Vatnsveitan - Breytingaskrá

Daniel á 13. júlí 2007 kl. 08:19

2007-07-13T08:19:22Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 13. júlí 2007 kl. 08:19
Lína 1:		Lína 1:
			[[Mynd:Vatnbor64.jpg\|thumb\|Borað eftir vatni sunnan undir Skiphellum. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónasson]].]]
	Þrátt fyrir miður skemmtilegar heimsóknir ræningja, hættulegar glímur við sjóinn og kúgun í gegnum aldirnar, hafa Vestmannaeyingar óttast vatnsskort hvað mest. Ekki eru vatnslindir Vestmannaeyinga stórar eða vatnsmiklar og því hefur þurft að nota aðrar leiðir til að svala þorsta eyjaskeggja.		Þrátt fyrir miður skemmtilegar heimsóknir ræningja, hættulegar glímur við sjóinn og kúgun í gegnum aldirnar, hafa Vestmannaeyingar óttast vatnsskort hvað mest. Ekki eru vatnslindir Vestmannaeyinga stórar eða vatnsmiklar og því hefur þurft að nota aðrar leiðir til að svala þorsta eyjaskeggja.

	== Sjóveita ==		== Sjóveita ==
	~~[[Mynd:Vatnbor64.jpg\|thumb\| Borað eftir vatni sunnan undir Skiphellum. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónasson]].]]~~Árið 1933 var lokið við gerð sjóveitu. Fyrir þann tíma hafði sjór til fiskþvotta verið tekinn beint úr höfninni. Sjórinn var oft tekinn á sömu stöðum og útrennsli var í sjó og var því ekki boðlegur til vinnslu en þó notaður. Var þetta mikið vandamál og brýnt að leysa. Í sjóveitu var sjór hreinsaður og leiddur í hús og í fiskvinnslu á [[Pallakrær\|pallakrónum]]. Leiðslan var lögð í sjúkrahúsið um það leyti og sparaði mjög akstur á vatni.		Árið 1933 var lokið við gerð sjóveitu. Fyrir þann tíma hafði sjór til fiskþvotta verið tekinn beint úr höfninni. Sjórinn var oft tekinn á sömu stöðum og útrennsli var í sjó og var því ekki boðlegur til vinnslu en þó notaður. Var þetta mikið vandamál og brýnt að leysa. Í sjóveitu var sjór hreinsaður og leiddur í hús og í fiskvinnslu á [[Pallakrær\|pallakrónum]]. Leiðslan var lögð í sjúkrahúsið um það leyti og sparaði mjög akstur á vatni.

	== Vatnsöflun vandamál ==		== Vatnsöflun vandamál ==
			[[Mynd:Henry.jpg\|thumb\|Henry F Lading, skipið sem lagði vatnsleiðsluna]]
	Vatnsöflun var alltaf mikið vandamál og vatnsbólin á Heimaey dugðu engan veginn til að leysa vatnsþörfina. Þá var einnig vandi að varðveita neysluvatnið. Regnvatni var safnað eftir föngum, bæði af þökum og með segldúkum. Upp úr aldamótum 1900 hófu menn að setja brunna við hús sín og var settur vatnsbrunnur í [[Bjarmi\|Frydendal]] einna fyrst húsa. Eftir 1925 var gert að skyldu að byggja vatnsbrunna við hús og árið 1929 kom í fyrsta sinn fram tillaga um borun eftir vatni. Árið 1931 var gerð efnarannsókn á vatni og reyndist af því saltbragð og í því fannst einnig járnborið grugg. Á kreppuárunum lá vatnsöflunarmálið niðri að mestu. Vatnið hafði slæm áhrif á tennur og líkama fólks enda var regnvatnið snautt af nauðsynlegum steinefnum. Ekki var óalgengt að börn fengju falskar tennur í fermingargjöf fyrr á árum. Þá var brunnvatnið bæði óhreint og litað, sótugt af olíu- og kolareyk og einnig báru fuglar óhreinindi og drituðu á þökin.		Vatnsöflun var alltaf mikið vandamál og vatnsbólin á Heimaey dugðu engan veginn til að leysa vatnsþörfina. Þá var einnig vandi að varðveita neysluvatnið. Regnvatni var safnað eftir föngum, bæði af þökum og með segldúkum. Upp úr aldamótum 1900 hófu menn að setja brunna við hús sín og var settur vatnsbrunnur í [[Bjarmi\|Frydendal]] einna fyrst húsa. Eftir 1925 var gert að skyldu að byggja vatnsbrunna við hús og árið 1929 kom í fyrsta sinn fram tillaga um borun eftir vatni. Árið 1931 var gerð efnarannsókn á vatni og reyndist af því saltbragð og í því fannst einnig járnborið grugg. Á kreppuárunum lá vatnsöflunarmálið niðri að mestu. Vatnið hafði slæm áhrif á tennur og líkama fólks enda var regnvatnið snautt af nauðsynlegum steinefnum. Ekki var óalgengt að börn fengju falskar tennur í fermingargjöf fyrr á árum. Þá var brunnvatnið bæði óhreint og litað, sótugt af olíu- og kolareyk og einnig báru fuglar óhreinindi og drituðu á þökin.

	== Áhrif eldgosa rýrðu gæði vatnsins ==		== Áhrif eldgosa rýrðu gæði vatnsins ==
			[[Mynd:Vatnkom68.jpg\|thumb\|Mikill mannfjöldi safnaðist saman á bryggjunni þegar opnað var fyrir vatnið. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónasson]].]]
	Gosið í Heklu 1947 hafði slæm áhrif á gæði vatnsins enda var öskufall talsvert í Eyjum. Eftir seinni heimsstyrjöldina var oft borað eftir vatni, án árangurs. Aðeins sjór kom upp. Voru þá orðin vandræði vegna fiskiðnaðar, þrátt fyrir notkun á hreinsuðum sjó úr sjóveitu. Um 1960 var farið að skoða möguleika á vatnsleiðslu frá fastalandinu. [[Surtseyjargosið\|Surtseyjargosið 1963]] olli því að hvað eftir annað féll aska á húsþök og gerði safnvatnið af þökunum ódrykkjarhæft.		Gosið í Heklu 1947 hafði slæm áhrif á gæði vatnsins enda var öskufall talsvert í Eyjum. Eftir seinni heimsstyrjöldina var oft borað eftir vatni, án árangurs. Aðeins sjór kom upp. Voru þá orðin vandræði vegna fiskiðnaðar, þrátt fyrir notkun á hreinsuðum sjó úr sjóveitu. Um 1960 var farið að skoða möguleika á vatnsleiðslu frá fastalandinu. [[Surtseyjargosið\|Surtseyjargosið 1963]] olli því að hvað eftir annað féll aska á húsþök og gerði safnvatnið af þökunum ódrykkjarhæft.

Lína 16:		Lína 19:

	== Leiðsla frá fastalandinu ==		== Leiðsla frá fastalandinu ==
	[[Mynd:~~Vatnkom68~~.~~jpg~~\|thumb\| ~~Mikill mannfjöldi safnaðist saman~~ á ~~bryggjunni þegar opnað var fyrir vatnið. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónasson]]~~.]] Árið 1965 var tillaga um vatnsleiðslu borin upp á fundi bæjarstjórnar. Hún var samþykkt með öllum atkvæðum. Vatnsmálið er eitt stærsta mál er komið hefur til kasta bæjarstjórnar, mál sem var hafið yfir flokkadrætti í bæjarstjórn og meðal bæjarbúa. Vatnsleiðslurnar var lagðar árin 1968 og 1971 upp á Landeyjasand. Dráttarskipið H.P. Lading renndi kaplinum í sjóinn í júlímánuði 1968. Lengd leiðslnanna er 22,5 km.		[[Mynd:Vatnsdælustöðin.JPG\|thumb\|Vatnsdælustöðin á Landeyjasandi.]]
	~~[[Mynd:HenryFLading.jpg\|thumb\|left\|Henry F Lading, skipið sem lagði vatnsleiðsluna]]~~		Árið 1965 var tillaga um vatnsleiðslu borin upp á fundi bæjarstjórnar. Hún var samþykkt með öllum atkvæðum. Vatnsmálið er eitt stærsta mál er komið hefur til kasta bæjarstjórnar, mál sem var hafið yfir flokkadrætti í bæjarstjórn og meðal bæjarbúa. Vatnsleiðslurnar var lagðar árin 1968 og 1971 upp á Landeyjasand. Dráttarskipið H.P. Lading renndi kaplinum í sjóinn í júlímánuði 1968. Lengd leiðslnanna er 22,5 km.

	Örlög sjóveitunnar urðu þau að hún eyðilagðist í gosinu en hluta af geyminum má sjá í hraunjaðrinum við Skansinn þar sem hann stendur út úr hraunstálinu.		Örlög sjóveitunnar urðu þau að hún eyðilagðist í gosinu en hluta af geyminum má sjá í hraunjaðrinum við Skansinn þar sem hann stendur út úr hraunstálinu.
	~~[[Mynd:Henry.jpg\|thumb\|rigth\|Henry F Lading, skipið sem lagði vatnsleiðsluna]]~~

	Ekki hafa vatnsleiðslurnar frá landi fengið að hvíla í friði. Nokkrum árum eftir að leiðslurnar komust í gagnið [[Heimaeyjargosið\|gaus]] í Heimaey og í gosinu fór önnur leiðslan í sundur. Þá óttuðust menn að hin leiðslan færi líka og var því hraunkæling aukin. Hún var einnig aukin til þess að hraunflaumurinn lokaði ekki höfninni algerlega.		Ekki hafa vatnsleiðslurnar frá landi fengið að hvíla í friði. Nokkrum árum eftir að leiðslurnar komust í gagnið [[Heimaeyjargosið\|gaus]] í Heimaey og í gosinu fór önnur leiðslan í sundur. Þá óttuðust menn að hin leiðslan færi líka og var því hraunkæling aukin. Hún var einnig aukin til þess að hraunflaumurinn lokaði ekki höfninni algerlega.
Lína 26:		Lína 29:

	== Vatnssparnaður ==		== Vatnssparnaður ==
			[[Mynd:HenryFLading.jpg\|thumb\|Henry F Lading, skipið sem lagði vatnsleiðsluna]]
	Öldum saman urðu Eyjamenn að spara hvern vatnsdropa og þeir sem komnir eru yfir miðjan aldur þola margir hverjir illa að sjá vatn renna úr krana að ástæðulausu. Eftirfarandi saga, sem höfð er eftir gestkomandi vertíðarmanni og á að hafa gerst um miðja síðustu öld, lýsir þeim sparnaði allvel þótt eflaust sé hún bæði nokkuð ýkt og stílfærð:		Öldum saman urðu Eyjamenn að spara hvern vatnsdropa og þeir sem komnir eru yfir miðjan aldur þola margir hverjir illa að sjá vatn renna úr krana að ástæðulausu. Eftirfarandi saga, sem höfð er eftir gestkomandi vertíðarmanni og á að hafa gerst um miðja síðustu öld, lýsir þeim sparnaði allvel þótt eflaust sé hún bæði nokkuð ýkt og stílfærð:

Inga: Myndir

2007-02-08T09:37:29Z

Myndir

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 8. febrúar 2007 kl. 09:37
Lína 17:		Lína 17:
	== Leiðsla frá fastalandinu ==		== Leiðsla frá fastalandinu ==
	[[Mynd:Vatnkom68.jpg\|thumb\| Mikill mannfjöldi safnaðist saman á bryggjunni þegar opnað var fyrir vatnið. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónasson]].]] Árið 1965 var tillaga um vatnsleiðslu borin upp á fundi bæjarstjórnar. Hún var samþykkt með öllum atkvæðum. Vatnsmálið er eitt stærsta mál er komið hefur til kasta bæjarstjórnar, mál sem var hafið yfir flokkadrætti í bæjarstjórn og meðal bæjarbúa. Vatnsleiðslurnar var lagðar árin 1968 og 1971 upp á Landeyjasand. Dráttarskipið H.P. Lading renndi kaplinum í sjóinn í júlímánuði 1968. Lengd leiðslnanna er 22,5 km.		[[Mynd:Vatnkom68.jpg\|thumb\| Mikill mannfjöldi safnaðist saman á bryggjunni þegar opnað var fyrir vatnið. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónasson]].]] Árið 1965 var tillaga um vatnsleiðslu borin upp á fundi bæjarstjórnar. Hún var samþykkt með öllum atkvæðum. Vatnsmálið er eitt stærsta mál er komið hefur til kasta bæjarstjórnar, mál sem var hafið yfir flokkadrætti í bæjarstjórn og meðal bæjarbúa. Vatnsleiðslurnar var lagðar árin 1968 og 1971 upp á Landeyjasand. Dráttarskipið H.P. Lading renndi kaplinum í sjóinn í júlímánuði 1968. Lengd leiðslnanna er 22,5 km.
			[[Mynd:HenryFLading.jpg\|thumb\|left\|Henry F Lading, skipið sem lagði vatnsleiðsluna]]
	Örlög sjóveitunnar urðu þau að hún eyðilagðist í gosinu en hluta af geyminum má sjá í hraunjaðrinum við Skansinn þar sem hann stendur út úr hraunstálinu.		Örlög sjóveitunnar urðu þau að hún eyðilagðist í gosinu en hluta af geyminum má sjá í hraunjaðrinum við Skansinn þar sem hann stendur út úr hraunstálinu.
			[[Mynd:Henry.jpg\|thumb\|rigth\|Henry F Lading, skipið sem lagði vatnsleiðsluna]]

	Ekki hafa vatnsleiðslurnar frá landi fengið að hvíla í friði. Nokkrum árum eftir að leiðslurnar komust í gagnið [[Heimaeyjargosið\|gaus]] í Heimaey og í gosinu fór önnur leiðslan í sundur. Þá óttuðust menn að hin leiðslan færi líka og var því hraunkæling aukin. Hún var einnig aukin til þess að hraunflaumurinn lokaði ekki höfninni algerlega.		Ekki hafa vatnsleiðslurnar frá landi fengið að hvíla í friði. Nokkrum árum eftir að leiðslurnar komust í gagnið [[Heimaeyjargosið\|gaus]] í Heimaey og í gosinu fór önnur leiðslan í sundur. Þá óttuðust menn að hin leiðslan færi líka og var því hraunkæling aukin. Hún var einnig aukin til þess að hraunflaumurinn lokaði ekki höfninni algerlega.

Daniel á 18. ágúst 2006 kl. 09:29

2006-08-18T09:29:56Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 18. ágúst 2006 kl. 09:29
Lína 16:		Lína 16:

	== Leiðsla frá fastalandinu ==		== Leiðsla frá fastalandinu ==
	[[Mynd:Vatnkom68.jpg\|thumb\| Mikill mannfjöldi safnaðist saman á bryggjunni þegar opnað var fyrir vatnið. Ljósmynd: [[Sigurgeir ~~Jónassson~~]].]] Árið 1965 var tillaga um vatnsleiðslu borin upp á fundi bæjarstjórnar. Hún var samþykkt með öllum atkvæðum. Vatnsmálið er eitt stærsta mál er komið hefur til kasta bæjarstjórnar, mál sem var hafið yfir flokkadrætti í bæjarstjórn og meðal bæjarbúa. Vatnsleiðslurnar var lagðar árin 1968 og 1971 upp á Landeyjasand. Dráttarskipið H.P. Lading renndi kaplinum í sjóinn í júlímánuði 1968. Lengd leiðslnanna er 22,5 km.		[[Mynd:Vatnkom68.jpg\|thumb\| Mikill mannfjöldi safnaðist saman á bryggjunni þegar opnað var fyrir vatnið. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónasson]].]] Árið 1965 var tillaga um vatnsleiðslu borin upp á fundi bæjarstjórnar. Hún var samþykkt með öllum atkvæðum. Vatnsmálið er eitt stærsta mál er komið hefur til kasta bæjarstjórnar, mál sem var hafið yfir flokkadrætti í bæjarstjórn og meðal bæjarbúa. Vatnsleiðslurnar var lagðar árin 1968 og 1971 upp á Landeyjasand. Dráttarskipið H.P. Lading renndi kaplinum í sjóinn í júlímánuði 1968. Lengd leiðslnanna er 22,5 km.

	Örlög sjóveitunnar urðu þau að hún eyðilagðist í gosinu en hluta af geyminum má sjá í hraunjaðrinum við Skansinn þar sem hann stendur út úr hraunstálinu.		Örlög sjóveitunnar urðu þau að hún eyðilagðist í gosinu en hluta af geyminum má sjá í hraunjaðrinum við Skansinn þar sem hann stendur út úr hraunstálinu.

Daniel á 14. júní 2006 kl. 08:22

2006-06-14T08:22:38Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 14. júní 2006 kl. 08:22
Lína 28:		Lína 28:

	:''Það var fernt í heimili, þar sem ég bjó. Hjón og tvö börn þeirra. Brunnur var við húsið þar sem regnvatni var safnað af þakinu en mjög sparlega var farið með vatnið. Einu sinni í viku var farið í bað, það var á laugardegi. Þá var baðkerið hálffyllt af vatni, þeim dýrmæta vökva. Þar sem ég var gestur á heimilinu, fór ég fyrstur í baðið. Þegar ég var búinn fór húsbóndinn í það og síðan börnin tvö á heimilinu. Síðust fór svo húsfreyjan í baðið og vart þarf að taka fram að alltaf var sama vatnið í baðkerinu. Þegar hún svo hafði lokið sinni baðferð, tók hún óhreina þvottinn og lagði hann í bleyti í baðkerið!''		:''Það var fernt í heimili, þar sem ég bjó. Hjón og tvö börn þeirra. Brunnur var við húsið þar sem regnvatni var safnað af þakinu en mjög sparlega var farið með vatnið. Einu sinni í viku var farið í bað, það var á laugardegi. Þá var baðkerið hálffyllt af vatni, þeim dýrmæta vökva. Þar sem ég var gestur á heimilinu, fór ég fyrstur í baðið. Þegar ég var búinn fór húsbóndinn í það og síðan börnin tvö á heimilinu. Síðust fór svo húsfreyjan í baðið og vart þarf að taka fram að alltaf var sama vatnið í baðkerinu. Þegar hún svo hafði lokið sinni baðferð, tók hún óhreina þvottinn og lagði hann í bleyti í baðkerið!''


			[[Flokkur:Saga]]

Sigurgeir á 3. desember 2005 kl. 10:00

2005-12-03T10:00:43Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 3. desember 2005 kl. 10:00
Lína 7:		Lína 7:
	Vatnsöflun var alltaf mikið vandamál og vatnsbólin á Heimaey dugðu engan veginn til að leysa vatnsþörfina. Þá var einnig vandi að varðveita neysluvatnið. Regnvatni var safnað eftir föngum, bæði af þökum og með segldúkum. Upp úr aldamótum 1900 hófu menn að setja brunna við hús sín og var settur vatnsbrunnur í [[Bjarmi\|Frydendal]] einna fyrst húsa. Eftir 1925 var gert að skyldu að byggja vatnsbrunna við hús og árið 1929 kom í fyrsta sinn fram tillaga um borun eftir vatni. Árið 1931 var gerð efnarannsókn á vatni og reyndist af því saltbragð og í því fannst einnig járnborið grugg. Á kreppuárunum lá vatnsöflunarmálið niðri að mestu. Vatnið hafði slæm áhrif á tennur og líkama fólks enda var regnvatnið snautt af nauðsynlegum steinefnum. Ekki var óalgengt að börn fengju falskar tennur í fermingargjöf fyrr á árum. Þá var brunnvatnið bæði óhreint og litað, sótugt af olíu- og kolareyk og einnig báru fuglar óhreinindi og drituðu á þökin.		Vatnsöflun var alltaf mikið vandamál og vatnsbólin á Heimaey dugðu engan veginn til að leysa vatnsþörfina. Þá var einnig vandi að varðveita neysluvatnið. Regnvatni var safnað eftir föngum, bæði af þökum og með segldúkum. Upp úr aldamótum 1900 hófu menn að setja brunna við hús sín og var settur vatnsbrunnur í [[Bjarmi\|Frydendal]] einna fyrst húsa. Eftir 1925 var gert að skyldu að byggja vatnsbrunna við hús og árið 1929 kom í fyrsta sinn fram tillaga um borun eftir vatni. Árið 1931 var gerð efnarannsókn á vatni og reyndist af því saltbragð og í því fannst einnig járnborið grugg. Á kreppuárunum lá vatnsöflunarmálið niðri að mestu. Vatnið hafði slæm áhrif á tennur og líkama fólks enda var regnvatnið snautt af nauðsynlegum steinefnum. Ekki var óalgengt að börn fengju falskar tennur í fermingargjöf fyrr á árum. Þá var brunnvatnið bæði óhreint og litað, sótugt af olíu- og kolareyk og einnig báru fuglar óhreinindi og drituðu á þökin.

	== Áhrif eldgosa ~~hafði slæm áhrif á gæðin~~ ==		== Áhrif eldgosa rýrðu gæði vatnsins ==
	Gosið í Heklu 1947 hafði slæm áhrif á gæði vatnsins enda var öskufall talsvert í Eyjum. Eftir seinni heimsstyrjöldina var oft borað eftir vatni, án árangurs. Aðeins sjór kom upp. Voru þá orðin vandræði vegna fiskiðnaðar, þrátt fyrir notkun á hreinsuðum sjó úr sjóveitu. Um 1960 var farið að skoða möguleika á vatnsleiðslu frá fastalandinu. [[Surtseyjargosið\|Surtseyjargosið 1963]] olli því að hvað eftir annað féll aska á húsþök og gerði safnvatnið af þökunum ódrykkjarhæft.		Gosið í Heklu 1947 hafði slæm áhrif á gæði vatnsins enda var öskufall talsvert í Eyjum. Eftir seinni heimsstyrjöldina var oft borað eftir vatni, án árangurs. Aðeins sjór kom upp. Voru þá orðin vandræði vegna fiskiðnaðar, þrátt fyrir notkun á hreinsuðum sjó úr sjóveitu. Um 1960 var farið að skoða möguleika á vatnsleiðslu frá fastalandinu. [[Surtseyjargosið\|Surtseyjargosið 1963]] olli því að hvað eftir annað féll aska á húsþök og gerði safnvatnið af þökunum ódrykkjarhæft.

Lína 23:		Lína 23:

	Árið 2004 urðu skemmdir á vatnsleiðslunum þess valdandi að Eyjamenn voru beðnir um að takmarka notkun vatns eins og mögulegt væri. Fiskvinnslufyrirtæki hlutu einhvern skaða af, þar sem að mikið vatn þarf til fiskvinnslu. Vatnstankurinn við Löngulág var tekinn í notkun í fyrsta skipti í mörg ár. Gamlir Eyjamenn minntust þá gamalla tíma þegar safna þurfti öllu vatni og ekkert mátti fara til spillis. Giftusamlega tókst að gera við leiðslurnar en Vestmannaeyingar voru enn og aftur minntir á það hversu dýrmætt vatnið er okkur.		Árið 2004 urðu skemmdir á vatnsleiðslunum þess valdandi að Eyjamenn voru beðnir um að takmarka notkun vatns eins og mögulegt væri. Fiskvinnslufyrirtæki hlutu einhvern skaða af, þar sem að mikið vatn þarf til fiskvinnslu. Vatnstankurinn við Löngulág var tekinn í notkun í fyrsta skipti í mörg ár. Gamlir Eyjamenn minntust þá gamalla tíma þegar safna þurfti öllu vatni og ekkert mátti fara til spillis. Giftusamlega tókst að gera við leiðslurnar en Vestmannaeyingar voru enn og aftur minntir á það hversu dýrmætt vatnið er okkur.

			== Vatnssparnaður ==
			Öldum saman urðu Eyjamenn að spara hvern vatnsdropa og þeir sem komnir eru yfir miðjan aldur þola margir hverjir illa að sjá vatn renna úr krana að ástæðulausu. Eftirfarandi saga, sem höfð er eftir gestkomandi vertíðarmanni og á að hafa gerst um miðja síðustu öld, lýsir þeim sparnaði allvel þótt eflaust sé hún bæði nokkuð ýkt og stílfærð:

			:''Það var fernt í heimili, þar sem ég bjó. Hjón og tvö börn þeirra. Brunnur var við húsið þar sem regnvatni var safnað af þakinu en mjög sparlega var farið með vatnið. Einu sinni í viku var farið í bað, það var á laugardegi. Þá var baðkerið hálffyllt af vatni, þeim dýrmæta vökva. Þar sem ég var gestur á heimilinu, fór ég fyrstur í baðið. Þegar ég var búinn fór húsbóndinn í það og síðan börnin tvö á heimilinu. Síðust fór svo húsfreyjan í baðið og vart þarf að taka fram að alltaf var sama vatnið í baðkerinu. Þegar hún svo hafði lokið sinni baðferð, tók hún óhreina þvottinn og lagði hann í bleyti í baðkerið!''

Sigurgeir á 3. desember 2005 kl. 09:44

2005-12-03T09:44:43Z

Skapti á 8. ágúst 2005 kl. 15:12

2005-08-08T15:12:43Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 8. ágúst 2005 kl. 15:12
Lína 2:		Lína 2:

	== Sjóveita ==		== Sjóveita ==
	[[Mynd:Vatnbor64.jpg\|thumb\| Borað eftir vatni sunnan undir Skiphellum. Ljósmynd, [[Sigurgeir Jónasson]].]]Árið 1933 var lokið við gerð sjóveitu. Fyrir þann tíma sjór verið tekinn beint upp úr sjónum og notaður við fiskvinnslu sem og í annað. Sjórinn var oft tekinn á sömu stöðum og útrennsli var í sjó og var sjórinn því ekki oft boðlegur til vinnslu en þó notaður. Var þetta stórt vandamál og brýnt að leysa. Í sjóveitu var sjór hreinsaður og leiddur í hús og í fiskvinnslu á [[Pallakrær\|pallakrónum]]. Leiðslan var lögð í sjúkrahúsið um það leyti og sparaði mjög akstur á vatni.		[[Mynd:Vatnbor64.jpg\|thumb\| Borað eftir vatni sunnan undir Skiphellum. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónasson]].]]Árið 1933 var lokið við gerð sjóveitu. Fyrir þann tíma sjór verið tekinn beint upp úr sjónum og notaður við fiskvinnslu sem og í annað. Sjórinn var oft tekinn á sömu stöðum og útrennsli var í sjó og var sjórinn því ekki oft boðlegur til vinnslu en þó notaður. Var þetta stórt vandamál og brýnt að leysa. Í sjóveitu var sjór hreinsaður og leiddur í hús og í fiskvinnslu á [[Pallakrær\|pallakrónum]]. Leiðslan var lögð í sjúkrahúsið um það leyti og sparaði mjög akstur á vatni.

	== Vatnsöflun vandamál ==		== Vatnsöflun vandamál ==
Lína 16:		Lína 16:

	== Leiðsla frá fastalandinu ==		== Leiðsla frá fastalandinu ==
	[[Mynd:Vatnkom68.jpg\|thumb\| Mikill mannfjöldi safnaðist saman á bryggjunni þegar opnað var fyrir vatnið. Ljósmynd, [[Sigurgeir Jónassson]].]] Það ár var tillaga um vatnsleiðslu borin upp á fundi bæjarstjórnar. Hún var samþykkt með öllum atkvæðum. Vatnsmálið er eitt stærsta mál er komið hefur til kasta bæjarstjórnar, mál sem var hafið yfir flokkadrætti í bæjarstjórn og meðal bæjarbúa. Vatnsleiðslurnar var lagðar árin 1968 og 1971 upp á Landeyjasand. Dráttarskipið H.P. Lading renndi kaplinum í sjóinn í júlímánuði 1968. Lengd leiðslanna er 22,5 km.		[[Mynd:Vatnkom68.jpg\|thumb\| Mikill mannfjöldi safnaðist saman á bryggjunni þegar opnað var fyrir vatnið. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónassson]].]] Það ár var tillaga um vatnsleiðslu borin upp á fundi bæjarstjórnar. Hún var samþykkt með öllum atkvæðum. Vatnsmálið er eitt stærsta mál er komið hefur til kasta bæjarstjórnar, mál sem var hafið yfir flokkadrætti í bæjarstjórn og meðal bæjarbúa. Vatnsleiðslurnar var lagðar árin 1968 og 1971 upp á Landeyjasand. Dráttarskipið H.P. Lading renndi kaplinum í sjóinn í júlímánuði 1968. Lengd leiðslanna er 22,5 km.

	Örlög sjóveitunnar urðu þau að hún eyðilagðist í gosinu en geyminn má sjá í hraunjaðrinum við Skansinn.		Örlög sjóveitunnar urðu þau að hún eyðilagðist í gosinu en geyminn má sjá í hraunjaðrinum við Skansinn.

Smari: Vatn færð á Vatnsveitan

2005-06-24T16:04:25Z

Vatn færð á Vatnsveitan

←Fyrri útgáfa

Útgáfa síðunnar 24. júní 2005 kl. 16:04

Daniel á 24. júní 2005 kl. 13:06

2005-06-24T13:06:59Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 24. júní 2005 kl. 13:06
Lína 1:		Lína 1:
			Þrátt fyrir miður skemmtilegar heimsóknir ræningja, hættulegar glímur við sjóinn og kúgun í gegnum aldirnar hefur stærsta hræðsla Vestmannaeyinga verið vatnsskortur. Ekki eru vatnslindir Vestmannaeyinga stórar eða vatnsmiklar og því hefur þurft að nota aðrar leiðir til að svala þorsta eyjaskeggja.

	== Sjóveita ==		== Sjóveita ==
	[[Mynd:Vatnbor64.jpg\|thumb\| Borað eftir vatni sunnan undir Skiphellum. Ljósmynd, [[Sigurgeir Jónasson]].]]Árið 1933 var lokið við gerð sjóveitu. Fyrir þann tíma sjór verið tekinn beint upp úr sjónum og notaður við fiskvinnslu sem og í annað. Sjórinn var oft tekinn á sömu stöðum og útrennsli var í sjó og var sjórinn því ekki oft boðlegur til vinnslu en þó notaður. Var þetta stórt vandamál og brýnt að leysa. Í sjóveitu var sjór hreinsaður og leiddur í hús og í fiskvinnslu á [[Pallakrær\|pallakrónum]]. Leiðslan var lögð í sjúkrahúsið um það leyti og sparaði mjög akstur á vatni.		[[Mynd:Vatnbor64.jpg\|thumb\| Borað eftir vatni sunnan undir Skiphellum. Ljósmynd, [[Sigurgeir Jónasson]].]]Árið 1933 var lokið við gerð sjóveitu. Fyrir þann tíma sjór verið tekinn beint upp úr sjónum og notaður við fiskvinnslu sem og í annað. Sjórinn var oft tekinn á sömu stöðum og útrennsli var í sjó og var sjórinn því ekki oft boðlegur til vinnslu en þó notaður. Var þetta stórt vandamál og brýnt að leysa. Í sjóveitu var sjór hreinsaður og leiddur í hús og í fiskvinnslu á [[Pallakrær\|pallakrónum]]. Leiðslan var lögð í sjúkrahúsið um það leyti og sparaði mjög akstur á vatni.

Daniel á 24. júní 2005 kl. 12:56

2005-06-24T12:56:39Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 24. júní 2005 kl. 12:56
Lína 1:		Lína 1:
	== Sjóveita ==		== Sjóveita ==
	[[Mynd:Vatnbor64.jpg\|thumb\| Borað eftir vatni sunnan undir Skiphellum. Ljósmynd, [[Sigurgeir Jónasson]].]]Árið 1933 er lokið ~~var~~ við gerð sjóveitu. Í sjóveitu var sjór hreinsaður og leiddur í hús og í fiskvinnslu á [[Pallakrær\|pallakrónum]]. Leiðslan var lögð í sjúkrahúsið um það leyti og sparaði mjög akstur á vatni.		[[Mynd:Vatnbor64.jpg\|thumb\| Borað eftir vatni sunnan undir Skiphellum. Ljósmynd, [[Sigurgeir Jónasson]].]]Árið 1933 var lokið við gerð sjóveitu. Fyrir þann tíma sjór verið tekinn beint upp úr sjónum og notaður við fiskvinnslu sem og í annað. Sjórinn var oft tekinn á sömu stöðum og útrennsli var í sjó og var sjórinn því ekki oft boðlegur til vinnslu en þó notaður. Var þetta stórt vandamál og brýnt að leysa. Í sjóveitu var sjór hreinsaður og leiddur í hús og í fiskvinnslu á [[Pallakrær\|pallakrónum]]. Leiðslan var lögð í sjúkrahúsið um það leyti og sparaði mjög akstur á vatni.

	== Vatnsöflun vandamál ==		== Vatnsöflun vandamál ==

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 3. desember 2005 kl. 09:44
Lína 1:		Lína 1:
	Þrátt fyrir miður skemmtilegar heimsóknir ræningja, hættulegar glímur við sjóinn og kúgun í gegnum aldirnar ~~hefur stærsta hræðsla Vestmannaeyinga verið vatnsskortur~~. Ekki eru vatnslindir Vestmannaeyinga stórar eða vatnsmiklar og því hefur þurft að nota aðrar leiðir til að svala þorsta eyjaskeggja.		Þrátt fyrir miður skemmtilegar heimsóknir ræningja, hættulegar glímur við sjóinn og kúgun í gegnum aldirnar, hafa Vestmannaeyingar óttast vatnsskort hvað mest. Ekki eru vatnslindir Vestmannaeyinga stórar eða vatnsmiklar og því hefur þurft að nota aðrar leiðir til að svala þorsta eyjaskeggja.

	== Sjóveita ==		== Sjóveita ==
	[[Mynd:Vatnbor64.jpg\|thumb\| Borað eftir vatni sunnan undir Skiphellum. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónasson]].]]Árið 1933 var lokið við gerð sjóveitu. Fyrir þann tíma sjór verið tekinn beint ~~upp~~ úr ~~sjónum og notaður við fiskvinnslu sem og í annað~~. Sjórinn var oft tekinn á sömu stöðum og útrennsli var í sjó og var ~~sjórinn~~ því ekki ~~oft~~ boðlegur til vinnslu en þó notaður. Var þetta ~~stórt~~ vandamál og brýnt að leysa. Í sjóveitu var sjór hreinsaður og leiddur í hús og í fiskvinnslu á [[Pallakrær\|pallakrónum]]. Leiðslan var lögð í sjúkrahúsið um það leyti og sparaði mjög akstur á vatni.		[[Mynd:Vatnbor64.jpg\|thumb\| Borað eftir vatni sunnan undir Skiphellum. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónasson]].]]Árið 1933 var lokið við gerð sjóveitu. Fyrir þann tíma hafði sjór til fiskþvotta verið tekinn beint úr höfninni. Sjórinn var oft tekinn á sömu stöðum og útrennsli var í sjó og var því ekki boðlegur til vinnslu en þó notaður. Var þetta mikið vandamál og brýnt að leysa. Í sjóveitu var sjór hreinsaður og leiddur í hús og í fiskvinnslu á [[Pallakrær\|pallakrónum]]. Leiðslan var lögð í sjúkrahúsið um það leyti og sparaði mjög akstur á vatni.

	== Vatnsöflun vandamál ==		== Vatnsöflun vandamál ==
	Vatnsöflun var alltaf mikið vandamál og vatnsbólin á Heimaey ~~nægðu~~ engan ~~vegin vatnsþörf manna og það~~ var einnig vandi að varðveita neysluvatnið. Upp úr aldamótum 1900 hófu menn að setja brunna ~~í húsin~~ sín og var ~~sett vatnsbrunn~~ í [[Bjarmi\|Frydendal]] einna ~~fyrstra~~ húsa. Eftir 1925 var gert að skyldu að byggja vatnsbrunna við hús og árið 1929 kom í fyrsta sinn fram tillaga um borun eftir vatni. Árið 1931 var gerð efnarannsókn á vatni og reyndist af því saltbragð og í því fannst einnig járnborið grugg. Á kreppuárunum lá vatnsöflunarmálið niðri að mestu. Vatnið hafði slæm áhrif á tennur og líkama fólks. Ekki var óalgengt að börn ~~fengu~~ falskar tennur í fermingargjöf og ~~orsök þess er sót frá~~ olíu- og kolareyk og einnig báru fuglar óhreinindi og drituðu á þökin.		Vatnsöflun var alltaf mikið vandamál og vatnsbólin á Heimaey dugðu engan veginn til að leysa vatnsþörfina. Þá var einnig vandi að varðveita neysluvatnið. Regnvatni var safnað eftir föngum, bæði af þökum og með segldúkum. Upp úr aldamótum 1900 hófu menn að setja brunna við hús sín og var settur vatnsbrunnur í [[Bjarmi\|Frydendal]] einna fyrst húsa. Eftir 1925 var gert að skyldu að byggja vatnsbrunna við hús og árið 1929 kom í fyrsta sinn fram tillaga um borun eftir vatni. Árið 1931 var gerð efnarannsókn á vatni og reyndist af því saltbragð og í því fannst einnig járnborið grugg. Á kreppuárunum lá vatnsöflunarmálið niðri að mestu. Vatnið hafði slæm áhrif á tennur og líkama fólks enda var regnvatnið snautt af nauðsynlegum steinefnum. Ekki var óalgengt að börn fengju falskar tennur í fermingargjöf fyrr á árum. Þá var brunnvatnið bæði óhreint og litað, sótugt af olíu- og kolareyk og einnig báru fuglar óhreinindi og drituðu á þökin.

	== Áhrif eldgosa hafði slæm áhrif á gæðin ==		== Áhrif eldgosa hafði slæm áhrif á gæðin ==
	~~Gos~~ í Heklu 1947 hafði slæm áhrif á gæði vatnsins. Eftir seinni heimsstyrjöldina var oft borað eftir vatni, án árangurs. Aðeins sjór kom upp. Voru þá orðin vandræði vegna fiskiðnaðar, þrátt fyrir notkun á hreinsuðum sjó úr sjóveitu. Um 1960 var farið að skoða möguleika á vatnsleiðslu frá fastalandinu. [[Surtseyjargosið\|Surtseyjargosið 1963]] olli því að hvað eftir annað féll aska á húsþök og gerði safnvatnið af þökunum ódrykkjarhæft.		Gosið í Heklu 1947 hafði slæm áhrif á gæði vatnsins enda var öskufall talsvert í Eyjum. Eftir seinni heimsstyrjöldina var oft borað eftir vatni, án árangurs. Aðeins sjór kom upp. Voru þá orðin vandræði vegna fiskiðnaðar, þrátt fyrir notkun á hreinsuðum sjó úr sjóveitu. Um 1960 var farið að skoða möguleika á vatnsleiðslu frá fastalandinu. [[Surtseyjargosið\|Surtseyjargosið 1963]] olli því að hvað eftir annað féll aska á húsþök og gerði safnvatnið af þökunum ódrykkjarhæft.

	== Boranir skiluðu ekki árangri ==		== Boranir skiluðu ekki árangri ==
	Árið 1964 var svo haldið áfram að bora. Borholan var 1565 metra djúp og var boruð sunnan undir [[Skiphellar\|Skiphellum]], fyrir norðan [[Há]]. Borkjarnar gáfu margar mikilsverðar upplýsingar um [[Jarðsaga\|jarðsögu Vestmannaeyja]] en ekkert vatn.		Árið 1964 var svo haldið áfram að bora. Borholan var 1565 metra djúp og var boruð sunnan undir [[Skiphellar\|Skiphellum]], fyrir norðan [[Há]]. Borkjarnar gáfu margar mikilsverðar upplýsingar um [[Jarðsaga\|jarðsögu Vestmannaeyja]] en ekkert vatn.

	Vestmannaeyingar hafa í gegnum aldirnar þurft að ~~búast við~~ vatnsskorti. Árið 1966 var mikill vatnskortur eftir þurrkasumar og var vatn flutt með skipum frá Reykjavík sem var afar dýr framkvæmd og dugði hvergi til. Langir biðlistar voru eftir vatni og fóru vatnsbílar með litla skammta af vatni á heimilin. Vatn var munaðarvara og varla mátti dropi fara til spillis. Það hefur fylgt Vestmannaeyingum að fara vel með vatn og fyrir rennandi krana er ávallt lokað. Frekari boranir virtust útilokaðar og reyndu menn nú að finna góða og hagstæða leið til þess að nægt vatn. Hugmyndir um að nota kjarnorku til að framleiða neysluvatn en að lokum voru tvær leiðir eftir: Eiming sjávar og leiðsla frá landi.		Vestmannaeyingar hafa í gegnum aldirnar þurft að gera ráð fyrir vatnsskorti. Árið 1966 var mikill vatnskortur eftir þurrkasumar og var vatn flutt með skipum frá Reykjavík sem var afar dýr framkvæmd og dugði hvergi til. Langir biðlistar voru eftir vatni og fóru vatnsbílar með litla skammta af vatni á heimilin. Vatn var munaðarvara og varla mátti dropi fara til spillis. Það hefur fylgt Vestmannaeyingum að fara vel með vatn og fyrir rennandi krana er ávallt lokað. Frekari boranir virtust útilokaðar og reyndu menn nú að finna góða og hagstæða leið til þess að nægt vatn. Hugmyndir komu fram um að nota kjarnorku til að framleiða neysluvatn en að lokum voru tvær leiðir eftir: Eiming sjávar og leiðsla frá landi.

	== Leiðsla frá fastalandinu ==		== Leiðsla frá fastalandinu ==
	[[Mynd:Vatnkom68.jpg\|thumb\| Mikill mannfjöldi safnaðist saman á bryggjunni þegar opnað var fyrir vatnið. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónassson]].]] ~~Það ár~~ var tillaga um vatnsleiðslu borin upp á fundi bæjarstjórnar. Hún var samþykkt með öllum atkvæðum. Vatnsmálið er eitt stærsta mál er komið hefur til kasta bæjarstjórnar, mál sem var hafið yfir flokkadrætti í bæjarstjórn og meðal bæjarbúa. Vatnsleiðslurnar var lagðar árin 1968 og 1971 upp á Landeyjasand. Dráttarskipið H.P. Lading renndi kaplinum í sjóinn í júlímánuði 1968. Lengd ~~leiðslanna~~ er 22,5 km.		[[Mynd:Vatnkom68.jpg\|thumb\| Mikill mannfjöldi safnaðist saman á bryggjunni þegar opnað var fyrir vatnið. Ljósmynd: [[Sigurgeir Jónassson]].]] Árið 1965 var tillaga um vatnsleiðslu borin upp á fundi bæjarstjórnar. Hún var samþykkt með öllum atkvæðum. Vatnsmálið er eitt stærsta mál er komið hefur til kasta bæjarstjórnar, mál sem var hafið yfir flokkadrætti í bæjarstjórn og meðal bæjarbúa. Vatnsleiðslurnar var lagðar árin 1968 og 1971 upp á Landeyjasand. Dráttarskipið H.P. Lading renndi kaplinum í sjóinn í júlímánuði 1968. Lengd leiðslnanna er 22,5 km.

	Örlög sjóveitunnar urðu þau að hún eyðilagðist í gosinu en ~~geyminn~~ má sjá í hraunjaðrinum við Skansinn.		Örlög sjóveitunnar urðu þau að hún eyðilagðist í gosinu en hluta af geyminum má sjá í hraunjaðrinum við Skansinn þar sem hann stendur út úr hraunstálinu.

	Ekki hafa ~~leiðslurnar~~ fengið að hvíla í friði. Nokkrum árum eftir að leiðslurnar komust í gagnið [[Heimaeyjargosið\|gaus]] í Heimaey og í gosinu ~~slitnaði~~ önnur leiðslan. ~~Þegar það gerðist urðu~~ menn ~~hræddir um~~ að ~~næsta leiðsla~~ færi og var því hraunkæling aukin. Hún var einnig aukin til þess að hraunflaumurinn lokaði ekki höfninni algerlega.		Ekki hafa vatnsleiðslurnar frá landi fengið að hvíla í friði. Nokkrum árum eftir að leiðslurnar komust í gagnið [[Heimaeyjargosið\|gaus]] í Heimaey og í gosinu fór önnur leiðslan í sundur. Þá óttuðust menn að hin leiðslan færi líka og var því hraunkæling aukin. Hún var einnig aukin til þess að hraunflaumurinn lokaði ekki höfninni algerlega.

	Árið 2004 urðu skemmdir í vatnsleiðslunum þess valdandi að Eyjamenn voru beðnir um að takmarka notkun vatns eins og mögulegt væri. Fiskvinnslufyrirtæki hlutu einhvern skaða af, þar sem að mikið vatn þarf til fiskvinnslu. Vatnstankurinn við Löngulág var tekinn í notkun í fyrsta skipti í mörg ár. Gamlir Eyjamenn minntust þá gamalla tíma þegar safna þurfti öllu vatni og ekkert mátti fara til ~~spillist~~. ~~Leiðslurnar voru lagaðar og komust í fullan gang~~ en Vestmannaeyingar voru enn og aftur ~~áminntir~~ á það hversu dýrmætt vatnið er okkur.		Árið 2004 urðu skemmdir á vatnsleiðslunum þess valdandi að Eyjamenn voru beðnir um að takmarka notkun vatns eins og mögulegt væri. Fiskvinnslufyrirtæki hlutu einhvern skaða af, þar sem að mikið vatn þarf til fiskvinnslu. Vatnstankurinn við Löngulág var tekinn í notkun í fyrsta skipti í mörg ár. Gamlir Eyjamenn minntust þá gamalla tíma þegar safna þurfti öllu vatni og ekkert mátti fara til spillis. Giftusamlega tókst að gera við leiðslurnar en Vestmannaeyingar voru enn og aftur minntir á það hversu dýrmætt vatnið er okkur.