Viglundur á 29. desember 2014 kl. 17:30

2014-12-29T17:30:08Z

Viglundur á 24. október 2012 kl. 20:15

2012-10-24T20:15:46Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 24. október 2012 kl. 20:15
Lína 8:		Lína 8:


	~~<big><big><big>~~<big><big><center>Saga séra Brynjólfs Jónssonar</center>		<big><big><center>Saga séra Brynjólfs Jónssonar</center>
	<center>prests að Ofanleiti</center~~></big></big~~></big></big>		<center>prests að Ofanleiti</center></big></big>
	<center>(Þriðji hluti)</center>		<center>(Þriðji hluti)</center>

Viglundur á 2. september 2010 kl. 20:21

2010-09-02T20:21:56Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 2. september 2010 kl. 20:21
Lína 5:		Lína 5:


			<center>[[Þorsteinn Þ. Víglundsson\|ÞORSTEINN Þ. VÍGLUNDSSON]]:</center>

	=Saga séra Brynjólfs Jónssonar=
	=prests að ~~ofanleiti=~~		<big><big><big><big><big><center>Saga séra Brynjólfs Jónssonar</center>
	::(~~III.~~ hluti)		<center>prests að Ofanleiti</center></big></big></big></big>
	<br>		<center>(Þriðji hluti)</center>
	==Nýtt íbúðarhús að Ofanleiti==
	<br>
	~~<big>~~Úttekt á Ofanleiti eftir séra Jón Austmann fór fram 11. júní 1800. Þá voru þessi hús á jörðinni: <br>		<big>'''Nýtt íbúðarhús að Ofanleiti'''</big>

			Úttekt á Ofanleiti eftir séra Jón Austmann fór fram 11. júní 1800. Þá voru þessi hús á jörðinni: <br>

	1. Bænhús, 7 álnir á lengd, 3 álnir á breidd, innanmál, með hurð, þili og einföldum vindskeiðum, löm og skrá. Þetta hús var illa farið. Það var upprunalega byggt í þrem stafgólfum, en nú var þriðjungur þess hruninn að nokkru leyti, svo að tvö stafgólf stóðu uppi með hurð, þili, þrem lömum, hespu og lás. Allt var bænhús þetta undir súð, og það sem stóð af hliðarveggjum, töldu úttektarmenn gallalaust. <br>		1. Bænhús, 7 álnir á lengd, 3 álnir á breidd, innanmál, með hurð, þili og einföldum vindskeiðum, löm og skrá. Þetta hús var illa farið. Það var upprunalega byggt í þrem stafgólfum, en nú var þriðjungur þess hruninn að nokkru leyti, svo að tvö stafgólf stóðu uppi með hurð, þili, þrem lömum, hespu og lás. Allt var bænhús þetta undir súð, og það sem stóð af hliðarveggjum, töldu úttektarmenn gallalaust. <br>
Lína 34:		Lína 37:
	Segja má, að með þessum breytingum prestsins á útihúsunum hverfi bænhúsið gamla á Ofanleiti með öllu. Bænhús hafði þar staðið um hundruð ára eða síðan Péturskirkja á Ofanleiti var sameinuð undir einu þaki Nikulásarkirkju á Kirkjubæ. Sú sameiningarkirkja sóknanna var byggð á [[Lönd]]um 1583. Það var kirkja sú, er Tyrkir brenndu 1627. <br>		Segja má, að með þessum breytingum prestsins á útihúsunum hverfi bænhúsið gamla á Ofanleiti með öllu. Bænhús hafði þar staðið um hundruð ára eða síðan Péturskirkja á Ofanleiti var sameinuð undir einu þaki Nikulásarkirkju á Kirkjubæ. Sú sameiningarkirkja sóknanna var byggð á [[Lönd]]um 1583. Það var kirkja sú, er Tyrkir brenndu 1627. <br>
	Íbúðarhúsið að Ofanleiti lét séra Brynjólfur síðan byggja veturinn 1863. Það var tekið út 19. júní um sumarið á giftingardegi prestshjónanna, enda stærsti sigur þeirra til þessa í lífsins önn. <br>		Íbúðarhúsið að Ofanleiti lét séra Brynjólfur síðan byggja veturinn 1863. Það var tekið út 19. júní um sumarið á giftingardegi prestshjónanna, enda stærsti sigur þeirra til þessa í lífsins önn. <br>
	[[Mynd: 1963 b 35.jpg\|left\|thumb\|400px]]		[[Mynd: 1963 b 35 A.jpg\|left\|thumb\|400px]]


Lína 44:		Lína 47:


	[[Mynd: ~~1963~~ b 34.jpg\|left\|thumb\|400px]]		[[Mynd: 1961 b 187 A.jpg\|left\|thumb\|400px]]




Lína 69:		Lína 74:
	Séra Brynjólfur vann mikið sjálfur að öllum þessum byggingarframkvæmdum. Hann var sem fyrr segir ágætur smiður á tré a.m.k. og allt fór honum það verk vel úr hendi. Hann hlífði sér heldur ekki við grjótvinnu og hleðslustarfi.		Séra Brynjólfur vann mikið sjálfur að öllum þessum byggingarframkvæmdum. Hann var sem fyrr segir ágætur smiður á tré a.m.k. og allt fór honum það verk vel úr hendi. Hann hlífði sér heldur ekki við grjótvinnu og hleðslustarfi.

	==Öryggismálið mikla.==
	<br>		<big>'''Öryggismálið mikla.'''</big>

	[[Bjarni Einar Magnússon]] frá Flatey á Breiðafirði fékk veitingu fyrir Vestmannaeyjasýslu 18. febr. 1861. Hann tók við sýslunni um vorið. Brátt urðu þeir miklir vinir og nánir samstarfsmenn presturinn að Ofanleiti og sýslumaðurinn, enda keimlíkir um margt í skapgerð og sjónarmiðum, áhugamálum og framtakshug. <br>		[[Bjarni Einar Magnússon]] frá Flatey á Breiðafirði fékk veitingu fyrir Vestmannaeyjasýslu 18. febr. 1861. Hann tók við sýslunni um vorið. Brátt urðu þeir miklir vinir og nánir samstarfsmenn presturinn að Ofanleiti og sýslumaðurinn, enda keimlíkir um margt í skapgerð og sjónarmiðum, áhugamálum og framtakshug. <br>
	Saga Eyjabúa greindi frá mörgum og hörmulegum skipstöpum og manntjónum á liðnum tímum, þar sem sjórinn var fast sóttur á opið úthafið. Byggðarlagið hafði þannig oft og tíðum goldið mikið afhroð með geigvænlegum afleiðingum fyrir efnalega afkomu fjölda kvenna og barna, lífsbjargræði ~~þeira~~ og lífsheill. <br>		Saga Eyjabúa greindi frá mörgum og hörmulegum skipstöpum og manntjónum á liðnum tímum, þar sem sjórinn var fast sóttur á opið úthafið. Byggðarlagið hafði þannig oft og tíðum goldið mikið afhroð með geigvænlegum afleiðingum fyrir efnalega afkomu fjölda kvenna og barna, lífsbjargræði þeirra og lífsheill. <br>
	Enginn þekkti betur þessar hörmulegu afleiðingar en presturinn á Ofanleiti, bæði af eigin reynslu í sálusorgarastarfinu og svo af sögunni. Síðustu 50 árin, þegar hér var komið sögu, höfðu yfir 100 manns drukknað við Eyjar og Landeyjasand af opnum skipum, þar af milli 30 og 40 menn, eftir að séra Brynjólfur fluttist til Eyja. Oftast týndust skipin sjálf með mannskapnum eða skemmdust stórlega, svo að byggja varð þau eða smíða að nýju. <br>		Enginn þekkti betur þessar hörmulegu afleiðingar en presturinn á Ofanleiti, bæði af eigin reynslu í sálusorgarastarfinu og svo af sögunni. Síðustu 50 árin, þegar hér var komið sögu, höfðu yfir 100 manns drukknað við Eyjar og Landeyjasand af opnum skipum, þar af milli 30 og 40 menn, eftir að séra Brynjólfur fluttist til Eyja. Oftast týndust skipin sjálf með mannskapnum eða skemmdust stórlega, svo að byggja varð þau eða smíða að nýju. <br>
	Enginn vissi gleggri skil á hinum hörmulegu afleiðingum slysanna en presturinn, sem ekki aðeins var sálusorgari fólksins heldur einnig gæzlumaður fátækrasjóðsins, styrktarsjóðs nauðleitarfólksins, sem langoftast var léttur og stundum alveg tómur. <br>		Enginn vissi gleggri skil á hinum hörmulegu afleiðingum slysanna en presturinn, sem ekki aðeins var sálusorgari fólksins heldur einnig gæzlumaður fátækrasjóðsins, styrktarsjóðs nauðleitarfólksins, sem langoftast var léttur og stundum alveg tómur. <br>
Lína 87:		Lína 93:
	Séra Brynjólfur tók þegar sæti í stjórn hins nýstofnaða Skipaábyrgðarfélags og starfaði þar næstu 8 árin (1862-1870). Síðar var hann aftur kosinn í stjórn félagsins (1879) og var í henni þá til dánardægurs eða síðustu 5 árin, sem hann lifði.		Séra Brynjólfur tók þegar sæti í stjórn hins nýstofnaða Skipaábyrgðarfélags og starfaði þar næstu 8 árin (1862-1870). Síðar var hann aftur kosinn í stjórn félagsins (1879) og var í henni þá til dánardægurs eða síðustu 5 árin, sem hann lifði.

	==Einn af þrem aðalstofnendum==
	==[[Lestrarfélag Vestmannaeyja\|Lestrarfélags Vestmannaeyja]]. ~~—==~~		<big>'''Einn af þrem aðalstofnendum'''<br>
	==Bókavörður.==		'''[[Lestrarfélag Vestmannaeyja\|Lestrarfélags Vestmannaeyja]]. '''<br>
	<br>		'''Bókavörður.'''</big>

	Til þess að spara tíma og ritsrými verður hér farið fljótt yfir sögu, þar sem saga Lestrarfélags Vestmannaeyja birtist í [[Blik 1962\|Bliki 1962]], skrifuð af [[Haraldur Guðnason\|Haraldi Guðnasyni]], bókaverði. <br>		Til þess að spara tíma og ritsrými verður hér farið fljótt yfir sögu, þar sem saga Lestrarfélags Vestmannaeyja birtist í [[Blik 1962\|Bliki 1962]], skrifuð af [[Haraldur Guðnason\|Haraldi Guðnasyni]], bókaverði. <br>
	Sumarið 1862 eða um það bil hálfu ári eftir stofnun Skipaábyrgðarfélags Vestmannaeyja, tóku þeir prestur og sýslumaður aftur höndum saman um menningarmál Eyjabúa og beittu sér fyrir stofnun lestrarfélags í kauptúninu, stofnuðu Lestrarfélag Vestmannaeyja. Tilgangur þessa félags var ,,að efla almenna þekkingu á öllu því, er stutt geti að andlegum og líkamlegum framförum og þar með fylgjandi heill og hagsæld Eyjabúa sérílagi.“ <br>		Sumarið 1862 eða um það bil hálfu ári eftir stofnun Skipaábyrgðarfélags Vestmannaeyja, tóku þeir prestur og sýslumaður aftur höndum saman um menningarmál Eyjabúa og beittu sér fyrir stofnun lestrarfélags í kauptúninu, stofnuðu Lestrarfélag Vestmannaeyja. Tilgangur þessa félags var ,,að efla almenna þekkingu á öllu því, er stutt geti að andlegum og líkamlegum framförum og þar með fylgjandi heill og hagsæld Eyjabúa sérílagi.“ <br>
Lína 103:		Lína 110:
	Þarna sóttu Eyjabúar eldri og yngri til hans bækur, oft einu sinni í viku. Þarna innti prestur áhugastarf sitt af hendi til fræðslu og aukinnar menningar Eyjabúum í kulda og hálfrökkri við kertaljós eða grútartýru frá því í okt. á haustin til vertíðaranna, sem venjulega færðust mjög í aukana með marzmánuði á ári hverju.		Þarna sóttu Eyjabúar eldri og yngri til hans bækur, oft einu sinni í viku. Þarna innti prestur áhugastarf sitt af hendi til fræðslu og aukinnar menningar Eyjabúum í kulda og hálfrökkri við kertaljós eða grútartýru frá því í okt. á haustin til vertíðaranna, sem venjulega færðust mjög í aukana með marzmánuði á ári hverju.

	==Bindindisfrömuðurinn.==
	<br>		<big>'''Bindindisfrömuðurinn.'''</big>

	Áður hefi ég á það drepið, að séra Brynjólfur Jónsson gekk í bindindisfélag nemenda í Bessastaðaskóla árið 1844. Einnig hefi ég minnzt á hörmungarástand það, sem ríkjandi var í áfengismálum í Vestmannaeyjum, er séra Brynjólfur gerðist þar ábyrgur aðstoðarprestur 1852. Þau 6 ár, sem hann var það, og allt var í óvissu um veitingu fyrir brauðinu og framtíðina, lét hann ekki hið ríkjandi áfengisböl í Eyjum til sín taka, heldur þagði og þraukaði. Þar var síður hægt um vik, meðan séra Jón Austmann var lífs, drykkjumaður svo mikill að hann hefði verið settur af embætti um miðja öldina, ef sóknarbörn hans hefðu ekki sent yfirvöldunum bænaskrá, beðið vel fyrir prest og óskað þess, að hinn mæti maður, þrátt fyrir breyskleikann, fengi að halda brauðinu í orði kveðnu til æviloka. <br>		Áður hefi ég á það drepið, að séra Brynjólfur Jónsson gekk í bindindisfélag nemenda í Bessastaðaskóla árið 1844. Einnig hefi ég minnzt á hörmungarástand það, sem ríkjandi var í áfengismálum í Vestmannaeyjum, er séra Brynjólfur gerðist þar ábyrgur aðstoðarprestur 1852. Þau 6 ár, sem hann var það, og allt var í óvissu um veitingu fyrir brauðinu og framtíðina, lét hann ekki hið ríkjandi áfengisböl í Eyjum til sín taka, heldur þagði og þraukaði. Þar var síður hægt um vik, meðan séra Jón Austmann var lífs, drykkjumaður svo mikill að hann hefði verið settur af embætti um miðja öldina, ef sóknarbörn hans hefðu ekki sent yfirvöldunum bænaskrá, beðið vel fyrir prest og óskað þess, að hinn mæti maður, þrátt fyrir breyskleikann, fengi að halda brauðinu í orði kveðnu til æviloka. <br>
	Þegar séra Brynjólfur hafði svo loks fengið veitingu fyrir Vestmannaeyjasókn (1860), tók hann að hugleiða, hvað hann gæti bezt gert til þess að spyrna gegn áfengisnautn Eyjabúa og hindra þau hneyksli, sem iðulega áttu sér stað við messur í Landakirkju sökum ölvunar sóknarbarna, jafnvel framámanna og hinna svokölluðu betri bænda í sókninni. <br>		Þegar séra Brynjólfur hafði svo loks fengið veitingu fyrir Vestmannaeyjasókn (1860), tók hann að hugleiða, hvað hann gæti bezt gert til þess að spyrna gegn áfengisnautn Eyjabúa og hindra þau hneyksli, sem iðulega áttu sér stað við messur í Landakirkju sökum ölvunar sóknarbarna, jafnvel framámanna og hinna svokölluðu betri bænda í sókninni. <br>
Lína 238:		Lína 246:
	\|1. jan. 1884\|\|54		\|1. jan. 1884\|\|54
	\|}		\|}
	[[Blik 1963/Saga séra Brynjólfs Jónssonar, IV.\|IV.]]		[[Blik 1963/Saga séra Brynjólfs Jónssonar, IV.\|IV. hluti]]

	[[Blik 1963/Saga séra Brynjólfs Jónssonar, II.\|Til baka]]		[[Blik 1963/Saga séra Brynjólfs Jónssonar, II.\|Til baka]]

	{{Blik}}		{{Blik}}

Viglundur: Verndaði „Blik 1963/Saga séra Brynjólfs Jónssonar, III.“ [edit=sysop:move=sysop]

2010-04-04T22:15:32Z

Verndaði „Blik 1963/Saga séra Brynjólfs Jónssonar, III.“ [edit=sysop:move=sysop]

←Fyrri útgáfa	Útgáfa síðunnar 4. apríl 2010 kl. 22:15
(Enginn munur)

Viglundur: Ný síða: Efnisyfirlit 1963 =Saga séra Brynjólfs Jónssonar= =prests að ofanleiti= ::(III. hluti)
==Nýtt íbúðarhús að Ofanleiti==
Úttekt á Ofanleiti e...

2010-04-03T21:10:34Z

Ný síða: Efnisyfirlit 1963 =Saga séra Brynjólfs Jónssonar= =prests að ofanleiti= ::(III. hluti) <br> ==Nýtt íbúðarhús að Ofanleiti== <br> <big>Úttekt á Ofanleiti e...

Sýna breytingar

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 29. desember 2014 kl. 17:30
Lína 125:		Lína 125:
	1. Brynjólfur Jónsson, prestur á Ofanleiti. <br>		1. Brynjólfur Jónsson, prestur á Ofanleiti. <br>
	2. [[Bjarni Einar Magnússon\|Bjarni E. Magnússon]], sýslumaður. <br>		2. [[Bjarni Einar Magnússon\|Bjarni E. Magnússon]], sýslumaður. <br>
	3. [[Árni Einarsson]], hreppstjóri og bóndi á Vilborgarstöðum. <br>		3. [[Árni Einarsson (Vilborgarstöðum)\|Árni Einarsson]], hreppstjóri og bóndi á Vilborgarstöðum. <br>
	4. [[Árni Diðriksson]], hreppstjóri og bóndi í Stakkagerði. <br>		4. [[Árni Diðriksson]], hreppstjóri og bóndi í Stakkagerði. <br>
	5. [[Þorsteinn Jónsson (þingmaður)\|Þorsteinn Jónsson]], bóndi í Nýjabæ, síðar hreppstj. og alþingismaður. <br>		5. [[Þorsteinn Jónsson (þingmaður)\|Þorsteinn Jónsson]], bóndi í Nýjabæ, síðar hreppstj. og alþingismaður. <br>
	6. [[Wilhelm Thomsen\|W. Thomsen]], faktor í [[Godthaab]]. <br>		6. [[Wilhelm Thomsen\|W. Thomsen]], faktor í [[Godthaab]]. <br>
	7. [[Johan Jes Abel]], assistent í [[Garðurinn\|Garðinum]]. <br>		7. [[Johan Jes Abel]], assistent í [[Garðurinn\|Garðinum]]. <br>
	8. [[Guðni Guðnason]], bóndi í [[Dalir\|Dölum]]. <br>		8. [[Guðni Guðnason (Dölum)\|Guðni Guðnason]], bóndi í [[Dalir\|Dölum]]. <br>
	9. [[Ólafur Magnússon ~~á Vilborgarstöðum~~\|Ólafur Magnússon]], yngismaður á Vilborgarstöðum. <br>		9. [[Ólafur Magnússon í Nýborg\|Ólafur Magnússon]], yngismaður á Vilborgarstöðum. <br>
	10. [[~~Jósep~~ Sveinsson ~~á Vilborgarstöðum~~\|Jósep Sveinsson]], yngismaður í [[Háigarður\|Háagarði]]. <br>		10. [[Jósef Sveinsson (Háagarði)\|Jósep Sveinsson]], yngismaður í [[Háigarður\|Háagarði]]. <br>
	11. [[Hannes Jónsson]], unglingur í [[Nýi-Kastali\|Nýja-Kastala]] (síðar hafnsögumaður). <br>		11. [[Hannes Jónsson]], unglingur í [[Nýi-Kastali\|Nýja-Kastala]] (síðar hafnsögumaður). <br>
	12. [[Björn Runólfsson ~~í Stakkagerði~~\|Björn Runólfsson]], yngismaður í Stakkagerði. <br>		12. [[Björn Runólfsson (Stóra-Gerði)\|Björn Runólfsson]], yngismaður í Stakkagerði. <br>
	13. [[Bjarni Helgason í Kornhól\|Bjarni Helgason]] yngismaður í [[Kornhóll\|Kornhól]]. <br>		13. [[Bjarni Helgason (Kornhól)\|Bjarni Helgason]] yngismaður í [[Kornhóll\|Kornhól]]. <br>
	14. [[Ingimundur Jónsson]], bóndi í [[Gjábakki\|Gjábakka]]. <br>		14. [[Ingimundur Jónsson]], bóndi í [[Gjábakki\|Gjábakka]]. <br>
	15. [[Guðmundur Guðmundsson í Kastala\|Guðmundur Guðmundsson]], unglingur í [[Kastali\|Kastala]]. <br>		15. [[Guðmundur Guðmundsson (Kastala)\|Guðmundur Guðmundsson]], unglingur í [[Kastali\|Kastala]]. <br>
	16. [[Jón Gíslason í Túni\|Jón Gíslason]], yngismaður í [[Tún (hús)\|Túni]]. <br>		16. [[Jón Gíslason (Túni)\|Jón Gíslason]], yngismaður í [[Tún (hús)\|Túni]]. <br>

	Þessi nafnaskrá er að ýmsu leyti athyglisverð. <br>		Þessi nafnaskrá er að ýmsu leyti athyglisverð. <br>

Blik 1963/Saga séra Brynjólfs Jónssonar, III. - Breytingaskrá

Viglundur á 29. desember 2014 kl. 17:30

Viglundur á 24. október 2012 kl. 20:15

Viglundur á 2. september 2010 kl. 20:21

Viglundur: Verndaði „Blik 1963/Saga séra Brynjólfs Jónssonar, III.“ [edit=sysop:move=sysop]

Viglundur: Ný síða: Efnisyfirlit 1963 =Saga séra Brynjólfs Jónssonar= =prests að ofanleiti= ::(III. hluti) ==Nýtt íbúðarhús að Ofanleiti== Úttekt á Ofanleiti e...

Viglundur: Ný síða: Efnisyfirlit 1963 =Saga séra Brynjólfs Jónssonar= =prests að ofanleiti= ::(III. hluti)
==Nýtt íbúðarhús að Ofanleiti==
Úttekt á Ofanleiti e...