum Eyjaformönnum, t.d. í átta vertíðir með [[Magnús Jónsson (Sólvangi)|Magnúsi Jónssyni]] á [[Sólvangur|Sólvangi]] á m/b [[Pipp VE]] 1. Einnig var hann með Guðjóni Tómassyni, sem alinn var upp í Gerði hjá Guðlaugi og [[Margrét Eyjólfsdóttir (Kirkjubæ)|Margréti Eyjólfsdóttur]] frá [[Kirkjubær|Kirkjubæ]], [[Eyjólfur Gíslason (Bessastöðum)|Eyjólfi Gíslasyni]] á [[Bessastaðir|Bessastöðum]], [[Binni í Gröf|Binna í Gröf]] og á [[Lagarfoss|Lagarfossi]] með [[Jón Guðmundsson (Sjólyst)|Jóni í Sjólyst]]. 
Árið 1935 fór Guðjón til sjóróðra á Austfjörðum og reri frá Hafnarnesi við Fáskrúðsfjörð, þar sem var fjörugt mannlíf og mikil smábátaútgerð. 
Þar kynntist hann eiginkonu sinni, [[Þórey Jóhannsdóttir (Vallartúni)|Þóreyju Jóhannsdóttur]], og gengu þau í hjónaband á jólum árið 1940. 
Guðjón reri á sumrin og haustin á trillu frá Hafnarnesi en fór á vetrarvertíð til Vestmannaeyja eins og þá var títt og bjó hjá móður sinni í Gerði. 
Þau Guðjón og Þórey eignuðust sex börn og komust fimm þeirra til fullorðinsára: [[Valbjörn Guðjónsson|Valbjörn]], [[Jóhann Guðjónsson (Vallartúni)|Jóhann]], [[Jón Ingi Guðjónsson (Vallartúni)|Jón Ingi]], [[Björg Guðjónsdóttir (Vallartúni)|Björg]] og [[Guðríður Hallbjörg Guðjónsdóttir (Vallartúni)|Guðríður]], sem er látin. Öll eru þau búsett í Vestmannaeyjum, nema Valbjörn, tengd sjómennsku og útgerð og hafa lagt drjúgan skerf til heimabyggðar sinnar. 
Guðjón og Þórey fluttust að austan árið 1958 eftír 18 ára búsetu á Hafnarnesi og keyptu húsið [[Vallartún|Vallartún]], sem stóð miðja vegu á milli [[Kirkjubær|Kirkjubæja]] og [[Vilborgarstaðir|Vilborgarstaða]]. Vorið 1965 luku Valbjörn og Jóhann, elstu synir Guðjóns, hinu meira fiskimannaprófi frá Stýrimannaskólanum í Vestmannaeyjum, í fyrsta árgangi skólans og keyptu þeir feðgar þá um vorið [[Þristur Ve|Þrist VE]] 6, 15 rúmlesta bát, sem var upphaflega keyptur til Vestmannaeyja árið 1926. Þeir voru oft allir um borð, þrír synir Guðjóns og tengdasonur hans, [[Gísli Valur Einarsson]], sem er kvæntur Björgu. Öllu þessu stjórnaði Guðjón og var sonum sínum hinn hollráði og góði leiðbeinandi og faðir. Þeir seldu bátinn nokkrum árum síðar og keyptu árið 1968 stærri bát, 55 tonna eikarbát, sem smíðaður var í Danmörku árið 1956. Þeir skírðu hann einnig Þrist og áttu þeir feðgar, Jóhann og Guðjón, bátinn fram til 1980; Jóhann var skipstjóri og fiskaði ágætlega. 
Guðjón lét ekki deigan síga við sjóinn, þó að hann væri hættur sjómennsku og útgerð á stórum vertíðarbáti og fékk sér nokkru síðar trillu, sem hann átti með Jóni Inga, yngsta syni sínum og skírði trilluna Gaua gamla. Nafnið lýsir vel einstaklega léttri lund Guðjóns og gamansemi, sem lét aldrei skark heimsins og hávaða hagga sínu rólega fasi og tók alltaf því sem að höndum bar með heimspekilegri ró. 
Þessi létta lund, æðruleysi og gamansemi á hverju sem gekk, átti áreiðanlega sinn þátt í því hvað Gaui í Gerði bar aldurinn vel, síreifur og manna kátastur í hópi sér yngri manna, sem hann gjarnan slóst í för með og þótti öllum fengur að félagsskap Gaua í Gerði. Hann var sem sagt er hrókur alls fagnaðar á góðri stundu og eru til margar sögur af gamansemi hans og jafnvel uppátækjum fram á efri ár. 
Mér er til efs að margir Vestmannaeyingar hafi stundað lengur sjóinn en Gaui í Gerði. Hann var meira og minna á sjónum fram yfir nírætt, sem sýnir ótrúlegt þrek og þol. Sannaði Guðjón þá kenningu að létt skap og að dvelja í sínu náttúrlega umhverfi er hverjum manni hollt. 
Jón Ingi var föður sínum stoð og stytta síðustu árin og voru þeir saman á trillunni, þegar Guðjón var kominn á níræðisaldur. Jón lýsti honum þannig sem sjómanni: „Hann var einstaklega gætinn og veðurglöggur og af honum lærði ég margt í sjómennsku; t.d. að þekkja veður og strauma án þess
að nota til þess tæki. 
Það var líka traustvekjandi að hafa hann um borð þegar eitthvað var að veðri og við vorum djúpt úti, t.d. úti í Kanti á lúðulínu á litlum báti. Þá þurfti kunnáttu til að skila sér heim án áfalla og hann var með það allt á hreinu hvernig átti að sigla upp úr Kantinum, síðan vestur fyrir og svo fyrir Klettinn." 
Gaui í Gerði var prýðilega athugull sjómaður á fleiri sviðum og lýsir lítil frétt í Morgunblaðinu frá 1. mars 1994 þessu vel, þá var Guðjón nærri 86 ára gamall. Þetta er frétt frá [[Grímur Gíslason|Grími Gíslasyni]], fréttaritara Mbl. í Eyjum. 
Mér finnst vert að geyma hana í Sjómannadagsblaði Vestmannaeyja í minningargrein um [[Guðjón Björnsson]], sem var á sjótrjánum í nærri 75 ár. 
Fréttin lýsir lífi trillusjómanns í Vestmannaeyjum í náinni snertingu við náttúruna, haf og fugla himins. Þar segir: „Lundinn kominn. Lundinn sást á sjónum sunnan við Eyjar í fyrsta skipti á þessu ári á sunnudaginn (þ.e. 27. febrúar 1994) og er fuglinn óvenju snemma á ferðinni nú. Guðjón Björnsson frá Gerði sá lundann sunnan við [[Geirfuglasker|Geirfuglasker]]. Hann sagði að talsvert hefði verið af fuglinum á sjónum en einnig hefðu stórir hópar verið á flugi og sagði Guðjón, að þetta hefði helst minnt á lóuhópana þegar þeir koma til landsins á vorin. Guðjón sagði, að hann vissi ekki til að lundinn hefði áður verið hér á ferð svo snemma. „Ég hef verið til sjós í nær 71 ár og ég hef aldrei áður orðið var við lunda á sjónum svo snemma árs." 
Guðjón Björnsson fékk hægt andlát á [[Sjúkrahús Vestmannaeyja|Sjúkrahúsi Vestmannaeyja]] 28. nóvember 1999 og kvaddi þar sérstakur persónuleiki og sjómaður, sem við er kynntumst munum lengi minnast. 
Árið 1963 hóf ég, sem þessar línur rita, að byggja einbýlishús við [[Kirkjubæjarbraut|Kirkjubæjarbraut]] 21, á hólnum sunnan við [[Vallartún]]. Við fluttum í húsið vorið 1966 og urðum nágrannar Þóreyjar og Guðjóns Björnssonar frá Gerði, þar til allt það umhverfi fór undir hraun í eldgosinu 1973. Nágrennið og öll kynni af fjölskyldu Þóreyjar og Gaua í Gerði voru á einn veg. Þau voru heiðurshjón og mikið ágætis fólk sem við eigum góðar minningar um og bar þar aldrei skugga á. Atvikin hafa hagað því svo til og lífið frá eldgosinu í Heimaey 1973 hefur liðið þannig, að samfundir urðu færrí en áður var. En ég og fjölskylda mín viljum þakka Guðjóni Björnssyni og konu hans, [[Þórey Jóhannsdóttir (Vallartúni)|Þóreyju Jóhannsdóttur]], góð og gömul kynni. Blessuð sé minning þeirra hjóna.
Gaui í Gerði var alla tíð sannur og góður Eyjasonur. 
'''[[Guðjón Ármann Eyjólfsson|Guðjón Ármann Eyjólfsson]]''' 

'''[[Jón Björnsson]]''' 
'''F. 18. janúar 1913 - D. 6. des. 1999''' 
Jón Björnsson fæddist í Gerði í Vestmannaeyjum. Hann lést á Vífilsstöðum. 
Foreldrar hans voru [[Björn Eiríkur Jónsson|Björn Eiríkur Jónsson]] og [[Hallbera Valgerður Illugadóttir]]. Systkini Jóns: [[Guðbjörg Árný Björnsdóttir|Guðbjörg Árný]], [[Indlaug Björnsdóttir|Indlaug Valgerður]], Guðbjörn Árni. Með seinni konu, [[Brynheiður Ketilsdóttir|Brynheiði Ketilsdóttir]] á Björn þrjá syni: Hallberg, Arnfreð Heiðar og Guðlaug Grétar. Jón Kvæntist [[Oddný Larsdóttir|Oddnýju Larsdóttur]] 2. október 1916. Börn Jóns og Oddnýjar eru: Hlöðver, Ólöf Lára og Jakobína.
Kæri nágranni og vinur. Það er margt sem hefur. drifið á daga þína og ár. 
Jón ólst upp hjá foreldrum sínum í Gerði í Vestmannaeyjum, en þar var búskapur stundaður frá fornu fari. Jón þótti snemma liðtækur til allra verka. 
Fjórtán ára gamall fór Jón með [[Magnús Tómasson|Magnúsi Tómassyni]] austur á Bakkafjörð en þar réru þeir á trillu um sumarið og verkuðu allan fisk sjálfir í salt. Jón fór nokkur sumur til síldveiða fyrir Norðurlandi og var hann hjá aflamanninum [[Guðjón Tómasson (Gerði)|Guðjóni Tómassyni]] frá Gerði á [[Fylkir VE|Fylki VE 14]] sem þótti stórt skip í þá daga. Jón vann við skipaafgreiðslu Tómasar í Höfn en þá flutu flutninga- og farþegaskip ekki inn á höfina í Vestmannaeyjum og voru skipin afgreidd úti á Vík eða undir Eiði eftir veðri. Notaðir voru uppskipunarbátar sem ms. [[Helgi VE|Helga VE]] 180 dró fram og tilbaka. Allar vörur voru handlangaðar upp úr bátunum við bryggju og var þetta oft þrælavinna. 
Það má segja að aðalstarf Jóns á hans bestu árum hafi verið sjómennska. Níu vetrarvertíðir reri Jón á sama bátnum samfellt og var alltaf sami mannskapur þar um borð, en þetta var ms. [[Lundi VE-141|Lundi VE 141]]. Formaður var Þorgeir Jóelsson en auk hans voru bræður hans Sigurður og Guðmundur og þrír Oddstaðabræður, Kristófer, Pétur, Jón í Þorlaugargerði og Jón í Gerði, Nonni Nik og Otti. Eina vertíð voru þeir aflakóngar í Vestmannaeyjum. 
Þegar Stokkseyrarferðir fluttu fólk og vörur milli lands og Eyja á árunum 1940 til 1954 var Jón með Sigurjóni Ingvarssyni á ms. [[Gísli Jónsson VE|Gísla Jónssyni]] VE 100 í þessum sumarflutningum. Síðast starfaði Jón á grafskipi Vestmannaeyja í góðum starfsmannahópi sem ávallt var hjá höfninni. 
Örlaganóttina 23. janúar 1973 fóru Jón og Odda, kona hans, upp á land undan hamförunum og lentu þau í Hveragerði. Til að byrja með vann Jón úti í Eyjum við björgunarstörf og fleira en árið 1975 fluttu þau til Hafnarfjarðar og keyptu Heiðvang 1. Jón hafði fengið sér vinnu hjá Bæjarútgerð Hafnarfjarðar og starfaði þar til starfsloka, 70 ára. Á Heiðvanginum myndaðist samstaða milli Vestmannaeyinganna sem þar settust að eftir eldgosið í Eyjum. 
Jón og Odda ræktuðu húslóð sína svo af bar og fengu eitt árið verðlaun fyrir snyrtimennsku. 
En fyrir sólu dró er þau misstu Hlöðver son þeirra, þann 8. apríl 1987, en hann var þeim ekki bara sonur heldur líka vinur og hjálparhella sem þau gátu alltaf leitað til. 
Jón var mjög barngóður og oft fóru börnin okkar í heimsókn til þeirra, yfir götuna, til að spjalla við þau og aldrei komu þau tómhent frá þeim. Alltaf áttu þau Opal eða annað góðgæti handa þeim og eigum við góðar minningar um góðan vin. 
Þá er komið að leiðarlokum. Við kveðjum þig hinstu kveðju í dag, kæri vinur. Blessuð sé minning þín. 
'''[[Jón Bryngeirsson]] og fjölskylda''' 

'''[[Jón Ingólfsson]]''' 
'''F. 23. september 1934.- D. 24. feb. 2000''' 
Tengdafaðir minn Jón Ingólfsson fæddist í Reykjavík 23. september 1934. Foreldrar hans voru [[Bergþóra Jóhannsdóttir (Mandal)|Bergþóra Jóhannsdóttir]] f. 23. nóv. 1906, d. 13.apríl 1983, og [[Ingólfur Guðmundsson]] f. 21 júní 1899 í Laxholti, d. 8. janúar 1985. Bergþóra giftist síðar [[Ritverk Árna Árnasonar/Jón Ingimundarson Stefánsson|Jóni Ingimundarsyni Stefánssyni]], f. 12. maí 1904, d. 6. júní 1969. 
Systkini Jóns sammæðra: [[Sigríður Jónsdóttir|Sigríður Jónsdóttir]] f. 23. október 1938, d. 11.júlí 1947, [[Sigurjón Jónsson|Sigurjón Jónsson]] f. 3. ágúst 1940, d. 15. janúar 1973, [[Jónína Jónsdóttir]] f. 2 febrúar 1943 og [[Bergþóra Jónsdóttir]] f. 28. september 1945. 
Jón kvæntist 31. desember 1953 eftirlifandi eiginkonu sinni [[Halldóra Sigríður Hallbergsdóttir|Halldóru Sigríði Hallbergsdóttur]] f. 11. desember 1932. Foreldrar hennar voru [[Þuríður Sigurðardóttir]] f. 22.05.1909, d. 06.04.1998 og Hallberg Halldórsson f. 04.05.1910, d. 24.09.1982 Börn Jóns og Halldór ein: Þuríður f. 12.09.1952, maki [[Jóel Þór Andersen]] f. 06.09.1950, Bergþóra f. 24.08.1953, maki [[Óskar Óskarsson]] f. 18.09.1950, Stella f. 31.07.1955, d. 24.01.1998, maki [[Benóný F. Færseth]] f. 17.02.1955, d. 31.03.1999, Hallbjörg f. 24.08.1956, maki [[Róbert Gíslason]] f. 08.11.1955 og Berglind f. 04.01.1964, maki [[Steinar P. Jónsson]] f. 20.11.1957. Jón ólst upp á Kárastöðum í Borgarfirði hjá frænda sínum Alberti og eiginkonu hans Guðrúnu en flyst til Vestmannaeyja 1951, þá 17 ára gamall. 
Jón var einn vetur í Iðnskóla Borgarness, stundaði vélskólanám á árunum 1953-54 og nám í Stýrimannaskólanum í Vestmannaeyjum árið 1960. Hann stundaði sjóinn ýmist sem háseti, vélstjóri, stýrimaður eða skipstjóri og rak eigin útgerð í félagi við annan mann, [[Metu VE]]. 236 á árunum 1967 - 1972 og var hann skipstjóri. Þá var hann skipstjóri á [[Elías Steinsson VE|Elíasi Steinssyni VE]]. eitt sumar, réri með mér á Danska Pétri eitt sumar sem vélstjóri. Hann var einhverja róðra með Binna á Sigurfara. Þá gerði hann ásamt fleiri út Bryndísi IS eina vertíð frá Eyjum. 
Jón og Dóra hófu búskap í Mandal hjá Beggu, mömmu Jóns, en bjuggu síðar á Brekastíg í stuttan tíma uns þau festu kaup á Reykholti við [[Urðarvegur|Urðarveg]] [7. Þau höfðu nýflutt sig um set í nýlegra og stærra húsnæði við Bakkastíg þegar Heimaeyjargosið hófst 1973, bjuggu í Hafnarfirði á gostímanum, en fluttust síðan aftur til Eyja 1974, þar sem Jón festi kaup á vörubíl og hóf akstur við hreinsun á vikri. Aður en Jón fór að vinna við vikurhreinsun vann hann með bunustokksliðinu, eins og það var kallað, við kælingu á hrauninu. 
Jón vann við vörubílaakstur við Vörubílastöð Vestmannaeyja í 11 ár og síðan hjá [[Ísfélag Vestmannaeyja|Ísfélagi Vestmannaeyja]] hf. til æviloka. 
Það er mikil gæfa að hafa átt Jón sem tengdaföður og vin. Þess vegna er mikil eftirsjá að Jóni. Það var alltaf gaman að heimsækja Jón, gat hann alltaf látið hlutina heita eitthvað og ekki var leiðinlegt að heyra sögurnar sem hann sagði svo skemmtilega. Hann lifir í minningunni. Um leið og ég kveð tengdabróður minn vil ég þakka fyrir samfylgdina, góðar stundir og biðja góðan Guð að styrkja Dóru tengdamóður mína, sem annaðist hann svo vel í veikindunum, og dætur í sorginni. Jón lést á [[Sjúkrahús Vestmannaeyja|Sjúkrahúsi Vestmannaeyja]] 24. febr. sl. 
'''[[Jóel Þór Andersen]]''' 

'''[[Halldór Jón Jónsson]]''' 
'''F. 6. júní 1926 - D. 26. september 1999''' 
Halldór Jón Jónsson, fyrrverandi útgerðarmaður og vélstjóri, fæddist í [[Stakkholt|Stakkholti]] í Vestmannaeyjum 6. júní 1926. Hann andaðist í Hraunbúðum í Vestmannaeyjum 26. september síðastliðinn. Foreldrar hans voru [[Kristín Karitas Valdadóttir]], f. 21.2. 1898 á Steinum, A-Eyjafjallahreppi, d. 20.9.1938, og Jón Benónýsson, f. 7.5. 1896 á Krossi, Innri-Akraneshreppi, d. 20.20. 1971. Halldór Jón var elstur þriggja systkina. Systur hans: 1) Guðbjörg Benónýja, f. 21.7. 1928, d. 8.2. 1997. 2) Þórey Inga f. 13.6. 193 1. Halldór Jón giftist eftirlifandi eiginkonu sinni, [[Halldóra Jónsdóttir|Halldóru Jónsdóttur]], 27. maí 1950, f. 17.8. 1924, í Ólafsfirði. Börn
Halldórs Jóns og Halldóra eru: Margrét Jóna f. 25.1. 1950, hárgreiðslumeistari í Reykjavík. Ólöf Þórey, húsmóðir í Vestmannaeyjum, f. 11.3. 1952. Eyja Þorsteina, starfsmaður leikskóla, f. 10.6. 1954 
Í sepember sl. lést [[Halldór Jón Jónssson]], fyrrverandi vélstjóri og útgerðarmaður, alltaf nefndur Dóri Ben meðal ættingja og vina. Ég vil skrifa nokkur orð og minnast Dóra. 
Halldór fæddist í Vestmannaeyjum, ólst þar upp og bjó þar alla sína tíð. Hann stundaði ungur sjóinn og var duglegur sjómaður. 
Vegna eitrunar varð hann öryrki og eftir því sem árin liðu þurfti hann að vera bundinn við hjólastól. Hann hafði fengið eitmn sem ungur maður, þegar hann vann við að mála lest í bát og bar ekki sitt barr eftir það. 
Dóri vann í Íþróttamiðstöðinni í Vestmannaeyjum sem baðvörður og stóð sig mjög vel. Hann hafði gaman af því að þvarga í mönnum og láta þá þvarga í sér. Hann var alltaf léttur og kátur þrátt fyrir þessa miklu fötlun sem hann átti við að stríða. Hann tengdist útgerð og fiskvinnslu vemlega því hann gerði út vélbátinn Sæfaxa VE 25 til margra ára með mági sínum Þórarni Eiríkssyni. 
Það hlýtur að hafa verið mikið áfall fyrir Dóra að þurfa að hætta á sjónum en ekki var um annað að ræða fyrir hann vegna þessarar miklu fotlunar. En þó að hann væri hættur á sjónum fylgdist hann vel með í útgerðinni og hafði skoðanir á rekstri hennar. Hann hætti útgerð nokkru áður en hann dó enda var Þórarinn mágur hans orðinn fullorðinn maður. Útgerðin var alltaf til fyrirmyndar hjá þeim mágum og þó að báturinn væri ekki stór þá hafði þetta tekist vel. 
Dóri var alveg sérstaklega lifandi og skemmtilegur maður og kom sér alls staðar mjög vel. Hann hafði gaman af því að gera að gamni sínu og var alltaf líf og fjör í kringum hann. 
Ég vil að lokum votta eiginkonu og börnum Dóra innilega samúð vegna fráfalls hans. 
'''[[Sigurður Einarsson|Sigurður Einarsson]]''' 

'''[[Pétur Ágústsson|Pétur Ágústsson]]''' 
'''F. 6. febrúar 1929 - D. 8. júní 1999''' 
Pétur fæddist á Berufjarðarströnd. Foreldrar hans voru hjónin [[Ágúst Pálsson]] og [[Sigurlaug S. Einarsdóttir]]. Tveimur árum eftir fæðingu Péturs fluttu þau til Fáskrúðsfjarðar og ólst Pétur þar upp í stórum systkinahópi. Hann var fimmti af níu börnum, sem upp komust. 
Kreppuárin reyndust flestum erfið, sérstaklega barnmörgum hjónum eins og foreldrum Péturs, vinna var stopul og illa borguð. Pétur sagði oft að dugnaður eldri bræðra hans hefði bjargað heimilinu, en þeir reru á trillu á sumrin og kynntist Pétur fyrst sjómennskunni hjá þeim. 
Pétur kom fyrst til Vestmannaeyja á vertíð 1945 er hann réðist á [[Glað VE]]-271, sem var á dragnót. Ekki man ég hvernig honum líkaði þessi fyrsta vertíð í Eyjum, en hann kom hingað aftur 1948 og var þá á Sigurfara VE-138. En það fór fyrir Pétri eins og svo mörgum öðrum ungum mönnum, sem komu hingað á vertíð, að hann snéri ekki heim um vorið. Hann hafði nefhilega kynnst einni af blómarósunum Eyjanna, henni [[Guðrún Kristjánsdóttir (Stað)|Guðrúnu Kristjánsdóttur]] á [[Staður|Stað]]. Ég vissi að Pétur hafði svo sannarlega dottið í lukkupottinn, því að Guðrúnu hafði ég þekkt frá því að ég var barn að aldri og verið heimagangur á heimili foreldra hennar. Við Pétur urðum strax ágætis vinir og um vorið og sumarið vorum við saman á [[Halkion VE]]-27, fyrst á trolli, en síðan á lúðulínu. 
Pétur fór á vélstjóranámskeið í Eyjum og útskrifaðist þar 1950. 30 tonna skipstjórnarréttindi fékk Pétur 1951. Hann var vélstjóri á [[Hugrún VE|Hugrúnu VE]]-51 á vertíðinni 1952 og á Halkion VE-27 á reknetum 1953. Auk þess var hann eina vertíð á Sjóstjörnunni VE-92 og eitt haust á reknetum á [[Baldur VE-24|Baldri VE-24]].
Milli úthalda á sjónum vann hann á ýmsum stöðum, lengst af í [[Vinnslustöðin hf|Vinnslustöðinni]]. 
Guðrún og Pétur gengu í hjónaband 11. febrúar 1950. Þau byrjuðu búskap á Litluheiði 1949 og voru þar i fimm ár. Þau byggðu sér einbýlishús á [[Helgafellsbraut 27]] og fluttu í það 1955. Guðrún og Pétur eignuðust fimm börn. 
Pétur hóf nám í múraraiðn 1956 hjá Sveinbirni múrara. Hann lauk námi við Iðnskólann í Vestmannaeyjum 1958 og sveinsprófi 1961. Meistararéttindi fékk hann 1967. Pétur og Guðrún fluttu til Reykjavíkur 1966 og byggðu sér raðhús að Ljósalandi 11 í Fossvogi. 
Pétur vann sem múrarameistari í Reykjavík næstu árin, en 1984 hættir hann að vinna við húsbyggingar og byrjar að vinna sem sölumaður í múraradeild Húsasmiðjunnar og vann þar í mörg ár, eða þangað til heilsunni fór að hraka. Skömmu áður höfðu þau selt húsið sitt í Fossvognum og keypt sér lítið parhús í Grafarvogi, þar sem þau ætluðu að eyða elliáninum eins og hann orðaði það, en hann naut þess allt of stutt. 
Pétur var vinsæll afgreiðslumaður í Húsasmiðjunni. Þar var hann bæði sölumaður og kennari vegna þess að margir, sem voru að laga íbúðir sínar, leituðu til hans um efni og hvernig ætti að nota þau. Einnig kom það í hans hlut að leiðbeina fagmönnum um notkun nýna efha sem komu á markaðinn. 
Ég held að ég hafi aldrei komið í Húsasmiðjuna án þess að líta inn í múraradeildina, en oft snéri ég við, þegar ég sá hve margir biðu eftir afgreiðslu. Þó kom það fyrir að við gátum spjallað saman og man ég sérstaklega eftir einu tilfelli, þegar smá hlé var hjá honum. Við vorum ekki langt komnir í spjallinu, þegar inn kom maður, sem vildi fá upplýsingar um efni og hvernig hann ætti að nota það. Mér fannst Pétur svo óvenju tregur til svara að jaðraði við ókurteisi, enda var kúnninn fljótur að fara. Ég gat ekki annað en brosað og sagði við Pétuv að það væri engu líkara en að hann vildi ekki selja manninum neitt. „Það er alveg rétt hjá þér", svaraði Pétur, „þetta er maður, sem er að kaupa gamlar og illa farnar íbúðir fyrir lítið fé, felur svo gallana og skemmdirnar með steypu og málningu og selur þær saklausu fólki fyrir okurfé. Ég ætla ekki að hjálpa honum við svona athæfi." 
Pétur var vanur að segja skoðanir sínar umbúðalaust. Það var ekki alltaf vel séð, en ég kunni því ágætlega og mat hann meiri mann fyrir. Að leiðarlokum sendi ég eiginkonu hans, börnum og fjölskyldum þeirra innilegar samúðarkveðjur. Blessuð sé minning hans. 
'''[[Stefán Stefánsson (Gerði)|Stefán Stefánsson]] frá [[Gerði-stóra|Gerði]]''' 

'''[[Sigurður Kristjánsson]]''' 
'''F. 2. maí 1918 - D. 22. janúar 2000''' 
Sigurður Kristjánsson var fæddur að Víðivöllum í Fnjóskadal, S-Þingeyjarsýslu. Foreldrar hans voru hjónin [[Sigríður Sigtryggsdóttir]] og [[Kristján Rafnsson]]. Þau fluttust búferlum til Flateyjar á Skjálfanda, þegar Sigurður var fjögurra ára og ólst hann þar upp til fullorðinsára. Kristján faðir hans fórst af litlum báti vorið 1938, þegar hann var að flytja efi í nýtt íbúðarhús, en fjölskyldan hafði búið í gömlum og dimmum torfbæ, sem hét Nýibær og var aðeins eldhús og baðstofa. Sigurður, sem var elstur sjö systkina, yngri bróður og fimm systra, varð við fráfall fóður síns fyrirvinna fjölskyldunnar ásamt móður sinni. 
Hann hafði langt innan við tíu ára aldur byrjað að róa með fóður sínum til fiskjar og tók nú við þessu nýja hlutverki af þeirri festu og trúmennsku sem einkenndi öll störf hans í lífinu. Faðir Sigurðar var vinnusamur og féll honum aldrei verk úr hendi. Heimilinu að [[Nýibær|Nýjabæ]] lýsti vinur Sigurðar, [[Hjalti Jónasson]], þannig : „Þó að heimilið væri fátæklegt var það gott, þar sem nýtni, sparsemi, vinnusemi og vinnugleði sátu í fyrirrúmi." 
Nokkru eftir að Kristján faðir Sigurðar féll svo skyndilega frá fór Sigurður á vetrarvertíð til Vestmannaeyja árið 1943, en á þeim árum streymdi þangað ungt og harðduglegt fólk hvaðanæva af landinu í leit að atvinnu og frama. 
Yngri bróðir Sigurðar var Rafn, síðar þekktur útgerðarmaður og skipstjóri með [[Gjafar VE]] 300; fæddur 1924 og aflakóngur Vestmannaeyja með mest aflaverðmæti Vestmannaeyjabáta í fjögur ár (1962, 1963,1966 og 1967). Rafn féll frá langt um aldur fram aðeins 48 ára gamall árið 1972. 
Þeir bræður, Sigurður og Rafn, tóku upp merki fóðurins og sumarið sem hann fórst reru þeir saman á trillu. Árið eftir,1939, keyptu þeir lítinn trillubát fyrir 1600 krónur og þótti það djarflegt fyrirtæki, þegar eigin höfuðstóll var aðeins rúmar 200 krónur. Þeir skírðu trilluna Gjafar og sóttu sjóinn næstu sumur frá Flatey og fiskuðu ágætlega; var Sigurður formaður. 
Eftir því sem árin liðu og systkinahópurinn komst á legg, batnaði hagur fjölskyldunnar og systkinin héldu suður á land í atvinnuleit, flest til Vestmannaeyja. Fjölskyldan frá Nýjabæ í Flatey átti eftir að koma mikið við sögu í Vestmannaeyjum. Systkinin gátu sér alls staðar ágætis orð sem viðurkennt dugnaðar- og hæfileikafólk, sem tengdist og giftist grónum Vestmannaeyingum. Foreldrar og systkini Sigurðar eiga fjölda afkomenda, sem býr í Vestmannaeyjum. 
Byggð í nærri hafnlausri Flatey var, sem víðar í litlum sjávarplássum úti um landið, erfiðari eftir því sem bátar stækkuðu og árið 1947 flutti Sigríður, móðir Sigurðar og þeirra systkina, til Vestmannaeyja, þar sem þau voru þá flest búsett. Sigurður vann í nokkur ár í Keflavík og á Keflavíkurflugvelli og var alls staðar vel liðinn fyrir trúmennsku og vinsamlegt viðmót. 
Rafn, yngri bróðir Sigurðar, lauk hinu meira fiskimannaprófi frá Stýrimannaskólanum í Reykjavík árið 1950 og byrjaði formennsku vertarvertíð-ina 1954 með [[Lagarfoss VE]] 292. Ingibjörg, elsta systir Sigurðar frá Nýjabæ, giftist á jólum árið 1952 [[Sveinbjörn guðmundsson|Sveinbirni Guðmundssyni]] vélstjóra, þekktum sjómanni í Vestmannaeyjum, sem hafði átt [[Nanna VE-300|Nönnu VE 300]] með Óskari Matthíassyni. 
Þeir bræður, Sigurður og Rafn, og Sveinbjörn mágur þeirra leigðu m/b Njörð vetrarvertíðina 1955. Útgerðin gekk vel og árið 1956 létu þeir félagar smíða stálbát í Hollandi. Hann var 51 brúttórúmlest að stærð og á eftir Ófeigi 111. annar fyrsti stálfiskibátur íslendinga. Báturinn hlaut nafnið Gjafar VE 300 . Þar með hófst í Vestmannaeyjum ein glæsilegasta útgerð á blómatíma útgerðarsögu Eyjanna á þeirri öld sem er nú brátt liðin. Rafn var skipstjóri og eins og áður getur frábær fiskimaður, þó sérstaklega á nótaveiðum, Sveinbjörn einstaklega snjall og natinn vélstjóri og Sigurður með sinni ró og yfirvegun, matsveinn og alls staðar bætandi. Nöfnin Rabbi á Gjafar, Bjössi á Gjafar, Siggi á Gjafar eða Siggi kokkur, urðu þekkt nöfn í Eyjaflotanum og fóru þar saman góðir menn og samhentir með fyrirmyndarútgerð og eitt mesta aflaskip íslenska flotans. 
Útgerðin gekk eins og best verður á kosið og árið 1960 létu þeir smíða í Hollandi nýjan Gjafar, 122 brúttórúmlesta skip, sem bar um 150 tonn og þeir nefndu stundum miðGjafar. 
Fjórði Gjafar, sem þeir áttu, var einnig smíðaður í Hollandi árið 1964; afburða gott sjóskip, 249 brúttórúmlestir að stærð með 625 hestafla Kromhaut díselvél. 
Rafn fiskaði mikið á þennan bát, t.d. rúmlega 6.500 tonn af síld sumarið 1966, en samtals var aflinn það árið, bolfiskur, síld og loðna, 10.140 tonn. Rafn, Sigurður og Bjössi mágur þeirra voru alltaf saman á sjónum, bræðurna minnti þetta á æskudaga á trillunni Gjafar í Flatey. 
Ég undirritaður var svo heppinn að vera með þeim félögum á Gjafar í tvö sumur, m.a. aflasumarið mikla árið 1966 við Jan Mayen og á miðunum þar norður undir Svalbarða. Það var sérstaklega skemmtilegt úthald, lærdómsríkt og gefandi, frábærir skipsfélagar og ekki spillti hin góða veiði, sem rétti við fjárhaginn hjá mér og fleiri bjartsýnum húsbyggjendum. 
Þeir félagar kunnu líka lagið á því að gera aflann sem verðmætastan og fórum við marga túra með skipið drekkhlaðið af síld til Siglufjarðar þar sem aflanum var landað í salt. Eitt sinn fengum við upp úr skipinu rúm 300 tonn.
Sigurður og Rafn héldu ætíð mikilli tryggð við æskustöðvarnar í Flatey og maður fann vel, þegar við sigldum með drekkhlaðið skipið framhjá Flatey, að þá sló hjarta þeirra bræðra hraðar og þeir minntust fyrri daga. 
Hápunktur á hverju sumri var þegar Gjafar VE 300 fór til Flateyjar og lagðist þar að litlum bryggjustúfi. Ég man eftir skemmtilegum og eftirminnilegum degi í Flatey sumarið 1966. Veðrið var eins og það getur fegurst orðið og eins og alltaf við þetta tækifæri var um borð boðið upp á niðursoðna ávexti og pönnukökur með rjóma. Ungir og gamlir Flateyingar komu í heimsókn og áhöfhin gerði sér glaðan dag. Við komumst meira að segja í heyskap! 
Gjafar VE 300 var happaskip allt þar til hann fórst í innsiglingunni til Grindavíkur, 22. febrúar 1973, mánuði eftir að eldgosið hófst í [[Heimaey]]. En gosnóttina 23. janúar fóru 430 manns með skipinu til Þorlákshafnar á flótta undan jarðeldunum og var [[Hilmar Rósmundsson]] skipstjóri í þeirri ferð. 
Síðasti Gjafar er besta sjóskip sem ég hefi komið um borð í og þá sögu segja allir sjómenn sem höfðu reynslu af skipinu. 
Sigurður Kristjánsson hætti þar með útgerðarrekstri, en átti áfram hlut í [[Ísfélag Vestmannaeyja|Ísfélagi Vestmánnaeyja]], þar sem hann sat í stjórn. 
Í einkalífi sínu var Sigurður mikill hamingjumaður og lýsti því oft yfir við mig en eftir úthöldin á Gjafar vorum við alltaf kunningjar og vinir. Hann kvæntist 2. júní 1963 [[Guðrún Sveinsdóttir|Guðrúnu Sveinsdóttur]] frá Núpi undir Eyjafjöllum og var hjónaband þeina sérstaklega farsælt og færði þeim mikla hamingu. Eftir eldgosið settust þau að í Reykjavík. Þau hjón eignuðust fjögur börn, sem búsett eru í Reykjavík. Síðustu árin starfaði Sigurður í Osta- og smjörsölunni og síðast í Prentsmiðjunni Odda, þar sem hann vann fram undir áttrætt. 
Hann hafði því skilað góðu dagsverki, þegar hann fékk hægt andlát á heimili sínu. 
[[Sigurður Kristjánsson]] var jarðsunginn að viðstöddu miklu fjölmenni frá Bústaðakirkju hinn 4. febrúar og var jarðsettur í Gufuneskirkjugarði. 
Með Sigurði Kristjánssyni er kvaddur vammlaus og góður maður. Blessuð sé minning hans. 
'''[[Guðjón Ármann Eyjólfsson|Guðjón Ármann Eyjólfsson]].''' 

'''[[Hermann Pálsson]]''' 
'''F. 23. janúar 1926 - D. 12. október 1999''' 
Í okt. sl. andaðist Hermann Pálsson, fyrrverandi sjómaður og bílstjóri. 
Hermann fæddist í Sjávarborg í Vestmannaeyjum 23. jan. 1926. Faðir hans fórst með vélbátnum Ara frá Vestmannaeyjum 1930 en Hermann var þá aðeins fjoguna ára og systir hans ári eldri. Þá var brugðið á það ráð að senda drenginn í fóstur í Kerlingadal til móðurbróður hans, Andrésar Pálssonar og Astu konu hans og var hann þar til 10 ára aldurs er hann fór í skóla í Vestmannaeyjum. Hann fór þó austur í Mýrdal á hverju vori til 16 ára aldurs. 
Hermann hóf sjómennsku 17 ára og var hann síðan á hinum og þessum bátum. 
Hann lauk skipstjórnarprófí frá Stýrimannaskólanum í Vestmannaeyjum 1959 og stundaði sjómennsku eftir það í nokkur ár. Hann hætti sjómennsku 1974 og keyrði eftir það vörubíl hjá [[Ísfélag Vestmannaeyja|Ísfélaginu]] næstu 22 árin. Hann vildi láta af störfum þegar hann varð sjötugur þó að fyrirtækið byði honum að starfa lengur því vel var honum treyst fyrir starfinu. 
Hermann var fljótur til og hinn prýðilegasti starfsmaður. Hann var duglegur og ósérhlífinn í alla staði. Hann var mjög samviskusamur í starfi hjá Ísfélaginu og annaðist bílinn alltaf af sannri snyrtimennsku og gekk mjög vel um hann. 
Hermann var einn af þessum dagfarsprúðu og duglegu mönnum sem vinna vel sitt starf. 
Ég vil að lokum votta eftirlifandi eiginkonu hans, [[Margrét Ólafsdóttir|Margréti Ólafsdóttur]], og börnum þeirra þremur, Ólafi, Ingveldi og Guðbjörgu innilega samúð við fráfall Hermanns Pálssonar. 
'''[[Sigurður Einarsson]]''' 

'''[[Óskar Þ. Johnson]]''' 
'''F. 15. júlí 1915 - D. 28. júní 1999''' 
Óskar fæddist í [[Jómsborg]] í Vestmannaeyjum, sonur hjónanna [[Anna Margrét Madsen|Önnu Margrétar Madsen]] f. í Kaupmannahöfn og [[Þorsteinn Johnson|Þorsteins Johnsons]], kaupmanns, frá Efri-Holtum í Eyjafjallahreppi. Systkini Óskars eru Gréta og Þorsteinn búsett í Kaupmannahöfn og Sigurbjörg, hálfsystir (samfeðra), búsett í Reykjavík. 
Óskar ólst upp í Eyjum og bjó þar fram að gosi, eneftirþað í Reykjavík. Hann kvæntist 28.12. 1935 [[Sigríður Jónsdóttir|Sigríði Jónsdóttur]] f. 16.09. 1912, frá Steig í Mýrdal. 
Börn þeirra eru: Hrönn Karólína húsmóðir í Garðabæ, Margrét búsett í Bandaríkjunum, Þorsteinn, sjómaður, búsettur í Reykjavík og Kristinn, starfsmaður hjá ÍSAL, búsettur í Hafnarfirði. Barnabörn og barnabarnabörn þeirra eru 20. Óskar og Sigríður skildu. Lífsförunautur Óskars síðustu áratugina var [[Jóhanna Þ. Matthíasdóttir]] f. 21.06. 1924 að Fossi á Síðu.
Óskar tók minna mótorpróf í Eyjum árið 1934 og meira fiskimannapróf frá Stýrimannaskólanum í Reykjavík árið 1942. 
Hann var vélstjóri til ársins 1938 m.a. á mb. Gulltoppi hjá [[Binni í Gröf|Binna í Gröf]] og skipsfjóri frá 1939 m.a. á mb. Gullveigu og mb. Tý. Óskar var aflasæll skipstjóri og aflakóngur en það þurfti þó nokkuð mikið til þess á þeim árum. 
Var sagt að mb. Týr hefði verið smíðaður undir hann. 
Árið 1946 hætti Óskar á sjónum til að vinna við bókaverslun fóður sins. Hann tók við rekstri hennar þegar faðir hans lést árið 1959 og rak hana fram að gosi 1973. Eftir að Óskar flutist til Reykjavíkur vann hann hjá Ó. Johnson og Kaaber meðan starfsaldur leyfði. 
Margs er að minnast frá Eyjaárunum enda hæg heimatökin þar sem Óskar og fjölskylda hans bjó í næsta húsi við fjölskyldu mína öll uppvaxtarár mín. 
Voru þau hjón góðir nágrannar og að sögn móður minnar, þeir bestu sem hún hafði haft. Ég minnist Óskars í golfí í Herjólfsdal, í göngutúrum út um Eyju með vinum sínum þeim Magga og Jóa og á trillubátnum Soffiu sem var eins og hann, snyrtimennskan uppmáluð. 
Óskar var alla tíð vel á sig kominn bæði líkamlega og andlega og stundaði auk golfsins, sund og göngur til dánardægurs enda kom lát hans okkur á óvart þrátt fyrir háan aldur. Mér er sérstaklega minnisstætt þegar ég og synir Óskars aðtoðuðum hann og Jóhönnu þegar þau fluttu í Sóltúnið. Óskar var þá kominn á níræðisaldur. Var eldmóður hans og kraftur slíkur að mér fannst stundum spurning um hver okkar væri elstur. 
Við Óskar hittumst oft eftir aö hann flutti suður, ef ekki við hin ýmsu tækifæri, þá á göngu eða á bensínstöðinni hjá Magga á Sól. Var gaman að spjalla við hann um alla heima og geima enda Óskar minnugur og fróður og fylgdist vel með því sem var að gerast. 
Genginn er góóur maður sem gott er að minnast. Vil ég með þessum línum kveðja Óskar og þakka fyrir góð kynni. 
'''[[Jóhann Runólfsson]]''' 

'''[[Hafsteinn Stefánsson]]''' 
'''F. 31. mars 1921 - D. 29. ágúst 1999''' 
Hafsteinn Stefánsson var fæddur á Högnastöðum við Reyðarfjörð þann 31 mars 1921. Hann fluttist ungur til Eskifjarðar og ólst þar upp til fullorðins ára. Á fyrstu áratugum liðinnar aldar voru erfiðir tímar fyrir hin litlu sjávarþorp á Austfjörðum sem og annars staðar vegna heimskreppunnar svonefndu. Til að bjarga sér og sínum var algengt aö leita þyrfti til stærri sjávarþorpanna til að fá atvinnu. 
Háfsteinn kom hingað til Eyja í ársbyrjun 1943 með hið minna fískimannapróf, sem hann hafði aflað sér á Neskaupstað, upp á vasann, en þangað sóttu ungir menn frá nágrannabyggðarlögunurn námskeið. Hafsteinn réði sig á m.b. Gulltopp Ve 321 hjá Guðna skipstjóra frá Ólafshúsum yfir vertíðina 1943 og var einnig með honum á síldveiðum sumarið á eftir. 
Á þessum tíma steig Hafsteinn sín mestu gæfuspor er hann kynntist konuefni sínu Guðmundu Gunnarsdóttur. Gengu þau í hjónaband ári seinna og stofnuðu eigið heimili. Fyrstu árin saknaði Hafsteinn æskustöðvanna mikið og var hann alla tíð mikill Austfirðingur í sér, en hér í Eyjum voru atvinnumöguleikarnir svo miklu meiri. Hafsteinn kynntist fljótlega góðu fólki hér og kunni vel við sig þegar frá leið. Hann stundaði sjó næstu árin og var ávallt í góðum skipsrúmum með góðum mönnum sem hann mat mikils. Hann var um tíma stýrimaður hjá [[Guðmundur Vigfússon (Holti)|Guðmundi Vigfússyni]] á m.b. [[Vonin VE|Voninni 2. Ve]] 113. Hann var einnig nokkur ár á m.b. Sídon Ve 29 með Angantý Elíassyni skipstjóra. Hafsteinn var vel liðinn sjómaður og þótti góður ungum peyjum sem voru að byrja sjómennsku. 
Hafsteinn lærði skipasmíðar hjá tengdaföður sínum [[Gunnar Marel Jónsson|Gunnari Marel Jónssyni]] og vann síðan við skipasmíðar hjá honum og mágum sínum, en á vertíðum átti hann það til að bregða sér á sjóinn. Í slippnum voru margir menn í vinnu og mikiö að gera. Allt að 80 - 90 trébátar voru gerðir héðan út og þurfti að sinna öllu viðhaldi á flotanum auk þess sem nýsmíðar á bátum voru stundaðar af miklu kappi 
Hafsteinn var mikill listasmiður og lék allt í höndunum á honum. Hann var einnig mikill hagyrðingur og þær voru ófáar vísurnar sem urðu til hjá honum. 
Og mikið hafði hann gaman af að kveðast á við sveitunga sinn Brynjólf Einarsson bátasmið. Hafsteinn vann við skipasmíðar til ársins 1971 en þá tók hann við starfi skipaskoðunarmanns hér og starfaði við það fram að eldgosi 1973. Einnig sat Hafsteinn í bæjarstjórn og í sjómannadagsráði og vildi hann hag Sjómannadagsblaðsins alltaf sem mestan. 
Þegar ég var peyi sóttum við strákarnir mikið í að leika okkur í slippnum og aldrei gleymi ég hvað þessi stóri og þrekni maður var þolinmóður við að greiða götu okkar við hin ýmsu vandamál sem við bárum undir hann við að útvega efni í hin ýmsu leiktong sem okkur vantaði og alltaf var hann til í að saga út fyrir okkur. 
Hafsteinn og Guðmunda komu ekki aftur til Eyja eftir gosið og reistu þau sér myndarlegt - reyndar glæsilegt heimili á Selfossi og var þá alveg sama hvar litið var: Garðurinn, húsið, já og meira að segja bílskúrinn var glæsilegur. Alltaf var jafn gott að sækja þau hjónin heim. Þau voru mjög gestrisin og þar var alltaf hlýlegt og notalegt andrúmsloft. Hafsteinn sýndi mér líkön sem hann var að smíða af áraskipunum frá aldamótunum og þá sá maður glæsilegt handbragð hans og hve falleg þessi skip hans voru með öllum smáatriðum á sínum stað. 
Hafsteinn lést á Sjúkrahúsi Suðurlands 29 ágúst sl. eftir stutta legu. Þau hjónin eignuðust þrjá drengi en einn misstu þau nýfæddan. Hinir eru: Róbert, vélfræðingur og Hilmar Þór, kennari. Barnabörnin eru fimm. 
Ég votta Guðmundu, sonum og fjölskyldum þeirra mínar dýpstu samúðarkveðjur. 
'''[[Tryggvi Sigurðsson]].''' 

'''[[Guðni Ólafsson]]''' 
'''F. 15. ágúst 1943 - D. 20. ágúst 1999''' 
Guðni Ólafsson útgerðarmaður og skipstjóri fæddist í Heiðarbæ í Vestmannaeyjum 15. ágúst 1943. Hann lést á Sjúkrahúsi Suðurlands 20. ágúst 1999. 
Foreldrar: [[Ólafur lngileifsson]], útgerðarmaður og skipstjóri frá Heiðarbæ, og [[Guðfinna Jónsdóttir]] húsfreyja. 
Systkini Guðna samfeðra: [[Sigurjón Karl]], Sigurjóna. Systkini Guðna sammæðra: Sigurgeir, [[Jóna Guðrún]], Eggert, Einar og Þórarinn. 
Eiginkona Guðna er [[Gerður G. Sigurðardóttir]] frá Þrúðvangi. Börn: Agnar skipstjóri á Gjafari Ve 600, [[Sigurður Óli]] vélfræðingur, Bjarki nemi í stýrimannaskólanum í Rvk., [[Ragnheiður Guðfinna]], nemi í F.I.V,
Guðni lauk barna og gagnfræðaprófi í Vestmannaeyjum, 1. stigi Vélskólans og námi við Stýrimannaskólann í Reykjavík árið 1964. Sjómennsku stundaði Guðni frá 16 ára aldri. Fyrst reri hann með Sigurgeiri bróður sínum á ýmsum bátum og var stýrimaður á Bergi Ve með Sævaldi Pálssyni. Síðan verður hann skipstjóri á Bjarnarey VE hjá Einari Sigurðssyni og tekur svo við Stíganda VE fyrir Helga Bergvinsson. Eftir það fer hann sjálfur í útgerð ásamt Guðjóni Rögnvaldssyni og kaupa þeir [[Gjafar VE]] 600 og var Guðni skipstjóri á honum til dauðadags. 
Ég kynntist Guðna þegar ég réð mig á [[Bjarnarey VE]] í maí 1973. Það ár var mjög viðburðaríkt að ekki sé meira sagt þegar viö hröktumst úr Eyjum vegna eldgossins. Sama ár bjargaðist ég úr skipstrandi við Grindavík er Gjafar VE 300 fór upp í kletta en lán í óláni var að fá að kynnast félaga mínum, Guðna. Hann var þá orðinn skipstjóri á glænýju skipi, Bjarnarey VE 501, og réð mig sem vélstjóra um borð. Rafn Kristjánsson, skipstjórinn á Gjafari, hafði hrósað Guðna og lét þau orð falla að hann væri besti stýrimaðurinn í flotanum. Ég vissi ekki þá hve nátengdir við ættum eftir að verða. 
Að fjórum árum liðnum afréðum við að fara saman í útgerð. Við stóðum ekki vel að vígi en lögðum á okkur ferð til að skoða báta. Við þurftum að verða okkur úti um lán til að borga ferðina og flengdumst um landið en enduðum á að kaupa bát í Þorlákshöfn, Jóhann Gíslason, sem við gáfum nafnið Gjafar Ve. 1 dag á útgerðin einnig Guðrímu VE og Pétursey VE. Oft höfum við þurft að sigla krappan sjó í útgerðarmálum en við hverja raun efldist Guðni og ég sá æ betur hver öðlingur hann var. Hann var eins og klettur, harðduglegur og áræðinn. Á sl. vetri var hann mikill hvatamaður þess aö stofna félag um túnfiskveiðar. Ekki entist honum aldur til að sjá drauminn rætast en nú er hafin smíði á fullkomnu línu og túnfiskveiðiskipi á vegum félagsins. Guðni var ekki aðeins þægilegur meðeigandi í útgerð heldur eignaðist ég hinn besta fjölskylduvin. Ferðir okkar lágu æ meira saman og aldrei bar skugga á samskiptin. Við hjónin fórum ásamt Guðna og Gerði víða, utan- sem innanlands, og sennilega verður mér síðasta ferðin eftirminni-legust. Þá lá leiðin í Landmannalaugar og við hjónin vorura að koma okkur fyrir á tjaldsvæðinu í Þjórsártúni. Þá birtast þau Guðni og Gerður óvænt. Við segjum þeim frá ferðaáætlun okkar og þau slá til enda voru þau aðeins í bíltúr frá sumarbústaðnum í Biskupstungum. Guðni var frekar mæðinn og hafói hægt um sig. Að leiðarlokum var ætlunin að skoða Þjóðveldisbæinn að Stöng og hafði Guðni ekki áhuga á að skoða bæinn þar sem honum leið orðið illa. Leið hans lá aftur í sumarbústaðinn þar sem veikindin ágerðust og leiddu hann til dauða. Ekki óraði mig fyrir að nú væri komið að leiðarlokum í félagi okkar Guðna. Eg vil þakka fyrir góðan dreng og votta samúð. Megi Guð styrkja okkur í erfiðri þraut. Þakka fyrir samstarfið og vináttuna, kæri vinur. 
'''[[Guðjón R Rögnvaldsson]]''' 

'''[[Jón Vigfússon]]''' 
'''F. 22. júlí 1907 - D. 9. sept. 1999.''' 
Jón Vigfússon var fæddur í Vestmannaeyjum. Hann lést á Dvalarheimili aldraðra að [[Hraunbúðir|Hraunbúðum]] í Vestmannaeyjum. 
Foreldrar hans voru Vigfús Jónsson, formaður og útgerðarmaður að Holti í Vestmannaeyjum. Móðir hans var [[Guðleif Guðmundsdóttir (Holti)|Guðleif Guðmundsdóttir]] ff á Vesturhúsum. Systkini Jóns voru: [[Guðrún Vigfúsdóttir (Holti)|Guðrún]] f. 1901 d. 1957, [[Sigríður Vigfúsdóttir (Holti)|Sigríður Dagný]] f. 1903 d.1995, [[Guðmundur Vigfússon (Holti)|Guðmundur]] f. 1906 d. 1997, [[Þórdís Vigfúsdóttir (Holti)|Þórdís]] f. 1912, [[Guðlaugur Vigfússon (Holti)|Guðlaugur]] f. 1916 d. 1989 og [[Axel Vigfússon|Axel]] f. 1918. Hálfsystkini hans samfeðra voru: Guðleif f. 1924 og Þorvaldur Örn f. 1929. 
Jón kvæntist 19.maí 1934 [[Guðbjörg Sigurðardóttir|Guðbjörgu Sigurðardóttur]] frá Garðhúsum Stokkseyri f. 8.nóv. 1913 d. 13. ágúst 1978. 
Börn þeirra eru: Vigfus Jónsson, rafvirkjameistari í Reykjavík. Maki [[Hrönn Baldursdóttir]]. Börn Vigfúsar eru Jón, Nína og Karl Viggó. [[Sigurður Jónsson]], sveitarstjóri í Garði. Maki [[Ásta Arnmundsdóttir]], kennari. Börn þeirra eru: Arnmundur, Guðbjörg og Sigurður Óskar. Barnabörnin eru orðin 7 og eitt barnabarnabarn. 
Jón rak útgerð ásamt bræðrum sínum Guðlaugi og Guðmundi og gerðu þeir út [[Von VE-113|Vonina VE 113]]. Jón var jafnframt vélstjóri á bátnum. Jón stundaði sjóinn allt til ársins 1960 er hann hóf störf sem vélgæslumaður hjá [[Hraðfrystistöð Vestmannaeyja|Hraðfrystistöð Vestmannaeyja]]. Eftir eldgosið 1973 bjó hann í nokkur ár í Hafnarfirði og vann hjá Rafha. 
Hann pabbi var Eyjamaður af lífi og sál. Það var sama hvaða umræðuefni bar á góma. Alltaf þurfti hann að koma Vestmannaeyjum að og þá á jákvæðan hátt. 
Það var honum því mikið gleðiefni að geta flutt aftur til Vestmannaeyja árið 1981 í íbúðir aldraðra að Eyjahrauni. 
Áhugamál pabba beindust fyrst og fremst að sjómennsku, aflabrögðum og úgerð. Hann gerði sér vel grein fyrir að framtíð Eyjanna snerust um það hvort hægt væri að vinna nægan fisk eða ekki. 
Hann lét ekkert fram hjá sér fara er snerti velferð Eyjanna og fylgdist ótrúlega vel með allt fram til síðasta dags. Oft fannst mér það furðulegt hvað hann var vel inní málum miðað við að heyrnin var nánast farin og síðustu árin gat hann lítið lesið eða fylgst með í sjónvarpinu. Þá kom sér vel að eiga góða að eins og Arnmund tengdapabba sem heimsótti hann daglega og það sama gerði Jón heitinn Ingólfsson. 
Eftir að pabbi kom aftur til Eyja fylgdist hann af lífi og sál með fótboltanum. Kom það til af áhuga fyrir barnabörnunum og einnig af áhuga fyrir meistaraflokki og framgangi og velgengi ÍBV almennt. 
Ég held ég hafi verið orðinn þó nokkuð gamall þegar ég vissi að pabbi hafði unnið það frækilega afrek að klífa [[Ofanleitishamar|Ofanleitishamarinn]] árið 1928 og bjarga þar með skipsfélögum sínum af Sigríði. Hann vildi lítið sem ekkert ræða þessi mál enda taldi hann að æðri máttarvöld ættu mestan þáttinn í að hann gat unnið þetta afrek. 
Það gladdi pabba samt mikið þegar bæjaryfirvöld tóku þá ákvörðun árið 1996 að setja upp minnismerki við Ofanleitishamarinn með sérstakri athöfn á sjómannadegi. Þessi heiður og viðurkenning glöddu hann mjög mikið. 
Eftir 92 ára líf var pabbi orðinn mjög sáttur og fannst komið nóg og var feginn að fá hvíldina. Löngu og merku ævistarfi var lokið. Það er mér mikill heiður að fá að skrifa um hann þessar línur í Sjómannadagsblað Vestmannaeyja, sem út kemur á þeim stað, sem hann unni svo mikið. 
'''[[Sigurður Jónsson]]''' 

'''[[Jóhann Pálsson]]''' 
'''F. 23. apríl 1909 - D. 16. febrúar 2000''' 
Jóhann Pálsson skipstjóri var fæddur á Ísafirði, sonur Jónínu Þórðardóttur og Páls Sigurðssonar. Jónína var einstæð móðir og var Jóhann alinn upp hjá vandalausum að Stóru-Heiði í Mýrdal. 
Hann dvaldi þar til 19 ára aldurs, en 18 ára gamall fór Jóhann til vers í Vestmannaeyjum og var ráðinn beitningamaður á Halkion með Stefáni Guðlaugssyni í Gerði, þekktum sjósóknara í Eyjum, og reri á netavertíðinni. Jóhann naut þar Sigurfinnu, eiginkonu Stefáns, sem var móðursystir hans og var hann hjá þeim hjónum í Gerði næstu tvær vertíðar og reyndust þau honum sem bestu foreldrar. 
Jóhann lauk vélstjóranámskeiði haustið 1930. Þau voru haldin í Vestmannaeyjum nærri því á hverju hausti á vegum Fiskifélags íslands. 
Vetrarvertíðina 1931 réðst Jóhann sem vélstjóri á m/b Karl með [[Guðni Jónsson|Guðna Jónssyni]] í [[Ólafshús|Ólafshúsum]], en var um sumarið á báti frá Ísafirði. Næstu þrjú árin 1932 - 1934, var Jóhann vélstjóri á m/b Þorgeiri goða með [[Sighvatur Bjarnason (Ási)|Sighvati Bjarnasyni]] í [[Ás|Ási]], bæði á vetrarvertíð og til síldveiða. Sighvatur var þá kominn í röð bestu fiskimanna í Vestmannaeyjum og þekktur síldarmaður. 
Haustið 1934 lauk Jóhann hinu minna fiskimannaprófí hjá [[Sigfús Scheving|Sigfúsi Scheving]] í [[Heiðarhvammur|Heiðarhvammi]]. Sigfúsi hefur ekki litist illa á Jóhann, því að hann bauð honum skipstjórn á [[Maí VE]] 275, sem þeir Schevingar áttu, Vigfús faðir Sigfúsar, Jóhann bróðir hans og [[Loftur Jónsson]] á [[Vilborgarstaðir|Vilborgarstöðum]]. Fljótt kom fram kappið og áhuginn hjá Jóhanni og í útdrætti þessa vertíð á Maí var hann einskipa á sjó en aðrir bátar í landi vegna veðurs og fiskaði vel eftir öllum aðstæðum. Næstu vertíðar var Jóhann með Hannes lóðs, Gissur hvíta, Tjald, Skúla fógeta og Erling I. Vetrarvertíðina 1941 var Jóhann stýri-maður á [[Lagarfoss VE|Lagarfossi VE]] 292, en tók við bátnum um vorið á dragnót og fiskaði vel. 
Hófst nú glæsilegur kafli í sjómannsferli Jóhanns Pálssonar. Hann var með m/b Lagarfoss næstu fjórar vertíðir og með mestan afla Vestmannaeyjabáta þrjár vertíðir í röð, 1943, 1944 og 1945, en 1942 var hann annar hæsti bátur í höfn. Á sumrin var heldur ekki slegið slöku við og var Jóhann með Lagarfoss á dragnót. Á þessum árum voru margir Vestmannaeyjabátar á dragnótaveiðum yfir sumarið og fóru þá iðulega í samfloti í vikutúra vestur fyrir Reykjanes. Þeir öfluðu þar ágætlega og var mikil vinna í frystihúsunum, en afli dragnótabátanna var aðallega þykkvalúra (sólkoli) og skarkoli (rauðspretta), sem var heilfrystur í stórum pönnum, pannaður sem kallað var og seldur til Bretlands. 
Jóhann stefndi nú hærra. Hann fór í svonefnda öldungadeild, sem var þá starfrækt fyrir reynda skipstjóra við Stýrimannaskólann í Reykjavík og lauk þaðan fiskimannaprófi í febrúar árið 1946. Hann var næstu vertíðar með bátana Dverg, Arsæl, Jötun og Blátind og var alltaf meðal aflahæstu skipstjóra í Vestmannaeyjum. Á sumrin var Jóhann á síldveiðum. 
Árið 1952 fór Jóhann í útgerð og keypti bát frá Danmörku, danskbyggðan, sem hann nefndi Hannes lóðs VE 200. Hann aflaði ágætlega á þennan bát og varð annar og þriðji hæsti með afla vertíðamar 1952 og 1953. í vertíðarlok 1954 seldi Jóhann sinn hlut í [[Hannes lóðs VE|Hannesi lóðs]] og leigði m/b [[Jón Stefánsson|Jón Stefánsson]] vetrarvertíðina 1955 og varð annar aflahæsti bátur í höfn þráft fyrir verkfall, með 950 tonn. Jóhann Pálsson var á þessum árum orðinn efnaður maður og hafði sannarlega orðið það vegna eigin dugnaðar og útsjónarsemi. 
Hann lét nú smíða úti í Svíþjóð fyrir sig nýjan bát, sem [[Runólfur Jóhannsson|Runólfur Jóhannsson]] skipasmiður og skipaeftirlitsmaður teiknaði. Þetta var um 59 rúmlesta bátur, með 240 hestafla Gammadíselvél, smíðaður úr eik. Báturinn fékk einnig nafnið Hannes lóðs VE 200. [[Einar Gíslason]] frá [[Arnarhóll|Arnarhóli]] var milligöngumaður um smíði bátsins og segir skemmtilega og af meðfæddri glettni frá þessum bátakaupum í ævisögu sinni, [[Einar í Betel]]. Heimsiglingunni lýsir Einar með tilþrifum og lögðu þeir af stað yfír hafið 24. febrúar. Þeir voru sex sólarhringa á leiðinni og komu til Vestmannaeyja 1. mars 1956. 
Hannes lóðs reyndist hin mesta happafleyta og fiskaði Jóhann mikið á bátinn bæði þorsk og síld. Á sjötta áratugnum, milli 1950 og 1960, stunduðu bátar mikið reknetaveiðar hér sunnanlands frá miðjum júlí eða byrjun ágústmánaðar og fram í október, nóvember. Jóhann var þá auk þeirra báta sem hér hafa verið nefndir með [[Már VE|Má VE]] 275 og fiskaði alltaf prýðilega. Síðast var hann á reknetum haustið 1960 og hafði sem ætíð góðan afla. 
Í lok febrúar árið 1962 seldi Jóhann Einari Sigurðssyni Hannes lóðs. Jóhann var þó áfram með bátinn til vertíðarloka og fiskaði vel. Þessi vor og sumur var mikil síldveiði á Eyjamiðum og hér við Suðurland og var Jóhann með Hannes lóðs á síldveiðum í um hálfan mánuð um vorið. Hann lauk sínum giftusama sjómanns og formannsferli á fögrum vordegi 1962 og kom með hlaðinn bát til hafnar eins og hann hafði gert svo oft áður. Jóhann Pálsson hafði þá verið á sjó í 35 ár og þar af formaður í 27 vetrarvertíðir. Hann varð síðar útgerðarstjóri á bátum [[Einar Sigurðsson|Einars Sigurðssonar]] um nokkurn tíma. 
Jóhann Pálsson var prýðilega gefinn maður, félagslyndur, en kappsamur. 
Þeir voru alltaf góðir kunningjar, faðir minn og Jóhann, þó að stundum hlypi þeim kapp í kinn á vetrarvertíðinni. Þeir töluðu næm hvern dag saman í talstöðina á sjónum og venjulega einnig í síma að loknum róðrum, en á vetrarvertíðum í Vestmannaeyjum fram yfir miðja öldina komu bátar yfirleitt að landi síðdegis fra klukkan þrjú og fjögur á línuvertíðinni og fram undir sjö á kvöldin, 
Jóhann lét til sín taka í félagsmálum og var í átta ár í stjórn [[Skipstjóra- og stýrimannafélag Verðandi|skipstjóra- og stýrimannafélagsins Verðandi]], en formaður félagsins var hann í fjögur ár, frá 1948 til 1951. 
Eftir að Jóhann gerðist útgerðarmaður tók hann þátt í samtökum útvegsmanna; varð formaður [[Útvegsbændafélag Vestmannaeyja|Útvegsbændafélags Vestmannaeyja]] og sat í stjórn LÍU og Fiskifélags Íslands. Hann var ásamt fleiri útgerðarmönnum í Eyjum hluthafi í ísfélagi Vestmannaeyja, þegar þar urðu erfiðleikar í rekstri og komu þeir félaginu á réttan kjöl. Sat Jóhann í stjóni Ísfélagsins í tíu ár, frá 1956 til 1966. 
Jóhann var áhugasamur um öll framfaramál sjómannastéttarinnar. Hann var prýðilega ritfær og var ábyrgðamaður Sjómannadagsblaðs Vestmannaeyja 1954. Hann skrifaði t.d. merka grein í blaðið árið 1986 um heimsiglingu vélbátsins [[Frigg VE|Frigg VE 316]] frá Svíþjóð til Vestmannaeyja árið 1933. Frigg var aðeins 22ja tonna bátur, mældur 21 brúttórúmlest, með 65 hestafla June Munktell vél og sigldu þeir bátnum yfir hafið í janúarmánuði. Þeir voni þrír um borð, Jóhann Pálsson, [[Gunnar Guðjónsson]] frá [[Kirkjubær|Kirkjubæ]] og [[Jón Bjarnason]] seglasaumari, sem var skipstjóri en varð fyrir slysi á leiðinni. Hann lá ósjálfbjarga mestan hluta leiðarinnar frá Færeyjum, og varð að flytja Jón á sjúkrahús um leið og báturinn náði landi í Vestmannaeyjum eftir hrakninga og erfiða ferð. 
Siglingin hvíldi því á herðum þeirra Gunnars og Jóhanns, sem hafði þá nýlega lokið skipstjóraprófi og sá um siglinguna. Ferðin frá Færeyjum tók rúma 8 sólarhringa og var þá mjög farið að óttast um að báturinn hefði farist. Á þeim tímum voru engin fjarskiptatæki í bátum af þessari stærð og siglingatæki ekki önnur en kompás og vegmælir. Eftir að [[Jón Bjarnason]] varð fyrir slysinu urðu þeir að taka upp borðið í lúkarnum og skorða Jón, vafinn sængurfotum, af á lúkarsgólfinu. Þegar ekkert borð var lengur fyrir yfirsiglingakortið var það neglt á þilið í lúkarnum. Þeir lentu ítrekað í suðvestan ofviðrum á leiðinni til Eyja og fengu brotsjó á bátinn, sem skekkti stýrishúsið og braut allar rúður. Talsveröur sjór komst í bátinn og vélin stöðvaðist. Þrátt fyrir þetta áfall og illviðri nær alla leiðina hittu þeir svo til nákvæmlega á Eyjarnar. Samtals var Frigg í 19 daga á leiðinni frá Svíþjóð þar af voru þeir þrjá daga veðurtepptir í Færeyjum. Frásögn Jóhanns er að mörgu leyti mögnuð og hefði Frigg sennilega aldrei náð landi nema fyrir aðdáunarverða sjómennsku, þrek og æðruleysi Jóhanns og Gunnars á Kirkjubæ. Þóttu þeir sannarlega úr helju heimtir. 
Sjómannsævi Jóhanns Pálssonar var því um marga hluti merkileg. Minnisstæð ert.d. útilegunótt Jóhanns á Hannesi lóðs, þegar þrír Vestmannaeyjabátar lágu úti austur undir Dyrhólaey í suðaustan fárviðri og slyddubyl, en á [[Stórhöfði|Stórhöfða]] mældust 17 vindstig. [[Vík (innsiglingin)|Víkin]] og innsiglingin var algerlega ófær vegna haffóts og ekki viðlit að taka höfn, þegar þeir náðu upp undir Eyjarnar. Jóhann hélt þvi sjó fyrir vestan Eyjar til kvölds, þegar þeir eins og hann sagði síðar frá bnitust inn til hafhar, en ekki gaf á sjó næstu þrjá daga vegna illviðris. 
Stuttu eftir 1960 höfðu sjómenn í Vestmannaeyjum miklar áhyggjur af fiskistofnunum og voru þar á undan samtíð sinni og áliti fiskifræðinga. 
Fulltrúar Verðandi lögðu t.d. fram tillögur á þingi Farmanna- og fiskimannasambands Íslands árið 1961 um friðun ákveðinna svæða á Eyjamiðum. 
Ekki var þessu frekar sinnt, en Jóhann skrifaði merkilega grein í Morgunblaðið 21. júlí 1965 um friðun fiskimiðanna sem hann nefndi „Hvert stefhir í fiskveiðimálum okkar?" og benti þar á hættur af ofveiði og nauðsyn á verndun fiskimiðanna. 
Í einkalífi sínu var Jóhann hamingjumaður, en hinn 2. nóvember 1935 kvæntist hann [[Ósk Guðjónsdóttur]] frá [[Oddsstaðir|Oddsstöðum]] og eignuðust þau fjögur börn, Guðrúnu, Ragnhildi, Steinar og Herjólf. Sambúð þeirra hjóna einkenndist af gagnkvæmri ást og virðingu og áttu þau alla tíð rausnar og myndarheimili. Þau bjuggu í Vestmannaeyjum fram að eldgosinu í [[Heimaey]] 1973, en fluttust þá eins og svo margir grónir Vestmannaeyingar upp á land og settust að í Reykjavík. Jóhann unni alla tíð Eyjunum og þegar hann rifjaði upp síðustu sjóferðina 1962, skrifaði hann: „Hér vil ég una alla mína ævidaga, að þessu starfi loknu, svo vænt þótti mér um þessar undurfögru og margbreytilegu eyjar, enda höfðu þær gefið mér ótrúlega mikla hamingju í lífi mínu og starfi". En um Jóhann mátti segja eins og um svo fjölmarga aðra Vestmannaeyinga, „að enginn veit sína ævina fyn en öll er". 
Jóhann Pálsson verður samferðamönnum sínum minnisstæður. Hann var þrekvaxinn og karlmannlegur, röddin sérstök og ákveðin. Það mátti sjá að þar fór reyndur sjómaður. Jóhann Pálsson andaðist á hjúkrunarheimilinu Skjóli 16. febrúar s.l. og var jarðsunginn frá Áskirkju 23. febrúar. 
Kvaddi þar einn af atkvæðamestu sjómönnum vélbátaaldarinnar í Vestmannaeyjum, maður sem hófst af sjálfum sér og markaði spor í útgerðar og atvinnusögu Vestmannaeyja með dugnaði og aflasæld. 
Eftirlifandi eiginkonu hans og fjölskyldu sendum við hluttekningarkveðjur. Blessuð sé minning Jóhanns Pálssonar skipstjóra. 
'''[[Guðjón Ármann Eyjólfsson|Guðjón Ármann Eyjólfsson]]''' 

'''[[Benóný Friðrik Færseth]]''' 
'''F. 17. febrúar 1955 - Dáinn 31. mars 1999''' 
Benóný Friðrik Færseth skipstjóri fæddist í Vestmannaeyjum. Foreldrar hans voru hjónin Hallgrímur Færseth, og [[Jóna Sigríður Benónýsdóttir]]. Benóný Friðrik eða Binni Færseth eins og hann var alltaf kallaður var elstur átta systkina. Hin eru [[Ágústa Pálína Færseth]], [[Óskar Andreas Færseth]], óskírður f. 19.7. 1962 d. 8.8. 1963, [[Björgvin Viktor Færseth]], [[Sigríður Katrín Færseth]], [[Hallgrímur G. Færseth]] og [[Andrea Olga Færseth]]. Hinn 31. desember 1988 kvæntist Binni Færseth [[Stella Jónsdóttir|Stellu Jónsdóttur]], og eignuðust þau fjóra drengi. [[Jón Gísli|Jón Gísla]], maki [[Annika V. Geirsdóttir]], barn Geir. Hafþór, Sævar og Óðin. Binni ólst upp í Keflavík og bjó þar uns hann flutti til Vestmannaeyja til að stunda nám við Stýrimannaskólann í Vestmannaeyjum. Við frændurnir vorum saman í Stýrimannaskóla Vestmannaeyja 1975 og 1976, hjá [[Friðrik Ásmundsson|Friðriki Ásmundssyni]]. Þá kynntist ég Binna vel og upp frá þeim tíma vorum við ekki bara frændur heldur líka góðir vinir í gegn um súrt og sætt. Binni var fimmtán ára þegar hann hóf sjómennsku, fyrst með fóður sínum Hallgrími Færseth á Víði II GK síðan var hann á Hamravík KE. Binni fór á sildveiðar í Norðursjó á Keflvíkingi KE. Eftir að Binni kom til Eyja réði hann sig á [[Gullborg VE|Gullborgu VE]] með [[Friðrik Benónýsson|Friðriki Benónýssyni]] frænda sínum og síðan á [[Elliðaey VE]] með [[Gísli Sigmarsson|Gísla Sigmarssyni]]. Á Danska Pétri var hann stýrimaður hjá [[Jóel Andersen]] svila sínum eftir að skóla lauk. Hann stundaði rækjuveiðar á [[Lundi VE|Lunda VE]] með [[Gísli Kristjánsson|Gísla Kristjánssyni]] þar til hann fór á [[Frá VE]]. Þar var hann stýrimaður og fengsæll skipstjóri hjá [[Óskar Þórarinsson|Óskari Þórarinssyni]]. Árið 1986 tók Binni að sér skipstjórn á [[Sigurfari VE|Sigurfara VE]] 138, sem var nýlegur bátur frá Svíþjóð, sem [[Bjarni Sighvatsson|Bjarni Sighvatsson]] og [[Haraldur Gíslason]] keyptu til Eyja, Aflasæll var hann, eldklár og harðduglegur á allt sem að veiðum snéri og góður félagi um borð á sjó og í landi. Þegar Sigurfari var seldur Nesfiski í Garði 1992 flutti Binni ásamt fjölskyldu sinni aftur á æskuslóðimar í Keflavík og bjó þar til æviloka. Nú þegar þú ert farinn kæri vin, heyri ég ekki lengur "Deió DEEEEEió" sem var kallmerki okkar þegar við vorum saman á góðri stundu. 
Binni og Stella voru okkar kærustu vinir. Þau hjónin voru ávallt höfðingjar heim að sækja. Hafðu þakkir fyrir samfylgdina og allt sem þú hafðir að gefa Binni minn og megi góður Guð geyma þig. 
'''[[Sigmar Gíslason]]''' 

'''[[Sigurjón Vídalín Guðmundsson]]''' 
'''F. 27. september 1911 - D.''' 
Sigurjón Vídalín Guðmundsson fæddist að Moldnúp undir Vestur-Eyjafjöllum, sonur [[Þóranna eyjólfsdóttir|Þórönnu Eyjólfsdóttur]] og [[Guðmundur Eyjólfsson|Guðmundar Eyjólfssonar]] frá Mið-skála. Þau slitu samvistum áður en hann fæddist og ólst hann upp hjá móður sinni í Moldnúpi en hún sá um heimílið fyrir bróður sinn Jón, sem missti konu sína frá þremur ungum bömum. Sigurjón var eina barn móður sinnar en Guðmundur faðir hans flutti til Eyja þar sem hann kvæntist og eignaðist fimm böm. Þau voru Björn, Rakel, Þórarinn, Astvaldur og Tryggvi. Öll eru þau látin nema Tryggvi sem búsettur er í Hafnarfirði. 
Sigurjón giftist árið 1938 [[Guðlaug Sigurgeirsdóttir|Guðlaugu Sigurgeirsdóttur]] frá [[Hlíð|Hlíð]] undir Austur Eyjafjöllum og þann fyrsta september það sama ár fluttu þau til Eyja. Þau eignuðust fimm börn: Þóru gift [[Birgir Eyþórsson|Birgi Eyþórssyni]]. Þau eiga fjögur börn. [[Sigurgeir Línberg]], látinn, gifur [[Halla Bergsteinsdóttir|Höllu Bergsteinsdóttur]] og eignuðust þau eina dóttur. Guðmund kvæntur [[Svanhildur Guðlaugsdóttir|Svanhildi Guðlaugsdóttur]] og eiga þau fjögur börn saman en Guðmundur á eina dóttur fyrir. Unni Jónu gift Bennó Georg Ægissyni og eiga þau eina dóttur og Sigurlínu, býr með [[Magnús Magnússon|Magnúsi S. Magnússyni]] og eiga þau þrjú börn. 
Lífsbaráttan var hörð fyrstu árin í Eyjum og erfitt að fá vinnu en Sigurjón hafði verið einar átta vertíðir í Eyjum eins og títt var um Fjallamenn og átti því víst skipsrúm hjá [[Guðjón Þorkelsson|Guðjóni Þorkelssyni]], sem hann var hjá til margra ára. Sjómennsku stundaði hann til margra ára á vertíðarbátum. Milli vertíða komst hann í uppskipun og var þá um tímavinnu að ræða. 
Síðan þurfti að hafa bátana klára fyrir vertíð og var sú vinna öll unnin kauplaust. Að vertíð lokinni fékkst vinna við vöskun á saltfiski eða farið var á sumarsíld. Einnig var hann í beitningum. Meðal þeirra báta sem hann réri á var Lítillátur með [[Einar Jónsson|Einari Jónssyni]] uppeldisbróður sínum, Ver, Sjöfn, Þorgeir goði og Skúli fógeti. Mörg sumur var hann ráðs-maður í Dölum og sá þar um heyskap og fleira og átti það vel við hann enda blundaði bóndinn alltaf í honum. Hann var það sem kallað er í dag „frí-stundabóndi". Var þetta góð leið til að drýgja matarforða heimilisins auk ánægjunnar sem hann hafði af skepnunum. Sjómennsku hætti hann upp úr 1960 og fór að vinna í fiski í landi. Hann var duglegur til allra verka og mikill kappsmaður. 
Síðust árin fyrir gos vann hann í Ísfélaginu bæði sem matsmaður í saltfiski og verkstjóri í móttöku og var vinnudagurinn oft ansi langur. 
Pabbi var alltaf mikill verkalýðssinni og barðist fyrir bættum kjörum fólks. 
Hann var formaður [[Verkalýðsfélag Vestmannaeyja|Verkalýðsfélags Vestmannaeyja]] árin 1955-58 og síðan aftur frá 1962-64. Þetta voru miklir umbrotatímar í verkalýðsbaráttu og oft hart barist. 
Í gosinu bjó hann á Eyrarbakka og stundaði þar fiskvinnu og smíðar. Hann flutti heim haustið 1974 og bauðst starf hjá Birni bróður sínum við að sjá um veiðarfæri og fleira fyrir Árna í Görðum. Þegar Björn seldi bátinn fór Sigurjón inn í [[Fiskiðja|Fiskiðju]] og vann þar til starfsloka. 
Sigurjón lést á Sjúkrahúsi Vestmannaeyja hinn 20. janúar 1999. Við kveðjum traustan eiginmann, föður og afa með þakklæti fyrir samveruna. 
'''[[Unnur Jóna]] og Sigurlína''' 

'''[[Karl Sigurðsson|Karl Sigurðsson]],''' 
'''skipstjóri, frá [[Litlaland|Litlalandi]], Vestmannaeyjum''' 

Minning 
Karl Sigurðsson var fæddur í Vestmannaeyjum 16. nóvember 1905. Foreldrar hans voru [[Sigurður Hróbjartsson]], útgerðarmaður, og kona hans [[Halldóra Hjörleifsdóttir]]. 
Karl hóf ungur sjómennsku á [[Hansína VE|Hansínu]] og síðar á mb. Geir goða en varð formaður 1927 með mb. Auði og eftir það með mb. Þrist, mb. [[Gunnar Hámundarson]], mb. Ágústu og mb. Þorgeir goða til ársins 1938. Hann fluttist eftir það til Reykjavíkur og var þar með mb. Minný og mb. Ásgeir. Karl var mörg sumur með skip og báta á síldveiðum ryrir Norðurlandi. Karl lést 5. maí 1959. 

Af því þú varst Eyjamaður alinn upp við reiðan sjó var þinn andi ýmist glaður eða minnti á hret og snjó. Ungur varstu aflamaður alla tíð í fremstu röð sigldir fram, til sóknar hraður sem þín skipshöfn djörf og glöð.
Á sama skipi sigldum lengi 
á síldveiðum við Norðurland 
allt var þar í afbragðs gengi, 
aldrei skipi siglt í strand. 
Oft var skap þitt eins og hafið, 
ótamið og villt í senn, 
en eftir storminn, gleymt og grafið, 
getur það hent bestu menn. 
Síldin óð í yfirborði engin mistök voru leyfð ótrúlegur orðaforði í alvöru yfir hópinn dreifð. Ef að eitthvað út af bæri ekkert grin á ferðum var. Aldrei man ég að svo færi að ekki næðist síldin þar. 
Stutt þó væri storma milli þú stefndir fram, í djörfum leik fiskaðir af frægð og snilli forusta þín aldrei sveik. Svo var eins og sérstök gáfa segði þér hvar fiskur var sér í lagi síld að háfa á síldar miðum, norður þar. 
Á m.b. Minnie aðeins vóru úrvals menn og hörkutól hjá þér Kalli köstin stóru komu, eins og gleðisól. Áræði og afbragðs snilli einkenndi þinn formanns brag. Það fór ekki mála á milli að mjög þú bættir okkar hag. 
Oft við sigldum öldu krappa út á hafsins fiskimið nú ert þú, með káta kappa kominn á hin æðri svið. Eftir stend eg einn við haftð aðeins bíð, uns kallið fæ, glaður verð, er geislum vafið, gósenlandið rís úr sæ. 
[[Benedikt Sæmundsson]] vélstjóri frá [[Fagrafell|Fagrafelli]] í Vestmannaeyjum, hefur búið á Akureyri sl. 50 ár 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2000/Vestmannaeyiski sjómaðurinn og sjómannskonan

2016-08-23T15:22:32Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Vestmanneyiski sjómaðurinn og sjómannskonan'''</big></big></center> Nóvember s. l. gerði vikublaðið Fréttir könnun meðal hóps Vestmannaeyinga. ...

<center><big><big>'''Vestmanneyiski sjómaðurinn og sjómannskonan'''</big></big></center> 

Nóvember s. l. gerði vikublaðið Fréttir könnun meðal hóps Vestmannaeyinga. 
Könnunin fólst í því að viðkomandi nefndi til þann karl og þá konu, sem hann áleit að mestan svip hefðu sett á Vestmannaeyjar á öldinni sem leið. Fólki voru engar skorður settar um val. Og tilnefna átti þrjá karla og þrjár konur. 
Í einu svarinu var vestmannaeyiski sjómaðurinn í fyrsta, öðru og þriðja sæti yfir karla og vestmannaeyiska sjómannskonan í fyrsta, öðru og þriðja sæti yfir konur. 
Eftirfarandi greinargerð fylgdi: 
'''Vestmannaeyiski sjómaðurinn.''' 
Í upphafi aldarinnar var nánast ekkert hér miðað við það sem nú er. Með línuveiðunum, sem hófust rétt fyrir síðustu aldamót, varð mikil bylting til hins betra. Síðar, með tilkomu vélbátanna í upphafl aldarinnar, urðu ótrúlega miklar breytingar til batnaðar. Vestmannaeyjar urðu stærsta verstöð landsins, óumdeilanlega, lungann úr öldinni, langflestir bátar, stærstu fiskvinnslustöðvarnar, og gjaldeyristekjur mestar. Miklu meiri á hvern íbúa en annars staðar þekktist. Hvergi kom meiri afli á land. Hvergi afköstuðu jafn fáir jafn miklu. Engir þurftu að leggja eins mikið fram og sjómennirnir, í vinnu, vökum og vosbúð við erfiðar aðstæður. 
Þess vegna búum við við margfalt betri aðstæður en almenningur gerði um síðustu aldamót. 
Allt of margir sjómenn hafa látið lífið við hættuleg störf á sjónum hér í kringum Eyjarnar á þessari öld. Þess vegna er minning þeirra heiðruð og þeir tilnefndir, allir sem einn, maður 20. aldarinnar í Vestmannaeyjum. 
'''Vestmannaeyiska sjómannskonan.''' 
Störf þeirra allra hafa verið mikilvægust kvennastarfa. Vegna fjarvista eiginmanna á sjónum hafa þær þurft að stórum hluta að annast heimilið og uppvöxt barnanna. 
Þær hafa alla tíð tekið mikinn þátt í verkun aflans eins og þau störf hafa verið á hverjum tíma. Mikilvægi þeirra hefur því verið mikið. Ekki hefur verið nóg að afla fiskjarins, einnig hefur þurft að koma honum í útflutningsverðmæti. 
Alltof margar þeirra hafa orðið ekkjur, vegna tíðra sjóslysa sérstaklega á fyrrihluta aldarinnar. Allir geta ímyndað sér hve þung byrði hefur verið á þær lögð. Þá urðu þær einar að annast uppeldi og framfærslu heimilis og barna. 
Engin stétt kvenna, hefur staðið sig eins vel og sjómannskonur á öldinni sem er að líða. 
Þess vegna eru þær allar tilnefndar kona aldarinnar í Vestmannaeyjum. 
'''Sjómenn! Til kamingju með daginn''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2000/Vélstjórafélag Vestmannaeyja 60 ára

2016-08-23T14:11:49Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Vélstjórafélag Vestmannaeyja 60 ára 29. nóv. 1999'''</big></big></center> Aðdragandinn að stofnun Vélstjórafélags Vestmannaeyja var að 1930 var st...

<center><big><big>'''Vélstjórafélag Vestmannaeyja 60 ára 29. nóv. 1999'''</big></big></center> 

Aðdragandinn að stofnun Vélstjórafélags Vestmannaeyja var að 1930 var starfandi vélstjóradeild innan Sjómannafélags Vestmannaeyja. Hún var síðan lögð niður þegar allir sjómenn í Vestmannaeyjum sameinuðust í einu félagi við stofhun Sjómannafélagsins Jötuns 1934. Fljótlega fór að bera á óánægju vélstjóra innan Jötuns, þar sem þeir töldu að sérmálum vélstjóra væri ekki sinnt sem skyldi, og vildu þeir því stofna vélstjóradeild innan félagsins en fengu ekki. Þetta leiddi því til stofnunar Vélstjórafélags
Vestmannaeyja þann 29. nóv. 1939, þar sem vélstjórar töldu hag sínum betur borgið í fagfélagi sem ynni að sérhagsmunamálum vélstjóra til sjós og lands, enda segir í fyrstu lögum félagsins: „Tilgangur félagsins er að efla félagsstarf vélstjóra og auka þekkingu þeirra á starftnu og yfirhöfuð að efla og viðhalda hag félagsmanna og sjá um eftir mætti að félagsmönnum sé ekki gert órétt í því sem að vélstjórn lýtur." Fyrsta stjórnin var kjörin á stofnfundinum en hana skipuðu: [[Páll Scheving|Páll Scheving]] formaður, [[Guðjón Karlsson]] ritari, Ísleifur Magnússon gjaldkeri, [[Kjartan Jónsson]] varaformaður, [[Guðmundur Ketilsson]] varagjaldkeri og [[Gestur Auðunsson]] vararitari. 
Helstu baráttumál félagsins auk kjaramála hafa verið menntunar og atvinnuréttindamál. Á stofnfundinum var t.d. samþykkt tillaga til Alþingis og ríkisstjórnar um hækkun réttinda úr 250 hö í 400 hö og að aflagður yrði smiðjutími til inngöngu í vélskólann. 1968 beitti félagið sér, ásamt bæjaryfirvöldum og öðrum, fyrir því að komið yrði á 1. stigs. kennslu í Vestmannaeyjum og svona mætti lengi telja. 
Fyrstu þrjú ár félagsins var það ekki bundið neinum heildarsamtökum, en 1942 var samþykkt að ganga í Alþýðusamband Íslands. Var félagið aðili að því þar til síðla árs 1972 að samþykkt var úrsögn úr ASI og var hugmyndin að ganga til liðs við FFSI, sem reyndar varð ekki fyrr en 1975, þar sem gosið setti starfsemi félagsins úr skorðum eins og flest annað hér í Eyjum. Innan FFSÍ var svo félagið til 1991 er það sagði sig, úr þeim samtökum, þar sem vélstjórar alrnennt töldu hag sínum betur borgið utan blandaðra samtaka. Reyndar höfðu þreifingar um samstarf allra vélstjórafélaga á landinu hafist 1983 og gengið á ýmsu. 1992 gerði Vélstjórafélag Vestmannaeyja, fyrst allra vélstjórafélaga, samstarfssamning við Vélstjórafélag Íslands og fylgdu önnur vélstjórafélög í kjölfarið. Í framhaldi af því voru svo sjúkrasjóðir félaganna sameinaðir. Það var svo í apríl 1999 að samþykk var á aðalfundi að fram færi atkvæðagreiðsla um að taka skrefið til fulls og sameina alla vélstjóra í einu félagi. Þetta var samþykkt með 70% greiddra atkvæða, en 92% félagsmanna tóku þátt í atkvæðagreiðslunni. 
Þann 1. nóv. 1999 var svo félagið aflagt í skilningi laga um stéttarfélög og vinnudeilur, en þess í stað gert að deild innan Vélstjórafélags Íslands, og eru nú nær allir vélstjórar í landinu sameinaðir í einu félagi. 
Stjórn deildarinnar skipa nú: [[Gísli Eiríksson]], formaður, [[Hjálmar Guðmundsson]], varaformaður, [[Ólafur Guðmundsson]], ritari, [[Gústaf Ó.
Guðmundsson]], gjaldkeri, og [[Guðmundur Alfreðsson]] meðstj. 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2000/Björgunarafrek fyrir hálfri öld

2016-08-22T15:50:09Z

StefánBjörn:

<center><big><big>'''Björgunarafrek fyrir hálfri öld'''</big></big></center> 

Lengi hafa verið meðal okkar ofurhugar. sem hafa ekki vílað fyrir sér að stinga sér til sunds í rúmsjó í alls lags veðrum til þess að bjarga skipsfélögum sínum, sem fallið hafa fyrir borð, og ekki getað björg sér veitt. 
Hér verður getið tveggja þeirra, sem eru meðal okkar hér í Eyjum. [[Adólf Magnússon|Adólfs Magnússonar]] [[Sjónarhóll|Sjónarhóli]] og Sigurgeirs Ólafssonar [[Heiðarbær|Heiðarbæ]], báðir frá Vestmannaeyjum. Adólf bjargaði skipsfélaga sínum í Grindarvíkurdýpinu 8. október 1949, og Sigurgeir sínum á Halanum haustið 1950. 
Adólf hlaut afreksbikar Félags íslenskra boruvörpuskipaeigenda 1949, og Sigurgeir afreksbikar sama félags 1950. 
Báðir vom þeir vanir að busla og synda í sjó. Í nokkur haust áður en þetta skeði hafði Adólf ásamt Magnúsi bróður sínum farið daglega austur í [[Skansinn|Skansfjöru]]. Hún var þá sandur, en er núna grýtt fjara. Þeir afklæddust í björgunarbátaskýlinu þama og syntu út með suður hafnargarðinum að innanverðu. Þeir bræður eru sammála um að þetta hafi styrkt þá og eflt og þeir búi að því enn. Adólf lærði sund í Seljavallalauginni undir A-Eyjafjöllum. Hann hafði verið sendur í sveit að Berjanesi til Andrésar Andréssonar bónda og konu hans Mörtu Guðjónsdóttur. Jóna móðir Adólfs hafði sett það sem skilyrði fyrir sumarvinnunni að hann lærði sund. Við það var staðið, og lá Adólf í tjaldi inni við Seljavelli í viku meðan á sundkennslunni stóð. 
Sigurgeir fór oft undir Löngu með félögum sínum áður en skólaganga og sundkennsla hófst hjá honum. Þarna lærði hann að synda af þeim félögunum og sjálfum sér. Þegar hann var orðinn sæmilega syndur stungu þeir sér af [[Edinborgarbryggja|Edinborgarbryggjunni]], syntu yfir höfnina undir Löngu og aftur til baka þegar þeir höfðu leikið sér þar daglangt. Fötin voru geymd á Edinborgarbryggjunni. 
Nánar skv. frásögn þeirra. Adólf var stýrimaður á [[Muggur VE|Muggi VE]] 322, 35 tonn að stærð eigandi [[Helgi Benediktsson|Helgi Benediktsson]] útgerðarmaður. Skipstjóri var [[Einar Sveinn Jóhannesson|Einar Sveinn Jóhannesson]], síðar á [[Lóðsinn|Lóðsinum]]. Þeir voni á reknetum og höfðu lagt í Grindavíkurdýpinu. Þegar farið var að draga voru 5 - 6 vindstig af austri og sjór svipaður. Þetta var 8. október 1949. Kokkurinn [[Árni Pálsson (Auðsstöðum)|Árni Pálsson]] Auðsholti hér í Eyjum dró kapalinn af spilinu, en Adólf var aftur í gangi með öðnim skipverjum að hrista síldina úr netunum. Þegar belgir sem festir voru á kapalinn, komu að stefni bátsins þurfti Árni að fara fram á til þess að losa þá af. Arni var léttur og snaggaralegur maður m. a. mikill hlaupari og einn-ig góður taflmaður. Í einni ferðinni fram að stefni hrasaði hann og féll fyrir borð. Báturinn var fastur undir netunum og bar Árna frá honum og kallaði á hjálp. Adólf hljóp fram á hádekk í sjóstakk og klofstígvélum. Þá var Arni farinn að sökkva. Stakk Adólf sér þá í öllum gallanum, synti til hans og náði honum þegar honum skaut upp öðru sinni. Adólf synti með hann að skipshlið. Þegar þangað kom réttu skipverjarnir hakaenda til þeirra og gátu þeir innbyrt þá með honum, fyrst Árna og síðan Adólf. Töluvert var af Árna dregið, og drifu skipverjarnir hann niður í lúkar. Adólf man sérstaklega hvað Guðlaugur Sigurðsson í Hmna var natinn við að hjúkra honum. Árni vildi ekki sjá Adólf nálægt sér þarna og á landleiðinni. Sjúkrabíll beið á bryggjunni þegar til Eyja kom og flutti Árna á sjúkrahúsið. Þar lá hann í nokkra daga og kom svo hress um borð. 
Adólf segir að Árni hafi verið mjög góður skipsfélagi, léttur og kátur, skínandi kokkur og duglegur á dekki. 
Það var 17. júní 1950 að [[Páll Þorbjörnsson|Páll Þorbjörnsson]] fyrrverandi skipstjóri afhenti Adólfi verðlaun fyrir björgunarafrekið. Það var afreksbikar Félags íslenskra botnvörpuskipaeigenda 1949. Það var venja að afhenda þessi verðlaun á sjómannadaginn, en á sjómannadaginn þetta ár var Adólf á sjó á [[Elliðaey|Elliðaeynni]] með Ásmundi á [[Lönd|Löndum]]. Páll sæmdi Adólf einnig við þetta tækifæri heiðursmerki Slysavarnafélags Íslands. Eftirfarandi bréf fylgdi með. 

Reykjavík, 3. júní 1950 
Hr. Adólf Magnússon stýrimaður 
Vestmannaeyjum 
Í þakklætis og viðurkenningarskyni fyrir það að þér hættuð yður við að bjarga skipsfélaga yðar er fallið hafði útbyrðis í rúmsjó af m. b. Mugg þá hefur stjórn Slysavarnafélags íslands ákveðið að veita yður meðfylgjandi heiðursmerki félagsins, sem eru fyrstu verðlaun félagsins fyrir björgun. 
Með þakklæti og virðingu Slysavarnafélag íslands Henry Hálfdánarson. 
[[Sigurgeir Ólafsson]] var bátsmaður á bv. [[Elliðaey VE]] 10, nýsköpunartogara, í eigu Bæjarútgerðar Vestmannaeyja. Þeir voru á Halanum í leiðindaveðri, stormi og töluverðum sjó. Rétt fyrir vaktaskipti á hádegi voru þeir að taka trollið. Hlerar, ross og klafi voru komnir í gálga. Guðjón Aanes, forhleramaður, var að teygja sig í rópinn, þegar kvika dró grandarana út af spilinu. Hentist hann þá út í sjó með rossinu. Fyrst var kastað til hans björgunarhring og spottum. Vegna reks skipsins tókst ekki að kasta þessu nógu langt til hans. Sigurgeir hljóp þá fram undir gálga og í sjóinn í öllum galla, meira að segja með vettlinga á höndum. Hann kom úr kafi rétt hjá björgunarhringnum, náði honum og gat kastað til Guðjóns, sem náði honum. 
Sigurgeir synti til hans. Var Guðjón þá búinn að missa hringinn. Þeir kröfluðu sig saman að skipshliðinni. Vegna veltings skipsins voru þar mikil sog sem gerðu þeim erfitt fyrir. Karlarnir um borð komu björgunarhring með línu í til þeirra og gat Sigurgeir smeygði hringnum á Guðjón. Þá var farið að draga af honum. Þannig var hann hífður upp. Hringnum var síðan hent til Sigurgeirs og var hann dreginn um borð. Hann hafði hringinn undir hægri handlegg og hélt um hann báðum höndum. Eins og áður kom fram var þetta rétt fyrir vaktaskipti á hádegi. Þegar Sigurgeir hafði haft fataskipti og borðað, fór hann í koju. Þar brotnaði hann saman, hríðskalf og grét. 
Skipstjórinn, Halldór Guðmundsson úr Reykjavík, kom þarna til hans, þakkaði honum fyrir björgunarafrekið, og bætti við: „Gerðu þetta ekki aftur nema að setja á þig línu áður en þú stingur þér í sjóinn." Báðir mættu þeir Sigurgeir og Guðjón á dekk að lokinni kojuvakt klukkan hálf sjö um eftirmiðdaginn eins og ekkert hefði komíð fyrir. 
Afreksbikar Félags íslenskra botnvörpuskipaeigenda var veittur Sigurgeir á sjómannadegi 1951. 
Það þarf ekki að fara mörgum orðum um hetjudáð þeirra félaganna Adólfs og Sigurgeirs. Svona afrek eins og hér hefur verið lýst vinna ekki aðrir en karlmenni og hetjur. Til þess þarf mikið æðruleysi og þrek. 
Sjómannadagsblað Vestmannaeyja sendir þeim félögum bestu óskir og kveðjur
Kappróður SJÓMANNADAGSBLAÐ VESTMANNAEYJA. 
'''Gísli Eiríksson''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2000/Björgunarafrek fyrir hálfri öld

2016-08-22T15:49:32Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Björgunarafrek fyrir hálfri öld'''</center></big></big> Lengi hafa verið meðal okkar ofurhugar. sem hafa ekki vílað fyrir sér að stinga sér til sun...

<center><big><big>'''Björgunarafrek fyrir hálfri öld'''</center></big></big> 

Lengi hafa verið meðal okkar ofurhugar. sem hafa ekki vílað fyrir sér að stinga sér til sunds í rúmsjó í alls lags veðrum til þess að bjarga skipsfélögum sínum, sem fallið hafa fyrir borð, og ekki getað björg sér veitt. 
Hér verður getið tveggja þeirra, sem eru meðal okkar hér í Eyjum. [[Adólf Magnússon|Adólfs Magnússonar]] [[Sjónarhóll|Sjónarhóli]] og Sigurgeirs Ólafssonar [[Heiðarbær|Heiðarbæ]], báðir frá Vestmannaeyjum. Adólf bjargaði skipsfélaga sínum í Grindarvíkurdýpinu 8. október 1949, og Sigurgeir sínum á Halanum haustið 1950. 
Adólf hlaut afreksbikar Félags íslenskra boruvörpuskipaeigenda 1949, og Sigurgeir afreksbikar sama félags 1950. 
Báðir vom þeir vanir að busla og synda í sjó. Í nokkur haust áður en þetta skeði hafði Adólf ásamt Magnúsi bróður sínum farið daglega austur í [[Skansinn|Skansfjöru]]. Hún var þá sandur, en er núna grýtt fjara. Þeir afklæddust í björgunarbátaskýlinu þama og syntu út með suður hafnargarðinum að innanverðu. Þeir bræður eru sammála um að þetta hafi styrkt þá og eflt og þeir búi að því enn. Adólf lærði sund í Seljavallalauginni undir A-Eyjafjöllum. Hann hafði verið sendur í sveit að Berjanesi til Andrésar Andréssonar bónda og konu hans Mörtu Guðjónsdóttur. Jóna móðir Adólfs hafði sett það sem skilyrði fyrir sumarvinnunni að hann lærði sund. Við það var staðið, og lá Adólf í tjaldi inni við Seljavelli í viku meðan á sundkennslunni stóð. 
Sigurgeir fór oft undir Löngu með félögum sínum áður en skólaganga og sundkennsla hófst hjá honum. Þarna lærði hann að synda af þeim félögunum og sjálfum sér. Þegar hann var orðinn sæmilega syndur stungu þeir sér af [[Edinborgarbryggja|Edinborgarbryggjunni]], syntu yfir höfnina undir Löngu og aftur til baka þegar þeir höfðu leikið sér þar daglangt. Fötin voru geymd á Edinborgarbryggjunni. 
Nánar skv. frásögn þeirra. Adólf var stýrimaður á [[Muggur VE|Muggi VE]] 322, 35 tonn að stærð eigandi [[Helgi Benediktsson|Helgi Benediktsson]] útgerðarmaður. Skipstjóri var [[Einar Sveinn Jóhannesson|Einar Sveinn Jóhannesson]], síðar á [[Lóðsinn|Lóðsinum]]. Þeir voni á reknetum og höfðu lagt í Grindavíkurdýpinu. Þegar farið var að draga voru 5 - 6 vindstig af austri og sjór svipaður. Þetta var 8. október 1949. Kokkurinn [[Árni Pálsson (Auðsstöðum)|Árni Pálsson]] Auðsholti hér í Eyjum dró kapalinn af spilinu, en Adólf var aftur í gangi með öðnim skipverjum að hrista síldina úr netunum. Þegar belgir sem festir voru á kapalinn, komu að stefni bátsins þurfti Árni að fara fram á til þess að losa þá af. Arni var léttur og snaggaralegur maður m. a. mikill hlaupari og einn-ig góður taflmaður. Í einni ferðinni fram að stefni hrasaði hann og féll fyrir borð. Báturinn var fastur undir netunum og bar Árna frá honum og kallaði á hjálp. Adólf hljóp fram á hádekk í sjóstakk og klofstígvélum. Þá var Arni farinn að sökkva. Stakk Adólf sér þá í öllum gallanum, synti til hans og náði honum þegar honum skaut upp öðru sinni. Adólf synti með hann að skipshlið. Þegar þangað kom réttu skipverjarnir hakaenda til þeirra og gátu þeir innbyrt þá með honum, fyrst Árna og síðan Adólf. Töluvert var af Árna dregið, og drifu skipverjarnir hann niður í lúkar. Adólf man sérstaklega hvað Guðlaugur Sigurðsson í Hmna var natinn við að hjúkra honum. Árni vildi ekki sjá Adólf nálægt sér þarna og á landleiðinni. Sjúkrabíll beið á bryggjunni þegar til Eyja kom og flutti Árna á sjúkrahúsið. Þar lá hann í nokkra daga og kom svo hress um borð. 
Adólf segir að Árni hafi verið mjög góður skipsfélagi, léttur og kátur, skínandi kokkur og duglegur á dekki. 
Það var 17. júní 1950 að [[Páll Þorbjörnsson|Páll Þorbjörnsson]] fyrrverandi skipstjóri afhenti Adólfi verðlaun fyrir björgunarafrekið. Það var afreksbikar Félags íslenskra botnvörpuskipaeigenda 1949. Það var venja að afhenda þessi verðlaun á sjómannadaginn, en á sjómannadaginn þetta ár var Adólf á sjó á [[Elliðaey|Elliðaeynni]] með Ásmundi á [[Lönd|Löndum]]. Páll sæmdi Adólf einnig við þetta tækifæri heiðursmerki Slysavarnafélags Íslands. Eftirfarandi bréf fylgdi með. 

Reykjavík, 3. júní 1950 
Hr. Adólf Magnússon stýrimaður 
Vestmannaeyjum 
Í þakklætis og viðurkenningarskyni fyrir það að þér hættuð yður við að bjarga skipsfélaga yðar er fallið hafði útbyrðis í rúmsjó af m. b. Mugg þá hefur stjórn Slysavarnafélags íslands ákveðið að veita yður meðfylgjandi heiðursmerki félagsins, sem eru fyrstu verðlaun félagsins fyrir björgun. 
Með þakklæti og virðingu Slysavarnafélag íslands Henry Hálfdánarson. 
[[Sigurgeir Ólafsson]] var bátsmaður á bv. [[Elliðaey VE]] 10, nýsköpunartogara, í eigu Bæjarútgerðar Vestmannaeyja. Þeir voru á Halanum í leiðindaveðri, stormi og töluverðum sjó. Rétt fyrir vaktaskipti á hádegi voru þeir að taka trollið. Hlerar, ross og klafi voru komnir í gálga. Guðjón Aanes, forhleramaður, var að teygja sig í rópinn, þegar kvika dró grandarana út af spilinu. Hentist hann þá út í sjó með rossinu. Fyrst var kastað til hans björgunarhring og spottum. Vegna reks skipsins tókst ekki að kasta þessu nógu langt til hans. Sigurgeir hljóp þá fram undir gálga og í sjóinn í öllum galla, meira að segja með vettlinga á höndum. Hann kom úr kafi rétt hjá björgunarhringnum, náði honum og gat kastað til Guðjóns, sem náði honum. 
Sigurgeir synti til hans. Var Guðjón þá búinn að missa hringinn. Þeir kröfluðu sig saman að skipshliðinni. Vegna veltings skipsins voru þar mikil sog sem gerðu þeim erfitt fyrir. Karlarnir um borð komu björgunarhring með línu í til þeirra og gat Sigurgeir smeygði hringnum á Guðjón. Þá var farið að draga af honum. Þannig var hann hífður upp. Hringnum var síðan hent til Sigurgeirs og var hann dreginn um borð. Hann hafði hringinn undir hægri handlegg og hélt um hann báðum höndum. Eins og áður kom fram var þetta rétt fyrir vaktaskipti á hádegi. Þegar Sigurgeir hafði haft fataskipti og borðað, fór hann í koju. Þar brotnaði hann saman, hríðskalf og grét. 
Skipstjórinn, Halldór Guðmundsson úr Reykjavík, kom þarna til hans, þakkaði honum fyrir björgunarafrekið, og bætti við: „Gerðu þetta ekki aftur nema að setja á þig línu áður en þú stingur þér í sjóinn." Báðir mættu þeir Sigurgeir og Guðjón á dekk að lokinni kojuvakt klukkan hálf sjö um eftirmiðdaginn eins og ekkert hefði komíð fyrir. 
Afreksbikar Félags íslenskra botnvörpuskipaeigenda var veittur Sigurgeir á sjómannadegi 1951. 
Það þarf ekki að fara mörgum orðum um hetjudáð þeirra félaganna Adólfs og Sigurgeirs. Svona afrek eins og hér hefur verið lýst vinna ekki aðrir en karlmenni og hetjur. Til þess þarf mikið æðruleysi og þrek. 
Sjómannadagsblað Vestmannaeyja sendir þeim félögum bestu óskir og kveðjur
Kappróður SJÓMANNADAGSBLAÐ VESTMANNAEYJA. 
'''Gísli Eiríksson''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2000/Kojuvaktin

2016-07-21T15:01:09Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Kojuvaktin'''</big></big></center> '''Jóhann Jónsson (f. 1840 - d. 1906)''' Sandaformaður og bóndi á Krosshjáleigu í A -Lande...

<center><big><big>'''Kojuvaktin'''</big></big></center> 

'''[[Jóhann Jónsson|Jóhann Jónsson]] (f. 1840 - d. 1906)''' 
Sandaformaður og bóndi á Krosshjáleigu í A -Landeyjum. Orðaleppar hans vöktu athygli. T. d. lýsti hann veðrinu svona: „Hreint allur himinninn austan frá lambhúsinu hans Lása (bóndi á Krossi) og vestur fyrir hesthúsið mitt, var eins og kolsvartur ketilbotn, nema svolítil helvítis glufa sem rétt mátti henda hundi út um," 
Jóhann þótti góður formaður. Skip hans hét Svanur og var sexæringur. 
Stundum versnaði sjór er leið á dag. „Landmaður" gaf þá merki um að mál væri að lenda. Jóhann á Svani var á leið í land og beið lags á legunni. Sjór aðgæsluverður. 
Einum háseta Jóhanns sýndist vera lag og segir: „Eigum við ekki að róa í Jesú nafni?" „Hreint ekki að róa í Jesú nafni" segir Jóhann og er byrstur. Í því kemur ólag. Er þeir voru lentir segir Jóhann: „Fallega hefði farið ef við hefðum róið í Jesú nafni. Allt farið út í hafsauga og margdrepið okkur." 

'''[[Pétur Petrusarson]] (f. 1841 -d. 1893)''' 
Sandaformaður og bóndi á Krosshjáleigu A -Landeyjum. Pétur var formaður á sexæringi sem hét María. Hann átti líka vorbát (4 manna far). 
Solveig systir hans, réri stundum með honum á vorbátnum. Eitt sinn er þau voru að ýta á flot fékk aldraður maður að fljóta með, og studdi hann að framan en hafði ekki að komast upp í bátinn. Solveig lagði upp árina til þess að hjálpa karlinum um borð. Það var til þess að þau fá uppslátt. Þá sagði Pétur: „Þú áttir að láta djúngans karlinn hanga." 
Djúngans var mesta blótsyrði í Krosshjáleigu. 
Eitt sinn lenti Pétur í vondum sjó og hafði verið vísað frá, en lenti samt. 
Séra Sveinbjörn á Krossi var í sandi. Hann átaldi Pétur fyrir þessa lendingu. 
Sagði að þetta væri að freista drottins, og skipið hefði verið rétt komið fram yfír sig. 
Þá sagði Pétur: „En þá þyngdi mér bara dálítið á skutinn og það dugði." 
Eyjamenn fengu stundum torf af landi vegna vöntunar á torfvelli. María kom með torffarm og sýndist sumum ekki áhættulaust og það á ekki veigameira skipi,
Segir þá einhver: „Aum er fleytan þín Pétur minn." „O, sei, sei, nei. Þegar torfið heldur að innan og sjórinn að utan, er hún María mín eins og stálskip, já, alveg eins og stálskip". 

'''[[Hróbjartur Guðlaugsson]] (f. 1876 - d. 1957)''' 
Hróbjartur var sonur [[Guðlaugur Nikulásson|Guðlaugs Nikulássonar]] í [[Hallgeirsey]], víða þekktur, sem snilldarformaður í hálfa öld. Hróbjartur, kallaður Hrói var formaður við sandinn. Áður var hann háseti hjá Páli í Ey. Skip Páls hét [[Lukkureynir]], sexæringur. 
Hrói var oft orðheppinn. Hann átti lengi heimili sitt í [[Landlyst]] hér í bæ hjá Guðmundi skósmiði syni sínum og hans fjölskyldu. Eitt sinn rakst skrifari á hann á götu í myrkri að kvöldi dags í rafmagnsbilun. „1 ystu myrkrum enginn sér aðgreining höfðingjanna," sagði Hrói. 
Fyrir mörgum árum kom sú frétt í einu bæjarblaðanna að Hróbjartur í [[Landlyst]] væri látinn. Þá um kvöldið gekk einn af góborgurum bæjarins niður að Landlyst til að votta góðu vinafólki samúð sína. En honum brá nokkuð en gladdist um leið því að „líkið" sjálft kom til dyra. Heimildarmaður blaðsins hafði ekki reynst trúverðugur. 
Þessar sögur eru frá [[Haraldur Guðnason|Haraldi Guðnasyni]] fyrrverandi bókaverði og Landeyingi. 

'''Fyrstu rassmótorarnir''' 
Á vorin og sumrin, utan vetrarvertíða, stunduðu margir róðra á opnum bátum, sem þeir knúðu áfram með árum og seglum. 
[[Stefán Guðlaugsson|Stefán Guðlaugsson]] í [[Gerði-litla|Gerði]], mikill og farsæll skipstjóri á vélbátum í 49 ár, það er löng starfsæfi á stjórnpalli, lengst af á bátum með nafnið [[Halkion]], var trúlega sá fyrsti sem fékk sér rassmótor (utanborðsmótor) hér í Eyjum. Þetta var í kringum 1926, [[Ólafur Ástgeirsson]] í [[Litlibær|Litlabæ]] gekk frá honum í skut báts Stefáns. Gerði hann gat með afturstefninu, þar sem mótorinn gekk niður. Þetta var tveggja strokka tvígengisvél, sænsk og hét gerðin Penta. Bensíntankurinn var áfastur vélinni. Reyndar var eldsneytið bensín blandað með smurolíu. 
Svinghjólið lá ofan á þessum mótorum, og voru tveir tappar upp úr því til þess að snúa hjólinu og þar með vélinni í gang. Þá trillaði í henni. Sagt er að Stefán hafi kallað bátinn trillu í samræmi við gangsetninguna. Síðan festist það nafn við þessar fleytur, og eins og kunnugt er, kallast síðan allar svona mótorfleytur trillur. 
Óli á Völlunum, húsið hét reyndar [[Ólafsvellir]], (það var næsta hús fyrir vestan [[Geitháls|Geitháls]] við [[Strandvegur|Strandveg]]), var með þeim fyrstu að fá sér rassmótor í bát sem hann átti. Á þessum mótorum voru sjö hraðastillingar áfram. Einu sinni þegar hann var á sjó í Vesturflóanum, brældi af austri. Þegar karl kom í land, var hann spurður, hvernig hefði gengið heim á móti veðrinu. Hann svaraði: „Ég hafði það í sjöunda píning, en þá brakaði og brast í hverju bandi." 

Þetta er frá Jóni í [[Sjólyst]]. 

'''[[Gunnar Ólafsson]] (f. 1864 - d. 1961)''' 
Gunnar Ólafsson, kaupmaður og útgerðarmaður á [[Tanginn|Tanganum]], fluttist ásamt eiginkonu og 6 börnum frá Vík í Mýrdal til Vestmannaeyja 1909. Í Vík hafði hann starfað við verslun J. P. T. Brydes. Ungur maður hafði hann stundað sjóróðra frá Stokkseyri og úr Garðinum. Í upphafi ársins 1910 hóf hann eigin atvinnurekstur hér, og vegna þess þurfti hann að fara til Reykjavíkur í bankaerindum í upphafi þess árs. Þegar þeim var lokið, kom sú staða upp að engin ferð var til Eyja fyrr en eftir eina viku eða jafnvel lengri tíma.. 
Gunnar vissi að íslensku togararnir komu við í Reykjavík að lokinni veiðiferð, áður en haldið var til Englands í söluferð. Hann fór því snemma morguns næsta dag til þess að gæta að togaraferð. Hittist þá svo á að togarinn Mars, skipstjóri [[Hjalti Jónsson]], Eldeyjar Hjalti, var að leggja að bryggju með fullfermi af ísuðum fiski, sem fara átti á breska markaðinn. Gunnar hafði samband við Hjalta og bað hann að leyfa sér að vera með til Eyja. Hjalti tók því vel, og sagði að það væri sama sem enginn krókur fyrir sig. En hann sagðist hvorki leggjast fyrir akkeri né skjóta skipsbáti sínum á flot til þess að flytja Gunnar í land. Sigla átti að áliðnum degi. Ef Gunnar gæti útvegað sér bát mætti hann koma með hann um borð og hafa hann á dekkinu þar til komið yrði til Eyja. Mundi hann þá einfær á bátnum í land. Allt gekk það að óskum. Gunnar fann bát og eiganda hans og gerði kaup. Báturinn kostaði 250 krónur með 2 árum og austurtrogi.. Hann réri honum yfir að Marsinum, þar sem hann var tekinn um borð, skömmu áður en lagt var úr höfn í Reykjavík. Gunnar átti ljómandi nótt um borð hjá Hjalta skipstjóra, enda veður eins og best varð á kosið. Þegar vottaði fyrir dagsbrún við sjóndeildarhring, morguninn eftir stoppaði Marsinn á ytri höfninni i Vestmannaeyjum. Hásetarnir skutu báti Gunnars á flot. Hann kvaddi Hjalta, þakkaði skipverjum fyrir hjálpina og réri í land. 
Svona gátu menn þurft að bjarga sér í samgönguleysi gamla tímans, og ekki var um að ræða að ná sambandi milli lands og Eyja með neinum hætti nema með bréfaskriftum eða skilaboðum sem gátu tekið langan tíma að berast. 
Þessi frásögn er úr Endurminningum Gunnars Ólafssonar sem kom út 1948. 
''Að lokum undir svefninn.'' 
''Úr gullkornabók Stýrimannaskólans'' 
''í Vestmannaeyjum.'' 
Spurt á prófi í siglingafræði: „Hvernig á að taka lárétt horn?"
Svar: „Lárétt horn er venjulega tekið með sextanti, en ef hann er ekki til staðar, má nota smjörpappír". 

Spurt á sama prófi: „Hvað eru hornvitar?" 
Svar: „Það eru vitar sem eru á hverju landshorni, Annað svar: Hornvitar nefnast svo, af því að þeir gefa þokumerki úr lúðri (horni) á tveggja mínútna fresti." 
Enn eitt svar: „Vitar sem hægt er að nota til að taka lárétt horn." 
Spurt á prófi í heilsufræði: „Hvað á að gera við mann sem hefur misst meðvitund?" Svar: „Draga úr honum tunguna." 
Texti úr dönskuprófi sem átti að þýða á íslensku: „Hun lod finger glide over læberne mens hun tænkte paa ham." 
Þýðing: „Hún renndi fingrunum ástríðufullt yfir lærin meðan hún hugsaði um hann." 
Á stærðfræðiprófi í I. stig var lagt fyrir dæmi um mánaðarlaun kennara og útgjöld hans. Sami kennari sló svo víxil og endaði á að fara túr á togara til að redda málum. Síðan átti að reikna út hlutinn hans o. fl. Í lokin var bætt við spurningunni: „Ætti hann að fara annan túr?" 
Sýnishorn af svörum: 
„Já endilega. Þeir hafa gott af því þessir kennarar. 
Ef hann ætlar að fórna sér næsta vetur í að troða visku sinni í misjafnlega heimska nemendur, þá held ég að hann ætti að klára sumarið á togaranum. 
Já, af því að hann er kennari þarf hann þess. En leiðbeinendur hafa það betra, er það ekki? 
Já alveg hiklaust, þó ekki væri nema bara til þess að safna peningum fyrir næsta vetur, svo hann geti lagt fram stærðfræðipróf, án þess að barma sér í því. 
Og fórna kennarahugsjóninni? Ef afkoman er ekki betri á yfirlýstu lágmarksverði Sæma mundi best sálartetri Sennilega í Hveragerði. 
Myndin hér að ofan birtist i Dagskrú fyrir skömmu. [[Ásgeir Jónsson]]. bróðir Bjarna heitins í [[Garðshorn við Brimhólabraut|Garðshorni]], hefur sent eftirfarandi skýringu við myndina: 
Þetta er áhöfn Sverris EA. T.f.v.: [[Einar Sveinn Jóhannesson|Einar Jóhannesson]], [[Sighvatur Bjarnason|Sighvatur Bjarnason]], skipstjóri og bassi, [[Kristján Gunnarsson]], I. stýrimaður. [[Guðjón Kristinsson|Guðjón Kristinsson]], háseti, Torfi Lýður, háseti, [[Einar Jónsson]], háseti, Sigurður ?, [[Sigurjón Jónsson]], fyrrum skipstjóri á Suðurlandi. [[Ásgeir Jónsson]], háseti. 
Áður en skipið komst i eigu Íslendinga hét það Smyrill og tilheyrði flokki flutningaskipa. Á þeim tíma sem Smyrill var i millilandasiglingum voru skip þess tima hönnuð sem vöruflutninga- og farþegaskip. Aðbúnaður allur fyrir skipshöfnina var því frábrugðið því sem maður átti að venjast á öðrum skipum síldveiðiflotans. Við hásetarnir bjuggum allir á öðru plássi og nutum þess. 
Yfirmenn skipsins svo og vélstjórar og matsveinn höfðu allir sína sér klefa. 
Árið 1938 var [[Sighvatur Bjarnason|Sighvatur Bjarnason]] skipstjóri og nótabassi á þessu skipi. 
Eigandi þess var bitsettur á Akureyri og hét Sigurður. Þegar ég rifja upp kynni mín af þeim mœta manni Sighvati Bjarnasyni fyllist hugur minn virðingu og þakklœti til hans. Ég var fyrst með Sighvati árið 1935 á Minnifrá Akureyri, árið 1936 á Hringfrá Siglufirði. Árið 1937 eru Erlingur 1 og Erlingur II sainan um nót og urðu skipverjar Sighvats spá hlutahœstir yfir flotann. 
'''[[Friðrik Ásmundsson|FRIÐRIK ÁSMUNDSSON]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2000/Sjómannadagurinn 1999

2016-07-20T16:59:27Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Sjómannadagurinn 1999'''</big></big></center> Sjómannadagurinn 1999, var svolítið óhefðbundnari en menn eiga að venjast. Sjómannadagsráð hafði...

<center><big><big>'''Sjómannadagurinn 1999'''</big></big></center> 

Sjómannadagurinn 1999, var svolítið óhefðbundnari en menn eiga að venjast. Sjómannadagsráð hafði samstarf við útvarpsstöðina Bylgjuna um dagskrá laugardagsins, og riðlaðist nokkuð hefðbundin dagskrá þann dag. Kappróðurinn hófst um hádegi og skemmtun á [[Stakkagerðistún|Stakkó]] upp úr kl. 1300 með Bylgjuhraðlestina og Hemma Gunn í fararbroddi. Var þar margt til gamans gert í ágætu veðri. 
Kraftajötnar tókust á og buðu hraustum Eyjapeyjum í sjómann. Í þeirri rimmu sigraði Sveinn Mattíassson eftir harða keppni við bróður sinn Björn. Fyrir bömin var ýmislegt gaman í boði, alls konar leiktæki og landsfrægir skemmtikraftar héldu uppi ágætri dagskrá lungann úr deginum. Fór dagskráin á Stakkó hið besta ffam og kann Sjómannadagsráð þeim sem að henni komu hinar bestu þakkir. Ekki má gleyma því að á föstudeginum fór fram knattspyrnukeppni á milli áhafna og mættu sex áhafnir til leiks, Knattspyrnan er alltaf að verða vinsælli keppnisgrein á Sjómannadegi og er það vel, hvað er skemmtilegra en að horfa á búttaða kokka og olíusmitaða vélstjóra sparka bolta með kallinn argandi á hliðarlínunni? Eftir hörkukeppni og nokkra vel meinta pústra, þar sem margur hásetinn og netamaðurinn fór á kostum stóð áhöfnin á [[Valdimar Sveinsson|Valdimar Sveinssyni]] uppi sem sigurvegari en einhverjir vildu nú meina að Steindór hefði boðið nokkrum atvinnumönnum pláss, túrinn fyrir sjómannadag! 
Í kappróðrinum á laugardeginum var frekar lítil þátttaka, aðeins ein áhöfn mætti til leiks, áhöfnin á Drangavík sem að sjálfsögðu sigraði í sínum riðli á tímanum 2 mín. 18 sek. Félögin sendu sveitir og Verðandimenn unnu á timanum 2 mín. 8 sek., Vélstjórafélagið varð í öðru sæti á 2 mín. 19 sek., og Jötunsmenn ráku lestina á 2 mín. 21 sek. Frá Þeir voru heiðradir á sjómannadag, f.v.: [[Gísli Grímsson]], [[Jóhann Björgvinsson]], [[Guðmundur Ingi Guðmundsson|Guðmundur I. Guðmundsson]]. [[Pétur Arnmarsson]], [[Sigmund Jóhannsson|Sigmund Jóhannsson]], [[Friðrik Vigfússon]], [[Guðmundur Guðlaugsson]].
[[Stakkagerðistún|Stakkó]] áfram þó að nautgriparæktendur hér í bæ renni til þess hýru auga) 
Lúðrasveitin hóf dagskrána að venju með nokkrum Eyjalögum. Aldnar kempur voru heiðraðar, frá [[Jötunn Jóhann Björgvinsson|Jötni Jóhann Björgvinsson]], frá [[Skipstjóra- og stýrimannafélag Verðandi|Verðandi]] [[Guðmundur Ingi Guðmundsson|Guðmundur I. Guðmundsson]], frá Vélstjórafélaginu [[Gíslí Grímsson]], [[Pétur Arnmarsson]] fékk viðurkenningu fyrir að bjarga [[Vigfús Guðlaugsson|Vigfúsi Guðlaugssyni]] úr sjávarháska. [[Sigmund Jóhannsson]] var heiðraður af Sjómannadagsráði fyrir ötult og ósérhlífið starf í þágu öryggismála sjómanna. [[Friðrik Vigfússon]] hlaut Verðandiúrið fyrir bestu einkunn á skipstjórnarbraut Framhaldsskólans og [[Guðmundur Guðlaugsson]] skipstjóri á [[Þórunn Sveinsdóttir VE|Þórunni Sveinsdóttur]] fékk verðlaun Siglingastofnunar fyrir bestu umgengni um öryggisbúnað í skipum. 
Ræðumaður dagsins var [[Jón Bondó Pálsson]] og var gerður góður rómur að ræðu hans. 
Samkórinn söng nokkur Iög og fleíri skemmtikraftar tróðu upp. Að lokum þandi kempan [[Örvar Kristjánsson]] dragspilið og endaði dagskrána þetta árið. 
Með virðingu og þökk til þeirra fjölmörgu sem lögðu hönd á plóg til að dagurinn okkar yrði að veruleika. 
'''F.h. Sjómannadagsráðs, [[Valmundur Valmundsson]], formaður''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2000/Fyrsta sjóprófið í Vestmannaeyjum

2016-07-20T15:03:08Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Fyrsta sjóprófið í Vestmannaeyjum eftir að vélbátaútgerð hófst 1906'''</big></big></center> M.b. Bergþóra VE 88 ferst 1908. M.b. [[Bergþóra ...

<center><big><big>'''Fyrsta sjóprófið í Vestmannaeyjum eftir að vélbátaútgerð hófst 1906'''</big></big></center> 
M.b. Bergþóra VE 88 ferst 1908. 
M.b. [[Bergþóra VE]] 88 var 8,2 tonn að stærð með 10 hestafla einfaldri Danvél. Hún var 32,5 fet á milli stafna, 9,4 á breidd og dýptin var 4,2 fet. Hún var smíðuð í Fredrikssundi í Danmörku. Eigendur voru: [[Magnús Þórðarson (Dal)|Magnús Þórðarson]] í [[Dalur|Dal]], [[Ólafur Auðunsson]] í [[Þinghóll|Þinghól]], [[Símon Egilsson]], þá í [[Ásgarður|Ásgarði]], síðar í [[Miðey|Miðey]], [[Sigurður Ólafsson]] í Bólstað og [[Stefán Guðlaugsson|Stefán Guðlaugsson]] [[Gerði-stóra|Stóra gerði]]. Allir áttu þeir jafna hluti í bátnum, þ.e. 1/5 hver. Bergþóra var þriðji vélbáturinn, sem kom til Vestmannaeyja. Knörr [[Sigurður Sigurfinnson|Sigurðar Sigurfinnsonar]] á [[Stóra-Heiði|Heiði]] og sameignarmanna kom 5. september 1905, og sigldi Sigurður henni til landsins frá Fridrikshavn. 
[[Unnur VE-80|Unnur VE 80]], [[Þorsteinn Jónsson (Laufási)|Þorsteins]] í [[Laufás|Laufási]] og sameignarmanna hans, kom 9. september 1905. 
Bergþóra kom 8 mai 1906 og hóf þá strax róðra. Formaður var einn eigendanna, Magnús í [[Dalur|Dal]], og fiskaðist strax vel á bátinn. Unnur og Bergþóra komu með flutningaskipi til landsins. 
Það var fimmtudaginn 20. febrúar 1908 að Bergþóra sökk. Var hún þá aftan í enska togaranum Gloriu GY 78, sem lá í afspyrnuroki undir Hamrinum. Mannbjörg varð, og voru eftirtaldir í áhöfn: [[Magnús Þórðarson (Dal)|Magnús Þórðarson]] í [[Dalur|Dal]] formaður, [[Eyjólfur Sigurðsson]] frá Syðstu grund, V - Eyjafjöllum, síðar [[Laugardalur|Laugardal]] í Vestmannaeyjum, Guðjón Sigurðsson Voðmúlastaðahjáleigu í Landeyjum, [[Ólafur Auðunsson]] [[Þinghóll|Þinghól]], [[Símon Egilsson]] í [[Ásgarður|Ásgarði]] og [[Stefán Guðlaugsson]] í [[Gerði-stóra|Stóra gerði]]. Af þessu sést að
fjórir eigendanna voru um borð, þeir Magnús, Ólafur, Símon og Stefán. Á þessum árum voru 6 í áhöfn línubátanna, en þeim fækkaði eftir að línuspilin komu í þá. 
'''Sjóprófið''' 
Fimmtudaginn 27. febrúar 1908, var aukaréttur Vestmannaeyja settur á skrifstofu sýslunnar og haldinn af [[Magnús Jónsson|Magnúsi Jónssyni]] sýslumanni, með réttarvottunum Jóni hreppstjóra [[Ragnar Eyjólfsson|Ragnar Eyjólfsson]] Jónssyni og [[Sigurður Björnsson|Sigurði Björnssyni]], til þess að taka þingvitni um björgun nokkurra mótorbáta úr sjávarháska í ofviðri 20. þ.m.
í réttinn er mættur [[Magnús Þórðarson]] formaður, þurrabúðarmaður frá Dal, 27 ára að aldri. Áminntur um sannsögli skýrir hann að gefnu tilefni frá því, að fimmtudaginn 20. þ.m. hafi hann farið á mótorbáti sínum Bergþóru VE 88, ásamt fimm mönnum öðrum eða hásetum. Þar af voru þrír þeirra meðeigendur hans í bátnum. 
Lögðu þeir úr höfn kl. fimm um morguninn í hægu veðri en þykku lofti, út á landsuður (SA). Veður var hið besta meðan þeir lögðu línuna en þegar þeir byrjuðu að draga gerði fjúk með hægum vindi af austri, og fór veðrið úr því síversnandi. Þeir héldu áfram að draga og náðu nær allri línunni og héldu síðan til lands. Á meðan þeir voru að draga urðu þeir varir við að mótorinn hafði ekki eðlilegan gang. Ekki kvað þó það mikið að þessu á meðan línan var dregin að nokkuð bagaði. Þegar þeir héldu heimleiðis frá línunni var kominn allmikill stormur af austri með sjógangi. Voru þeir þá staddir SA af [[Heimaey]]. Tók þá vitnið eftir því að báturinn hafði ekki fulla eða venjulega ferð með vélinni. 
Settu þeir því upp segl og náðu með því tvírifuðu í Suðureyjarsund, milli [[Stórhöfði|Stórhöfða]] og eyju þessarar. Þegar þeir voru komnir vestanhallt við Stórhöfða og [[Suðurey]] brotnaði ráin á seglinu og felldu þeir þá mastrið og komust með vélinni einni inn fyrir [[Smáeyjar|Smáeyjar]]. Þegar þeir ætluðu að halda austur með Heimaey að norðanverðu á móti veðrinu, kom í ljós að vélin var í það miklu ólagi að báturinn hafði ekki á móti því, eða allt útlit var fyrir það. 
Snéru þeir þá við, undan veðri, og biðu annarra báta sem á eftir voru. Þá stöðvaðist vélin með öllu, og þegar þeir aðgættu hana, urðu þeir þess varir, að stöngin (stimpilstöngin) sem gengur niður úr stimplinum og vélsveifin (sveifarásinn) voru sjóðandi heit, sem orsakaðist af stíflu eða óhreinindum í vélinni, og næginlegum áburði (smurningi) varð ekki komið að sökum þess (sveifarhús véla voru opin á þessum tíma). 
Höfðu þeir þá aðeins notað vélina í átta róðra á vertíðinni, en vélin var alhrein, þegar þeir byrjuðu. 

Þessi vél er af gerðinni Dan, 8 hestöfl, lágþrýst og 4-gengis glóðarhausavél. 
Þetta var algengasta vélin i upphaft vélbátaútgerðar. Vel sést opið sveifarhúsið. Myndin er fengin að lánifrá ljósmyndasafninu í Esbjerg í Danmörku. 
Ljósmyndari: Niels Knudsen 

Þrjú kaupskip á Víkinni. Það sem ber i Klettsnefið er ms. Dronning Alexanderina, skip Sameinaða i Kaupmannahöfn. Kom ávallt við í Eyjum á leið til og frá Reykjavík með viðkomu i Edinborg og Þórshöfn í Færeyjum. 
Ljósm.: Arinhjörn Olafsson á Reyni 

Álítur vitnið að óhreinindin séu að kenna slæmri steinolíu, og hafi margir kvartað undan henni síðan róðrar hófust. 
Komu þá að þeim mótorbátar, sem á eftir voru, m.a. [[Portland VE]] 97, formaður [[Friðrik Benónýsson|Friðrik Benonýsson]] í [[Gröf]]. Bað virnið hann að taka í enda sem þeir réttu honum. Var það tvöfaldur legustrengur. 
Dró hann Bergþóru nokkurn spöl. En þegar þeir komu út í veðrið slitnaði brátt annar þátturinn í strengnum, og hinn litlu síðar. Komu þeir aftur enda af legustrengnum í Portlandið, og héldu fímm af hásetum vimisins honum lausum. Þá nuddaðist hann ekki. 
Komust þeir þannig klakklaust austur á móts við [[Þrælaeiði|Eiðið]]. Þá stöðvaðist vél Portlandsins og var bát vitnisins þá sleppt. Í þeim svifum kom botnvörpuskip að austan. Báðu þeir hjálpar skipsins, og réttu skipverjar þess þegar enda eða trossu um borð í Bergþóru. Dró togarinn hana nokkurn spöl til austurs og lagðist þar við akkeri. 
Hásetinn [[Símon Egilsson]], sem gætti vélarinnar í Bergþóru, var kominn upp í togarann þegar hann lagðist. Skýrði hann vitninu frá að skipstjóri hans hefði sagt sér, að hann gæti ekki legið lengur norðan við Eiðið, sökum veðurs og sjógangs, og yrði hann að færa sig vestur fyrir Heimaey. 
Álitu þeir, mætti og hásetar hans, þá heppilegast að þiggja boð skipstjóra um að fylgja honum þangað. Þegar þeir voru nýlagðir af stað slimaði trossan, sem hann hafði léð þeim, handfengisdigur (c.a. 6 tommur). Sneri togarinn þá við og rétti þeim samskonar trossu, tvöfalda, og héldu þeir svo áfram með allhraðri ferð vestur. Segir vitnið að, Símon Egilsson, fyrrgreindur háseti hans, sem var um borð í togaranum, hafi skýrt sér síðar frá, að hann hefði beðið skipstjórann að fara hægar, en hann kvaðst ekki mega það sökum þess að myrkur væri komið og hann yrði að herða ferðina til þess að ná leguplássi vestan við Hamarinn, og heldur vitnið að skipið hafi lagst nokkuð utar eða vestar en skipstjórinn hafi ætlað sér, vegna myrkursins. 
Þegar togarinn var lagstur við akkeri vestan við Heimaey, gengu þeir frá bátnum eftir bestu getu aftan í honum, litu eftir tógunum, vöfðu þau með pokum og dældu út olíu sem safnaðst hafði í bátinn. Í því að togarinn var lagstur fyrir akkeri, komst báturinn fram með hlið hans. Stökk þá einn hásetanna upp í hann og voru þeir þá fjórir eftir í bátnum. Héldust þeir þar við í nálega þrjár klukku-stundir, svo engan sakaði. Um kl. 11 eftir hádegi þeirra vestur fyrir Heimaey frá svokölluðum Kambi. Var vélin þá einnig biluð í bátnum og vindur töluverður og farió að dimma. 
Upplesið, staðfest. 
Vitnið vék nú frá rétti. 
Heimildir. Aldahvörf í Eyjum eftir [[Þorsteinn Jónsson (Laufási)|Þorstein Jónsson]], skipstjóra og útvegsbónda í [[Laufás|Laufási]], Vestmannaeyjum, Öruggt var áralag, höfundur [[Haraldur Guðnason]], bókavörður Vestmannaeyjum og Aukadómabók Vestmannaeyja 1906 - 1912 ; VIII , 5. .
Mætti því næst í réttinn Magnús Þórðarson í Dal, fyrrverandi formaður mótorbátsins Bergþóru VE 88, og ennfremur tveir af fyrrverandi hásetum hans, þeir [[Símon Egilsson]] i [[Ásgarður|Ásgarði]] og [[Stefán Guðlaugsson|Stefán Guðlaugsson]] í Stóragerði. 
Var skýrsla um tap á fyrrgreindum mótorbáti, Bergþóru til [[Bátaábyrgðarfélag Vestmannaeyja|Bátaábyrgðarfélags Vestmannaeyja]], dags. 21. þ.m., upplesin fyrir þeim. Könnuðust þeir allir við að hafa undirritað hana, og lýsa þeir allir, hver fyrir sig, að þeir hafi undirskrifað hana, og lýsa þeir allir hana sanna og rétta, eftir þeirra bestu vitund. 
Var síðan lögð fyrir Magnús, formann, þessi spurning: Fylgdi mótorbátnum Bergþóru umgetinn dag 20, þ.m., allt það sem tiltekið er í 1. gr. reglugerðar fyrir Bátaábyrgðarfélag Vestmannaeyja? Svaraði hann henni játandi, að ööruleyti en því, að þokuhom hafi ekki verið meðferðis og að áttavitinn hafi ekki veríð spíritus áttaviti. Hafi hann notað sama áttavita og síðastliðna vefrarvertíð og hafi honum ekki skakkað þá. Upplesið staðfest. Eftir löglegan undirbúning unnu því næst allir þeir sem mættir voru í réttinum, sex að tölu, eið að framburði sínum. 
Rétti slitið. 
[[Magnús Jónsson|Magnús Jónsson]]. 
Réttarvottar: [[Jón Einarsson|Jón Einarsson]], [[Þorkell Eiríksson]].
Heimild: Auka - gesta og lögregludómabók Vestmannaeyja. 1906- 1908; VI!. 7. 
'''[[Ragnar Eyjólfsson]] frá [[Laugardalur|Laugardal]] í Vestmannaeyjum.''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2000/Skipamyndasafnarinn Jóhann Bjarnason

2016-07-18T12:09:15Z

StefánBjörn: Ný síða: <center><big><big>'''Skipamyndasafnarinn Jóhann Bjarnason'''</big></big></center> Jóhann Bjarnason, borinn og barnfæddur Eyjapeyi, fékk fljótt mikinn áhuga á bátum og...

<center><big><big>'''Skipamyndasafnarinn Jóhann Bjarnason'''</big></big></center> 

[[Jóhann Bjarnason]], borinn og barnfæddur Eyjapeyi, fékk fljótt mikinn áhuga á bátum og skipum. Þegar jafnaldramir, strákar og stelpur, keyptu, söfhuðu og skiptust á leikaramyndum, safnaði hann skipamyndum. 
Árið 1962, sex ára gamall, fór hann að klippa báta- og skipamyndir úr dagblöðunum og þær á hann enn. Reyndar klippti hann líka allt úr um íþróttir, alla Vestmannaeyjaviðburði og allt um Landhelgisgæsluna. 
Foreldrar hans keyptu Morgunblaðið og í önnur dagblöð komst hann hjá nágrönnunum. Hann heldur þessu áfram enn og nú eru margar möppur og kassar fullir, allt flokkað í þrjá flokka; skip, íþróttir og atburði í landi. Þetta er ekkert smáræði eftir 38 ára söfnun. Jóhann fór fljótlega að safha svokölluðum sígarettumyndum, sem em 50 tölusettar myndir af íslenskum eimskipum, togurum, flutningaskipum og varðskipum. Umboðsmaður Westminster sigarettna hér á landi lét setja 1 mynd af skipi í hvern pakka hjá framleiðendanum erlendis. Það var gert til að auka sölu vörunnar. Þetta var á árunum 1928 til 1935. 
Ef menn náðu að safna öllum 50 myndunum, gátu þeir fengið, að eigin vali, eina stækkaða ókeypis. Þarna var sölumennskan á fullu. Þær fyrstu fékk Jóhann hjá afa sínum [[Sigurður Þorsteinsson (Nýjabæ)|Sigurði Þorsteinssyni]] í [[Nýibær|Nýjabæ]] og nágranna hans [[Erlendur Jónsson (Ólafshúsum)|Erlendi Jónssyni]] í [[Ólafshús|Ólafshúsum]]. Síðan komu þær úr ýmsum áttum ,m. a. fékk hann nokkrar að [[Einar Sveinn Jóhannesson|Einari Sv. Jóhannessyni]] skipstjóra á Lóðsinum látnum, og þá síðustu, mynd nr. 16 af togaranum Agli Skallagrímssyni eldri, útvegaði Tryggvi Sigurðsson vélstjóri og líkanasmiður. Að auki á hann töluvert af aukamyndum úr þessu safni, svo slaga fer í annan gang. 
Jóhann á líka allt Sólarflilmusafnið sem er íslensk skip, 6 í búnti, 32 búnt, alls 192 myndir. Allt tölusett. Það gildir sama með þessar myndir og sigarettumyndirnar, að allar upplýsingar um viðkomandi skip er að finna á bakhlið þeirra. 
Sólarfilmumyndirnar fóru að koma í bókabúðina hjá Óskari Johnson um 1967 og voru að koma í 3 ár.
Milli búnta gellaði strákur og bar út Moggann til þess að eiga fyrir næsta búnti. 
Jóhann á einnig allar skipamyndimar úr dagatölum Skeljungs og Olís. 
Sjómennsku byrjaði Jóhann hjá Einari Sv. Jóhannessyni, yfirskips á Lóðsinum. 
Einar lét kassa undir hann við stýrið svo hann sæi á kompásinn.. Á varðskipunum byrjaði hann messagutti 16 ára. Lauk 3. stigi frá Stýrimannaskólanum í Reykjavík 1979 og varð þá strax stýrimaður hjá Eimskipafélagi íslands og síðan í sömu stöðu hjá Skipadeild Sambandsins. Kom svo aftur á æskustöðvarnar í febrúar 1995 og gerðist stýrimaður á Herjólfi. Líkar honum vel að vera akkeraður hér aftur. 
Þau eru fá skipin, sem mæta [[Herjólfur|Herjólfi]], sem Jóhann þekkir ekki. Hver er eigandi, stærð þess og vél-. Einnig hvað þau hétu áður ef skipt hefur verið um nafn og eiganda. 
Hann á einnig flest Sjómannaalmanökin, sem út hafa komið. Það kom fyrst út 1925 en það elsta í safni hans er frá 1930. Vonandi leiða þessi skrif til þess að hann eignist þau fleiri, því allt er þetta í góðum höndum, röð og reglu hjá skipsmyndasafnaranum Jóhann Bjarnasyni stýrimanni á Herjólfi. 
Myndir úr safni Jóhanns em hér víða í blaðinu. 
''[[Ragnar Eyjólfsson]]'' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2000/Allt er stærra og aflmeira

2016-06-30T15:33:07Z

StefánBjörn:

<center><big><big>'''Allt er stærra og aflmeira'''</big></big></center> 
'''Rætt við [[Bolli Magnússon|Bolla Magnússon]] skipatæknifræðing sem hefur unnið mikið fyrir Vestmannaeyinga''' 

Ég er búinn að vinna mjög mikið fyrir Vestmannaeyinga og það er frábært að hafa fengið tækifæri til þess," sagði Bolli Magnússon skipatæknifræðingur í samtali við Sjómannadagsblaðið Bolli hefur unnið í faginu í 34 ár. Hann kvaðst hafa unnið mest fyrir [[Sigurður Einarsson|Sigurð Einarsson]], bæði [[Hraðfrystistöð Vestmannaeyja|Hraðfrystistöðina]] og [[Ísfélag Vestmannaeyja|ísfélagið]], einnig Berg Huginn, [[Óskar Matthíasson]], [[Viktor Helgason]] og fleiri. Það segir sína sögu um góð tengsl Bolla við Eyjamenn að hann hefur unnið fyrir alla syni Óskars Matthíassonar sem hafa verið í útgerð. Emman var teiknuð hjá þeim, þeir sáu um byrjunina á nýju [[Þórunn Sveinsdóttir VE|Þórunni Sveins]], unnu að smíði gömlu Þórunnar Sveinsdóttur og yfirbyggingunni á henni, við sáum um gömlu Bylgjuna fyrir Matta og þannig mætti lengi telja. Til dæmis hefur Bolli unnið að breytingum á 8 skipum fyrir Sigurð Einarsson. Bolli vinnur nú hjá Ráðgarði og hefur gert um langt árabil. 

'''Sá um japönsku togarana''' 
„Fyrstu verkefni mín sem lærðs skipatæknifræðings voru að vinna við hönnun á 300 þúsund tonna risatankskipum í Danmörku hjá Óðinsvé skipasmíðastöðinni á Fjóni, en hún er með stærstu skipasmíðastöðvum í Evrópu. En ég var ekkert hrifinn af þessu stóra, fannst það of stórt og of mikið. Eftir fjögur ár í Danmörku, 3 í námi og eitt við hönnun, kom ég aftur heim til Íslands í árslok 1967. Ég hóf þá vinnu hjá Stálvík og var þar í 10 ár utan eitt ár í Japan. Þá sá ég um smíðina á japönsku togaranum 10, sem allir eru mjög svipaðir og þeirra á meðal er Vestmannaey. Togararnir voru teiknaðir í Japan, en Japanir voru þá langt á undan okkur í skuttogaranum. Japönsku togararnir vom 460 brúttólestir og 47 metra langir. Þeir eru allir í rekstri ennþá á íslandi utan einn þeirra, Arnar, sem var seldur til Bandaríkjanna og veiðir nú í Ohkotska fyrir austan Síberíu.
Í Stálvík voru mörg skip smíðuð, þar á meðal Þórunn Sveinsdóttir fyrir vin minn Óskar Matthíasson. Það var skemmtilegt í fyrrakvöld að fyrir algjöra tilviljun sat ég við hliðina á [[Sigurjón Óskarsson|Sigurjóni Óskarssyni]] í flugvél heim til íslands frá London. Jú, japönsku togaramir hafa reynst mjög vel og við hjá Ráðgarði sáum um endurbyggingu 6 þeirra og lengingu í Póllandi 1988 og 1989. Þeir eru nú 27-28 ára gamlir og í fullu fjöri. Annars hefur þróunin auðvitað verið mjög mikil í þessu. Þegar þeir japönsku komu þá voru þetta stórir og fullkomnir togarar, gerðir fyrir eitt troll og með 2000 hestafla vélar. Nú hefur þetta allt stækkað og er orðið miklu flóknara og dýrara þar af leiðandi. Síðasta stóra skipið sem við hönnuðum fyrir Portúgali var 70 metra langt og 14 metra breitt með 4000 hestafla vél, 2000 tonn, feikna mikið skip. 

'''Nýi Ófeigur verður mjög sérstakt skip.''' 
Þessar vikurnar snýst dæmið verulega um Kína, ég var að koma þaðan. Þar er verið að smíða tvö skip sem við höfum hannað, nýr [[Ófeigur VE|Ófeigur]] fyrir Stíganda Vestmannaeyjum og nýtt kúfiskveiðiskip fyrir Þórshöfn. Nýi Ófeigur fyrir [[Viktor Helgason]] verður sérstakt skip, fyrsti togarinn sem jafnframt er túnfiskveiðiskip. Kúfiskveiðiskipið verður stærsta og fullkomnasta kúfiskveiðiskip í heiminum, 38 metra langt og 9,4 metrar á breidd. Flest Ameríkuskipin eru 30 x 8 metrar.Nýja skipinu er ætlað að veiða mest austan og vestan Langaness. 
Útfærslan á Ofeigi er eins og ég sagði mjög sérstök. Skipið er 42 metra langt og 11,20 m á breidd, mikið skip sem stefnt er að setja á flot í næsta mánuði og afhenda í ágúst. Vélarnar í Ófeigi eru frá Danmörku MAN/BW, alveg ný útfærsla á
vél, sú fyrsta af þessari tegund sem aðalvél í skipi. Þetta er feiknalega flott vél, 1350 hestöfl, en skipið er 700 tonn. Nýi Ófeigur verður öflugasta skip íslenska flotans sem má veiða upp að 4 mílunum. 

'''Kínaskipin á besta verði sem þekkist''' 
Það hefur verið mikil þróun á síðustu 30 árum. Nú er um að ræða mun afkastameiri skip, miklu meiri orka, öflugri spil, vélar, stærri veiðarfæri og sitthvað fleira en mest bylting hefur orðið á á rafeindatækjum, tvö troll eru komin og það þriðja er á dekki á stóru skipunum. Ég hygg að það sé alveg ljóst að verð á skipum núna í Kína er það besta sem Íslendingum hefur boðist. Ef skip kostar 100 milljónir í Kína, kostar sama skip um 130 milljónir í Austur-Evrópu og um 160 milljónir í Vestur Evrópu. Þess má geta að ístún frá Vestmannaeyjum er nú með í Kína í byggingu 1000 tonna línuveiðiskip, 50 x 12 metra að stærð. 

''''Malavíuverkefnið einstaklega skemmtilegt''' 
Skemmtilegasta verkefnið? Það held ég að sé verkefni sem ég sá um fyrir Malavíu, smíði tveggja lítilla skipa fyrir Malavíumenn. Ég fór á sínum tíma til þessa Afríkuríkis og kynnti mér aðstæður á Malavíuvatninu í Mið Afríku. Það er 27 þúsund ferkílómetrar, eins og einn fjórði af íslandi. Úr varð að byggja tvö skip 17 metra löng, annað er fiskiskip, hitt hafrannsóknaskip. Þau heita Kandwindwi eftir þarlendum fugli og Ndunduma eftir fiski. Við fluttum þau í pörtum frá íslandi til Tansaníu og síðustu 1200 kílómetrara að Malavíuvatninu á trukkum. Þau hafa reynst afbragðs vel og hafa valdið byltingu í veiðum og möguleikum. Þau eru að veiða 4-5 tonn á dag þessi litlu skip og mega ekki veiða á grynnra vatni en 100 metrum þannig að þau taka ekki neitt frá litlu bátunum sem eru á grynnra vatni. Það veiðast 30-40 tegundir af fiski í róðrfen alls eru um 400 fisk tegundir í þessu stóra vatni. 
'''[[Árni Johnsen|Árni Johnsen]]''' 

{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}